Mục tiêu cần đạt - Nắm vững đề tài, cốt truyện , các chi tiết sự việc tiêu biểu và hình tợng nhân vật chính ; trên cơ sở đó , nhân rõ chủ đề cùng ý nghĩa đẹp đẽ , lớn lao của truyện ngắn
Trang 1Rừng xà nu
64,65
-A Mục tiêu cần đạt
- Nắm vững đề tài, cốt truyện , các chi tiết sự việc tiêu biểu và hình tợng nhân vật chính ; trên cơ sở
đó , nhân rõ chủ đề cùng ý nghĩa đẹp đẽ , lớn lao của truyện ngắn đối với thời đại bấy giờ và đối với thời đại ngày nay
- Thấy đợc tài năng của Nguyễn Trung Thành trong việc tạo dựng cho tác phẩm một không khí
đậm đà hơng sắc Tây Nguyên , một chất sử thi bi tráng và một ngôn ngữ nghệ thuật đợc chau chuốt kĩ càng
B ph ơng tiện thực hiện
- Thiết kế bài giảng, SGK, SGV, …
C tiến trình bài dạy
1 Ổn định, kiểm tra sĩ số lớp.
2 Ki m tra bài cũ: ể
3 Giảng mới:
Hoạt động 1 : Tổ chức
tìm hiểu chung
HS đọc phần Tiểu dẫn
(SGK) kết hợp với
những hiểu biết cá nhân
để giới thiệu về nhà văn
Nguyễn Trung Thành
(cuộc đời, sự nghiệp, đặc
điểm sáng tác,…) và cho
biết xuất xứ của truyện
ngắn Rừng xà nu.
I giới thiệu chung
1 Tác giả
+Tên khai sinh của Nguyễn Trung Thành (Nguyên Ngọc) là Nguyễn Ngọc Báu Ông sinh năm 1932, quê ở Thăng Bình, Quảng Nam
+ Nguyễn Trung Thành là bút danh đợc nhà văn Nguyên Ngọc dùng trong thời gian hoạt động ở chiến trờng miền Nam thời chống Mĩ + Năm 1950, ông vào bộ đội, sau đó làm phóng viên báo quân đội nhân dân liên khu V Năm 1962, ông tình nguyện trở về chiến trờng miền Nam
+ Tác phẩm: Đất nớc đứng lên- giải nhất, giải thởng Hội văn nghệ Việt
Nam năm 1954- 1955; Trên quê hơng những anh hùng Điện Ngọc
(1969); Đất Quảng (1971- 1974);…
+ Năm 2000, ông đợc tặng giải thởng Nhà nớc về văn học nghệ thuật Rừng xà nu (1965) ra mắt lần đầu tiên trên Tạp chí văn nghệ quân giải phóng miền Trung Trung bộ (số 2- 1965), sau đó đợc in trong tập Trên quê hơng những anh hùng Điện Ngọc.
HS bằng việc tham
khảo tài liệu và hiểu biết
lịch sử, cho biết hoàn
cảnh ra đời của truyện
ngắn Rừng xà nu.
GV điều chỉnh, nhận xét
và cho những HS khác
phát biểu bổ sung
2 Hoàn cảnh ra đời tác phẩm.
+ Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, hiệp định Giơ-ne-vơ đợc kí kết,
đất nớc chia làm hai miền Kẻ thù phá hoại hiệp định, khủng bố, thảm sát, lê máy chém đi khắp miền Nam Cách mạng rơi vào thời kì đen tối + Đầu năm 1965, Mĩ đổ quân ồ ạt vào miền Nam và tiến hành đánh phá ác liệt ra miền Bắc Nguyễn Trung Thành và các nhà văn miền Nam lúc đó muốn viết "hịch thời đánh Mĩ" Rừng xà nu đợc viết vào
đúng thời điểm mà cả nớc ta trong không khí sục sôi đánh Mĩ Tác phẩm đợc hoàn thành ở khu căn cứ của chiến trờng miền Trung Trung bộ
+ Mặc dù Rừng xà nu viết về sự kiện nổi dậy của buôn làng Tây Nguyên trong thời kì đồng khởi trớc 1960 nhng chủ đề t tởng của tác phẩm vẫn có quan hệ mật thiết với tình hình thời sự của cuộc kháng chiến lúc tác phẩm ra đời
Hoạt động 2: Tổ chức
đọc- hiểu văn bản tác
phẩm.
