Gọi học sinh đọc bài tập 2.- Theo em cụm từ “Nắng giòn tan” có gì đặc biệt so với cách nói thông thờng?. HĐ3: H ớng dẫn học sinh luyện tập Gọi học sinh đọc bài tâp 1 - Yêu cầu học sinh l
Trang 1Ngày dạy 6A:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /29 Vắng:………….
- Giúp học sinh nắm đợc khái niệm ẩn dụ và các kiểu ẩn dụ
- Hiểu và nhớ đợc tác dụng của ẩn dụ
2 Kĩ năng:
- Phát hiện và phân tích đợc giá trị biểu cảm của ẩn dụ
- Biết vận dụng ẩn dụ trong nói và viết
kháI niệm ẩn dụ
Gọi học sinh đọc ví dụ Sgk/68
- Cụm từ “ngời cha” dùng để
chỉ ai?
- Dựa vào đâu em biết điều
đó?
- Tại sao tác giả lại ví Bác Hồ
với ngời cha?
GV: Nếu chúng ta viết câu trên
- Hãy lấy ví dụ về phép ẩn dụ?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ
sgk/68
Đọc
- Bác Hồ-Ngữ cảnh bài thơ
- Bởi tình yêu
th-ơng của Bác với bộ
đội nh là của cha
đối với con
- Giống: Đều sosánh Bác Hồ vớingời cha
- Khác:
+ ở BT: Lợc bỏ vế
A chỉ còn vế B
+ Câu trên cònnguyên vẹn cả ý A
và ý B (so sánh)
- Lắng nghe
Trả lờiTrả lờiVD: Thuyền về cónhớ…
Trang 2Gọi học sinh đọc bài tập 2.
- Theo em cụm từ “Nắng giòn
tan” có gì đặc biệt so với cách
nói thông thờng?
- Nắng là đối tợng của thị giác
Giòn tan là đối tợng của cơ
quan nào?
- Vậy việc ví nắng giòn tan là
sự chuyển đổi cảm giác của
kiểu ẩn dụ thờng gặp?
Gọi học sinh đọc ghi nhớ Sgk
Quan sát
Đọc bài tập
- Chỉ hàng rào râmbụt trớc nhà Bác
Hồ ở Làng Sen
- Liên tởng màu đỏcủa hoa râm bụtvới ngọn lửa hồngLắng nghe
ĐọcTrả lờiThính giác
- Chuyển đổi từthính giác sang thịgiác
- Tạo ra sự liên ởng mới mẻ, thú vị
Bài tập 2: Sgk/69
- Nắng giòn tan: Chuyển đổicảm giác từ thính giác sang thịgiác
HĐ3: H ớng dẫn học sinh
luyện tập
Gọi học sinh đọc bài tâp 1
- Yêu cầu học sinh làm bài tập
ĐọcThảo luận nhóm 5’
Đại diện trả lờiNhận xét, bổ xung
III/ Luyện tập
Bài tập 1/69
So sánh đặc điểm và tác dụngcủa các cách diễn đạt
- Cách 1: Miêu tả trực tiếp ->nhận thức lí tính
- Cách 2: Dùng phép so sánh->
Định danh lại
- Cách 3: Dùng phép ẩn dụ->Hình tợng hoá
- Quả (nghĩa đen) có sự tơng
đồng với thành quả (Nghĩabóng)
b Gần mực thì đen, gần đèn thìsáng
Trang 3- Yêu cầu học sinh đọc bài tập
Đổi bài chấm điểmLắng nghe
- Mực: đen, khó tẩy rửa (ngờixấu, hoàn cảnh xấu)
- Đèn: sáng sủa (ngời tốt, hoàncảnh tốt)
Bài tập 3 (Bảng phụ)
- Nắm đợc cách trình bày miệng một đoạn ,một bài văn miêu tả
- Nắm đợc tầm quan trọng của giờ luyện nói
nêu ý nghĩa và yêu cầu
của giờ luyện nói.
GV gọi 1 học sinh kể lại một
sự việc, một câu chuyện ngắn
Gọi học sinh nhận xét về cách
trình bày của bạn
- Theo em việc trình bày
miệng có ý nghĩa nh thế nào?
- Giờ luyện nói cần đảm bảo
I/ Yêu cầu giờ luyện nói
Trang 4ảnh thầy giáo Ha – Men
trong buổi học cuối cùng)
Chú ý: Chỉ ghi vắn tắt thành
các gạch đầu dòng, tránh viết
thành văn để đọc theo
- Chia 4 nhóm để HS trao đổi
nội dung bài tập 1-2 (15’)
- sau khi HS đã chuẩn bị GV
lần lợt gọi HS lên trình bày
miệng
- Yêu cầu: Trình bày lu loát,
thể hiện ngôn ngữ nói ,diễn đạt
Thảo luận nhóm
Đại diện nhóm lêntrình bày bằngmiệng trớc lớp
Gọi học sinh nhậnxét cách trình bàycủa bạn
- Tả theo thứ tự:cảnh lớp học -cảnh tập viết -tiếng chim bồ câu
*Dàn ý :
- Lớp học chuyển sang tập viết
- Cảnh lớp học + Những tờ mẫu mà thầy Ha-Men đã chuẩn bị
+ Những tờ mẫu treo trớc bàn học trông nh những lá cờ nhỏ bay phấp phới xung quanh lớp học
- Cảnh tập viết:
+HS chăm chú viết,im phăng phắc
+Tiếng ngòi bút sột soạt trên giấy
+Những trò nhỏ nhất cặm cụi vạch những nét sổ
- Trên mái trờng chim bồ câu
- Thân bài:
+Hôm ấy trang phục của thầytrang trọng khác ngày thờng.(áo Rơ-đanh-gốt)
+Lời nói dịu dàng, thơng yêukhông mắng HS ,kiên nhẫngiảng giải cho các em đến phútcuối cùng ( qua chi tiết đặc biệt: đối với ch bé Phrăng)
+Hình ảnh đầy xúc đông củathầy vào cuối buổi học
- Kết bài:
+ Hình ảnh đáng khâm phục và
đáng kính trọng của thầy khôngchỉ có tác dụng sâu sắc đối vớichú bé phrăng, hs trong lớp vàdân làng mà còn la một bài họccảm động và thấm thía với mọingời chúng ta
Bài tập 3: ( luyện nói bằng
Trang 5-Yêu cầu: Miêu tả sáng tạo:
Trình bàyNghe – Tiếp thu
Lắng nghe
miêu tả sáng tạo của bản thân
về tả ngời)
*Lập dàn ý:( gợi ý)-Mở bài :Em theo mẹ đến chúc mừng thầy giáo cũ của mẹ nhânngày 20-11
4 Củng cố:
Để tiết luyện nói đạt kết quả
cao chúng ta cần phải làm gì?
5 Dặn dò:
- Học bài + Xem lại các bài
tập, hoàn thiện vào vở ghi
- Ôn tập phần văn giờ sau
kiểm tra 1 tiết
Trả lời
Lắng nghe, thựchiện
Ngày dạy 6A:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /29 Vắng:…………
Trang 62 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
điểm
Đề 1 I/ Phần trắc nghiệm
Câu1: Trả lời bằng cách khoanh tròn vào chữ cái
đầu câu trả lời đúng nhất.
a Ai là nhân vật chính trong truyện Bức tranh của em
gái tôi?
A Kiều Phơng
B Kiều Phơng và anh trai
C Bé Quỳnh
D Ngời anh trai
b Trình tự nào thể hiện đúng diễn biến tâm trạng của
ngời anh khi xem bức tranh em gá mình vẽ ?
A Ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ
B Ngạc nhiên, xấu hổ, hãnh diện
C Ngạc nhiên, tức tối, xấu hổ
D Tức tối, xấu hổ, hãnh diện
Câu 2: Hãy nối tên tác phẩm ở cột A Với tên tác
giả ở cột B sao cho đúng.
