HĐ2: Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản: Cho HS đọc bài thơ vài lần chú ý nhịp 1.Phân tích những hình ảnh, hiện tượng thể hiện sự biến đổi của đất trời lúc sang thu ở khổ thơ đầu của bài thơ..
Trang 1Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 121: SANG THU
I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
-Phân tích được những cảm nhận tinh tế của nhà thơ Hữu Thỉnh về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sang đầu thu
-Rèn luyện thêm năng lực cảm thụ thơ ca
II/ Chuẩn bị: GV: Bảng phụ và tài liệu, tranh ảnh có liên quan.
HS: Trả lời câu hỏi SGK
III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
Đọc bài thơ Viếng lăng Bác Phân tích cảm xúc của tác giả thể hiện trong bài thơ.
3.Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung và ghi bảng
HĐ1: Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
Gọi HS đọc chú thích (*) ở SGK
tr.71
GV nhấn mạnh thêm bối cảnh thời
gian, không gian mà bài thơ ra đời
HĐ2: Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản:
Cho HS đọc bài thơ vài lần (chú ý
nhịp)
1.Phân tích những hình ảnh, hiện
tượng thể hiện sự biến đổi của đất trời
lúc sang thu ở khổ thơ đầu của bài
thơ
Tác giả cảm nhận bắt đầu từ đâu và
gợi tả qua những hình ảnh, hiện tượng
gì?
2.Phân tích sự cảm nhận tinh tế của
nhà thơ về những biến chuyển trong
không gian lúc sang thu
qua hương vị, vận động của gió? (phả
khác thổi, lẫn, hoà: truyền cho gió
lạnh cái hơi ấm và hương thơm đặc
biệt)
sương như thế nào? (tạo nên sự mờ
ảo, mông lung, không cho bước
chuyển mùa rõ nét Chùng chình: gợi
I/ Đọc- hiểu chú thích.
1 Tác giả, tác phẩm.
(Xem SGK tr.71)
2 Đọc văn bản.
II/ Đọc - hiểu văn bản:
1 Hình ảnh, hiện tượng thể hiện sự biến đổi của đất trời lúc sang thu:
-Tín hiệu của sự chuyển mùa từ ngọn gió se (nhẹ, khô và hơi lạnh), mang theo hương ổi (ổi đang vào độ chín)
-Tâm trạng ngỡ ngàng, cảm xúc bâng khuâng
qua các từ bỗng, hình như.
2 Sự tinh tế của nhà thơ về những biến chuyển trong không gian lúc sang thu:
Cảm nhận qua nhiều yếu tố, bằng nhiều giác quan và sự rung động thật tinh tế:
-Hương ổi lan vào không gian, phả vào gió se (Hương thơm như sánh lại)
-Sương đầu thu giăng mắc nhẹ nhàng, chuyển động chầm chậm nơi đường thôn, ngõ xóm (lưu luyến, bâng khuâng, ngập ngừng, bịn rịn; ngõ thực và ngõ thời gian thông giữa hai
Trang 2ra một màn sương nặng, dày nhưng
lại không cụ thể; còn thể hiện sự ngập
ngừng, nửa muốn qua ngõ, nửa không
muốn qua)
dòng sông, cánh chim ra sao?
đám mây như thế nào?
nắng, mưa, tiếng sấm như thế nào?
Theo em, nét riêng của thời điểm giao
mùa hạ - thu này được Hữu Thỉnh thể
hiện đặc sắc nhất qua hình ảnh, câu
thơ nào?
Em hiểu thế nào về hai dòng thơ cuối
bài?
Nêu vắn tắt giá trị nội dung bài thơ
Nghệ thuật bài thơ có gì đặc sắc?
Gọi HS đọc Ghi nhớ SGK tr.71
HĐ3: Hướng dẫn luyện tập.