GV đọc đoạn mở đầu
HS đọc tiếp một số đoạn
II nội dung chính
1 Đọc- tóm tắt
+ Đọc với giọng hào sảng thể hiện âm hởng sử thi và cảm hứng lãng mạn của tác phẩm
+ Tóm tắt tác phẩm cần đảm bảo những chi tiết chính:
Soạn bởi Vũ Trung Kiên, giáo viên THPT Mạc Đĩnh Chi, Hải D ơng
Trang 2và tóm tắt toàn bộ tác
phẩm - Rừng xà nu- hình tợng mở đầu và kết thúc.- Tnú nghỉ phép về thăm làng
- Cụ Mết kể cho dân làng nghe về cuộc đời Tnú và lịch sử làng Xô Man từ những năm đau thơng đến đồng khởi nổi dậy
Qua việc đọc và
chuẩn bị ở nhà, HS nhận
xét về cốt truyện và cách
tổ chức bố cục tác phẩm
(HS thảo luận và phát
biểu tự do) GV định
h-ớng, nhận xét và điều
chỉnh, nhấn mạnh những
ý cơ bản
2 Cốt truyện và cách tổ chức bố cục tác phẩm
+ Rừng xà nu đợc kể theo một lần về thăm làng của Tnú sau 3 năm đi
bộ đội Đêm ấy, dân làng quây quần bên bếp lửa nhà rông nghe cụ Mết
kể lại câu chuyện bi tráng về cuộc đời Tnú và cuộc đời làng Xô Man
+ Rừng xà nu là sự lồng quyện hai cuộc đời: cuộc đời Tnú và cuộc
đời làng Xô Man Hai cuộc đời ấy đều đi từ bóng tối đau thơng ra ánh sáng của chiến đấu và chiến thắng, đi từ hai bàn tay không đến hai bàn tay cầm vũ khí đứng lên dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng
+ Cốt truyện Rừng xà nu căng ra trong xung đột quyết liệt một mất
một còn giữa một bên là nhân dân, một bên là kẻ thù Mĩ- Diệm Xung
đột ấy đi theo tình thế đảo ngợc mà thời điểm đánh dấu là lúc ngọn lửa của lòng căm thù ngùn ngụt cháy trên 10 đầu ngón tay Tnú
HS phát biểu cảm
nhận về nhan đề tác
phẩm (thảo luận và phát
biểu tự do) GV định
h-ớng, nhận xét và điều
chỉnh, nhấn mạnh ý cơ
bản
3 Nhan đề tác phẩm
+ Nhà văn có thể đặt tên cho tác phẩm của mình là "làng Xô Man" hay đơn giản hơn là "Tnú"- nhân vật chính của truyện Nhng nếu nh vậy tác phẩm sẽ mất đi sức khái quát và sự gợi mở
+ Đặt tên cho tác phẩm là Rừng xà nu dờng nh đã chứa đựng đợc
cảm xúc của nhà văn và linh hồn t tởng chủ đề tác phẩm
+ Hơn nữa, Rừng xà nu còn ẩn chứa cái khí vị khó quên của đất rừng
Tây Nguyên, gợi lên vẻ đẹp hùng tráng, man dại- một sức sống bất diệt của cây và tinh thần bất khuất của ngời
+ Bởi vậy, Rừng xà nu mang nhiều tầng nghĩa bao gồm cả ý nghĩa tả
thực lẫn ý nghĩa tợng trng Hai lớp ý nghĩa này xuyên thấm vào nhau toát lên hình tợng sinh động của xà nu, đa lại không khí Tây Nguyên rất đậm đà cho tác phẩm
GV tổ chức cho HS
tìm hiểu về hình tợng
rừng xà nu theo các yêu
cầu sau đây:
Hình tợng rừng xà nu
dới tầm đại bác
Tìm các chi tiết miêu
tả cánh rừng xà nu đau
thơng và phát biểu cảm
nhận về các chi tiết ấy
Sức sống man dại,
mãnh liệt của rừng xà nu
mang ý nghĩa biểu tợng
nh thế nào?
