Giao an cua Thanh Hoa

D.Hướng dẫn học ở nhà: Về nhà học bài cũ-Làm bài tập phần luyện tập Xem và chuẩn bị trước văn bản “Mẹ tụi” Soạn ngày : Thứ 2/17/8/2009Ngày dạy: Thứ 3/18/8/2009 Tiết 2: Văn bản mẹ tụi A.

Năm học 2005 –2006 Phân phối chương trình môn Ngữ Văn 7

Cả năm 35 tuần =140 tiết Học kì I:18 tuần x tiết /tuần =72tiết Học kì II:17 tuần x 4tiết/tuần =68 tiết

Tuần Bài Tiết

PPCT

chú N

1234

Cổng trường mở ra

Mẹ tôi

Từ ghépLiên kết trong văn bản

5,678

Cuộc chia tay của những con búp bê

Bố cục trong văn bảnMạch lạc trong văn bản

III Bài 3

910

1112

Ca dao dân ca:Những câu hát về tìnhcảm gia đình

Những câu hát về tình yêu quê hương đấtnước con người

Từ láyQuá trình tạo lập văn bản(Viết bài tậplàm văn số 1 ở nhà)

13141516

Câu hát than thânNhữnh câu hát châm biếmĐại từ

Luyện tập tạo lập văn bản

17181920

Sông núi nước Nam.Phò giá về kinh

Từ Hán ViệtTrả bài tập làm văn số 1Tìm hiểu chung về văn biểu cảm

21

222324

Côn sơn ca.Buổi chiều đứng ở phủ thiêntrường trông ra

Từ Hán Việt (tiếp)Đặc điểm văn bản biểu cảm

Đề văn biẻu cảm và cách làm bài vănbiểu cảm

VII Bài 7

25,262728

Sau phút chia ly.Bánh trôi nước(Tự học)Quan hệ từ

Luyện tập cách làm văn bản biểu cảm

VIII Bài 8

293031,32

Qua đèo ngangBạn đến chơi nhàLàm bài viết tập làm văn số 2 tại lớp

I X Bài 9

33343536

Chữa lổi về quan hệ từ

Xa ngắm thác núi lư

Từ đông nghĩaCách lập ý của bài văn biểu cảm

37383940

Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnhNgẫu nhiên biết nhân buổi mopứi về quê

Từ trái nghĩaLuyện nói:Văn biểu cảm về sự vật conngười

41424344

Bài ca nhà tranh bị gió thu pháKiểm tra văn

Từ đồng âmCác yếu tự sự ,miêu tả trong văn biểucảm

XII Bài 12

45464748

Cảnh khuya,Rằm tháng giêngKiểm tra tiếng việt

Trả bài tập làm văn số 2Thành ngữ

XIII Bài 13

495051,52

Trả bài kiểm tra văn tiếng việtCách làm bài văn biểu cảm…

Viết bài tập làm văn số3 tại lớp

XIV Bài 14

53,545556

Tiếng gà trưaĐiệp ngữLuyện nói:Phát biểu cảm nghĩ về tácphẩm văn học

575859,60

Một thứ quà của lúa non cốmChơi chữ

Làm thơ lục bát

XVI Bài 16

61626364

Luyện tập sử dụng từTrả bài tập làm văn số 3

Ô tập tác phẩm trữ tình

Bài 18

697071,72

ễn tập tiếng việtChương trỡnh địa phương (Phần tiếngviệt)

Giáo viên : -SGK,SGV Ngữ Văn 7

-Giỏo ỏn,Tranh ảnh về ngày khai trường

-Tham khảo phần khỏi niệm văn bản nhật dụng đó học ở lớp 6

Học sinh :Soạn bài

C:Cỏc hoạt động dạy học

I/Giới thiệu bài:

-Giỏo viờn cú thể nờu cõu hỏi gợi ý

Từ lớp 1 đến lớp 7 em đó được dự bảy lần khai trường,ngày khai trường lầnnào làm em đỏng nhớ nhất? Hóy kể lại cho cả lớp nghe về kỉ niệm đú của em-HS cú nhiều suy nghĩ khỏc nhau-cú nhiều cỏch trả lời

-GV: Hụm nay học văn bản này chỳng ta sẽ hiểu được trong đờm trước ngàykhai trường để vào học lớp 1 của con những người mẹ đó làm gỡ và nghĩnhư thế nào?

II/Bài mới:

H

oạt động 1: I.Đọc hiểu chỳ thớch

GV đọc mẫu một lần sau đú gọi HS đọc lại.Chỳ ý uốn nắn những chổ HSđọc chưa đỳng giọng chưa chuẩn xỏc

-Cú những từ nào trong bài em chưa hiểu

-GV hệ thống lờn bảng và hướng dẩn HS tỡm hiểu

?Em hãy nờu túm tắt nội dung chớnh

của văn bản?

-Bài văn viết về tõm trạng của người

mẹ trong đờm khụng ngủ trước ngàykhai trường vào lớp một của con

?Văn bản cổng trường mở ra viết về

b)Bàn về vai trò của nhà trường

trong việc giáo dục thế hệ trẻ

c)Kể về tâm trạng của chú bé trong

ngày đầu tiên đến trường?

d)Tái hiện lại những tâm tư tình

cảm của người mẹ trong đêm trước

ngày khai trường vào lớp một của

Hai tâm trạng đó được thể hiện qua

những chi tiết nào? Em có nhận xét

gì về tâm trạng của mẹ và con?

?Theo em tại sao bà mẹ lại không

ngủ được?

GV cho HS đọc đoạn văn còn lại:

(Ai cũng… đến sau này)

?Hai nguyên nhân trên khiến người

mẹ không ngủ được theo em nguyên

nhân nào là chính?

Vì hai lí do đó hay còn nhiều lí do

nào khác nữa?

Có phải bà mẹ đang tâm sự trực tiếp

với con không?

SH th¶o luận nhóm

GV:Người mẹ nhìn con ngủ,như tâm

sự với con nhưng thực ra đang tâm

-Mẹ thao thức không ngủ,suy nghĩtriền miên

-Hai tâm trạng khác nhau hoàn toàn

mẹ thì lo lắng con thì vô tư thanhthản

-Phần thì lo chuẩn bị cho con,phầnthì vì tuổi thơ áo trắng của mình sốnglại

-Người mẹ không trực tiếp nói vơicon mà đang nói với chính mình

-Hết lòng vì con lo lắng cho quantâm đến con từng li từng tí

sự với chính mình

?Qua sự phân tích trên em thấy đây

là người mẹ ntn?

?Câu văn nào trong bài nói lên vai

trò của người mẹ đối với con ?

a)Mẹ nghe nói ở nhật,ngày khai

trường là ngày lễ của toàn xã hội

Người lớn nghĩ việc để đưa trẻ con

đÕn trường,đường phố được dọn

quang đảng và không khí tươi vui

b)Tất cả quan chức nhà nước vào

buổi sáng ngày khai trường đều chia

nhau đến dự lể khai giảng ở khắp các

trường học lớn nhỏ

c)Các quan chức không chỉ ngồi

trên hàng ghế danh dự mà nhân dịp

này còn xem xét môi trường gặp gỡ

ban giám hiệu ,thầy cô giáo và phụ

?Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì?

-Nhà trường đã mang lại cho emnhững gì về tri thức,tình cảm, đạođức tình bạn tình thầy trò

Học sinh đọc mục ghi nhớ

?Qua đõy em rỳt ra dược bài học gỡ

sõu sắc nhất khi nghĩ về người mẹ

của mỡnh ?

D.Hướng dẫn học ở nhà:

Về nhà học bài cũ-Làm bài tập phần luyện tập

Xem và chuẩn bị trước văn bản “Mẹ tụi”

Soạn ngày : Thứ 2/17/8/2009Ngày dạy: Thứ 3/18/8/2009

Tiết 2: Văn bản mẹ tụi A.Mục tiờu bài học :( như ở tiết 1)

B.Chuẩn bị:

Giáo viên :

-Bài soạn, cỏc tài liệu tham khảo liờn quan đến bài giảng

-Phiếu học tập,bức tranh về người mẹ

Học sinh : Soạn bài

Làm bài tập

C.Cỏc hoạt động dạy học

Hoạt động 1:Bài cũ:Bài học sõu sắc nhất mà em rỳt ra được từ vănbản”Cổng trường mở ra là gỡ”

GV gọi hai HS trả lời-nhận xột cho điểm

Sau khi HS trả lời GV nờu vấn đề vào bài mới.Trong cuộc của mổi chỳng tangười mẹ cú một vớ trớ và ý nghĩa hết sức lớn lao,thiờng liờng và cao cảnhưng khụng phải khi nào ta cũng ý thức hết được điều đú,chỉ đến khi mắcnhững lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả.Bài văn sẽ cho ta thấy rừ được điều đú

Hoạt động 2:Bài mới :

I/Đọc hiểu chỳ thớch

Giỏo viờn hướng dẫn HS khi đọc cần chỳ ý được những tõm tư và tỡnh cảmbuồn khổ của người cha trước lỗi lầm của người con

GV chỳ ý sữa chữa uốn nắn HS những chổ đọc sai ,chưa chuẩn xỏc

II/ Tìm hiểu chi tiết

?Trong cỏc phương thức sau đõy đõu

là phương thức biểu đạt chớnh được

dựng để tạo lập văn bản Mẹ tụi

a)Kể chuyện người mẹ

-Biểu hiện tõm trạng của người cha

là phương thức biể đạt chớnh củavăn bản” Mẹ tụi”

b)Kể chuyện người con

c)Biểu hện tâm trạng của cha

?Nhân vật chính trong truyện là ai?

