Hoạt động 1: Quan sát và nhận xét GV cho HS quan sát màu sắc trong các bài vẽ trang trí, đặt câu hỏi gợi ý để HS tiếp cận với nội dung bài học.. Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét GV cho HS
Trang 1Bài 1: Thưởng thức mỹ thuật
XEM TRANH THIẾU NỮ BÊN HOA HUỆ
I MỤC TIÊU:
- HS tiếp xúc, làm quen với tác phẩm Thiếu nữ bên hoa huệ và hiểu vài nét về họa sĩ
Tô Ngọc Vân
- HS nhận xét được sơ lược về hình ảnh và màu sắc trong tranh
- HS cảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Tranh Thiếu nữ bên hoa huệ.
- Sưu tầm thêm một số tranh của họa sĩ Tô Ngọc Vân
Học sinh:
- SGK
- Một số tranh của họa sĩ Tô Ngọc Vân
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Giới thiệu vài nét về họa sĩ Tô Ngọc Vân
GV: Chia nhóm theo tổ hoặc theo bàn và cho HS đọc mục 1 trang 3
- Chuẩn bị các câu hỏi để các nhóm trao đổi:
- Em hãy nêu một vài nét tiểu sử của họa sĩ Tô Ngọc Vân - HS trả lời
- Hãy kể tên một số tác phẩm của họa sĩ Tô Ngọc Vân
- GV bổ sung:
+ Ông tốt nghiệp khóa II (1926 - 1931) Trường Mỹ thuật Đông
Dương
+ Các tác phẩm: Thiếu nữ bên hoa huệ (1943), Thiếu nữ bên hoa
sen (1944), Hai thiếu nữ và em bé (1944)…
+ Ông đóng góp rất nhiều cho công tác đào tạo họa sĩ Việt Nam và
phong tràocách mạng
+ Ông hi sinh trên đường công tác trong chiến dịch Điện Biên Phủ
Hoạt động 2: Xem tranh Thiếu nữ bên hoa huệ
GV yêu cầu HS quan sát tranh và thảo luận theo nhóm:
- Hình ảnh của bức tranh là gì
- Hình ảnh chính được vẽ như thế nào
- Bức tranh có những hình ảnh nào nữa - HS trả lời
- Màu sắc của bức tranh như thế nào
- Tranh vẽ bằng chất liệu gì
- Em có thích bức tranh này không
- GV bổ sung:
+ Hình ảnh chính là một thiếu nữ thành thị trong tư thế ngồi
nghiêng, dáng uyển chuyển, đầu hơi cuối, tay trái vuốt nhẹ lên mái
tóc, tay phải nâng nhẹ cánh hoa
+ Màu sắc nhẹ nhàng (trắng, xanh, hồng) làm nổi bật hình ảnh thiếu
nữ dịu dàng, thanh khiết
+ Được vẽ bằng chất liệu sơn dầu mang vẻ đẹp tinh tế, giản dị, gần
gũi với tâm hồn người Việt Nam
Hoạt động 3: Nhận xét đánh giá chung.
Trang 3Bài 2: Vẽ trang trí MÀU SẮC TRONG TRANG TRÍ
I MỤC TIÊU:
- HS hiểu sơ lược vai trò và ý nghĩa của màu sắc trong trang trí
- HS biết cách sử dụng màu trong các bài trang trí
- HS cảm nhận được vẻ đẹp của màu sắc trong trang trí
- Một số họa tiết vẽ nét, phóng to
- Bảng pha màu, giấy vẽ khổ lớn (A3)
Học sinh:
- SGK
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy, màu vẽ
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát và nhận xét
GV cho HS quan sát màu sắc trong các bài vẽ trang trí, đặt câu hỏi
gợi ý để HS tiếp cận với nội dung bài học
- HS quan sát
- Có những màu nào ở bài trang trí
- Mỗi màu được vẽ ở những hình nào
- Màu nền và màu họa tiết giống nhau hay khác nhau
- Độ đậm nhạt của các màu trong bài trang trí có giống nhau không - HS trả lời
- Trong một bài trang trí thường vẽ nhiều màu hay ít màu
- Vẽ màu ở bài trang trí như thế nào là đẹp
Hoạt động 2: Cách vẽ màu
GV có thể hướng dẫn HS cách vẽ màu như sau :
+ Dùng bột màu hoặc màu nước, pha trộn để tạo thành một số màu
có độ đậm nhạt và sắc thái khác nhau cho HS cả lớp quan sát
- HS quan sát
+ Lấy các màu đã pha vẽ vào một vài hình họa tiết đã chuẩn bị cho
cả lớp quan sát
GV yêu cầu HS đọc mục 2 trang 7 Cách vẽ màu ở SGK để các em
nắm được cách sử dụng các loại màu
- HS đọc bài
GV nhấn mạnh : Các điểm cần lưu ý
+ Chọn loại màu phù hợp với khả năng sử dụng của mình và phù
hợp với bài vẽ
+ Biết cách sử dụng màu (cách pha trộn, phối hợp)
+ Không dùng quá nhiều màu trong một bài trang trí (chỉ dùng
khoảng 4 đến 5 màu)
+ Chọn màu, phối hợp màu ở các hình mảng và họa tiết sao cho hài
hòa
+ Những họa tiết (mảng hình) giống nhau vẽ cùng màu và cùng độ
Trang 4đậm nhạt.