Gợi ý cho HS về nhà viết bài văn
ngắn theo yêu cầu trong SGK
mùa)
-Dòng sông trôi một cách thanh thản gợi lên
vẻ êm dịu của bức tranh thiên nhiên; những cánh chim bắt đầu vội vã ở buổi hoàng hôn
-Cảm giác giao mùa được diễn tả thú vị qua
đám mây mùa hạ “vắt nửa mình sang thu”.
(vắt: sự mềm mại, uyển chuyển trải dài của
đám mây, vừa pha chút hồn nhiên, nghịch ngợm Hạ chưa đi, thu chưa đến)
-Nắng cuối hạ vẫn còn nồng, còn sáng nhưng nhạt dần Những ngày giao mùa này đã ít đi những cơn mưa rào ào ạt, bất ngờ
-Lúc này cũng bớt đi những tiếng sấm bất ngờ gắn cùng những cơn mưa rào mùa hạ thường có
3 Hình ảnh đặc sắc cuối bài:
Lúc sang thu, bớt đi những tiếng sấm bất ngờ (Có thể hiểu hàng cây không còn bị bất ngờ,
bị giật mình vì tiếng sấm nữa)
Tác giả gửi gắm suy ngẫm của mình: Khi con người đã từng trải thì cũng vững vàng hơn trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời
*Ghi nhớ: Từ cuối hạ sang đầu thu, đất trời
có những biến chuyển nhẹ nhàng mà rõ rệt.
Sự biến chuyển này đã được Hữu Thỉnh gợi lên bằng cảm nhận tinh tế, qua những hình ảnh giàu sức biểu cảm trong bài Sang thu.
III/ Luyện tập:
Cảm nhận của Hữu Thỉnh trước sự biến chuyển của đất trời lúc sang thu
IV/ Củng cố:
Đọc bài thơ Sang thu
Nêu nội dung bài thơ Nhận xét về giá trị nghệ thuật của bài thơ
V/ Dặn dò:
Học thuộc lòng bài thơ
Phân tích các giá trị của bài thơ
Chuẩn bị bài mới, học vào tiết sau - tiết 122: VH: Nói với con.
Trang 3Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 122 : NÓI VỚI CON I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
-Cảm nhận được tình cảm thắm thiết của cha mẹ đối với con cái, tình yêu quê hương sâu nặng cùng niềm tự hào với sức sống mạnh mẽ, bền bỉ của dân tộc mình qua lời thơ của Y Phương
-Bước đầu hiểu được cách diễn đạt độc đáo, giàu hình ảnh cụ thể, gợi cảm của thơ ca miền núi
II/ Chuẩn bị: GV: Bảng phụ và tài liệu có liên quan.
HS: Trả lời câu hỏi SGK
III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
Đọc bài Sang thu
Phân tích sự tinh tế của nhà thơ về những biến chuyển trong không gian lúc sang thu.
3.Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung và ghi bảng
HĐ1: Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
Dựa vào chú thích, giới thiệu vài
nét về nhà thơ Y Phương,về đề tài
bài thơ
HĐ2: Hướng dẫn đọc - hiểu văn
bản
1.Tìm hiểu các chú thích và nhận
xét về bố cục bài thơ
Mượn lời nói với con, nhà thơ gợi
về cội nguồn sinh dưỡng mỗi con
người, gợi về sức sống mạnh mẽ,
bền bỉ của quê hương mình Bố cục
bài thơ đã thể hiện ý tưởng đó như
thế nào?
2.Phân tích những câu thơ thể hiện
tình thương yêu của cha mẹ, sự
đùm bọc của quê hương đối với
con:
Con được lớn lên trong tình yêu
thương của cha mẹ, trong sự đùm
bọc của quê hương Hãy tìm và
phân tích các câu thơ nói lên điều
ấy
I/ Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
Xem SGK tr.73
II/ Đọc - hiểu văn bản.
Bố cục: 2 đoạn:
Khổ 1: Con lớn lên trong tình yêu thương, sự nâng
đỡ của cha mẹ, trong cuộc sống lao động nên thơ của quê hương
Phần còn lại: Lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ, về truyền thống cao đẹp của quê hương và niềm mong ước con hãy kế tục xứng đáng truyền thống
*từ tình cảm gia đình đến quê hương
1.Tình thương yêu của cha mẹ, sự đùm bọc của quê hương đối với con:
-Con lớn lên từng ngày trong tình yêu thương, sự nâng đón và mong chờ của cha mẹ (4 câu đầu: không khí gia đình đầm ấm, quấn quýt)
-Con được trưởng thành trong cuộc sống lao động, trong thiên nhiên thơ mộng và nghĩa tình của quê hương
+Cuộc sống lao động cần cù và tươi vui gợi lên qua
hình ảnh đẹp: “Đan lờ câu hát”.
+Rừng núi quê hương thật thơ mộng và nghĩa tình (che chở, nuôi dưỡng con người về tâm hồn, lối
Trang 4(cài, ken: miêu tả cụ thể, nói lên sự
gắn bó quấn quýt)
3.Phân tích những đức tính cao đẹp
của “người đồng mình” và mong
ước của người cha qua lời tâm tình
với con:
Người cha nói với con về những
đức tính cao đẹp gì của “người
đồng mình”, từ đó nhắc nhở con
trên đường đời cần phải như thế
nào?
4.Em cảm nhận như thế nào về tình
cảm của người cha đối với con
trong bài thơ?
Điều lớn lao nhất mà người cha
muốn truyền cho con qua những lời
này là gì?
5.Nhận xét về cách diễn tả tình cảm
và suy nghĩ bằng hình ảnh của nhà
thơ?
HĐ3: Tổng kết:
Dựa vào Ghi nhớ, tổng kết về nội
dung, ý nghĩa và đặc sắc nghệ thuật
bài thơ
HĐ4: Luyện tập: Soạn bài nói ngắn
nêu suy nghĩ của mình khi nghe cha
nói với con
sống “Rừng cho hoa cho những tấm lòng”.
2 Những đức tính cao đẹp của “người đồng mình” và mong ước của người cha qua lời tâm tình với con:
-“Người đồng mình cực nhọc”: người đồng mình
sống vất vả mà mạnh mẽ, khoáng đạt, bền bỉ gắn bó với quê hương Từ đó cha mong con có nghĩa tình chung thuỷ với quê hương
-“Người đồng mình Nghe con”: Người đồng mình
mộc mạc nhưng giàu chí khí, niềm tin Từ đó, cha mong con biết tự hào với truyền thống quê hương, dặn dò con cần tự tin mà vững bước
3.Cảm nhận về tình cảm của người cha đối với con
-Tình cảm yêu thương, trìu mến, thiết tha và niềm tin tưởng của người cha qua lời nói với con
-Lòng tự hào về sức sống mạnh mẽ, bền bỉ, về truyền thống cao đẹp của quê hương và niềm tự tin khi bước vào đời
4 Đặc sắc nghệ thuật bài thơ:
-Giọng điệu thiết tha, trìu mến (lời gọi mang ngữ điệu cảm thán, lời tâm tình, dặn dò)
-Xây dựng hình ảnh cụ thể mà có tính khái quát, mộc mạc mà vẫn giàu chất thơ
-Bố cục chặt chẽ, dẫn dắt tự nhiên
III/ Tổng kết:
-Từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi cảm -Tình cảm gia đình ấm cúng; ca ngợi truyền thống cần cù, sức sống mạnh mẽ của quê hương, DT mình
+Sức sống và vẻ đẹp tâm hồn dân tộc miền núi; gợi nhắc tình cảm gắn bó với truyền thống, với quê hương, ý chí vươn lên trong cuộc sống
IV/Luyện tập:
(HS có thể làm tại lớp hoặc kiểm tra vào tiết học sau)
IV/ Củng cố: Đọc lại Ghi nhớ SGK tr.74
V/ Dặn dò:
Học thuộc bài thơ
Phân tích bài thơ theo bố cục hai phần
Chuẩn bị bài mới: Mây và sóng.
Trang 5Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 123: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý I/ Mục tiêu cần đạt: Giúp HS xác định được nghĩa tường minh và hàm ý trong câu.
- Nhận diện và thiết lập được câu, chuỗi câu có hàm ý Giải thích được hàm ý
II/ Chuẩn bị: GV: Bảng phụ và tài liệu có liên quan.
HS: Trả lời câu hỏi và bài tập SGK
III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
Nêu các cách liên kết câu và liên kết đoạn văn.
3.Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung và ghi bảng
HĐ1: Phân biệt nghĩa tường minh
và hàm ý
Cho HS đọc đoạn trích nêu ở mục I
Qua câu “Trời ơi, chỉ còn có năm
phút” em hiểu anh thanh niên muốn
nói điều gì? Vì sao anh không nói
thẳng điều đó với hoạ sĩ và cô gái?
Câu nói thứ hai của anh thanh niên
có ẩn ý gì không?
HĐ2: Làm việc với phần Ghi nhớ.
Cho HS đọc vài lần phần Ghi nhớ
HĐ3: Hướng dẫn HS luyện tập.
1.Đọc lại đoạn trích mục I
Câu nào cho thấy hoạ sĩ cũng chưa
muốn chia tay anh thanh niên?
Từ ngữ nào giúp em nhận ra điều
ấy?
2.Hãy cho biết hàm ý của câu:
-Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai
đi sớm quá
3.Câu chứa hàm ý trong đoạn trích?
4.Đoạn văn trích “Làng” của Kim
Lân
Những câu in đậm có phải là câu
chứa hàm ý không?
I/ Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý.
-Anh thanh niên muốn nói thêm rằng: “Anh rất tiếc” nhưng anh không nói thẳng điều đó có thể vì ngại ngùng, vì muốn che giấu tình cảm của mình
-không chứa ẩn ý gì
1 Nghĩa tường minh là phần thông báo được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu.
2 Hàm ý là phần thông báo tuy không được diễn đạt trực tiếp bằng từ ngữ trong câu nhưng có thể suy ra
từ những từ ngữ ấy.
II/ Luyện tập.
1a.Nhà hoạ sĩ tặc lưỡi đứng dậy Đây là cách dùng
“hình ảnh” để diễn đạt ý của ngôn ngữ nghệ thuật.
b.Từ ngữ miêu tả thái độ của cô gái:
mặt đỏ ửng; nhận lại chiếc khăn; quay vội đi: Cô gái
đang bối rối đến vụng về vì ngượng Cô định kín đáo
để khăn làm kỉ vật mà anh thanh niên lại quá thật thà tưởng cô bỏ quên nên gọi trả lại
2.Hàm ý của câu: “Tuổi già sớm quá”
-Ông hoạ sĩ già chưa kịp uống nước chè đấy
3.Câu chứa hàm ý trong đoạn trích:
Cơm chín rồi!
Hàm ý đó là: “Ông vô ăn cơm đi!”
4a Hà, nắng gớm, về nào : không chứa hàm ý, là
câu nói lảng (đánh trống lảng)
b.Tôi thấy người ta đồn: câu nói dở dang
IV/ Củng cố: Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý.
V/ Dặn dò: Học thuộc Ghi nhớ SGK tr 75.
Hoàn chỉnh các bài luyện tập vừa làm
Trang 6Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 124: NGHỊ LUẬN VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ
I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
-Hiểu rõ thế nào là bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
-Nắm vững các yêu cầu đối với một bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ để có cơ sở tiếp thu, rèn luyện tốt về kiểu bài này ở các tiết tiếp theo
I/ Chuẩn bị: GV: Bảng phụ và tài liệu có liên quan.
HS: Trả lời câu hỏi và bài tập SGK
III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)?
Nêu cách làm kiểu bài này.
3.Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung và ghi bảng
HĐ1: Giới thiệu bài.
GV giới thiệu nội dung, yêu cầu cơ
bản của tiết học
HĐ2: Hướng dẫn HS đọc văn bản để
tìm hiểu bài NL về một đoạn, bài thơ
Yêu cầu HS đọc kĩ VB (SGK tr.77)
Vấn đề NL của VB này là gì?
VB nêu lên những luận điểm gì về
hình ảnh mùa xuân trong bài thơ
Mùa xuân nho nhỏ?
Người viết đã sử dụng những luận cứ
nào để làm sáng tỏ các luận điểm đó?
Chỉ ra các phần Mở bài, Thân bài,
Kết bài; nhận xét về bố cục của văn
bản (Liên kết tự nhiên về ý và diễn
I/ Tìm hiểu bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ:
-Vấn đề NL: Hình ảnh mùa xuân và tình cảm thiết
tha của Thanh Hải trong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ.
-Những luận điểm về hình ảnh mùa xuân:
+Mang nhiều tầng ý nghĩa, trong đó, hình ảnh nào cũng thật gợi cảm, thật đáng yêu
+Hình ảnh mùa xuân rạo rực của thiên nhiên, đất nước trong cảm xúc thiết tha, trìu mến của nhà thơ +Hình ảnh mùa xuân nho nhỏ thể hiện khát vọng hoà nhập, dâng hiến được nối kết tự nhiên với hình ảnh mùa xuân trên
-Người viết đã chọn giảng, bình các câu thơ, hình ảnh đặc sắc, đã phân tích giọng điệu trữ tình, kết cấu của bài thơ
-VB tuy ngắn nhưng được bố cục chặt chẽ, có đầy
đủ các phần thông thường
Mở bài: Đoạn 1
Thân bài: đoạn 2,3,4,5
Trang 7Cách diễn đạt trong từng đoạn của
văn bản có làm nổi bật được luận
điểm không?
HĐ3: Gọi HS đọc kĩ phần Ghi nhớ.
HĐ4: Hướng dẫn HS luyện tập.
Ngoài các luận điểm đã nêu về hình
ảnh mùa xuân trong bài Mùa xuân
nho nhỏ ở văn bản trên, hãy suy nghĩ
và nêu thêm các luận điểm khác nữa
về bài thơ đặc sắc này
Kết bài: Đoạn còn lại
-Người viết đã trình bày những cảm nghĩ, đánh giá của mình bằng thái độ tin yêu, bằng tình cảm thiết tha, trìu mến Lời văn toát lên sự rung động của hình ảnh, giọng điệu thơ, sự đồng cảm với nhà thơ Thanh Hải
1 Nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ là trình bày nhận xét, đánh giá của mình về nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ ấy.
2 Nội dung và nghệ thuật của đoạn thơ, bài thơ được thể hiện qua ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu, Bài nghị luận cần phân tích các yếu tố ấy
để có những nhận xét, đánh giá cụ thể, xác đáng.
3 Bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ cần có
bố cục mạch lạc, rõ ràng; có lời văn gợi cảm, thể hiện rung động chân thành của người viết.
II/ Luyện tập:
Có thể nêu luận điểm về kết cấu, về giọng điệu trữ tình hay về ước mong hoà nhập, cống hiến của nhà thơ
IV/ Củng cố:
Thế nào là nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?
Để có nhận xét, đánh giá cần phân tích các yếu tố nào?
Yêu cầu về bố cục, lời văn của bài nghị luận này như thế nào?
V/ Dặn dò:
Học thuộc Ghi nhớ SGK tr.78
Hoàn chỉnh phần Luyện tập
Chuẩn bị bài mới, học vào tiết 125:
Cách làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
Trang 8Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 125: CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ MỘT ĐOẠN THƠ, BÀI THƠ I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
-Biết cách viết bài nghị luận về đoạn thơ, bài thơ cho đúng với các yêu cầu đã học ở tiết trước
-Rèn luyện kĩ năng thực hiện các bước khi làm bài nghị luận về đoạn thơ, bài thơ , cách tổ chức, triển khai các luận điểm
II/ Chuẩn bị: GV: Bảng phụ và tài liệu có liên quan.
HS: Trả lời câu hỏi và bài tập SGK
III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ?
Để có nhận xét, đánh giá cần phân tích các yếu tố nào?
Yêu cầu về bố cục, lời văn của bài nghị luận này như thế nào?
3.Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung và ghi bảng
HĐ1: Hướng dẫn HS tìm hiểu các dạng đề
nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
Gọi HS đọc 8 đề bài (SGK tr.79-80)
Các đề bài trên được cấu tạo như thế nào?
Các từ trong đề bài như phân tích, cảm thụ
và suy nghĩ biểu thị những yêu cầu gì đối
với bài làm?
HĐ2: Hướng dẫn HS tìm hiểu các bước
làm bài NL về một đoạn,bài thơ
-GV giới thiệu đề bài trong SGK
HS đọc kĩ phần Tìm hiểu đề và tìm ý để
hiểu được yêu cầu, phương pháp thực hiện
bước đầu tiên này
-Hướng dẫn HS đọc kĩ phần Lập dàn bài
trong SGK theo từng phần để nắm vững
yêu cầu, cách làm đối với mỗi bước (kết
hợp phân tích và nhận xét)
I/ Đề bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
Yêu cầu về kiểu bài, đối tượng nghị luận, định hướng đề
-Phân tích: chỉ định về phương pháp
Cảm nhận: Ấn tượng, cảm thụ của người viết Suy nghĩ: nhấn mạnh nhận định, phân tích của người làm bài
II/ Các bước làm bài nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ.
-Mở bài: “Quê hương rực rỡ”: Dòng cảm xúc dạt dào, lai láng chảy suốt đời thơ Tế Hanh
-Thân bài: “Nhà thơ của Tế Hanh”: Cảm nhận về cảm xúc tinh tế của Tế Hanh khi ca ngợi vẻ đẹp thiên nhiên
-Kết bài: Phần còn lại: Khẳng định sức hấp dẫn
của bài thơ Quê hương và ý nghĩa bồi đắp tâm
hồn người đọc của bài thơ
(Hình ảnh, ngôn từ bài thơ giàu sức gợi cảm,
Trang 9HĐ3: Hướng dẫn HS đọc văn bản trong
SGK và nhận xét về cách tổ chức, triển
khai luận điểm của người viết
Trong VB trên, đâu là thân bài?
ở phần này, người viết đã trình bày những
nhận xét gì về tình yêu quê hương trong
bài thơ Quê hương?
Những suy nghĩ, ý kiến ấy được dẫn dắt,
khẳng định bằng cách nào, được liên kết
với Mở bài và Kết bài ra sao?
-VB có tính thuyết phục, sức hấp dẫn
không? Vì sao? Từ đó có thể rút ra bài học
gì qua cách làm bài nghị luận văn học
này?
Rút ra yêu cầu cơ bản để làm tốt bài văn
nghị luận về một đoạn thơ, bài thơ
HĐ4: Gọi HS đọc kĩ phần Ghi nhớ tr.83
và củng cố thêm để các em nắm vững
cách làm
HĐ5: Hướng dẫn HS luyện tập theo yêu
cầu của SGK
Lập dàn ý chi tiết theo các phần Mở bài,
Thân bài, Kết bài
thể hiện một tâm hồn phong phú, rung động tinh tế
Những suy nghĩ, ý kiến của người viết được gắn cùng sự phân tích, bình giảng cụ thể hình ảnh, ngôn từ, giọng điệu của bài thơ;
nối kết với Mở bài và Kết bài chặt chẽ, tự nhiên: Nhận xét bao quát; phân tích, chứng minh và đánh giá, khẳng định ý nghĩa của bài thơ
-VB ngắn, tập trung trình bày, nhận xét về những giá trị đặc sắc nhất Tác giả nắm vững đặc trưng của tác phẩm văn học (thơ trữ tình)
và đã rút ra luận điểm từ các luận cứ cụ thể, rõ ràng
+Bố cục mạch lạc, sáng rõ
+Người viết đã trình bày cảm nghĩ, ý kiến bằng
cả lòng yêu mến với Quê hương.
*Ghi nhớ SGK tr.83.
III/ Luyện tập:
Phân tích khổ thơ đầu bài thơ Sang thu của
Hữu Thỉnh
(theo yêu cầu gợi ý SGK tr.84)
IV/ Củng cố:
Nêu nội dung từng phần trong dàn ý bài nghị luận về đoạn thơ, bài thơ
V/ Dặn dò:
Học thuộc lòng Ghi nhớ
Hoàn thành dàn ý chi tiết cho đề bài Luyện tập
Nộp bài viết số 6 (ở nhà) để chuẩn bị cho tiết trả bài vào tuần sau
Chuẩn bị bài mới: Trả bài viết số 6.
Trang 10Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 126: MÂY VÀ SÓNG I/ Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS:
-Cảm nhận được ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử
-Thấy được đặc sắc nghệ thuật trong việc tạo dựng những cuộc đối thoại tưởng tượng và xây dựng các hình ảnh thiên nhiên
II/ Chuẩn bị: GV: Bảng phụ và tài liệu, tranh ảnh có liên quan.
HS: Trả lời câu hỏi SGK
III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:
1.Ổn định lớp
2.Kiểm tra bài cũ:
Đọc bài thơ “Nói với con” Em cảm nhận như thế nào về tình cảm của người cha đối với con trong bài thơ? Đặt mình là nhân vật người con, nêu cảm xúc, suy nghĩ của mình khi nghe lời cha nói với con.
3.Giới thiệu bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung và ghi bảng
HĐ1: Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
Dựa vào chú thích, nêu sơ lược về
tác giả, tác phẩm
(GV nói thêm tình cảm gia đình là
đề tài quan trọng trong thơ ông do
ông gặp nhiều điều không may
trong cuộc sống gia đình:1902-1907
mất 5 người thân)
HĐ2: Hướng dẫn đọc - hiểu VB
-Lời nói của em bé gồm hai phần có
nhiều nét giống nhau.Giả thiết
không có phần thứ hai, ý thơ có
trọn vẹn và đầy đủ không?
-Hãy chỉ ra những điểm giống nhau
và khác nhau (về số dòng thơ, cách
xây dựng hình ảnh, tổ chức khổ
thơ ) giữa hai phần và phân tích tác
dụng của những chỗ giống nhau và
khác nhau đó trong việc thể hiện
chủ đề bài thơ
-Xác định vị trí của dòng thơ “Con
hỏi ” ở mỗi phần
I/ Giới thiệu tác giả, tác phẩm.
Xem SGK tr.87
II/ Đọc - hiểu văn bản.
-Đặc điểm bố cục bài thơ:
+Đối tượng đối thoại và cũng là đối tượng biểu cảm của em bé là mẹ, mặc dù mẹ không xuất hiện, không phát ngôn
+Phần hai là đợt sóng lòng dâng lên lần thứ hai của
em bé chứ không phải phần hai trong bố cục của tác phẩm Đây là sự thổ lộ tình cảm trong tình huống
có thử thách; thể hiện trọn vẹn tình yêu mẹ của con
-Giống nhau: Thuật lại lời rủ rê;
thuật lại lời từ chối và lí do từ chối;
nêu lên trò chơi do em bé sáng tạo
Trình tự tường thuật giống nhau song ý và lời lại không hề trùng lặp Hình ảnh mẹ, tấm lòng mẹ chỉ xuất hiện gián tiếp qua lời con song ở phần hai rõ nét hơn, da diết hơn
1.Vị trí dòng thơ “Con hỏi ”ở mỗi phần
Nếu em bé từ chối ngay thì tình cảm sẽ thiếu chân