Hình ảnh cánh rừng xà
nu trải ra hút tầm mắt
chạy tít đến tận chân trời
xuất hiện ở đầu và cuối
tác phẩm gợi cho anh
(chị) ấn tợng gì?
HS thảo luận theo
nhóm, cử đại diện trình
bày và tranh luận với các
nhóm khác
GV định hớng, nhận
xét và điều chỉnh, nhấn
4 Hình tợng rừng xà nu
+ Mở đầu tác phẩm, nhà văn tập trung giới thiệu về rừng xà nu, một rừng xà nu cụ thể đợc xác định rõ: "nằm trong tầm đại bác của đồn giặc", nằm trong sự hủy diệt bạo tàn: "Hầu hết đạn đại bác đều rơi vào
đồi xà nu cạnh con nớc lớn"
Truyện mở ra một cuộc đụng độ lịch sử quyết liệt giữa làng Xô Man với bọn Mĩ- Diệm Rừng xà nu cũng nằm trong cuộc đụng độ ấy Từ chỗ tả thực, rất tự nhiên hình ảnh xà nu đã trở thành một biểu tợng Xà
nu hiện ra với t thế của sự sống đang đối diện với cái chết, sự sinh tồn
đối diện với sự hủy diệt Cách mở của câu chuyện thật gọn gàng, cô
đúc mà vẫn đầy uy nghi tầm vóc
+ Với kĩ thuật quay toàn cảnh, Nguyễn Trung Thành đã phát hiện ra:
"cả rừng xà nu hàng vạn cây không cây nào là không bị thơng" Tác giả đã chứng kiến nỗi đau của xà nu: "có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình đổ ào ào nh một trận bão" Rồi "có những cây con vừa lớn ngang tầm ngực ngời bị đạn đại bác chặt đứt làm đôi ở những cây
đó, nhựa còn trong, chất dầu còn loãng, vết thơng không lành đợc cứ loét mãi ra, năm mời hôm sau thì cây chết" Các từ ngữ: vết thơng, cục máu lớn, loét mãi ra, chết,… là những từ ngữ diễn tả nỗi đau của con
ngời Nhà văn đã mang nỗi đau của con ngời để biểu đạt cho nỗi đau của cây Do vậy, nỗi đau của cây tác động đến da thịt con ngời gợi lên cảm giác đau đớn
+ Nhng tác giả đã phát hiện đợc sức sống mãnh liệt của cây xà nu:
"trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khỏe nh vậy" Đây là yếu tố cơ bản để xà nu vợt qua giới hạn của sự sống và cái chết Sự sống tồn tại ngay trong sự hủy diệt: "Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên" Tác giả sử dụng cách nói đối lập (ngã gục- mọc
Trang 3mạnh ý cơ bản lên; một- bốn năm) để khẳng định một khát vọng thật của sự sống Cây
xà nu đã tự đứng lên bằng sức sống mãnh liệt của mình: "…cây con mọc lên, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời" Xà nu đẹp một vẻ
đẹp hùng tráng, man dại đẫm tố chất núi rừng
Xà nu không những tự biết bảo vệ mình mà còn bảo vệ sự sống, bảo
vệ làng Xô Man: "Cứ thế hai ba năm nay, rừng xà nu ỡn tấm ngực lớn
ra che chở cho làng" Hình tợng xà nu chứa đựng tinh thần quả cảm, một sự kiêu hãnh của vị trí đứng đầu trong bão táp chiến tranh