+ Vẽ màu đều, theo quy luật xen kẽ hoặc nhắc lại của họa tiết
+ Độ đậm nhạt của màu nền và màu họa tiết cần khác nhau
Hoạt động 3: Thực hành
- GV đi đến từng bàn quan sát học sinh làm bài - HS làm bài theo cá nhân
- Hướng dẫn các HS còn lúng túng trong việc chọn màu để các em
hoàn thành bài tại lớp
Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá
- Gợi ý HS nhận xét một số bài vẽ đẹp và chưa đẹp - HS nhận xét
- Nhận xét chung tiết học
IV DẶN DÒ:
- Sưu tầm bài trang trí đẹp
- Quan sát về trường, lớp của em
Trang 5Bài 3: Vẽ tranh
ĐỀ TÀI TRƯỜNG EM
I MỤC TIÊU:
- HS biết tìm, chọn các hình ảnh đẹp về nhà trường để vẽ tranh
- HS biết cách vẽ và vẽ được tranh về đề tài trường em
- HS yêu mến và có ý thức giữ gìn, bảo vệ ngôi trường của mình
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Tìm, chọn nội dung đề tài
GV giới thiệu tranh ảnh và gợi ý để HS nhớ lại các hình ảnh về nhà
trường
- HS quan sát
+ Khung cảnh chung của trường
+ Hình dáng của cổng trường, sân trường, các dãy nhà, hàng cây,…
+ Kể tên một số hoạt động của trường
+ Chọn hoạt động cụ thể để vẽ tranh
GV bổ sung thêm cho đầy đủ các gợi ý các nội dung để vẽ
+ Phong cảnh trường
+ Giờ học trên lớp
+ Cảnh vui chơi ở sân trường
+ Lao động ở vườn trường
+ Các lễ hội được tổ chức ở sân trường,…
GV lưu ý HS: Để vẽ được tranh về đề tài này cần chú ý nhớ lại hình
ảnh, hoạt động nêu trên và lựa chọn được nội dung ưa thích, phù
hợp với khả năng, không nên chọn những nội dung quá khó
Chú ý: + Không vẽ quá nhiều hình ảnh
+ Đơn giản, tránh các chi tiết rườm rà
Trang 6Gợi ý cho các HS còn lúng túng giúp các em hoàn thành.
Yêu cầu HS hoàn thành bài vẽ tại lớp
Khen ngợi các HS vẽ nhanh, động viên các em vẽ chậm
Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá
GV chọn một số bài vẽ đẹp, nêu nhận xét và cho các HS nhận xét về
Trang 7Bài 4: Vẽ theo mẫu KHỐI HỘP VÀ KHỐI CẦU
I MỤC TIÊU:
- HS hiểu cấu trúc của khối hộp và khối cầu; biết quan sát, so sánh, nhận xét hình dángchung của mẫu và hình dáng của từng vật mẫu
- HS biết cách vẽ và vẽ được mẫu khối hộp và khối cầu
- HS quan tâm tìm hiểu các đồ vật có hình dạng khối hộp và khối cầu
- Bài vẽ của HS lớp trước
Học sinh:
- SGK
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV đặt mẫu ở vị trí thích hợp (có thể đặt hai mẫu); yêu cầu HS
quan sát, nhận xét về đặc điểm, hình dáng, kích thước, độ đậm, nhạt
của mẫu qua các câu hỏi gợi ý:
- HS quan sát
- Các mặt của khối hộp giống nhau hay khác nhau
- Khối cầu có đặc điểm gì
- Bề mặt của khối cầu có giống bề mặt của khối hộp vuông không
- So sánh các độ đậm nhạt của khối hộp và khối khối cầu
- Nêu tên một vài đồ vật có hình dáng giống khối hộp hoặc khối
cầu
GV có thể yêu cầu HS đến gần mẫu để quan sát hình dáng, đặc
điểm của mẫu; nhận xét về tỷ lệ, khoảng cách giữa hai vật mẫu và
độ đậm nhạt ở mẫu
- HS quan sát và nhận xét
GV bổ sung và tóm tắt các ý chính:
+ Hình dáng, đặc điểm của khối cầu và khối vuông
+ Khung hình chung của mẫu và khung hình của từng mẫu
+ Tỷ lệ giữa hai vật mẫu
+ Độ đậm nhạt chung và độ đậm nhạt riêng của từng vật mẫu do tác
GV nhắc các em trình bày bố cục cho cân đối, chú ý độ đậm nhạt
Trang 8- Quan sát các con vật quan thuộc.