1 Bức tranh của em gái tôi a Võ Quảng
2 Buổi học cuối cùng b Minh Huệ
3 Đêm nay Bác không ngủ c Tạ Duy Anh
II/ Phần tự luận
Câu1: Chép thuộc lòng 1 khổ thơ mà em yêu thích
nhất trong bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của
Minh Huệ? Nêu cảm nhận của em về hình tợng Bác
Hồ qua cái nhìn của anh đội viên?
Câu 2: Viết một đoạn văn từ 7- 10 câu tả cảnh đẹp của
- Học sinh lựa chọn,chép chính xác 2 khổthơ
- Cảm nhận:Hình ảnhBác thật giản dị gầngũi chân thực mà hếtsức lớn lao, thể hiệntấm lòng yêu thơngmênh mông sâu nặng,
sự chăm sóc ân cầnchu đáo của Bác vớichiến sĩ đồng bào
- Trình bày sạch sẽ, rõràng
2 đ’
0,5đ’
0,5đ’
0,25đ’0,25đ0,25đ0,25đ
Câu1: Trả lời bằng cách khoanh tròn vào chữ cái
đầu câu trả lời đúng nhất.
a “Buổi học cuối cùng” là tác phẩm văn học của nớc
Trang 7A Đức B Anh
C Mĩ D Pháp
b Em hiểu thế nào về nhan đề “Buổi học cuối cùng”?
A Buổi học cuối cùng của một học kì
B Buổi học cuối cùng của một năm học
C Buổi học cuối cùng của môn học tiếng Pháp
D Buổi học cuối cùng của cậu bé Phrăng trớc khi
chuyển đến ngôi trờng mới
Câu 2: Hãy nối tên tác giả ở cột A Với tên tác
phẩm ở cột B sao cho đúng.
1 Võ Quảng a Buổi học cuối cùng
2 Minh Huệ b Đêm nay Bác không ngủ
3 Tạ Duy Anh c Vợt thác
4 A Đô-đê d Bức tranh của em gái tôi
II/ Phần tự luận.
Câu 1: Chép thuộc lòng khổ thơ cuối trong bài thơ
“Đêm nay Bác không ngủ” Của Minh Huệ? Và nêu ý
nghĩa của khổ thơ?
Câu 2: Viết 1 đoạn văn từ 7 – 10 câu tả cảnh sân
tr-ờng trong giờ chào cờ
- Học sinh lựa chọn,chép chính xác khổthơ cuối
- ý nghĩa: Cuộc đờiBác giành trọn vẹncho nhân dân, tổquốc Đó chính là lẽsống của con ngờiBác
- Trình bày sạch sẽ, rõràng
0,5đ’
0,25đ’0,25đ0,25đ0,25đ
4 Thu bài, nhận xét giờ làm bài
5 Dặn dò: - Tiếp tục ôn tập kiến thức đã học
- Giờ sau trả bài tập làm văn tả cảnh
Trang 8
-Ngày dạy 6A:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /29 Vắng:………….
- Nắm đợc khá niệm hoán dụ, các kiểu hoán dụ
- Phân biệt đợc hoán dụ với ẩn dụ
2 Kĩ năng:
- Phân tích đợc giá trị biểu cảm của phép hoán dụ
- Bớc đầu vận dụng hoán dụ trong nói viết
- Dạ vào quan hệ,
đặc điểm, tính chấtgiữa các sự vật
- Ngắn gọn, tăngtình hình ảnh, giàucảm xúc, nêu bật
- áo nâu: ngời nông dân
- áo xanh: ngời công nhân
- Nông thôn: ngời sống ở nôngthôn
- Thị thành: ngời sống ở thị thành-> Dựa vào quan hệ đặc điểmtính chất- Ngời nông dân thờngmặc áo nâu,ngời công nhân th-ờng mặc áo xanh khi làm việc->Dựa vào quan hệ gia vật chứa
đựng( nông thôn, thành thị ) vớivật bị chứa đựng ( những ngờisống ở nông thôn và thành thị )
- Cách dùng nh vậy ngắn gọntăng tính hình ảnh, hàm súc chocâu văn,nêu bật đợc đặc điểm củanhững ngời đợc nói đến
* Ghi nhớ:Sgk/82
Trang 9Gv kết luận Lắng nghe
HĐ2: H ớng dẫn phân loại
các kiểu hoán dụ
GV treo bảng phụ bài tập 1
- Con ngời
- Bộ phận–Toànthể
Đọc Lắng nghe
II/ Các kiểu hoán dụ
Bài tập : Sgk/83
a Bàn tay-bộ phận của con ngời
đợc dùng thay cho ngời lao động Quan hệ: bộ phận toàn thể–
b Một, ba: số lợng cụ thể đợcdùng thay cho số ít và số nhiều Quan hệ: cụ thể- trừu tợng
c Đổ máu: Dấu hiệu của chiếntranh, sự hy sinh mất mát
Quan hệ :Dấu hiệu của sự
ĐọcThảo luận nhóm 5’
III/ Luyện tập
Bài tập 1
a Làng xóm - ngời nông dân
Quan hệ: vật chứa đựng-vật bị chứa đựng
b Mời năm –t hời gian trớcmắt
Trăm năm –thời gian lâu dài
Quan hệ: cái cụ thể- cái trừu ợng
c Aó chàm- ngời việt bắc :
Quan hệ: Dấu hiệu sự vật với sự vật
d Trái đất –nhân loại : Vật
Trang 10- Gọi đại diện các nhóm trình
Hoàn thiện vào vởbài tập
Giống Gọi tên sự vật này
bằng tên sự vật hiệntợng khác
Khác
Dạ vào quan hệ tơng
đồngcụ thể
- Hình thức
- Cách thức thựchiện
- Phẩm chất
- Cảm giác
Dựa vào quan hệ t-
ơng cận
cụ thể
- Bộ phận- toàn thể
- Vật chứa
đựng-vật
bị chứa
đựng
- Dấu hiệu của
sự vật-sự vật
- Cụ thể- trừu tợng
Ngày dạy 6C:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /…… Vắng:…………
Trang 11III/ Tiến trình tổ chức các hoạt động
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: H/ Đọc thuộc lòng 9 khổ thơ đàu bài “Đêm nay Bác không
ngủ” của Minh Huệ? Và cho biết hình ảnh Bác đợc hiện lên ntn trong đoạn thơ qua cái nhìn của anh đội viên?
I/ Giới thiệu tác giả - Tác phẩm
1 Tác giả:
- Tố Hữu(1920-2002)
- Quê: Thừa thiên Huế
Là nhà cách mạng, nhà thơ lớncủa Việt Nam
2 Tác phẩm
Đợc sáng tác năm 1949 trongthời kì kháng chiến chông thựcdân Pháp
- Theo em bài thơ chia làm mấy
đoạn? Nội dung chính của mỗi
đoạn là gì?
GV nhận xét - Treo bảng phụ
GV chốt ý
Nghe - ĐọcGiải thíchSuy nghĩ-trả lờiSuy nghĩ-trả lời
Quan sát –theo dõiLắng nghe
- Đoạn 2: Tiếp đến giữa đồng: Câu chuyện về chuyến đI liên lạc cuối cùng của Lợm
nh thế nào qua cái nhìn của
ng-ời kể ? (trang phục, hình dáng,
- Dáng điệu:
Thoăn thoắt,nghênh
nghênh…
- Lời nói: Hồnnhiên…
- Trông giốngmột chiến sĩ vệquốc
- Miêu tả trựctiếp
- Cử chỉ: Cời híp mí Mồm huýt sáo vang Nhảy trên đờng vàng
- Lời nói: Cháu đi liên lạc-> Vuilắm…thích hơn ở nhà
-> Trông giống nh một chiến sĩ
Vệ quốc-> Quan sát trực tiếp bằng mắtnhìn và tai nghe Lợm đợc miêutả sống động nh con chim chíchnhảy trên đờng vàng
+ Sử dụng các từ láy gợi hình:loắt choắt thoăn thoắt, nghênhnghênh-> hình dáng và tính cáchcủa Lợm
Trang 12con chim chích nhảy trên đờng
vàng hay và đẹp chỗ nào.?