?Em xúc động nhất khi đọc đoạn

văn nào? vì sao?

HS tự xác định

?Hình ảnh mẹ của En –ri-cô có hiện

qua các chi tiết nào trong văn bản

không?

Em cảm nhận phẩm chất cao quý nào

sáng lên từ những chi tiết đó

Phẩm chất đó được biểu hiện ntn ở

người mẹ của em?

HS tự liên hệ

?Trong những lời nói sau đây của

cha En- ri -cô(Sự hỗn láo của con

như một nhát dao đâm vào tim bố

vậy)

Trong đời con có thể trãi qua những

ngày buồn thảm nhất ,ngày buồn

thảm nhất có lẽ là ngày con mất mẹ

Em đọc được cảm xúc nào từ người

cha qua những câu nói trên?

Nhát dao hỗn láo của con đã đâm

vào trái tim yêu thương của cha

nhưng theo em nhát dao ấy có đâm

vào trái tim của người mẹ không?

-Người cha-Vì hầu hết lời nói trong bài là lờitâm tình của người cha

-Tõ đầu đến sẽ là ngày con mất mẹ -Tiếp đến chà đạp lên tình yêuthương đó

-Phần còn lại

1)Hình ảnh người mẹ

-Thức suốt đêm… có thể mấtcon….sẵn sàng bỏ hêt một nămhạnh phúc để cứu sống con

-Dành hết tình thương cho con,quên mình vì con

-Hết sức đau lòng trước sự vô lễ củađứa con hư

Hết sức yêu quý thương cảm tới mẹcủa En- ri –cô

-Vì cha yêu quý mẹ và cũng vôcùng yêu quý con

Cha đã thất vọng vì con hư phản lạitình yêu thương của cha mẹ

-Càng làm đau trái tim người mẹ

HS tự bộc lộ , trả lời

?Nếu bạn em là En- ri-cụ em sẽ núi

với bạn về việc này?

HS thảo luậ đại diện trả lời

?Theo em mẹ của En-ri-cụ là người

ntn ?

?Hóy quan sỏt đoạn 2 đoạn văn đầu

đõy là những lời khuyờn sõu sắc đối

con mỡnh

Lẽ ra hỡnh ảnh dịu dàng và hiền hậu

của mẹ sẽ làm tõm hồn con ấm ỏp

hạnh phỳc nhưng vỡ sao cha lại núi

với En-ni-cụ.hỡnh ảnh dịu dàng và

hiền hậu của mẹ sẽ làm tõm hồn con

như bị khổ hỡnh

?Em hiểu thế nào về tỡnh cảm thiờng

liờng trong lời nhắn nhủ sau đõy của

người cha’’Con hóy nhớ rằng tỡnh

yờu thương kớnh trọng là tỡnh cảm

thiờng liờng hơn cả’’

?Em hiểu thế nào về cụm từ “Xấu hổ

và nhục nhả”trong lời khuyờn sau

đõy c ủa cha:Thật đỏng xấu hổ và

nhục nhả cho kẻ nào chà đạp lờn tỡnh

yờu thương đú

?Qua đõy cho ta thấy cha của

En-ri-cụ là người ntn?

?Em chỳ ý đến những lời lẽ nào nhất

của người cha trong đoạn cuối

-Cha thất vọng vỡ conTrỏi tim của người mẹ chỉ cú chổcho tỡnh yờu thương con nếnẽ đaugấp bội phần

2.Những lời nhắn nhủ của người cha

-Dự cú khụn lớn khoẻ mạnh đichăng nỡa….Lương tõm con sẽkhụng một chỳt yờn tĩnh

Con hóy nghớ rằng… Tỡnh yờu đú-Vỡ những đứa con hư đốn khụngthể xứng đỏng với hỡnh ảnh dịudàng hiền hậu của mẹ

Cha muốn cảnh tĩnh tới những đứacon bội bạc với cha mẹ

-Tỡnh cảm tốt đẹp đỏng tụn thờ làtỡnh cảm thiờng liờng nhất của cha

mẹ dành cho con Trong những tỡnh cảm cao quý tỡnhyờu thương cha mẹ là thiờng liờnghơn cả

-Làm việc xấu tự thấy hổ thẹnRấtg đỏng hổ thẹn là chà đạp lờntỡnh yờu thương của cha mẹ sẽ bịngười khỏc coi thường và lờn ỏn.-Là người nghiờm khắc ,yờu quý giađỡnh chămlo cho vợ con

3.Thỏi độ của cha trước lổi lầm của con

-Khụng bao giờ con cỏi được núithụ lỗ với cha mẹ

Con phói xin lổi mẹCon xin mẹ hụn conThà rằng bố khụng cú con cũn hơnthấy con bội bạc với mẹ

-Vừa dứt khoỏt vừa ra lệnh vừamềm mại như khuyờn nhủ

-Người cha muốn con thành thật conxin lỗi mẹ vỡ nhận ra lỗi lầm của

?Trong những lời nói đó,dọng diệu

của người cha có gì đặc biệt

?Em hiểu ntn về lời khuyên của

người cha “Con phải xin lổi mẹ”(ở

đây không phải vì sợ bố mà là sự

thành khẩn trong lòng )?

?Em hiểu gì khi người cha nói:”Bố

rất yêu con….bội bạc”

?Em có đồng tình với thái độ đó của

người cha không vì sao?

?Theo em vì sao En –ri- cô xúc động

vô cùng khi đọc thư bố

?Tại người cha của En -ri -cô viết

thư cho con khi con mình phạm lổi

HS thảo luận nhóm

a)Vì ở xa co nên phải viết thư

b)Vì dận con quá không muốn nhìn

mặt con nên không nói trực tuếp

c)Vì sợ nói trực tiếp sẽ xúc phạm đến

con

d)Vì qua bức thư người cha sẽ nói

được đầy đủ sâu sắc hơn và người

con sẽ cảm hiêủ điều cha nói được

thấn thía hơn

?Câu văn nào không trợc tiếp bày tỏ

thái độ của người cha đối với En

-ri –cô

?Từ văn bản này em cảm nhận được

tình cảm sâu sắc nào từ người bố?

?Theo em có gì độc đáo trong cách

thể hiện văn bản này

Tác dụng của cách thể hiện này?

mình

-Người cha hết lòng thương yêucon và con là người yêu sự tử tếcăm rét sự hỗn láo bội bạc,người cótính cách yêu ghét rõ ràng

HS suy nghĩ trả lời-Thư bố gợi nhớ mẹ hiền -Thái độ dứt khoát quyết liệt của bốtình cảm chân thành

En –ri- cô cảm thấy xấu hổ

4/ ý nghĩa :

-Tình cảm cha mẹ dành cho con cái

và tình cảm của con cái dành chocha mẹ

Dùng hình thức viết thư-Người viết có cơ hội bày tỏ trựctiếp cảm xúc và thái độ một cáchchân thành

?Em biết những câu ca dao hay bài

-Học thuộc phần ghi nhớ-Ôn bài cũ

-Làm bài tập phần luyện tập-Xem và chuẩn bị trước bài mới”Từ ghép”

Soạn ngày : Thø 5/20/8/2009Ngµy d¹y : Thø 6/21/8/2009

-Hiểu được nghĩa của các loại từ ghép

B Phương tiện dạy học :

-Ôn lại kiến thức đả học ở lớp 6 về khái niệm từ ghép?Nêu ví dụ

(Gọi HS trả lời GV NHận xét cho điểm vào bài mới luôn

Hoạt động 2: Bài mới

HS chỳ ý VD SGK và trả lời cỏc cõu hỏi:

?Cỏc tiếng trong hai từ ghộp quõn ỏo,trầm

bổng ở những VD sau cú phõn ra tiộng

chớnh tiếng phụ khụng?

?Cỏc tiếng đứng sau cú bổ nghĩa cho tiếng

đứng trước khụng?

Nghĩa của cỏc từ ghộp này như thế nào ?

Qua sự phõn tớch trờn em hóy cho biết cú

mấy loại từ ghộp?

Học sinh đọc ghi nhớ

Hoạt động 2:

?Nghĩa của từ bà ngoại so sỏnh với nghĩa

của từ bà ,nghĩa của từ thơm phức với từ

thơm?

(GV đó phõn tớch ở phần I)

?Nghĩa của từ ghộp chớnh phụ như thế nào ?

?So sỏnh nghĩa của từ quần ỏo với nghĩa của

mổi tiếng quần ỏo,nghĩa của từ trầm bổng

với nghĩa của từ tiếng trầm bổng

?Em thấy cú gỡ khỏc nhau?

?Nghĩa của từ ghộp đẳng lập?