- Sưu tầm tranh ảnh về các con vật
- Chuẩn bị đất nặn cho bài học sau
Trang 9Bài 5: Tập nặn tạo dáng NẶN CON VẬT QUEN THUỘC
I MỤC TIÊU:
- HS nhận biết được hình dáng, đặc điểm của các con vật trong các hoạt động
- HS biết cách nặn và nặn được các con vật theo cảm nhận riêng
- HS có ý thức chăm sóc, bảo vệ các con vật
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Sưu tầm tranh ảnh về các con vật quen thuộc
- Bài nặn con vật của học sinh lớp trước
- Đất nặn và đồ dùng cần thiết để nặn
Học sinh:
- SGK
- Sưu tầm tranh ảnh về các con vật
- Bài nặn con vật của các bạn lớp trước (nếu có)
- Đất nặn và đồ dùng cần thiết để nặn hoặc đồ dùng để vẽ hay xé dán (nếu không
có điều kiện thực hành bài nặn)
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV cho HS quan sát tranh ảnh về các con vật, đồng thời đặt câu hỏi
gợi ý để HS suy nghĩ trả lời - HS quan sát, lắng nghe câuhỏi
- Con vật trong tranh (ảnh) là con vật gì
- Hình dáng của chúng khi đi, đứng, chạy, nhảy…như thế nào
- Nhận xét sự giống và khác nhau về hình dáng của các con vật
- Ngoài các con vật đó, em con biết con nào khác
GV gợi ý HS chọn con vật sẽ nặn :
- Em thích con vật nào nhất? Vì sao? - HS trả lời
- Hãy miêu tả đặc điểm, hình dáng con vật em định nặn
+ Nặn từng bộ phận sau đó gắn các bộ phận lại với nhau
+ Nặn thành khối sau đó kéo, vuốt thành hình con vật
GV nặn mẫu một con vật cho HS quan sát
Hoạt động 3: Thực hành
- Cho HS thực hành theo nhóm: những HS thích nặn cùng một con
vật cho ngồi lại một nhóm (Ví dụ: đàn gà, đàn lợn)
- Cho thực hành theo cá nhân: nặn theo ý thích
GV quan sát và hướng dẫn thêm cho các em
Nhắc HS khi nặn cần trải giấy, tránh bôi bẩn
Trang 11Bài 6: Vẽ trang trí
VẼ HỌA TIẾT TRANG TRÍ ĐỐI XỨNG QUA TRỤC
I MỤC TIÊU:
- HS nhận biết được các họa tiết trang trí đối xứng qua trục
- HS biết cách vẽ và vẽ được các họa tiết trang trí đối xứng qua trục
- HS cảm nhận được vẻ đẹp của họa tiết trang trí
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Hình phóng to một số họa tiết trang trí đối xứng qua trục
- Một số bài tập của học sinh lớp trước
- Một số bài trang trí có họa tiết đối xứng
Học sinh:
- SGK
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy, thước kẻ, màu vẽ
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV cho HS quan sát một số họa tiết trang trí đối xứng được phóng
to và đặt câu hỏi gợi ý:
- HS quan sát, lắng nghe câuhỏi
- Họa tiết này giống hình gì
- Họa tiết này nằm trong khung hình nào - HS trả lời
- So sánh các phần của họa tiết được chia qua các đường trục
GV kết luận : Các họa tiết này có cấu tạo đối xứng Họa tiết đối
xứng có các phần được chia qua các trục đối xứng bằng nhau và
giống nhau
Họa tiết có thể được vẽ đối xứng qua trục dọc, trục ngang hay nhiều
trục
Họa tiết đối xứng mang vẻ đẹp cân đối và thường được sử dụng để
làm họa tiết trang trí
Hoạt động 2: Cách vẽ
GV vẽ lên bảng hoặc sử dụng hình gợi ý cách vẽ đã chuẩn bị hay
cho HS xem hình gợi ý ở SGK, kết hợp với câu hỏi gợi ý để HS tự
tìm ra các vẽ họa tiết trang trí đối xứng
- HS quan sát và lắng nghe
+ Vẽ hình tròn, tam giác, hình vuông,……
+ Kẻ trục đối xứng và các điểm đối xứng của họa tiết
+ Vẽ phác hình họa tiết dựa vào các đường trục
+ Vẽ màu cho họa tiết
Hoạt động 3 : Thực hành
GV đến từng bàn quan sát và gợi ý thêm bài vẽ của HS - HS làm bài
Nhắc HS lựa chọn họa tiết đơn giản để hoàn thành trên lớp
Với một số HS vẽ đẹp cần hướng các em chọn một số họa tiết đẹp
Trang 12GV chỉ ra phần đạt và chưa đạt trong các bài vẽ
GV nhận xét chung tiết học và xếp loại
IV DẶN DÒ :
Sưu tầm tranh ảnh về an toàn giao thông
Trang 13- HS vẽ được tranh an toàn giao thông theo cảm nhận riêng.
- HS có ý thức chấp hành Luật Giao thông
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Tranh ảnh về an toàn giao thông (đường bộ, đường thủy…)
- Một số biển báo giao thông
- Bài vẽ của HS lớp trước về đề tài An toàn giao thông.