+ Trong quá trình miêu tả rừng xà nu, cây xà nu, nhà văn đã sử dụng nhân hóa nh một phép tu từ chủ đạo Ông luôn lấy nỗi đau và vẻ đẹp của con ngời làm chuẩn mực để nói về xà nu khiến xà nu trở thành một
ẩn dụ cho con ngời, một biểu tợng của Tây Nguyên bất khuất, kiên c-ờng
Các thế hệ con ngời làng Xô Man cũng tơng ứng với các thế hệ cây
xà nu Cụ Mết có bộ ngực "căng nh một cây xà nu lớn", tay "sần sùi
nh vỏ cây xà nu" Cụ Mết chính là cây xà nu cổ thụ hội tụ tất cả sức mạnh của rừng xà nu Tnú cờng tráng nh một cây xà nu đợc tôi luyện trong đau thơng đã trởng thành mà không đại bác nào giết nổi Dít tr-ởng thành trong thử thách với bản lĩnh và nghị lực phi thờng cũng giống nh xà nu phóng lên rất nhanh tiếp lấy ánh mặt trời Cậu bé Heng
là mầm xà nu đang đợc các thế hệ xà nu trao cho những tố chất cần thiết để sẵn sàng thay thế trong cuộc chiến cam go còn có thể phải kéo dài "năm năm, mời năm hoặc lâu hơn nữa"
+ Câu văn mở đầu đợc lặp lại ở cuối tác phẩm (đứng trên đồi xà nu
ấy trông ra xa đến hết tầm mắt cũng không thấy gì khác ngoài những
đồi xà nu nối tiếp tới chân trời) gợi ra cảnh rừng xà nu hùng tráng,
kiêu dũng và bất diệt, gợi ra sự bất diệt, kiêu dũng và hùng tráng của con ngời Tây Nguyên nói riêng và con ngời Việt Nam nói chung trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nớc vĩ đại ấn tợng đọng lại trong kí
ức ngời đọc mãi mãi chính là cái bát ngát của cánh rừng xà nu kiêu dũng đó
GV tổ chức cho HS
tìm hiểu về cuộc đời Tnú
và cuộc nổi dậy của dân
làng Xô Man theo các
nội dung sau:
- Phẩm chất của ngời
anh hùng Tnú
- Vì sao trong câu
chuyện bi tráng về cuộc
đời Tnú, cụ Mết 4 lần
nhắc tới ý: "Tnú không
cứu đợc vợ con" để rồi
ghi tạc vào tâm trí ngời
nghe câu nói: "Chúng nó
đã cầm súng, mình phải
cầm giáo"
- Cảm nhận về cuộc đời
Tnú và cuộc nổi dậy của
dân làng Xô Man
- HS thảo luận theo
nhóm, cử đại diện trình
bày và tranh luận với các
nhóm khác
- GV định hớng, nhận
xét và điều chỉnh, nhấn
mạnh ý cơ bản
5 Cuộc đời Tnú và cuộc nổi dậy của dân làng Xô Man
Cuộc đời Tnú gắn liền với cuộc đời làng Xô Man Âm hởng sử thi chi phối tác giả trong khi xây dựng nhân vật này Tnú có cuộc đời t
nh-ng khônh-ng đợc quan sát từ cái nhìn đời t Tác giả xuất phát từ vấn đề cộng đồng để phản ánh đời t của Tnú
+ Phẩm chất, tính cách của ngời anh hùng:
- Gan góc, táo bạo, dũng cảm, trung thực (khi còn nhỏ cùng Mai vào rừng tiếp tế cho anh Quyết)
- Lòng trung thành với cách mạng đợc bộc lộ qua thử thách (bị giặc bắt, tra tấn, lng Tnú ngang dọc vết dao chém của kẻ thù nhng anh vẫn gan góc, trung thành)