- Vậy, qua đoạm thơ này Lợm
hiện lên với đặc điểm nào?
HS đọc đoạn2
- Những lời thơ nào miêu tả
L-ợm đang làm nhiệm vụ?
- Trên đờng làm nhiệm vụ đó
có nguy hiểm không? Câu thơ
nào thể hiện điều đó?
- Qua đó cho ta thấy Lợm thể
ĐọcTheo dõi Sgktrả lời
- Rất nguyhiểm
- Nhanh nhẹn,dũng cảm
- Lợm hy sinhtrên đờng làmnhiệm vụ->
Thiêng liêngcao cả
Trả lời
Trả lời
- Cái chết dũngcảm thanh thảm
- Bộc lộ cảm xúc nghẹn ngào đau
đớn
*Hình ảnh Lợm sống mãi tronglòng nhà thơ và sống mãi với quêhơng đất nớc
3 Tổng kết
- Nội dung:
- Nghệ thuật: Thể thơ 4 chữ, hình
ảnh so sánh, sử dụng nhiều từláy, ngôn ngữ giản dị gần gũi
Trang 13-Ngày dạy 6C:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /…… Vắng:………….
2 Kiểm tra bài cũ: H/ Đọc thuộc lòng đoạn 1 của bài thơ Lợm và cho biết hình
ảnh chú bé Lợm trong cuộc gặp gỡ tình cờ giữa hai chú cháu
- Bài thơ chia làm mấy đoạn?
Nội dung của từng đoạn?
Suy nghĩ – Trả
lờiLắng nghe
Nghe – Hiểu
ĐọcNhận xétTìm hiểu chú thích
Sgk
- 2 đoạn:
+ Đ1: Từ câu đầu
đến đầu tròn trọc lóc-> Quang cảnh lúc sắp ma
+ Đoạn 2: tiếp đếncây lá hả hê->
I/Giới thiệu tác giả - Tác phẩm
1 Tác giả : Trần Đăng Khoa (1958)
- Viết về những cảnh vật và con ngời bình dị ,gần gũi với làng quê
2 Tác phẩm : sáng tác 1967 khi tác giả mới 9 tuổi là một cây bút thiếu nhi rât nỏi tiếng
đến cây lá hả hê-> cảnh trong lúc ma
Trang 14- Gía trị nội dung và nghệ
thuật của bài thơ?
cảnh trong lúc ma
Thảo luận nhóm
Đại diện trình bàyNhận xét–Bổ sung
Lắng ngheThể thơ 4 chữ
Nhịp điệu dồn dập
Miêu tả theo trình
tự thời gianTrả lời
Phép nhân hoá
- Hình ảnh ngời cha hiện lên ở cuốibài thơ với dáng
vẻ lớn lao vững vàng
-Miêu tả theo trình tự thời gian
và qua trạng thái, hoạt động củacác loài vật
2 Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên:
- Bức tranh cơn ma rào đợc miêutả qua hàng loạt hình ảnh, chi tiết
về hình dáng động tác hoạt độngcủa cảnh vật, loài vật trớc vàtrong cơn ma; cùng với sự tởng t-ợng liên tởng phong phú mạnh
mẽ của tác giả
- Phép nhân hoá : VD: Cỏ gà rung tai-Nghe-Bụitre-Tần ngần-gỡ tóc Ông trời -mặc áo giáp đen- ra trận
3 Tìm hiểu hình ảnh con ng ời
ở đoạn cuối bài thơ:
- Ngời cha đi cày về hiện lên nổibật với dáng vẻ lớn lao,vữngvàng
- ẩn dụ khoa trơng: đội sấm ,độichớp ,đội cả trời ma->tầm vóclớn lao hiên ngang sánh với thiênnhiên vũ trụ
Trang 15I/ Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức: Giúp HS
- Bớc đầu nắm đợc đặc điểm thơ bốn chữ
- Nhận diện thể thơ này khi học và đọc thơ ca
- Từ đó HS có thể sáng tác đợc những bài ngắn,phản ánh những ý tởng bớc đầu củamình.Nhận ra đợc vần chân và vần lng (trong các câu) gieo vần liền,vần cách trong các câu
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Kiến thức cần đạt
Hoạt động 1 : Kiểm tra
sự chuẩn bị bài của HS
- Hãy chỉ ra đâu là vần liền
đâu là vần cách trong hai
đoạn thơ sau?
Gv nhận xét
Kể tên(VD: Mờiquả trứng tròn)Quan sátLàm bài tậpTrình bày
Lắng nghe
- Vần chân: Vần
đ-ợc gieo ở cuốidòng thơ
- Vần lng: Vần đợcgieo ở giữa dòngthơ
- Lên bảng xác
định
- Nhận xét – Bổsung
- Vần liền: Đợcgieo liên tiếp ở cácdòng thơ
+ Bài 10 quả trứng tròn của Phạm Hổ
Mời quả trứng tròn
Mẹ gà ấp ủ Mời chú gà con Hôm nay ra đủ Lòng trắng lòng đỏ Thành mỏ thành chân Cái mỏ tí hon
Cái chân bé xíu
+ Đoạn thơ của Huy Cận:
Hai hàng cây xanh Đâm chồi hy vọng Ôi duyên tốt lành
En ngàn đa võng Hơng đồng lên hanh Bài tập 2
- Vần chân là vần đợc gieo vàocuối dòng thơ , vần lng là vần
Trang 16- Đoạn thơ sau trích trong bài
- Chỉ ra nội dung ,đặc điểm
vần ,nhịp của bài đoạn thơ
Làm bài tậpNhận xét – bổsung
- Trình bày đoạnthơ đã chuẩn bị
- Chỉ ra nội dung,đặc điểm vần ,nhịpcủa bài đoạn thơ
Nhận xétChỉnh sửaLắng nghe
là vần không gieo liên tiếp màthờng cách ra một dòng thơ + Đoạn thơ 1 : Vần cách + Đoạn thơ 2 : Vần liền
Vỡ tan biến mất ; Mặt trời chỉ một Chiếu sáng đời đời Chim có hai cánh Bay cùng muôn nơi Tam đảo khuya rồi !
Ba hòn núi đẹp Đây bốn phơng trời Đông , Tây , Nam ,Bắc
*Đoạn thơ của Tố Hữu:
Trăng bằng vàng diệp Mây bằng thuỷ ngân Trời tung sắc đẹp Thơ bay lên vần
với độ dài không quá mời
câu , đề tài tả một con vật
Trang 17Ngày dạy 6C:………Tiết (Theo TKB):…….Sĩ số… /… Vắng:………….
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp sinh động ,trong sáng của những bức tranh thiên nhiên và
đời sống con ngời ở đảo Cô Tô đợc miêu tả trong bài văn
- Thấy đợc nghệ thuật miêu tả và tài năng sử dụng ngôn ngữ điêu luyện của tác giả
2 Kiểm tra bài cũ: Đọc thuộc lòng bài thơ “Ma” của Trần Đăng Khoa và nhận
xét về nghệ thuật miêu tả thiên nhiên trong bài?
I/ Giới thiệu tác giả - Tác phẩm
2, Đoạn trớch “Cụ Tụ” :
- Nằm ở phần cuối thiờn kớ CụTụ
- Là bức tranh tuyệt đẹp về thiờnnhiờn và đời sống con người ởvựng đảo Cụ Tụ