Học sinh:
- SGK
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy, màu vẽ
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Tìm, chọn nội dung đề tài
GV cho HS quan sát tranh ảnh về an toàn giao thông, gợi ý HS nhận
+ Cách chọn nội dung đề tài An toàn giao thông
+ Những hình ảnh đặc trưng về đề tài này: người đi bộ, đi xe đạp,
xe máy, ôtô, tàu thủy, cột tín hiệu, biển báo…
+ Khung cảnh chung: nhà cửa, cây cối, đường sá…
+ Chọn hoạt động cụ thể để vẽ tranh
Gợi ý cho HS nhận thấy được điểm đúng và sai trong các bức tranh
về an toàn giao thông để tìm nội dung cho bài vẽ
Hoạt động 2: Cách vẽ tranh
GV cho HS xem một số tranh ở bộ ĐDDH hoặc ở SGK và đặt câu
hỏi để HS tìm ra các bước vẽ tranh: - HS quan sát và lắng nghe+ Sắp xếp và vẽ các hình ảnh: người, phương tiện giao thôn, cảnh
+ Cần thay đổi các hình ảnh để làm cho bức tranh thêm sống động
tạo nên cảm giác hoạt động của bức tranh
+ Cần có hình ảnh phụ nhưng không quá nhiều làm bố cục trở nên
vụn vặt không làm rõ được trọng tâm
Trang 14Hoạt động 3: Thực hành
- GV gợi ý để bài vẽ của HS có được bố cục hợp lý, cách sắp xếp
hình ảnh để bài vẽ đa dạng, phong phú
- HS làm bài
GV quan sát và đến từng bàn hướng dẫn thêm cho các HS còn lúng
túng, chưa nắm vững nội dung, giúp các em hoàn thành bài tốt
Trang 15Bài 8: Vẽ theo mẫu MẪU VẼ CÓ DẠNG HÌNH TRỤ VÀ HÌNH CẦU
I MỤC TIÊU:
- HS nhận biết được các vật mẫu có dạng hình trụ và hình cầu
- HS biết cách vẽ và vẽ được hình gần giống mẫu
- HS thích quan tâm tìm hiểu các đồ vật xung quanh
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV giới thiệu một số vật mẫu có dạng hình trụ, hình cầu đã chuẩn
bị và hình gợi ý trong SGK hoặc trong bộ ĐDDH để HS quan sát
GV giới thiệu hình gợi ý cách vẽ trong SGK hoặc vẽ nhanh lên
bảng các bước tiến hành để hướng dẫn HS - HS quan sát và lắng nghe
Có thể giới thiệu thêm cách bố trí sắp xếp các mẫu để có các bố cục
đẹp và phong phú hơn
Cần nhắc lại một số bước tiến hành khi vẽ theo mẫu
+ Vẽ khung hình chung, khung hình riêng của mẫu
+ Tìm tỷ lệ giữa các vật mẫu và vẽ phác thảo bằng nét thẳng
+ Nhìn mẫu vẽ nét chi tiết cho đúng
Cũng cần nhắc HS chú ý vẽ đậm nhạt
Có thể cho phép HS vẽ màu theo ý thích
Hoạt động 3: Thực hành
GV yêu cầu HS quan sát mẫu thật kỹ trước khi vẽ, và vẽ theo đúng
vị trí và hướng nhìn của từng em
Sưu tầm ảnh chụp về điêu khắc cổ chuẩn bị cho bài học sau
Trang 16Bài 9: Thưởng thức mỹ thuật GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ ĐIÊU KHẮC CỔ VIỆT NAM
I MỤC TIÊU:
- HS làm quen với điêu khắc cổ Việt Nam
- HS cảm nhận được vẻ đẹp của một vài tác phẩm điêu khắc cổ Việt Nam (tượng tròn,phù điêu tiêu biểu)
- HS yêu quý và có ý thức giữ gìn di sản văn hóa dân tộc
- Ảnh về tượng và phù điêu cổ nếu có
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Tìm hiểu vài nét về điêu khắc cổ
- GV giới thiệu hình ảnh một số tượng và phù điêu cổ ở SGK để HS
biết được:
- HS quan sát
+ Xuất xứ: các tác phẩm điêu khắc cổ (tượng và phù điêu) do các
nghệ nhân dân gian tạo ra, thường thấy ở đình, chùa, lăng, tẩm…
+ Nội dung đề tài: thường thể hiện các chủ để về tín ngưỡng và
cuộc sống xã hội với nhiều hình ảnh phong phú sinh động
+ Chất liệu: thường làm bằng gỗ, đá, đồng, đất nung,…
Hoạt động 2: Tìm hiểu một số pho tượng và phù điêu nổi tiếng.
GV yêu cầu HS xem hình giới thiệu SGK và tìm hiểu về:
Tượng
- Tượng Phật A-di-đà (chùa Phật tích, Bắc Ninh)
+ Pho tượng được tạc bằng đá
+ Phật tọa trên đài sen, trong trạng thái thiền định Khuôn mặt và
hình dáng chung của tượng biểu hiện vẻ đẹp dịu dàng đôn hậu của
Đức Phật Nét đẹp còn thể hiện ở từng chi tiết, các nếp áo cũng như
các chi tiết trang trí trên bệ tượng
- HS quan sát và lắng nghegiới thiệu của giáo viên
- Tượng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt nghìn tay (chùa Bút Tháp,
Bắc Ninh)
+ Pho tượng được tạc bằng gỗ
+ Tượng có rất nhiều con mắt và cánh tay, tượng trưng cho khả
năng siêu phàm của Đức Phật có thể nhìn thấy hết mọi nỗi khổ của
chúng sinh và che chở, giúp đỡ mọi ngời trên thế gian Các cánh tay
được xếp thành những vòng tròn như ánh hào quang tỏa sáng xung
quanh Đức Phật, trong lòng mỗi bàn tay là một con mắt
+ Đây là pho tượng cổ đẹp nhất Việt Nam
- Tượng Vũ nữ Chăm (Quảng Nam)
+ Tượng diễn tả một vũ nữ đang múa với hình dáng uyển chuyển,
sinh động
Trang 17+ Bố cục cân đối, hình khối chắc khỏe nhưng rất mềm mại tinh tế,
mang đậm phong cách điêu khắc Chăm
+ Đây là tượng đẹp nhất của điêu khắc Chăm
Phù điêu
- Chèo thuyền (đình Cam Đà, Hà Tây).