- Số phận đau thơng: không cứu đợc vợ con, bản thân bị bắt, bị tra tấn (bị đốt 10 đầu ngón tay)
- Quật khởi đứng dậy cầm vũ khí tiêu diệt bọn ác ôn
+ "Tnú không cứu đợc vợ con"- cụ Mết nhắc tới 4 lần để nhấn mạnh: khi cha cầm vũ khí, Tnú chỉ có hai bàn tay không thì ngay cả những ngời thơng yêu nhất Tnú cũng không cứu đợc Câu nói đó của cụ Mết
đã khắc sâu một chân lí: chỉ có cầm vũ khí đứng lên mới là con đờng sống duy nhất, mới bảo vệ đợc những gì thân yêu, thiêng liêng nhất Chân lí cách mạng đi ra từ chính thực tế máu xơng, tính mạng của dân tộc, của những ngời thơng yêu nên chân lí ấy phải ghi tạc vào xơng cốt, tâm khảm và truyền lại cho các thế hệ tiếp nối
+ Số phận của ngời anh hùng gắn liền với số phận cộng đồng Cuộc
đời Tnú đi từ đau thơng đến cầm vũ khí thì cuộc đời của làng Xô Man cũng vậy
- Khi cha cầm vũ khí, làng Xô Man cũng đầy đau thơng: Bọn giặc đi lùng nh hùm beo, tiếng cời "sằng sặc" của những thằng ác ôn, tiếng gậy sắt nện "hù hự" xuống thân ngời Anh Xút bị treo cổ Bà Nhan bị Soạn bởi Vũ Trung Kiên, giáo viên THPT Mạc Đĩnh Chi, Hải D ơng
Trang 4chặt đầu Mẹ con Mai bị chết rất thảm Tnú bị đốt 10 đầu ngón tay
- Cuộc sống ngột ngạt dòn nén đau thơng, căm thù Đên Tnú bị đốt
10 đầu ngón tay, làng Xô Man đã nổi dậy "ào ào rung động", "xác mời tên giặc ngổn ngang", tiếng cụ Mết nh mệnh lệnh chiến đấu: "Thế là bắt đầu rồi, đốt lửa lên!"
Đó là sự nổi dậy đồng khởi làm rung chuyển núi rừng Câu chuyện
về cuộc đời một con ngời trở thành câu chuyện một thời, một nớc Nh vậy, câu chuyện về cuộc đời Tnú đã mang ý nghĩa cuộc đời một dân tộc Nhân vật sử thi của Nguyễn Trung Thành gánh trên vai sứ mệnh lịch sử to lớn
HS nhận xét về các
nhân vật: cụ Mết, Mai,
Dít, Heng (GV gợi ý:
Các nhân vật này có
đóng góp gì cho việc
khắc họa nhân vật chính
và làm nổi bật t tởng cơ
bản của tác phẩm?)
6 Vai trò của các nhân vật: cụ Mết, Mai, Dít, Heng.
+ Cụ Mết, Mai, Dít, bé Heng là sự tiếp nối các thế hệ làm nổi bật tinh thần bất khuất của làng Xô Man nói riêng, của Tây Nguyên nói chung
+ Cụ Mết "quắc thớc nh một cây xà nu lớn" là hiện thân cho truyền thống thiêng liêng, biểu tợng cho sức mạnh tập hợp để nổi dậy đồng khởi
+ Mai, Dít là thế hệ hiện tại Trong Dít có Mai của thời trớc và có Dít của hôm nay Vẻ đẹp của Dít là vẻ đẹp của sự kiên định, vững vàng trong bão táp chiến tranh
+ Bé Heng là thế hệ tiếp nối, kế tục cha anh để đa cuộc chiến tới thắng lợi cuối cùng
Dờng nh cuộc chiến khốc liệt này đòi hỏi mỗi ngời Việt Nam phải
có sức trỗi dậy của một Phù Đổng Thiên Vơng
Qua những phân tích
trên, HS phát biểu chủ
đề của truyện
GV điều chỉnh và nhấn