Ngoại tiếng phụ-Thơm phức :Thơm : chớnh Phức : phụ-Tiếng chớnh đứng trước ,tiếng phụ đứng sau

-Quần ỏo :Chỉ quần và ỏo núi chung-Trầm bổng (Âm thanh )lỳc trầm lỳc bổng ngherất ờm tai

-Trong cỏc từ ghộp này khụng phõn ra tiếngchớnh,tiếng phụ,cỏc tiếng bỡnh đẳng với nhau vềmặt ngữ phỏp :

-Cú nghĩa khỏi quỏt hơn nghĩa cỏc tiếng tạo nờnnú:

-Cú hai loại từ ghộp-Từ ghộp chớnh phụ và từghộp đẳng lập

Ghi nhớ:SGK

II/ Nghĩa của từ ghộp:

-Bà ngoại :Người đàn bà sinh ra mẹ

Bà chỉ người phụ nữ núi chung (Nhiều tuổi)-Thơm ,chỉ mựi thơm núi chung

-Thơm phức chỉ một mựi thơm của cỏi gỡ đú cúmức độ mạnh hơn

-Từ ghộp chớnh phụ cú tớnh chất phõn nghĩa-Nghĩa của từ ghộp chớnh phụ hẹp hơn nghĩa củatiếng chớnh

-Nú cú tớnh chất hợp nghĩa -Nghĩa của tư ghộpđẳng lập khỏi quỏt hơn nghĩa cỏc tiếng tạo nờn

nú :

III/ Luyện tập :

Bài tập 1:Gv treo bảng phụ HS lờn điền vào

Bài tập 2:GV treo bảng phụ HS lờn điền vào :

Tiết 4: Liờn kết cõu trong văn bản:

A.Mục tiờu bài học:

Làm cho HS thấy :

-Muốn đạt được mục đớch giao tiếp thỡ văn bản nhất địng phải cú tớnh liờn

kết,sự liờn kết đú phải được thể hiện trờn cả hai mặt,hỡnh thức ngụn ngữ và

nội dung ý nghĩa

-Cần vận dụng những kiến thức đó học để bước đầu xõy dựng được những

văn bản cú tớnh liờn kết

B.Chuẩn bị

Giáo viên:

SGK.SGV ngữ văn 7-bài soạn-bảng phụ

Học sinh: Soạn bài

Làm bài tập

C.Tiến trỡnh cỏc hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Bài cũ:

Văn bản là gỡ ?Nờu đặc điểm của văn bản?

Hoạt đ ộng 2 : Giới thiệu bài mới :

Giỳp HS thấy :

-Sẽ khụng hiểu được một cỏch cụ thể về văn bản cũng như khú cú thể tạo

lập được những văn bản tốt,nếu chỳng ta khụng tỡm hiểu kỉ về một trong

những tớnh chất quõn trọng của nú là liờn kết:

I/Liờn kết và phương tiện liờn kết trong văn bản :

GV cho học sinh đọc VD và làm việc độc

lập

?Theo em ,đọc mấy dũng ấy En ri cụ đó cú

thể hiểu rừ bố muốn núi gỡ chưa?

Để cú thể cú một văn bản hoàn chỉnh thỡ

Bài tập 1:

-Vỡ cỏc cõu văn cũn khú hiểu,nội dung chưa thật

rừ ràng-Đồng thời giữa cỏc cõu chưa cú sự liờnkết

Chỉ cú cỏc cõu văn chớnh xỏc,rừ ràng đỳng ngữphỏp thỡ chưa đảm bảo sẽ làm nờn văn bản

GV cho học sinh tìm Từ văn bản cổng

trường mở ra những câu văn tương ứng với

những câu từ văn bản.Hướng dẫn HS so

sánh những câu võa tìm được với những câu

trong VD

Có phải do chép thiếu và chép sai những từ

ngữ ấy mà phần văn bản trên đây bị mất

tính liên kết không ?Vì sao ?

HS Trả lời

?Từ những VD trên em hãy cho biết một

van bản có tính liên kết trước hết phải có

điều kiện gì?

Cùng với các điều kiện ấy các câu văn

trong văn bản phải sử dụng các phương tiện

Bài tập 2:GV cho HS đọc bài :-So với nguyên văn thì những từ những câu trongbài viết người chép lại đã chép thiếu cụm từ

"còn bây giờ" chép nhầm chữ Con"đứa trẻ"

- Những câu văn trở nên rời rạc người viết chưabiêt sử dụng phương tiện liên kết của ngôn ngữnhư từ ,câu

Người viết phải làm cho nội dung các câu cácđoạn thống nhất và gắn bó chặt chẽ vớinhau,đồng thời phải biết kết nối các câu,các đoạn

đó bằng những phương tiện ngôn ngữ thích hợp

-Thấy được những tình cảm sâu sắc của hai anh em trong câu chuyện,cảm

nhận được nổi đau đớn xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn

cảnh bất hạnh.Biết thông cảm và chia sẽ với những người bạn ấy

-Thấy được cái hay của chuyện chính là cách kể chân thật và cảm động

Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới:

Trong cuộc sống hàng ngày điều mà mọi người quan tâm nhất chính là cuộc

sống của trẻ em dù ở đâu trong hoàn cảnh nào ở mọi góc độ khác nhau thì

cũng cần phải quan tâm đến vấn đề này đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh khú

khăn cần đáng được quan tâm và bảo vệ Tất cả cỏi đó được thể hiện rõ

trong bài học này

Hoạt động 3 : Bài mới :

Hoàn cảnh của gia đình Thành Thuỷ ntn?

Câu nói nào của me đã gieo vào lòng đứa

I Đọc hiểu chỳ thớch

a Tác giả:

-Khánh Hoài là GV THCS thị xã Phú Thọ -Ông có truyện đầu tay viết cho thiếu nhi

b Tác phẩm :-Đây là tác phẩm đạt giải nhì trong cuộc thi thơvăn viết về quyền trẽ em năm 1992

II

=>Anh em nhà Thành Thuỷ

=> HS thảo luận trả lời

=>Cuộc chia tay đau đớn buồn bã của ThànhVàThuỷ

=>Gia đình kinh tế khá giả bố mẹ bỏ nhau=>Bất

trẻ nỗi bất hạnh trước những lời nói hành

động của mẹ như vậy tâm trạng của hai

anh em ntn? được diễn biến qua những chi

tiết nào?

GV gọi HS đọc từ đầu đến nước mắt ứa ra

Khi nghe tin giữ :Anh em phải chia đồ

chơi tâm trạng ntn?

?Em hãy nhận xét nghệ thuật miêu tả tâm

trạng hai anh em của tác giả?

?Tại sao Thành Thuỷ lại có tâm trạng như

vậy

Những chi tiết nào chứng minh điều đó ?

?Khi thành đặt hai con búp bê ra hai bên

Thuỷ có hành động và lời nói

?Chi tiết này gợi cho em suy ngĩ gì?

?Tâm trạng của Thành -Thuỷ rất đau đớn

được "Được tác giả kể ở đoạn nào nữa ?

?Biết mình sắp phải xa lớp học và các bạn

thuỷ có tâm trạng ra sao ?

?Tình cảm của cô giáo cũng như các bạn

đối với Thuỷ ntn?

?Tâm trạng của Thành khi ra khỏi cổng

trường

?Vì sao Thành lại có tâm trạng như vậy ?

?Chia tay với lớp học Thuỷ và Thành tiếp

hạnh

=>Mẹ bắt chia đồ chơi

=>Giọng mẹ khản đặc

1.Tâm trạng của Thành -Thuỷ :

=>-Khi chia đồ chơi -Khi đến chào cô giáo và lớp học -Cuộc chia tay đột ngột ở giai đoạn cuối

=>Thuỷ run bần bật,cặp mắt buồn thămthẳm ,khóc nớc nở-Thành nước mắt tuôn nhưsuối

=>Sử dụng nhiều từ láy

=>Vì hai anh em sống yêu thương nhau tình cảmvới nhau ,quan tâm nhau

=>HS nêu -GV treo bảng phụ-GV treo bức tranh hai anh em sắp phải chia tay

HS nêu -Thuỷ rất dận giữ không muốn chia hai con búpbê

-Em sợ đêm không có con vệ sỹ canh giấc ngủcho anh

=>HS thảo luận nhanh

=>Gia đình Thành Thuỷ đoàn tụ ,hai anh emkhông phải chia tay nhau

=>Để con em nhỏ cạnh con vệ sỹ…

=>Thương cảm đối với Thuỷ em bé giàu lòng

vị tha

Sự chia tay của hai anh em là vô lí

=>Đoạn chia tay với cô giáo và lớp học (HSđọc)

=>Em khóc thút thít Thuỷ khóc nức nở =>Cô tặng Thuỷ bút vở,tái mặt nước mắt giàndụa-Cả lớp kinh ngạc sửng sờ khóc

=>Kinh ngạc .Cảnh vật con người vẩn bìnhthường

-Tâm hồn như giông bão

=> Vì sắp phải xa em

tục đối mặt với điều gì ?

?Khi chia tay Thuỷ đã nói gì ?

?Vì sao Thuỷ đặt con em nhỏ quàng tay vệ

sỹ ?

Văn bản kể về cuộc chia tay của Thành và

Thuỷ song tác giả lại đặt tển truyện là

"Cuộc chia tay của những con búp bê "vì

sao lại như

vậy ?

?Tên truyên có liên quan đến truyện không

?vì sao ?

?Thuỷ và Thành có ước mơ gì ?