+ Phù điêu được chạm trên gỗ
+ Diễn tả cảnh chèo thuyền trong ngày hội với các dáng người khỏe
khoắn và sinh động
- Đá cầu (đình Thổ Tang, Vĩnh Phúc)
+ Phù điêu được chạm trên gỗ
+ Diễn tả cảnh đá cầu trong ngày hội với bố cục cân đối, nhịp điệu
tươi vui
GV có thể đặt một số câu hỏi để HS trả lời về một số tác phẩm điêu
khắc cổ có ở địa phương
- Tên của bức tượng hoặc phù điêu - HS trả lời
- Bức tượng, phù điêu hiện nay đặt ở đâu
GV nhận xét chung về tiết học và khen ngợi những HS tích cực phát
biểu xây dựng bài
IV DẶN DÒ:
- Sưu tranh ảnh về các tác phẩm điêu khắc cổ
- Sưu tầm một số bài trang trí của HS lớp trước (nếu có)
Trang 18Bài 10: Vẽ trang trí
TRANG TRÍ ĐỐI XỨNG QUA TRỤC
I MỤC TIÊU:
- HS nắm được cách trang trí đối xứng qua trục
- HS vẽ được bài trang trí đối xứng qua trục
- HS yêu thích vẻ đẹp của nghệ thuật trang trí
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Một số bài vẽ trang trí đối xứng của học sinh lớp trước
- Một số bài trang trí đối xứng: hình vuông, hình tròn, hình tam giác, chữ nhật
- Giấy vẽ, màu vẽ…
Học sinh:
- SGK
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy, thước kẻ, màu vẽ
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV yêu cầu HS quan sát hình vẽ trang trí đối xứng có dạng hình
tròn, hình vuông…ở tranh 32 SGK hoặc giới thiệu một số họa tiết
đối xứng qua các trục đã chuẩn bị để các em thấy được:
- HS quan sát, lắng nghe
+ Các phần của họa tiết ở hai bên trục giống nhau, bằng nhau và
được vẽ cùng màu
+ Có thể trang trí đối xứng qua một, hai hay nhiều trục
GV tóm tắt: Trang trí đối xứng tạo cho hình được trang trí mang vẻ
đẹp cân đối
Khi vẽ cần kẻ trục đối xứng để vẽ họa tiết cho đều
Hoạt động 2: Cách trang trí đối xứng
GV giới thiệu hình gợi ý hoặc vẽ lên bảng để HS nhận ra các bước
GV cho HS phát biểu nêu các bước trang trí đối xứng, sau đó bổ
sung, tóm tắt để các em nắm vững kiến thức khi thực hành
GV chỉ ra phần đạt và chưa đạt trong các bài vẽ
GV nhận xét chung tiết học và xếp loại
IV DẶN DÒ :
Trang 19Sưu tầm tranh ảnh về đề tài Ngày Nhà giáo Việt Nam.
Trang 20Bài 11: Vẽ tranh
ĐỀ TÀI NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20 - 11
I MỤC TIÊU:
- HS nắm được cách chọn nội dung và cách vẽ tranh
- HS vẽ được tranh về đề tài Ngày Nhà giáo Việt Nam
- HS yêu quý và kính trọng thầy giáo, cô giáo
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Tìm, chọn nội dung đề tài
GV yêu cầu HS kể lại những hoạt động kỷ niệm Ngày Nhà giáo
Việt Nam 20 - 11 của trường lớp, mình
- HS trả lời
+ Tổ chức buổi lễ kỷ niệm
+ Cha mẹ HS tổ chức chúc mừng thầy giáo, cô giáo
+ HS tặng hoa thầy, cô giáo
+ Tiết học tốt nhằm chúc mừng ngày kỷ niệm
Gợi ý cho HS nhớ lại các hình ảnh về ngày Nhà giáo Việt Nam
+ Quang cảnh đông vui nhộn nhịp ngày lễ kỷ niệm
+ Các dáng người khác nhau trong hoạt động
Yêu cầu HS lựa chọn nội dung để vẽ hình
Hoạt động 2: Cách vẽ tranh
GV cho HS xem một số tranh và hình ảnh tham khảo để HS nhận ra
+ Vẽ hình ảnh chính trước (vẽ rõ nội dung)
+ Vẽ hình ảnh hình ảnh phụ sau (làm cho bức tranh thêm sinh động)
Cho HS nhận xét các hình ảnh tham khảo để nắm được các hình ảnh
phụ và các sử dụng màu sắc để tranh sinh động, vui tươi
Cần nhắc HS tránh vẽ quá nhiều hình ảnh làm cho bố cục tranh
rườm rà, vụn vặt
Hoạt động 3: Thực hành
GV quan sát và đến từng bàn hướng dẫn thêm cho các HS còn lúng
túng, chưa nắm vững nội dung, giúp các em hoàn thành bài tốt - HS thực hành.
Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá
Trang 21Chọn một số bài vẽ và cùng cả lớp nhận xét về cách chọn nội dung,
Trang 22Bài 12: Vẽ theo mẫu MẪU VẼ CÓ HAI VẬT MẪU
I MỤC TIÊU:
- HS biết so sánh tỷ lệ hình và đậm nhạt ở hai vật mẫu
- HS vẽ được hình gần giống mẫu, biết vẽ đậm nhạt bằng bút chì đen hoặc vẽ màu
- HS thích quan tâm, yêu quý các đồ vật xung quanh
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV yêu cầu các nhóm tự trình bày mẫu hoặc cùng với các HS bày
mẫu chung theo vài phương pháp khác nhau để HS tìm ra cách trình
bày mẫu đẹp
- HS cùng GV bày mẫu
GV nêu một số câu hỏi để HS quan sát mẫu và nhận xét - HS rút ra nhận xét
+ Tỷ lệ chung của mẫu và tỷ lệ giữa hai vật mẫu
+ Vị trí của các vật mẫu (ở trước, sau…)
+ Hình dáng của từng vật mẫu
+ Độ đậm nhạt chung của mẫu và của từng mẫu
Hoạt động 2: Cách vẽ
GV có thể hướng dẫn HS cách vẽ như sau: - HS quan sát, lắng nghe
GV đưa ra một số câu hỏi về cách vẽ, dựa vào đó HS trả lời, GV
nhận xét và bổ sung cho đầy đủ
- HS trả lời
Cần nhắc lại một số bước tiến hành khi vẽ theo mẫu
+ Vẽ khung hình chung, khung hình riêng của mẫu
+ Tìm tỷ lệ giữa các vật mẫu và vẽ phác thảo bằng nét thẳng
+ Vẽ nét chi tiết, chỉnh hình cho giống mẫu
+ Phác thảo các mảng đậm, mảng nhạt
+ Vẽ đậm nhạt và hoàn chỉnh bài vẽ (có thể vẽ màu)
- GV có thể hướng dẫn các bước tiến hành một bài vẽ qua hình gợi
ý ở bộ ĐDDH hoặc tự chuẩn bị
Hoạt động 3: Thực hành
GV yêu cầu HS quan sát mẫu thật kỹ trước khi vẽ, và chú ý đặc điểm
riêng của mẫu ở những vị trí quan sát khác nhau
Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá
GV chọn một số bài để HS nhận xét các bài vẽ - HS nhận xét
GV bổ sung, điều chỉnh, khen ngợi và động viên các bài vẽ
Trang 23GV nhận xét chung tiết học
IV DẶN DÒ:
- Sưu tầm ảnh chụp dáng người và tượng người
- Chuẩn bị đất nặn cho bài học sau
Trang 24Bài 13: Tập nặn tạo dáng NẶN DÁNG NGƯỜI
I MỤC TIÊU:
- HS nhận biết được đặc điểm của một số dáng người trong hoạt động
- HS biết cách nặn một số dáng người đơn bản
- HS cảm nhận được vẻ đẹp của các bức tượng thể hiện về con người
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Sưu tầm tranh ảnh về các dáng người đang hoạt động
- Một số ảnh chụp các bức tượng về dáng người (nếu có)
- Bài nặn của HS khóa trước
- Đất nặn và đồ dùng cần thiết để nặn
Học sinh:
- SGK
- Sưu tầm tranh ảnh theo nội dung của bài
- Bài nặn của các bạn lớp trước (nếu có)
- Đất nặn và đồ dùng cần thiết để nặn hoặc đồ dùng để vẽ hay xé dán
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV yêu cầu HS quan sát tranh ảnh và các tranh ảnh các bức tượng
về dáng người đồng thời đặt câu hỏi gợi ý để HS suy nghĩ trả lời:
- HS quan sát, lắng nghe câuhỏi
- Nêu các bộ phận của cơ thể con người
- Mỗi bộ phận cơ thể có hình dạng gì - HS trả lời
- Nêu một số dáng hoạt động của con người
- Nhận xét về tư thế của các bộ phận cơ thể người ở một số dáng
hoạt động
Hoạt động 2: Cách nặn
GV nêu các bước nặn và nặn mẫu cho HS quan sát: - HS lắng nghe
+ Nặn các bộ phận chính trước, nặn các chi tiết sau, rồi ghép, dính
và chỉnh sửa lại cho cân đối
+ Có thể nặn hình người từ một thỏi đất và nặn thêm các chi tiết
như tóc, mắt, áo…rồi tạo dáng theo ý thích
- GV gợi ý HS sắp xếp các hình nặn theo đề tài Ví dụ »
+ Kéo co+ Bơi thuyền+ Đấu vật…
Hoạt động 3: Thực hành
GV góp ý, hướng dẫn thêm, khuyễn khích các em tìm các + Dáng người chạy, nhảydáng người phong phú, sinh động hơn đá cầu, đá bóng,……
Trang 25GV nhận xét chung tiết học
GV chọn một số bài nặn đẹp làm ĐDDH
IV DẶN DÒ:
Sưu tầm tranh ảnh trên sách báo về trang trí đường diềm ở đồ vật
Trang 26Bài 14: Vẽ trang trí TRANG TRÍ ĐƯỜNG DIỀM Ở ĐỒ VẬT
I MỤC TIÊU:
- HS thấy được tác dụng trang trí đường diềm ở đồ vật
- HS biết cách trang trí và trang trí được đường diềm ở đồ vật
- HS tích cực suy nghĩ sáng tạo
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Sưu tầm một số đồ vật có trang trí đường diềm
- Một số bài vẽ trang trí đường diềm ở đồ vật của HS lớp trước
- Hình gợi ý cách vẽ trang trí đường diềm ở đồ vật
Học sinh:
- SGK
- Sưu tầm một số đồ vật có trang trí đường diềm
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy, thước kẻ, màu vẽ
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Quan sát, nhận xét
GV giới thiệu một số đồ vật có trang trí đường diềm và các hình
tham khảo ở SGK, ở bộ ĐDDH và đặt câu hỏi để HS tìm hiểu về vẻ
đẹp của đường diềm một số đồ vật
- HS quan sát, lắng nghe, trảlời câu hỏi
- Đường diềm thường được dùng để trang trí cho những vật nào
- Khi được trang trí đường diềm, hình dáng của các đồ vật như thế
nào
- HS trả lời
GV nhận xét bổ sung: trang trí đường diềm có thể làm cho đồ vật
thêm đẹp
GV gợi ý cho HS nhận ra vị trí của đường diềm
+ Họa tiết hoa lá, chim thú, hình kỉ hà,…để trang trí
+ Những họa tiết giống nhau thường được sắp xếp cách đều nhau
theo hàng ngang, hàng dọc xung quanh đồ vật
+ Họa tiết khác nhau thì sắp xếp xen kẽ
Hoạt động 2: Cách trang trí
GV có thể vẽ lên bảng hoặc giới thiêu hình gợi ý cách trang trí
đường diềm ở SGK, ĐDDH để HS nhận ra cách trang trí
- Có thể trang hai hoặc nhiều đường diềm
- Có thể gợi ý giúp HS một số kiểu họa tiết
Hoạt động 3 : Thực hành
GV quan sát các em còn lúng túng, cho các em sử dụng một số họa HS thực hành vở thực hành
Trang 27GV chỉ ra phần đạt và chưa đạt trong các bài vẽ
GV nhận xét chung tiết học và xếp loại các bài vẽ
IV DẶN DÒ :
Sưu tầm tranh ảnh về quân đội
Trang 28- HS vẽ được tranh về đề tài quân đội.
- HS thêm yêu quý các cô, các chú bộ đội
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Sưu tầm tranh ảnh về quân đội
- Một số bức tranh về đề tài Quân đội của các họa sĩ và của thiếu nhi
Học sinh:
- SGK
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy, màu vẽ
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Tìm, chọn nội dung đề tài
GV cho HS quan sát tranh ảnh về đề tài Quân đội, gợi ý HS nhận
thấy
- HS quan sát và nhận xét+ Tranh vẽ về đề tài Quân đội có hình ảnh chính là các cô, các chú
bộ đội
+ Trang phục (mũ, quần áo) của quân đội khác nhau giữa các binh
chủng
+ Trang bị vũ khí và phương tiện của quân đội: súng, xe, pháo, tàu
chiến, máy bay…
+ Chọn đề tài này khá phong phú: có thể làm ảnh chân dung các cô
chú, bộ đội giúp dân, bộ đội rèn luyện trên thao trường, bộ đội đứng
gác,…
GV cho HS xem các tranh ảnh về quân đội để các em nhớ lại hình
ảnh, màu sắc và không gian cụ thể
Hoạt động 2: Cách vẽ tranh
GV cho HS xem một số tranh ở bộ ĐDDH hoặc ở SGK và đặt câu
hỏi để HS tìm ra cách vẽ tranh: - HS quan sát và lắng nghe+ Vẽ hình ảnh các cô chú trong một hoạt động cụ thể nào đó (tập
luyện, chống bão lụt,….)
+ Vẽ hình ảnh phụ sao cho phù hợp (nhà cửa, xe, súng, cây, núi,
… )
+ Vẽ màu đậm,nhạt phù hợp với nội dung đề tài
Nên tạo không khí thảo luận giữa GV và HS để HS nắm vững hơn
cách vẽ
Hoạt động 3: Thực hành
GV quan sát và đến từng bàn hướng dẫn thêm cho các HS còn lúng
túng, chưa chọn được đề tài, giúp các em hoàn thành bài tốt HS thực hành bài vẽ
GV động viên các em học khá, gợi ý thêm trong việc lựa chọn màu
Trang 29sắc làm cho bức tranh thêm đẹp.
Hoạt động 4: Nhận xét, đánh giá
Chọn một số bài vẽ và cùng cả lớp nhận xét về cách chọn nội dung,
cách sắp xếp hình ảnh, cách vẽ hình, màu sắc
Yêu cầu các nhóm trao đổi, nhận xét và xếp loại
GV bổ sung, khen ngợi và động viên chung cả lớp
Trang 30Bài 16: Vẽ theo mẫu MẪU VẼ CÓ HAI VẬT MẪU
I MỤC TIÊU:
- HS hiểu được đặc điểm của mẫu
- HS biết cách bố cục và vẽ được hình có tỷ lệ gần giống mẫu
- HS thích quan tâm, yêu quý các đồ vật xung quanh
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:
- SGK, SGV
- Chuẩn bị một vài mẫu vẽ có hai vật mẫu
- Một số tranh tĩnh vật của các họa sĩ
- Bài vẽ mẫu của HS lớp trước
Chú ý:
Các vật mẫu có thể sử dụng như sau:
+ Cái chai và cái bát
+ Bình đựng nước và cái cốc
+ Cái phích và quả (các loại quả khác nhau…)Bày mẫu cân đối, vị trí các mẫu cần có trước - sau ; các vật mẫu có khoảng cách vừaphải hoặc che khuất nhau hợp lý
Học sinh:
- SGK
- Giấy vẽ hoặc vở thực hành
- Bút chì, tẩy
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
GV giới thiệu hình gợi ý cách vẽ trong SGK hoặc vẽ nhanh lên
bảng các bước tiến hành để hướng dẫn HS
- HS quan sát và lắng nghe
Có thể giới thiệu thêm cách bố trí sắp xếp các mẫu để có các bố cục
đẹp và phong phú hơn
Cần nhắc lại một số bước tiến hành khi vẽ theo mẫu
+ Ước lượng và vẽ khung hình chung của mẫu
+ Tìm tỷ lệ giữa các vật mẫu, các bộ phận và vẽ phác thảo bằng nét
- Sửa lại độ đậm, nhạt bằng bút chì hoặc vẽ màu
Trang 31Sưu tầm tranh của họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung trên sách báo (nếu có điều kiện)
Trang 32Bài 17: Thưởng thức mỹ thuật
XEM TRANH DU KÍCH TẬP BẮN
I MỤC TIÊU:
- HS tiếp xúc, làm quen với tác phẩm Du kích tập bắn và hiểu vài nét về họa sĩ
Nguyễn Đỗ Cung
- HS nhận xét được sơ lược về hình ảnh và màu sắc trong tranh
- HS cảm nhận được vẻ đẹp của bức tranh
- Một số tranh của họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Giới thiệu bài.
Hoạt động 1: Giới thiệu vài nét về họa sĩ Nguyễn Đỗ Cung
- Chuẩn bị các câu hỏi để các nhóm trao đổi:
+ Ông tốt nghiệp khóa V (1929 - 1934) Trường Mỹ thuật Đông
Dương
+ Ông tham gia hoạt động cách mạng rất sớm, là họa sĩ đầu tiên vẽ
chân dung Bác Hồ tại Bắc Bộ Phủ
- HS trả lời+ Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, ông tham gia trong đoàn quân
tiến về miền Nam, và bức tranh Du kích tập bắn ra đời trong hoàn
cảnh như vậy
+ Các tác phẩm: Cây chuối (1936), Cổng thành Huế (1941), Học
hỏi lẫn nhau (1960), Công nhân cơ khí (1962), Tan ca, mời chị em
đi họp để thi thợ giỏi (1976)…
+ Ông đóng góp rất nhiều trong việc xây dựng Viện Bảo tàng Mỹ
thuật Việt Nam và đào tạo đội ngũ họa sĩ, cán bộ nghiên cứu mỹ
thuật
+ Với những đóng góp to lớn ông được Nhà nước tặng Giải thưởng
Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật
Hoạt động 2: Xem tranh Du kích tập bắn
GV đặt một số câu hỏi để HS tìm hiểu nội dung bức tranh:
- Hình ảnh chính của bức tranh là gì (Diến tả buổi tập bắn của tổ du
kích Năm nhân vật được sắp xếp ở trung tâm với những tư thế rất
sinh động: người bò, người trườn, người ngồi như đang chuẩn bị
ném lựu đạn, người đứng ngắm dưới giao thông hào)
- Hình ảnh phụ được vẽ như thế nào (Cây cối, bầu trời, …tạo nên
bố cục chặt chẽ, sinh động)
- Màu sắc của bức tranh như thế nào - HS trả lời
- Tranh vẽ bằng chất liệu gì
- GV kết luận
Đây là tác phẩm tiêu biểu về đề tài Chiến tranh cách mạng
GV nêu một vài câu hỏi để HS nhận xét một vài bức tranh khác của
họa sĩ
Trang 33+ Về bố cục
+ Tư thế của các nhân vật trong tranh
+ Màu sắc trong tranh
GV yêu câu HS nêu cảm nhận của mình về bức tranh - HS nêu cảm nhận
Hoạt động 3: Nhận xét đánh giá chung.
- GV nhận xét chung tiết học
- Khen ngợi các nhóm, cá nhân tích cực phát biểu ý kiến
IV DẶN DÒ:
- Quan sát các đồ vật hình chữ nhật có trang trí (cái khăn, cái thảm, cái khay…… )
- Sưu tầm bài trang trí hình chữ nhật