mạnh
7 Chủ đề tác phẩm
Chủ đề tác phẩm đợc phát biểu trực tiếp qua lời cụ Mết:Chúng nó đã cầm súng, mình phải cầm giáo!", tức là phải dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng Đó là con đờng giải phóng dân tộc của thời đại cách mạng
GV nêu vấn đề để HS
tìm hiểu vẻ đẹp nghệ
thuật của tác phẩm
8 Vẻ đẹp nghệ thuật của tác phẩm
+ Khuynh hớng sử thi thể hiện đậm nét ở tất cả các phơng diện: đề tài, chủ đề, hình tợng, hệ thống nhân vật, giọng điệu,…
+ Cách thức trần thuật: kể theo hồi tởng qua lời kể của cụ Mết (già làng), kể bên bếp lửa gợi nhớ lối kể " khan" sử thi của các dân tộc Tây Nguyên, những bài "khan" đợc kể nh những bài hát dài hát suốt đêm + Cảm hứng lãng mạn: tính lãng mạn thể hiện ở cảm xúc của tác giả bộc lộ trong lời trần thuật, thể hiện ở việc đề cao vẻ đẹp của thiên nhiên và con ngời trong sự đối lập với sự tàn bạo của kẻ thù
Hoạt động 3: Tổ chức
tổng kết
Qua truyện ngắn
Rừng xà nu, HS nhận xét
về phong cách Nguyễn
Trung Thành
IV Tổng kết
+ Qua truyện gắn Rừng xà nu, ta nhận thấy đặc điểm phong cách sử
thi Nguyễn Trung Thành: hớng vào những vấn đề trọng đại của đời sống dân tộc với cái nhìn lịch sử và quan điểm cộng động
+ Rừng xà nu là thiên sử thi của thời đại mới Tác phẩm đã đặt ra vấn
đề có ý nghĩa lớn lao của dân tộc và thời đại: phải cầm vũ khí đứng lên tiêu diệt kẻ thù bạo tàn để bảo vệ sự sống của đất nớc, nhân dân
3 Củng cố
4 Rỳt kinh nghiệm - Bổ sung:……….
Bắt sấu rừng u minh hạ
66 -A Mục tiêu cần đạt
- Cảm nhận những nét riêng của thiên nhiên và con ngời vùng U Minh Hạ.
- Phân tích tính cách, tài nghệ của nhân vật Năm Hên Chú ý những đặc điểm kể chuyện, sử dụng ngôn ngữ đậm màu sắc Nam bộ của Sơn Nam.
Trang 5B ph ơng tiện thực hiện
- Thiết kế bài giảng, SGK, SGV, …
C tiến trình bài dạy
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Bài mới:
Hoạt động 1: Tìm hiểu
chung
HS đọc phần Tiểu dẫn trong
SGK, nêu những nét chính về
nhà văn Sơn Nam và tập
truyện Hơng rừng Cà Mau
GV nhận xét, lớt qua những
nét chính
I Tiểu Dẫn
1 Nhà văn Sơn Nam
- Tên bút danh, năm sinh, quê quán.
- Quá trình sáng tác.
- Các tác phẩm tiêu biểu.
- Đặc điểm sáng tác.
2 Tập truyện Hơng rừng Cà Mau.
- Nội dung: viết về thiên nhiên và con ngời vùng rừng U Minh với những ngời lao động có sức sống mãnh liệt, sâu đậm ân nghĩa và tài
ba can trờng.
- Nghệ thuật: Dựng truyện li kì, chi tiết gợi cảm, nhân vật và ngôn ngữ đậm màu sắc Nam Bộ.
Hoạt động 2: Hớng dẫn
đọc- hiểu văn bản
GV: Qua đoạn trích, anh
(chị) nhận thấy thiên nhiên
và con ngời vùng U Minh Hạ
có những đặc điểm nổi bật
nào?