=>Cuộc chia tay cuối cùng giữa hai anh em đây

là cuộc chia tay đột ngột Khiến Thuỷ như ngườimất hồn ,mặt tái xanh

=>Dặn dò anh Để búp bê lại cho anh

=.>HS trả lời

2.Ước mơ của Thành và Thuỷ

=>Tình anh em không thể chia xa

=>Mượn đồ vật để nói con người đồng thời đâymuốn nói lên tuổi ngây thơ ngộ nghĩnh đángđược quan tâm ,chăm sóc vậy mà phải chịu cảnhchia li

=>HS thảo luận trả lời

=>Qua hình ảnh con búp bê cho thấy Thành vàThuỷ có ước mơ đoàn tụ không phải xa nhau

Tình cảm gia đình là thứ tình cảm quý giá đángđược trân trọng nâng niu

Hoạt động 3 :Luyện tập :Hướng dẫn học ở nhà :

Kể lại truyện ngắn bằng lời kể của mình

Giúp HS -Thấy được tầm quan trọng của bố cục trong văn bản

-Bước đầu hiểu thế nào là một bố cục rành mạch hợp lí

-Có ý thức xây dựng bố cục khi viết văn bản

B.Phương tiện dạy học

-SGK-SGV ngữ văn 7 bài soạ bảng phụ

C.Các hoạt động dạy học

Hoạt động 1:Hình thành khái niệm bố cục trong văn bản

GV.Tính liên kết là gì? Tính liên kết là sự nối liền ,các câu các đoạn

trong văn bản một cách tự nhiên hợp lí

?Làm cách nào để văn bản có tính liên

kết ?

Em nào có thể lên bảng vẽ và giải thích sơ

đồ bóng đá 3-5-2

Chú thích

Theo em trong một văn bản cần phải bố

trí sắp đặt các nội dung,ý tứ như việc sắp

xếp các cầu thủ hay không?Vì sao?

Vậy bố cục là gì?

VD:Bố cục văn bản:Đơn xin gia nhập

Đội TNTPHCM

Hoạt động 2:

GV gọi HS đọc hai văn bản ở SGK

?So với văn bản "ếch " ở lớp 6 tập 1 thì

văn băn này có gì giống và khác nhau?

a.Nhận xét ở mục I2:

=>Muốn tạo được tính liên kết trong văn bảncần phải sử dụng được những phương tiện liênkết về hình thứcvà nội dung

=>GV treo bảng phụ Thủ môn 1

2 3 =>3

7 4 5 6 8 =>5

9 10 =>21.trung vệ thòng

2,3 Trung vệ dập 4,5,6 Tiền vệ 7,8 Hậu vệ biên 9,10 Tiền đạo

=>Có cần vì các phần ,các đoạn ,ý tứ trong vănbản cũng cần có trình tự trước sau rành mạchhợp lí

=>Là sự bố trí sắp xếp các phần ,đoạn có ý tứmuốn biểu đạt thành mổttìnhtự trước sau rànhmạch và hợp lí

=>Quốc hiệu Tên đơn -Họ và tên

-Ngày tháng năn sinh -Học lớp trường nào -Lí do

-Lời hứa -Lời cảm ơn-Nơi ngày tháng năm -Kí tên:

Những yêu cầu về bố cục trong văn bản :-Giống các ý đều đầy đủ

-Khác :Bố cục của nguyên bản

Có 3 phần :Còn văn bản thứ hai chỉ có hai phần Các ý trong nguyên bản mạch lạc còn ở văn bản

2 sắp xếp lộn xộn

*Nhận xét ở mục I2 bố cục không hợp lí nên tốinghĩa -Các í sắp xếp không hợp lí không đúngtrình tự của thời gian ,sự việc nên Vb trở nên vô

lí

GV:Hướng dẩn HS so sánh hai văn

bản.Nguyên bản trong sách Ngữ văn 6 tập

1

b.Bố cục trong VB này chỉ có hai Phần là

không hợp lí,Các ý lộn xộn nhất là câu

"Từ đầy ,trâu trở thành bạn của nhà

nông Chẳng có gì ăn nhập với ý nghĩa

chung của cả truyện ,là bài học đắt giá cho

MB: Giới thiệu người cảnh được tả :

TB: Miêu tả chi tiết :

KB:Nêu cảm nghĩ hoặc lời hứa hẹn ?

?Có ý kiến cho rằng phần mở bà chỉ là sự

tóm tắt ,rút gọn của phần thân bài ,còn kêt

bài chỉ là sự lặp lại một lần nữa của mở

bài Nói như vậy có đúng không ?Vì sao ?

?Có bạn khác lại cho rằng nội dung chính

của việc miêu tả ,tự sự (Đơn từ ….)được

dồn cả vào phần thân bài nên mở bài và

kết bài là những phần không cần thiết làm

em đồngý với ý kiến đó không ?

=>Có 3 phần :Mở bài 1 đoạn Thân bài một đoạn Kết bài một đoạn để nhận xét văn bản

Các phần của bố cục

Mở bài ,Thân bài và kết bài trong văn bản

Tự Sự

Mở bài:Giới thiệu sự việc

Thân bài Kể diễn biến sự việcKêt bài :Kể kết cục của sự việc

=>Nói như vậy là không đúng vì không chophép các phần trong văn bản được lặp lại.Mộtphần có một nhiệm vụ riêng

-Em không đồng ý vì :

Mở bài không chỉ là sự đơn thuần là sự thôngbáo đề tài của văn bản mà còn phải cố gắnglàm cho người đọc người nghe đi vào đề tài đómột cách dể dàng tự nhiên và hứng thú

Kết bài : Là không chỉ có nhiệm vụ nhắc lại đềtài hay đưa ra lời hứa hẹn cần phải tạo ra mộtkết bài sao cho văn bản để lại được ấn tượng tốtđẹp cho người nghe (hay người đọc)Có như thếthì bố cục mới đạt tới yêu cầu của sự cần thiếthợp lí

Hoạt động 4 :Ghi nhớ :

GV gọi HS đọc SGK

Hoạt động 5: Luyện tập :

GV Hướng dẫn HS làm bài tập 1:

Nếu còn thời gian làm bài tập 2 :

Kết hợp chữa bài nhận xét cho điểm :

-Giúp HS có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần

thiết phải làm cho văn bản có tính mạch lạc ,không dứt đoạn hoặc quẩn

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

GV :Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt ,sự phân chia Nhưng văn bản lại

không thể không liên kết Vậy làm thế nào để các phần ,các đoạn của một

văn bản vẩn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt

chẻ với nhau để thấy được điều đó ta tìm hiểu nội dung bài học

? Có ngưồi cho rằng trong văn bản mạch lạc

là sựnối tiếp của các câu các ý theo một trình

tự hợp lí

?Em có tán thành ý kiến đó không ?Vì sao ?

GV cho HS thảo luận câu hỏi ghi ở mục 2

SGK

Văn bản ''Cuộc chia tay của những con búp

bê

Có thể về nhiều sự việc ,nhiều nhân

vật Nhưng nội dung truyện phải luôn luôn

bám sát đề tài ,luôn luôn xoay quanh một sự

việc chính với những nhân vật chính

xoay quanh sự việc chính nào?

''Sự chia tay ''và ''những con búp bê ''đóng vai

trò gì trong truyện ?

Các bộ phận trong văn bản nhất thiết phải

liên kết chặt chẽ với nhau.Tuy nhiên không

nên lầm tưởng rằng giữa các bộ phân ấy chỉ

có mối liên hệ về mặt thời gian Một văn bản

vẩn có thể mạch lạc khi các đoạn trong đó

liên hệ với nhau về không gian,về tâm lí ,về ý

nghĩa ,miễn là sự liên hệ hợp lí tự nhiên

Vậy một văn bản có tính mạch lạc thì văn bản

-Học bài củ ,học ghi nhớ -Làm bài tập còn lại

-Xem ,chuẩn bị trước bài mới ''Ca dao ,dân ca''

Ngày soạn :18/09 /2005

Tuần 3: Bài3:

Tiết 09 -10: Ca dao -dân ca

Những câu hát về tình cảm gia đình Những câu hát về tình yêu quê hương,

đất nước,con người

A Mục tiêu:

-Hiểu khái niệm Ca dao -dân ca

-Nắm được nội dung ,ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của

Ca dao- dân ca những bài hát về tình cảm gia đình ,về tình yêu quê hươngđất nước con người

-Học thuộc những bài ca dao trong văn bản và biết thêm một số bài ca daothuộc hệ thống của chúng

Các em đã được phần văn học dân gian ở lớp 6 với nhiều thể loại khác nhau

còn lên lớp 7 các em được học thể loai mới đố là ca dao -dân ca Và đây

cũng chính là thể loại của văn học dân gian

Hoạ động 2 : Bài mới Tiết 1:

nh ng câu hát v tình c m gia ìnhững câu hát về tình cảm gia đình ề tình cảm gia đình ảm gia đình đình

HS đọc chú thích *ở SGK và cho biết Ca dao

-dân ca là gì?

GV giải thích thêm :

-Ca là bài hát có hoà với nhạc còn dao là lời của

bầi hát đó Cho nên ở phần ca này đòi hỏi phải

có tính nghiêm ngặt ,bởi khi cất tiếng hát

-Có nhiều khái niệm khác nhau về dân ca ca dao

nhưng nó là những bài hát có hoặc không có

chương khúc do nhân dân sáng tác và lưu truyền

trong nhân dân ở từng vùng từng miền có nội

dung trữ tình và giá trị đặc biệt về nhạc gọi là

dân ca

-Ca dao là nhữngbài hát có hoặc không có

chương khúc do nhân dân sáng tác bằng những

văn vần hoặc văn đọc để diễn đạt tình cảm

=>Nó có nội dung phong phú

GV hướng dẩn HS cách đọc -cách ngắt nhịp

-Nhịp 2/2/2/2 hoặc 4 /4

-Giọng nhẹ nhàng ,chậm ,êm -thể hiện tình cảm

thành kính ,nhẹ nhàng vừa tha thiết

GV đọc mẩu -gọi HS đọc bài

-Giải thích nghĩa các từ ngữ khó

Em hảy xác định cụ thể của lời ca của bài ca

dao?Vì sao em biết

Câu đầu tiên có ý nghĩa gì ?

Vậy biện pháp ở hai câu tiếp theo là gì ?

Lối ví von ấy đặc sắc ntn? Em hãy tìm một số

câu ca dao tương tự :

VD.Ơn cha nặng lắm ai ơi

Nghĩa mẹ bằng trời chín tháng cưu mang

I/Khái niệm Ca dao -dân ca ;

-HS dựa vào chú thích để trả lời

=>Lối ví von quen thuộc so sánh công cha

và nghĩa mẹ vô cùng to lớn khôn cùng ,rấtphù hợp vì đều là những so sánh với đạilượng khó xác định cụ thể phạm vi

-HS lấy ví dụ

HS lấy ví dụ tương tự

Vậy câu 3 có ý nghĩa gì?

Câu cuối cùng nhằm khuyên con cái điều gì?Có

dọng điệu ntn ?

Mô típ chúng ta thường gặp ở ca dao là gì ?

Tại sao lại là chiều chiều mà là không phải là

thời gian khấc trong ngày ?

Ra đứng ngõ sau có ý nghĩa gì?

Nội dung của toàn bài ca dao là gì ?

Nổi nhớ ông bà được thể hiện ở bài 3 ntn ?

Em hiểu nuộc lạt là gì ?

GV giải thích thêm :

Ngày xưa thường lợp nhà bằng tranh cho nên

người ta lấy lạt để cột

Đây là bài ca dao nói lên tình cảm anh em vậy

tình cảm này được nói đến ntn ?

=>Câu 3 có ý nghĩa chuyển tiếp để bắtsang câu kết

=>Câu 4 là lời khuyên con cái phải cónghĩa vụ biết ơn và kính yêu cha mẹ

=>Mô típ chiêu chiều thường gẳp trong cadao trữ tình

=>Dùng thời gian ,nghệ thuật ước

lệ ,phiếm chỉ lặp lại không phải là mộtchiều mà là chiều nào cũng thế

=>Nơi khuất nẽo ít người trong nhà để ýđến nên người con dâu tha hồ tự do bộc lộtâm trạng

=>Câu ca cất lên tiếng thở than đau buồntiếc nuối.Đau xót ,ngậm ngui pha chút tuỉhờn của người con dâu ,người vợ ở ngõsau vắng lặng buông khói thổi cơm;chờnvờn ,vấn vít

=>Là người đã sinh ra cha mẹ ta ,tình cảmcủa cháu xa ông bà và đây là tình cám sâunặng nhớ rất nhiều được ví như là nuộc lạt

IV.Luyện tập :Tìm những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong bài ca

dao trên

Nếu cho em ba điều ước em sẽ ước gì ?vì sao?

Học thuộc lòng tả bốn bài ca dao trên

* Dặn dũ: chuẩn bị tiếp văn bản cũn lại

Tiết2 : những câu hát về tình yêu quê hương,

đất nước, con người

A/ Mục tiêu (như ở tiết 1)

B/Chuẩn bị

-Bảng phụ, phiếu học tập ,một số bài ca dao viết về chủ đề này

C/ Các hoạt động dạy học :

Hoạt động 1 :Bài củ:

Ca dao là gì ?Em hảy đọc 1 bài ca dao mà em yêu thích nhất

Nêu nội dung chíhh của bài ca dao đó?

HS trả lời GV nhận xét cho điểm

Hoạt động 2: Giới thiệu bài mới

Trong kho tàng văn học dân gian -Ca dao- dân ca cổ ttruyền Việt Nam ,các

bài ca về chủ đề tỳnh yêu quê hương ,đất nước con người rất phong

phú Mỗi miền qưê trên đất nước ta đều có không ít câu ca hay ,mượt mà

mộc mạc tô điểm cho niềm tự hào của riêng địa phương mình cụ thể qua

bốn bài ca dao dưới đây cho chúng ta hiểu rõ hơn về điều đó

Hoạt động 3: B i m i: ài mới: ới:

GV hướng dẩn HS đọc bài1 với dọng hỏi

- đáp -Hồ hởi ,phấn khởi ,tự hào

Bài 2 giọng cứng hơn hơi thách thức ,và tự

hào hơn

Bài 3 dọng gọi mời

Bài 4 dọc với nhịp 4/4/4 -ở câu 2,2 đọc

=>Đây có khi là lạ và có khi là quen nhưng họđều lịch sự ,tế nhị ,thông minh

=>Họ hỏi về núi,sông ,đất nước

ra vào thời điểm nào ?

Nội dung và cách hỏi của chàng trai có gì

thú vị

Từ đó cho ta thấy người hỏi vừa gợi ý ntn

cho người trả lời ?

Qua đây cho ta thấy điều gì trong cách hỏi

Câu hỏi ở cuối bài có gì dống câu hỏi ở

bài 1 không ?vì sao ?

Bài 3

So với hai bài trên em có nhận xét gì?

(độ dài ,cách tả ,cấu tạo)

=>Thường diển ra giữa buổi trồng khoai gặt lúa

có khi lại trông đêm trăng sáng ở cổng làng dướigốc đa già ,trai làng trên ,gái xóm dưới … đây làlối sinh hoạt tinh thần

=>Mỗi câu hỏi về một địa danh -chứng tổ ngườihỏie thật lòng với quê hương ,đất nước conngười Mỗi câu có một đặc điểm riêng của từngđối tượng

=>Sử dụng về các địa danh làm cho người trả lờichỉ thay những từ dùng để hỏi nào ở đâu

Vừa thể hiện sự thử tài trí vừa để vui chơi giaolưu tình cảm

Sự hiểu biết tự hàovà yêu quý quê hương

=>ở đây "Rủ nhau " có nghĩa là cùng nhau đixem cảnh đẹp của một danh lam thắng cảnh nổitiếng giữ lòng thủ đô Hà Nội.Cảnh đẹp ấy gắnvới truyền thuyết sự tích Hồ Gươm

=> Quan hệ gần gủi ,thân thiết họ có chung một

sở thích và mối quan tâm đây là cách mở bài đưadẩn ,cảm xúc giản dị của ca dao trữ tình

=>Đây là câu hỏi tu từ làm người nghe phải suyngẫm nghiêm túc về công lao xây dựng đất nướccủa ông cha ta

Cảnh đẹp ở đây là do ông cha ta tôn tạo nên Lời nhắn nhủ tự nhiên thấm thía

=>Bài này ngắn chỉ có 3 câu kết thúc bằng câulục và dấu"…"Mở đầu bằng cảnh quan trên conđường và kết thúc bằng lời gọi lên đường

Hình ảnh non xanh nước biếc ,tranh hoạ đồ đãtrở thành hình ảnh tượng trưng ước lệ hàihoà ,hữu tình của nhiều vùng miền đất nước

HS đọc

=>Khác dòng thơ bìnhthường được kéo dài rakhiến cho ta liên tương tới sự dài rộng của cánhđồng

=>Nhìn phía nào cũng thấy mênh mông rộnglớncủa cánh đồng ,đẹp trù phú đầy sức sống đanglên

=>Tác giả đã so sánh cô gái với "đòng đòng"

Hình ảnh cô gái trong dòng thơ cuối của

bài thơ hiện lên ntn?

_Đây là lời của cô gái ,thấy cánh đồng lúa

mênh mông bát ngát thấy cô gái với vẽ

đẹp mảnh mai , trẻ trung đầy sức sống và

người ấy cố cảm tình

Lúa đang thì con gái chuẩn bị trổ bông Lúa sắptrưởng thành ở đây người con gái cũng vậy phớiphới sức xuân,mơn mởn như tuổi dậy thì của''chẻn lúa ''

Ghi nhớ :SGK

D.Hướng dẩn học ở nhà :Đọc thuộc lòng bốn bài ca dao trên

Học thuộc phần ghi nhớ ; làm cac bài tập trong sach bài tập

Chuẩn bị trước bài từ láy

Soạn ngày :22/09/2005

Tiết 11: Tứ láy

A.Mục tiêu :

Làmcho HS hiểu

Câu tạo của hai loại từ laý (Láy toàn bộ và láy bộ phận )

Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ láy tiếng việt

Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa của từ lay để sử dụng tốt

từ láy :

B Chuẩn bị :

SGK SGV Ngữ văn 7 ,bảng phụ

C.Các Hoạt động dạy học :

Hoạt động 1:Bài cũ :Từ láy là gì ?Cho ví dụ ?

GV gọi HS tră lời Gv nhận xét cho điểm ;

GV treo bảng phụ lên bảng yêu cầu học sinh làm bài tập nhanh

Hoạt động 2:Bài mới :

Yêu cầu HS đọc VD-chú ý các từ in đậm

và trả lời câu hỏi :

?Em có nhận xét gì về đặc điểm âm

thanh của từ láy ''đăm đăm ''

Hãy tìm thêm một số từ láy tương tự

Hiện tượng biến đổi âm điệu do quy luật

hoà phối âm thanh ?

Quan sát các từ láy hãy cho biết :

?Tiếng nào là tiếng láy lại của tiếng gốc

I/Các loại từ láy

?Hai tiếng ,mếu máo và liêu xiêu giống

nhau ở chổ nào nếu lược bỏ các tiếng thì

giữ lại tiếng gốc câu văn có nghĩa nữa

không

Nghĩa của từ láy ha hả ,oa oa ,tích

tắc ,gâu gâu được tao thành do đặc điểm

gì về âm thanh và về nghiã

Các từ láy lí nhí,li ti,ti hí ,nhấp nhô ,phập

phồng ,bập bềnh chỉ cái gì

So sánh nghĩa của các từ láy mềm mại,

đo đỏ với nghĩa gốc của các tiếng gốc

làm cơ sở cho chúng

2.Từ láy toàn bộ :

=>Mếu máo ,liêu xiêu-Tiếng gốc :Mếu ,Xiêu Tiếng láy lại tiếng gốc :Máo, liêu Phụ âm đầu là "M" vần là "êu"

Không còn rõ nghĩa điều này chứng tỏ nghĩa của

từ láy toàn bộ khác với nghĩa của tiếng gốc

Ghi nhớ :SGK

II/Nghĩa của từ láy

Do sự hoà phối âm thanh giữấ các tiếng Chỉ vật ,âm thanh nhỏ bé

=>Chỉ vật nhẹ đang trôi nổi trên mặt nước

GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 1 vào phiếu học tập

Bần bật, thăm thẳm, nức nở, tức tưởi, rún rộn, lặng lẽ, rực rỡ, chiờm chiếp, rớu ran,

nặng nề

Bài 2: Tạo từ lỏy

Lú: lấp lú … ; nhỏ: nho nhỏ, nhỏ nhẹ…; nhức: nhức nhối… HS làm tiếp

Bài 3: Điền từ

Cặp a, b (1)

a Bà mẹ nhẹ nhàng khuyờn bảo con

b Làm xong cụng việc, nú thở phào nhẹ nhừm như trỳt được gỏnh nặng

Cặp a, b.(2)

a Mọi người đều căm phẫn hành động xấu xa của tờn phản bội

b Bức tranh nú vẽ nguệch ngoạc, xấu xớ

Cặp a, b (3)

a Chiếc lọ rơi xuống đất vỡ tan tành

b Giặc đến, dõn làng tan tỏc mỗi người một ngó

Bài 4: HS đặt cõu

D.Hướng dẫn học ở nhà:

Làm các bài tập còn lại

Học kĩ cac nội dung ghi nhớ

Xem và chuẩn bị trước bài "Quá trình tạo lập văn bản "

Nắm được các bước của quá trình tạo lập một văn bản để có thể tập làm văn

một cách có phương pháp và có hiệu quả hơn

Cũng cố lại những kiến thức và kỉ năng đã được học về liên kết

B Chuẩn bị :

SGK ,SGV Ngữ văn 7

Bảng phụ

Hoạt động 1 Bài cũ

Em hảy nêu bố cục của một văn bản ?Khi nào một văn bản có tính mạch lạc ?

HS lên bảng trả lời GV nhận xét cho điểm

Hoạt động 2 Giới thiệu bài mới

Các em vừa được học tính liên kết ,bố cục ,mạch lạc trong văn bản

Hay suy nghĩ xem :Các em học kiến thức và kỉ năng để làm gì ?Chĩ để hiểu

biết thêm về văn bản thôi hay còn vì lí do nào khác nữa ?

Hoạt động 3 Bài mới :

Khi nào người ta có nhu cầu tạo lập văn

bản ?

Lấy việc viết thư cho người nào đó làm ví

dụ ,Hay cho biết điều gì đã thôi thúc người

ta viết thư ?

Viết cho ai ?

Viết để làm gì ?

Viết như thế nào ?

GV :Khi có nhu cầu giao tiếp ,ta phải xây

dựng văn bản nói hoặc viết Muốn giao

tiếp có hiệu quả trước hết phải định hướng

về nội dung ,đối tượng ,mục dích

1 / Các bước tạo lập văn bản

=>Khi người ta có một nhu cầu nào đó VD khi

em được nhà trường khen thưởng về thành tíchhọc tập Tan học em muốn về nhà thật nhanh đểbáo tin vui cho cha mẹ nghe bằng cách kể diểnbiến sự việc

=>Do yêu cầu của bản thân nên cần viết thư đểđáp ứng một nhu cầu nào đó về tình cảm hay vìmột lý do nào khác

=>Cho bạn, cho thầy cô giáo

=>Mục đích để cho bạn vui vì lý do của mình Nội dung nói về niềm vui được khen thưởng -

HS nghe

Chỉ có ý và và dàn bài mà chưa viết thành

văn thì đã tạo được một văn bản chưa ?

Hảy cho biết việc viết thành văn ấy cần

đạt được những mục đích gì trong các yêu

-Lời văn trong sáng

GV có thể coi văn bản là một loại sản

phẩm cần được kiểm tra sau khio hoàn

thành

Nếu như vậy thì sự kiểm tra ấy dựa trên

những tiêu chuẩn cụ thể nào?

=>Chưa thể tạo được một văn bản

=>Cần có tất cả các yêu cầu đó

=>Đúng chính tả, ngữ pháp ,cách dùng từ, sátvới bố cục

Có gì sai sót cần được sữa chữa ngay

*Ghi nhớ : SGK

II / Luyện tập :

Bài tập 1,2, 3 GV hướng dẩn HS làm

Bài tập 4 :Bước 1:Định hướng

Về nội dung Thanh minh và xin lỗi

Đối tượng viết cho bố

Mục dích

Để bố hiểu và tha thứ lỗi lầm

Bước 2 :Xây dựng bố cục

MB: Lý do viết thư

TB :Thanh minh và xin lỗi

KB: Lời hứ sẽ không bao giờ tái phạm nữa

Bước 3: Diển đạt thành lời văn

Bước 4 :Kiểm tra lại

D : Hướng dẩn học ở nhà

Học thuộc phần ghi nhớ

Nắm vững nội dung bài học

Xem và chuẩn bị trước bài mới

Giúp HS :Nắm được nội dung ,ý nghĩa và mộit số hình thức nghệ thuật tiêu

biểu ( hình ảnh ,ngôn ngữ )của những bài ca về chủ đề than thân và chủ đềchâm biểm trong bài học

-Thuộc những bài ca dao trong hai văn bản

B Chẩn bị;

-SGK ,SGV Ngữ văn 7 tập 1

Một số bài ca dao thuộc hai chủ đề trên

Tiết 1: Những câu hát than thân

Hoạt động 1 Bài củ Em hảy đọc thuộc lòng bài ca dao nói về tình yêu quê

hương ,đất nước ,con người mà em vừ được học ?Và nêu nội dung chính củabài ca dao đó

Hoạt động 2 Giới thiệu bài mới

Ca dao là tấm gương phản ánh đời sống tâm hồn nhân dân Nó không chỉ làtiếng hát yêu thương ,tình nghĩa trong các mối quan hệ từng gia đình ,quan

hệ con người đối với quê hương đất nước mà còn là cảnh ngộ khổ cực đắngcay Nhưng điều đó được thể hiện rõ hơn trong bài học hôm nay

Hoạt động 3 Bài mới

Trong ca dao người nông dân thời xưa

thường mượn hình ảnh con cò để diển

tả cuộc đời ,thân phận của mình Em

hảy lấy một ví dụ chứng minh điều

Ca dao thừng mượn hình ảnh đó vì:

trong các loạn chim kiếm ăn ở ruộng

đồng chĩ có con cò là gần gủi với người

nông dân hơn cã lúc làm việc họ

thường thấy con cò ở bên họ Nó lặn lội

theo luống cày ,bay trên đồng lúa bát

ngát ,đứng trên bờ ruộng rỉa lông rỉa

cánh ,ngắm nghía người nông dân

Con cò có nhiều đặc điểm giống cuộc

đời người nông dân gắn bó với đồng

ruộng ,chịu khó lặn lội kiếm sống

Ngoài nội dung than thân bài ca dao

còn có nội dung nào khác ?

Bài 2

Em hiểu cụm từ ''thương thay ''nghĩa

ntn?

ý nghĩa của việc lặp lại cụm từ này ?

Sự lặp lại ấy còn có ý nghĩa gì nữa ?

-Con tôm đánh đáo con cò kiếm ăn - -Con cò lặn lội bờ sông

-Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nĩ non-HS nghe giảng

HS đọc bài 1

=>Khó nhọc vất vả vì gặp nhiều khó khăn ,trắc trở,ngang trái Một mình phải lận đận giữa nước non Thân cò gầy guộc -phải lên thác xuống ghềnh Nógặp nhiều cảnh ''bể đầy ao cạn''

=>Con cò trong bài ca dao này là biểu tượng chânthực và xúc động cho hình ảnh và cuộc đời vất

vã ,gian khổ của người nông dân trong xã hôi

=>Phản kháng, tố cáo Xã hội phong kiến trướcđây đầy áp bức bất công ấy cò phải ''lên thácxuống ghềnh ''lận đận Chính xã hội ấy đã tạo nêncảnh ngang trái làm cho lúc thì ''bể đầy'' lúc thì ''aocạn ''khiến ''gầy cò con ''

-HS đọc bài 2

=>Là lời than của người lao động thương cho thânphận của những người khốn khổ và cũng chínhmình trong xã ội cũ ''thương thay ''là tiếng thanbiểu hiện sự thương cảm ,xót xa ở mức độ cao

=>Mỗi lần lặp lại là một lần diễn tả nổi buồnthương Thương thân phận mình và thương thânphận cùng cảnh ngộ

Vậy 4 câu ca dao là 4 nỗi thương nhằm tô đậm nỗithương cảm xót xa cho cuộc đời cay đắng nhiều bềcủa người dân thường

=>Sự lặp lại ấy còn có nghĩa kết nối và mỡ ra giữacác nỗi thương khác nhau Mỗi lần lặp lại là tình ý

cứ phát triển

=>Thương con tằm ''kiếm ăn tơ ''là thương cho

Hảy phân tích những nỗi thương thân

của người lao động qua các hình ảnh

ẩn dụ trong bài 2

ở đây chính là biểu hiện cho nổi khổ

nhiều bề của nhiều phận người trong xã

hội cũ ?

HS tìm đọc một số bài ca dao tương tự

Những bài ca dao này giống nhau ntn

về mặt nghệ thuật ?

Bài 3

Bài này lại nói về thân phận của người

phụ nữ trong xã hội cũ ,xã hội phong

kiến

Hình ảnh so sánh ở bài này có gì đặc

biết

Qua đây cho cho thấy cuộc đời người

phụ nữ trong xã hội phong kiến ntn?

thân phận của những con người suốt đời bị bóc lộtsức lực

=>Thương ''Lũ kiến li ti … mồi'' là thương cho số phận nhỏ nhoi của những con người trong xã hội suốt đời xuôi ngược vất vã làm lụng mà vẩn nghèokhổ

=.>Thương cho con hạc chính là thương cho cuộcđời phiêu bạt lận đận và những cố gắng vô vọngcủa người lao động trong xã hội cũ

=> Thương cho con cuốc giữa trời chính làthương cho số phận những người thấp cổ bé họngnhững nỗi đau oan trái không được hưỡng lẽ côngbằng công bằng nào trong xã hội

HS lấy ví dụ :Thân em như hạt mưa sa

………

=>Mở đầu bằng cụm từ ''thân em ''Chỉ thân phận đắng cay ,tội nghiệp gợi sự đồngcảm sâu sắc

Những bài ca này có hình ảnh so sánh để miêu tả

cụ thể chi tiết tân phận và nỗi khổ của người phụ

nữ

HS trả lời -HS trả lời

=>Cuộc đời của người phụ nữ thời pk họ hoàntoàn lệ thuộc vào hoàn cảnh Người phụ nữ không

tự mình có quyền quyết định cuộc đời ,luôn bị xãhội nhấn chìm phân biệt

* Luyện tập : -Gọi HS đọc lại văn bản

-Đọc phần gi nhớ ở SGK

D Hướng dẩn học ở nhà

Học bài cũ -Xem và soạn trước bài tiếp theo

Soạn ngày:28/09/2006

Tiết 2 : Những câu hát châm biếm

A Mục tiêu (Như ở tiết 1)

B Các hoạt động dạy học

Hoạt động 1 Bài cũ :Đọc thuộc lòng các bài ca dao vừa học về chủ đề than

thân ?Nêu nội dung của bài ca dao thứ nhất

HS trã lời GV nhận xét

Hoạt động 2 :Bài mới

Chân dung chú tôi được giới thiệu ntn ?

H Hai dòng đầu có ý nghĩa gì ?

Vậy là châm biếm hạng người nào trong

Mổi con vật tượng trưng cho ai ?Hạng

người nào trong xã hội

I/Đọc hiểu văn b ản

1.Đọc :Hs đọc bài

GV nhận xét :2.Hiểu văn bản :

=>Hay tửu hay tăm ,chè đặc ,ngủ trưa nét biếmhoạ diểu cợt mỉa mai vừa để bắt vần vừa đểchuẩn bị giới thiệunhân vật tạo sự đối lập "Côyếm đào "với "chú tôi "

=>Chế diễu hạng người nghiện ngập và lườibiếng cần phê phán

=>Lời của thầy bối nói với người đi xem bói =>Toàn những toàn những chuyện hệ trọng về

số phận người đi xem bói giàu nghèo,cha mẹ,chồng - con được phán có vẽ cụ thể

-=>Nói dưa ,nước đôi nực cười tất cả được khẳngđịnh một cách chính xác như đinh đóng cột

=>Trở thành vô nghĩa ấu trĩ, nực cười ,phêphán ,châm biếm sự mê tín mù quáng của nhữngngười ít hiểu biết ,tin vào sự bói toán phản khoạhọc

HS nghegiảng :Bài 3

Tượng trưng cho một hạng người ,loại người :

Việc chọn các con vật để miêu tả để đóng

vai có lí thú ở điểm nào ?

Cảnh tượng trọng bài có phù hợp với đám

biếm của bài ca này

-Con cò người nông dân -Cà cuống ,xã trưởng,lí trưởng -Chim ri :cai lệ lính lệ

-Chim chích :Người rao mỏ ,đi rao việc làng

=>Dùng thế giới loại vật để nói thế giới conngười

Đặc điểm của các con vật là hình ảnh sinh độngtiêu biể cho nhiều loại ,hạng người trong xã hội

mà nó ám chỉ :Nội dung châm biếm phê phán kín đáo ,sâu sắc :

=>Không : Cuộc đánh chén vui vẽ chia chác diễn

ra trong cảnh mất mát tang tóc củagia đình ngườichết Cái chêt thương tâm của con cò trở thànhdịp cho cuộc đánh chén chia chác vụ lợi

=>Hủ tục ma chay trong xã hội cũ đến vấn đềnày cần phê phán mạnh mẽ :

=>Đầu đội nón dấu lông gà ngón tay đeo nhẫn lẳng lơ phô trương ,trai lơ của cậu cai "áo ngắn

đi mượn quần dài đi thuê ",khoe khoang lừa bịp

HS thảo luận và trả lời :

Ghi nhớ :

D.Hướng dẩn học ở nhà :

Học thuộc 4 bài ca dao trên :

Hiểu nội dung của các bầic dao trên :

Giúp HS ;-Nắm được thế nào là đại từ

-Nắm được thế nào là đại từ Tiếng việt

-Có ý thức sử dụng dại từ hợp với tình huống giao tiếp

B Chuẩn bị :

-Giáo ắn -bảng phụ, phiếu học tập

C Các hoạt động dạy học

Hoạt động 1 :Bài cũ

-Các em đã được học những từ loại nào ?cho ví dụ

-Hảy xếp các từ ghép sau đây vào bảng phân loại :Đất cát ,bố mẹ ,trông

nom ,đoàn viên ,vui mắt ,vô lí ,đi lại ,buồn vui ,hiệu trưởng ,có hậu ,tươi

sáng

-HS làm bài -GV nhận xét cho điểm

-Ngoài những từ loại các em đã được học từ trước đến nay bây giờ

chúng ta sẽ đi làm quen một từ loại mới đó là ''Đại từ ''

Hoạt động 2 : Bài mới

Theo em đại từ được dùng để làm gì?

Các đại từ trên giữ chức vụ gì trong câu

Từ nó ở ví dụ b dùng trỏ con gà của anh bốn linh

=>Dựa vào các từ ngữ ,các ngữ cảnh của chúng +Chia đồ chơi của hai anh em

+Nghe hiệu lệnh ở câu trước

=>Dùng để chỉ một đối tượng người nào đó

Các đại từ bao nhiêu, bấy nhiêu ,sao thế

nào hỏi về cái gì?

Em có nhận xét gì về đại từ ai trong câu

*Ghi nhớ : SGK

2 / Đại từ dùng để hỏi

-Hỏi về người sự vật -Hỏi về số lượng -Hỏi về hoạt động tính chất, sự việc

Ai ở đây dùng để hỏi người ,sự vật không xácđịnh được ,do đó ai ở đây là đại từ nói trống(phiếm chỉ )

-HS thảo luận và trả lời câu hỏi

III./ Luyện tập :( GV ra)

1 / Nối đại từ ở cột avới nội dung ở cột b cho phù hợp

a Bao giờ 1 Hỏi về người và vật

b Bao nhiêu 2 hỏi về hoạt động ,tính chất ,sự việc

c Thế nào 3 Hỏi về số lượng

2 / Xác định ngôi của đại từ mình trong câu sau :

Cậu giúp mình với nhé =>Ngôi thứ nhất

Mình về có nhớ ta chăng

Ta về ta nhớ hàm răng mình cười =>Ngôi thứ hai

Các bài tập còn lại các em về nhà làm

D Hướng dẩn học ở nhà

-Về nhà học bài cũ -làm các bài tập còn lại

-Xem và chuẩn bị bài trước ''Luyện tập tạo lập văn bản ''

Soạn ngày 29 /09 /2006

Tiết 16 : Luyện tập tạo lập văn bản

A Mục tiêu :

-Giúp HS cũng cố lại kiến thức có liên quan đến việc tạo lập văn bản và

làm quen hơn nữa với các bước tạo lập văn bản

-Dưới sự hướng dẩn của GV có thể tạo lập một văn bản tương đối đơn

giản ,gần gủi với đời sốngvà công việc học tập của các em

B Chuẩn bị :

Bảng phụ -phiếu học tâp

C Các hoạt động dạy học

Hoạt động 1 :Bài củ

Em hảy nhắc lại trình tự của các bước tạo lập văn bản :

-GV gọi hai em HS lên bảng trả lời GV nhận xét cho điểm

Hoạt động 2 :Bài mới

GV đặt vấn đề :Giã sử em muốn viết một

bức thư tham gia cuộc thi viết thư do liên

minh bưu chính quốc tế (u.p.u)tổ chức với

đề tài ''Thư cho một người bạn để bạn hiểu

về đất nước mình ''

Dựa vào những kiến thức đã học ở những

bài trước em hảy xác định yêu cầu của đề

bài ?

-GV gợi ý để HS trả lời

Đây là kiểu văn bản gì?

Để tạo lập một văn bản hoàn chỉnh chúng

ta cần đạt những yêu cầu nào?

Xác đinh bố cục của một văn bản

?Nêu nhiệm vụ của mỗi phần ?

I / Tìm hiểu yêu cầu của đề bài

-Đại diện các nhóm trã lời

=>Viết thư

=>Có bốn bước ,độ dày không quá 1000 chữ

II / Xác lập các bước tạo lập văn bản

=>Danh lam tháng cảnh

=>Bạn cùng trang lứa ở nước ngoài

=>Để bạn hiểu về đất nước Việt Nam

=>Rành mạch hợp lý đúng định hướng

=>Cụ thể:

Mở bài :Giới thiệu chung về cảnh sắc thiên nhiên

Bước 3 Diễn đạt các ý đã được gi trong bố

cục

Nhiệm vụ của chúng ta là phải làm gì để

diễn đạt tốt các ý gi trong văn bản

Bước 4 Kiểm tra :

Nhằm mục đích gì?

Việt Nam Thân bài:

-Cảnh sắc tiêu biểu của mỗi mùa -Khí hậu

-Chim muông ,hoa lá Kết bài :

-Cảm nghĩ và niềm tự hào về đất nước -Lời mời hẹn và lời chúc sức khoẻ

=>Viết thành câu ,đoạn chính xác ,trong sáng cómạch lạc và liên kết chặt chẽ với nhau

=>Kiểm tra việc thực hiện các bước 1,2,3 và sữachữa những sai sót nếu có ,có thể bổ sung thêmnhững ý còn thiếu

D Hướng dẩn học ở nhà

Về nhà hoàn thành bức thư như phần dặt vấn đề

-Đọc bức thư tham khảo ở SGK trang 60

-Xem và chuẩn bị trước bài''Sông núi nước nam , phò giá về kinh''

Giúp HS :Cảm nhận được tinh thần độc lập ,khí phách hào hùng ,khát vọng

lớn lao của dân tộc trong hai bài thơ :''Sông núi nước Nam '' và bài ''Phò giá

về kinh ''.Bước đầu hiểu hai thể thơ ;thất ngôn tứ tuyệt và ngũ ngôn tứ tuyệt

đường luật

B Chuẩn bị :

-Bảng phụ ,bảng nguyên văn chữ Hán của hai bài thơ

C Các hoạt động dạy học

Hoạt động 1: Bài cũ

1 Hình thức trắc nghiệm

Chọn câu trã lời mà em cho là đúng nhất

Ca dao là gì : a Tiếng hát trữ tình của người bình dân Việt Nam

b Là thể loại trữ tình dân gian kết hợp lpời và nhạc ,diễn tãđời sống nội tâm của con người

c Phần lời của bài hát dân gian

d Thơ lục bát và lục bát biền thể truyền miệng

2 Có thể cho học sinh đọc bài ca dao mà em tâm đắc nhất

Hoạt động 2 :B i m iài mới: ới:

GV treo bản nguyên tác chữ hán ,bản

phiên âm

-Treo chân dung Lý Thường Kiệt sau đó

GV giới thiệu cùng học sinh tác giã cùng

hoàn cảnh sáng tác bài thơ

GV giới thiệu thể thơ

THể thơ này rất phổ biến nhưng đây cũng

thể hiên rõ luật thơ của nhà đường

-Thất ngôn tứ tuyệt =>4 câu /bài :Mỗi câu

Nhịp 4/3 hoặc 2/2/3 (với thơ thất ngôn)

2/3 hoặc 3/2/(với thơ ngũ ngôn)

Các em chú ý cách đọc bài

Giọng đọc chậm ,chắc ,hào hùng ,đanh

thép ,hứng khởi

Trong hai câu thơ đầu của bài thơ Sông

núi nước Nam chữ nào là quan trọng

nhất ?

I / Đọc hiểu chú thích

A/Tác giã:Có nhiều người cho rằng bài thơ là

của tác giã Lý Thường Kiệt nhưng cũng có ýkiến cho rằng chưa rõ tác giã của nó là ai Chính

vì vậy theo các tài liệu hiện có (SGK, Sách thiết

kế bài soan )ở đây ta coi như tác giã của bài thơchưa rõ,mà nó được coi như bản tuyên ngôn độclập đầu tiên của dân tộc với nghĩa rộng xuất phát

từ nội dung tư tưởng của bài thơ

B / Thể thơ Thất ngôn tứ tuyệt và ngũ ngôn tứ tuyệt-HS nghe giảng

-HS đọc bài ''Sông núi nước Nam ''Hai câu đầu

=>Hai câu thơ 1,2 vang lên hùng hồn ,chắc nịchtrang trọng và đáng tự hào ,cã 7 chữ không mộtchữ thừa Nhưng có 4 chữ mang nhiều ý nghĩa

Chú ý các chú thích ở 2 câu đầu

Có người cho rằng câu thứ 2 mang tính

chất duy tâm ,mê tín rất rõ ,vì sách trời đã

định vậy ý kiến của em thì sao ?

Đọc hai câu còn lại

ý của hai câu trên là gì ?

Giọng điệu của người viết như thế nào

Vì sao có thể ví bài thơ như bản tuyên

ngôn độc lập đầu tiên ?

Nghệ thuật của bài thơ

HS đọc ghi nhớ

HS đọc văn bản

Nội dung được thể hiện trong 2 câu đầu

và hai câu cuối khác nhau ntn?

Bài thơ có ý tưởng lớn lao và rõ ràng như

thế nhưng cách diễn đạt ý tưởng trong bài

thơ là thế nào ?

mới mẽ ,sâu sắc

=>Chân lý này đã thành sự thật hiển nhiên trongthực tế càng rõ ràng hơn ,vững chắc hơn khiđược ghi chép và phân định tại thiênthư ,ở sáchcủa trời Tạo hoá ,vĩnh hằng đã công nhận nhưvậy -Hợp đạo trời -Đất thuận lòng người là bất dibất dịch

=>Mang màu sắc chính luận sâu sắc ý thơ đượcthể hiện trực tiếp ,sức mạnh Giọng thơ hùng hồnđanh thép ,gọn cô động như khắc tạ vào đá núivào mỗi tâm hồn dân nam yêu nước

=>Hai câu sau :Lời động viên xây dựng đội ngũphát triển hoà bình và niềm tin sắt đá vào sự bềnvững muôn đời của đất nước

=>Bài thơ có cách diễn đạt chắc nịch ,rõ ràng,không hình ảnhkhông hoa văn cảm xuc trữ tình

đã được nén kín trong ý tưởng

=>Hai bài thơ đã thể hiện bản lĩnh khí phách củadân tộc ta

Cách biểu ý ,biểu cảm của bài ''Phò giá về

kinh''và bài ''Nam quốc sơn hà ''có gì

giống nhau ?

=>Cả hai đều diễn đạt chung một ý tưởng

và giống nhau ở cách nói chắc nịch ,trong

đó ý tưởng và cảm xúc hoà làm một

-HS nêu Một bài nêu cao chân lí vĩnh viển ,lớn laonhất ,thiêng liêng nhất Nước việt Nam là củangười việt Nam không ai được xâm phạm -nếuxâm phạm sẽ bị thất bại

Một bài thể hiện khí thế chiến thắng ngoại xâmhào hùng của dân tộc và bày tỏ khát vọng cuộcsống trong hoà bình ,với niềm tin yêu bền vữngmuôn đời

* Ghi nhớ :SGK

HS đọc phần ghi nhớ :

D.Hướng dẩn học ở nhà :

-Về nhà học thuộc lòng cả hai bai thơ

-Nắm nội dung ý nghĩa của mổi bài

-Hiểu được thế nào là yếu tố Hán Việt

-Cách cấu tạo đặc biệt của từ ghép Hán Việt

-Biết sử dụng từ gép Hán Việt trong việc viết văn bản biểu cảm và trong