- HS đọc đoạn trích, chú ý
những chi tiết về thiên nhiên,
con ngời, từ đó đa ra những
nhận xét
- GV hớng dẫn đọc, tìm hiểu,
thảo luận
II Hớng dẫn đọc- hiểu
1 Thiên nhiên và con ngời U Minh Hạ
a) Thiên nhiên
Thiên nhiên vùng U Minh Hạ là một thế giới bao la, lì thú: + "U Minh đỏ ngòm
Rừng tràm xanh biếc"
+ "Sấu lội từng đàn", "những ao sấu", "Miền Rạch Giá, Cà Mau
có những con lạch ngã ba mang tên Đầu Sấu, Lng Sấu, Bàu Sấu"
Đó là những nơi ghê gớm
b) Con ngời
+ Con ngời vùng U Minh Hạ là những ngời lao động có sức sống mãnh liệt, đậm sâu ân nghĩa và cũng đầy tài ba trí dũng, gan góc can trờng
+ Tất cả những điều đó tập trung ở hình ảnh ông Năm Hên, một con ngời sống phóng khoáng giữa thiên nhiên bao la kì thú Tài năng đặc biệt của ông là bắt sấu Sự xuất hiện của ông Năm cùng một con xuồng, lọn nhang trần và một hũ rợu, vừa bơi xuồng mà hát: "Hồn ở đâu đây Hồn ơi! Hồn hỡi!" vừa huyền bí vừa mang
đậm dấu ấn con ngời đất rừng phơng Nam
GV tổ chức cho HS phân
tích tính cách, tài nghệ của
nhân vật ông Năm Hên (Gợi
ý: ông là ngời thế nào? điều
đó đợc biểu hiện qua những
chi tiết nào? Bài hát của ông
Năm gợi cho anh (chị) cảm
nghĩ gì?,…)
2 Nhân vật ông Năm Hên
Tính cách, tài nghệ của ông Năm Hên tiêu biểu cho tính cách con ngời vùng U Minh Hạ:
+ Một con ngời tài ba, cởi mở nhng cũng đầy bí ẩn
+ Ông là thợ bắt sấu, "bắt sấu bằng hai tay không"
+ Ông có tài nghệ phi phàm, mu kế kì diệu, bắt sống 45 con sấu,
"con này buộc nối đuôi con kia đen ngòm nh một khúc cây khô dài"
+ Bài hát của ông Năm Hên:
Hồn ở đâu đây….Lập đàn giải oan…
"Tiếng nh khóc lóc, nài nỉ Tiếng nh phẫn nộ, bi ai"
Tiếng hát ấy cùng hình ảnh: "ông đi ra khỏi mé rừng, áo rách vai, tóc rối mù, mắt đỏ ngầu, bó nhang cháy đỏ quơ đi quơ lại trên tay" gợi những đau thơng mà con ngời phải trả giá để sinh tồn trên mảnh đất hoang dại kì thú Đồng thời hình ảnh ấy cũng thể hiện vẻ Soạn bởi Vũ Trung Kiên, giáo viên THPT Mạc Đĩnh Chi, Hải D ơng
Trang 6đẹp bi tráng của những con ngời gan góc vợt lên khắc nghiệt của thiên nhiên để chế ngự và làm chủ nó
Nghệ thuật kể chuyện, sử
dụng ngôn ngữ của nhà văn
Sơn Nam có gì đáng chú ý?
GV tổ chức cho HS thảo luận
và chốt lại những ý cơ bản
3 Những nét đặc sắc về nghệ thuật
+ Nghệ thuật kể chuyện: Dựng chuyện li kì, nhiều chi tiết gợi cảm
+ Nhân vật giàu chất sống
+ Ngôn ngữ đậm màu sắc địa phơng Nam Bộ
Hoạt động 3: Tổng
kết
GV hớng dẫn HS ghi nhớ để
tự viết ở nhà
III Tổng kết Nội dung tổng kết:
+ Những đặc sắc nghệ thuật
+ chủ đề t tởng
+ Đánh giá chung về giá trị tác phẩm
4 Củng cố, dặn dò: ( Nhắc lại các kiến thức cơ bản).Học bài cũ và chuẩn bị bài mới
5 Rút kinh nghiệm sau khi dạy:
