KẾ HOẠCH BỘ MÔN : NGỮ VĂNTrường : THCS Tân An Năm học : 2009 – 2010 Giáo viên : Phạm Hồ Hải Triều Khối lớp : 7 TÊN BÀI DẠY TRỌNG TÂM BÀI PHƯƠNG PHÁP CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC BÀI TẬP RÈN
Trang 1KẾ HOẠCH BỘ MÔN : NGỮ VĂN
Trường : THCS Tân An Năm học : 2009 – 2010
Giáo viên : Phạm Hồ Hải Triều Khối lớp : 7
TÊN BÀI DẠY TRỌNG TÂM BÀI PHƯƠNG PHÁP CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY
HỌC
BÀI TẬP RÈN LUYỆN
TRỌNG TÂM CHƯƠNG
Văn học CỔNG TRƯỜNG MỞ RA
(Theo Lí Lan)
- Cảm nhận và hiểu được những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với tuổi trẻ
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- So sánh
Tranh : Cảnh tựu trường ở SGK (phóng to) Bài tập1,2
(Làm tại lớp) Văn bản nhật
dụng
2
Văn học MẸ TÔI Eùt-môn-đô đơ A-mi-xi
Trích Những tấm lòng cao cả
Cho học sinh hiểu biết và thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ đối với con cái
- Tích cực
- Tích hợp
(Làm tại lớp)
TỪ GHÉP
- Nắm được cấu tạo của hai loại từ ghép
- Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ ghép tiếng Việt
- Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghĩa vào
- Tích cực
- Tích hợp
- Quy nạp
1,2,3,4,7 (Làm tại lớp)
* Bài tập 5,6 (Làm ở nhà)
Từ loại
Trang 2việc tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép tiếng Việt
4
Tập làm văn
LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN
- Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết Sự liên kết ấy cần được thể hiện trên cả hai mặt: hình thức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa
- Cần vận dụng những kiến thức đã học để bước đầu xây dựng những văn bản có tính liên kết
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
(Làm tại lớp)
* Bài tập 4,5 (Làm ở nhà)
Văn học
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ (Theo Khánh Hoài)
- Thấy được những tình cảm chân thành, sâu nặng của hai anh em trong câu chuyện Cảm nhận được nỗi đau đớn, xót xa của những bạn nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh gia đình bất hạnh Biết thông cảm và chia sẻ với những bạn ấy
- Thấy được cái hay của truyện là ở cách kể rất chân thật và cảm động
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Thảo luận
Tranh : Cảnh chia tay của gia đình Thành -Thủy
Văn bản nhật dụng
7 Tập làm văn
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
- Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó, có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
- Thế nào là một bố cục rành mạch và hợp lí để bước
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
Bài tập 1,2,3 (Làm tại lớp)
Trang 3đầu xây dựng được những bố cục rành mạch, hợp lí cho các bài làm
- Tính phổ biến và sự hợp lí của dạng bố cục ba phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục, để từ đó có thể làm Mở bài, Thân bài và Kết bài đúng hướng hơn, đạt kết quả tốt hơn
8
Tập làm văn
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn hoặc quẩn quanh
- Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
Bảng phụ
Bài tập 1,2 (Làm tại lớp)
9
Văn học
CA DAO, DÂN CA
NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH CẢM GIA ĐÌNH
- Hiểu được khái niêm ca dao, dân ca
- Nắm được nội dung ý nghĩa và một số đặc điểm nghệ thuật tiêu biểu của những bài
ca dao có chủ đề tình cảm gia đình
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Bảng phụ
* Bài tập 1 (Làm tại lớp)
* Bài tập 2 (Làm tại lớp)
NHỮNG CÂU HÁT VỀ TÌNH
HƯƠNG, ĐẤT
Nắm được nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của ca dao, dân ca qua những bài ca dao thuộc chủ đề tình yêu quê hương, đất
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Tranh ảnh các vùng, miền, phong cảnh đất nước
Bài tập 1,2 (Làm tại lớp)
Trang 4NƯỚC, CON
dân ca)
11
TiếngViệt TỪ LÁY
- Nắm được cấu tạo của hai loại từ láy
- Hiểu được cơ chế tạo nghĩa của từ láy tiếng Việt
- Biết vận dụng những hiểu biết về cấu tạo và cơ chế tạo nghĩa của từ láy để sử dụng tốt từ láy
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3,4 (Làm tại lớp)
* Bài tập 5,6 (Làm ở nhà)
Từ loại
12
Tập làm văn
QUÁ TRÌNH TẠO LẬP VĂN BẢN
Làm cho học sinh nắm được các bước của một quá trình tạo lập một văn bản để có thể tập làm văn một cách có phương pháp và có hiệu quả hơn
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3 (Làm tại lớp)
* Bài tập 4 (Làm ở nhà)
Bước đầu định hướng để tạo lập một văn bản hoàn chỉnh Tập làm văn
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1-VĂN TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ
(Làm ở nhà)
Giúp học sinh có dịp ôn tập về cách làm bài văn tự sự và miêu tả, về cách dùng từ, đặt câu và liên kết trong văn bản
NHỮNG CÂU
THÂN
- Cho học sinh nắm được nội dung, ý nghĩa và một số nghệ thuật tiêu biểu (hình thức ngôn ngữ) của những bài ca dao thuộc chủ đề than thân
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
1 (Làm tại lớp)
* Bài tập 2
Văn học dân gian
Trang 5- Học sinh thuộc những bài
14
Văn học
NHỮNG CÂU
BIẾM
- Nắm được nội dung ý nghĩa và một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu của những bài
ca dao về chủ đề châm biếm trong bài học
- Thuộc những bài ca dao trong văn bản
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Bảng phụ
Bài tập 1,2 (Làm ở lớp)
15
Tiếng Việt ĐẠI TỪ
Giúp học sinh nắm được thế nào là đại từ Nắm được các loại đại từ tiếng Việt Ý thức sử dụng đại từ hợp tình huống giao tiếp
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3 (Làm ở lớp)
* Bài tập 4,5 (Làm ở nhà)
Từ loại
16
Tập làm văn LUYỆN TẬP TẠO LẬP VĂN BẢN
Củng cố lại những kiến thức có liên quan đến việc tạo lập văn bản và làm quen hơn nữa với các bước của quá trình tạo lập văn bản
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
Bài tập 1,2
SÔNG NÚI NƯỚC NAM
Lí Thường Kiệt
PHÒ GIÁ VỀ
- Giúp học sinh cảm được nhận tinh thần độc lập khí phách hào hùng , khát vọng lớn lao của dân tộc trong hai bài thơ: Sông núi nước Nam và Phò giá về kinh
- Bước đầu hiểu về hai thể
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Ảnh : Đoàn quân đang ra trận
Tranh : Nguyên văn và bản dịch bài thơ Nam quốc sơn hà
* Bài tập 1 (Làm tại lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
Văn học trung đại
Trang 6KINH Trần Quang Khải thơ: Thất ngôn tứ tuyệt và ngũ ngôn tứ tuyệt Đường luật
18
Tiếng Việt TỪ HÁN VIỆT
Hiểu được thế nào là yếu tố Hán Việt Nắm được cách cấu tạo đặc biệt của từ ghép Hán Việt
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3 (Làm ở lớp)
* Bài tập 4 (Làm ở nhà)
19
Tập làm văn
TRẢ BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
Củng cố lại những kiến thức và kĩ năng đã học về văn bản tự sự , về tạo lập văn bản, về các tác phẩm văn học có liên quan đến đề bài
- Tích cực
- Tích hợp
- Qui nạp
20
Tập làm văn
CHUNG VỀ VĂN BẢN BIỂU CẢM
Biết được văn biêủ cảm nảy sinh là do nhu cầu biểu cảm của con người Biết phân biệt được biểu cảm trực tiếp và biểu cảm gián tiếp
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2 (Làm ở lớp)
* Bài tập 3,4 (Làm ở nhà)
Văn biểu cảm
BÀI CA CÔN SƠN
(Côn Sơn Ca) Nguyễn Trãi BUỔI CHIỀU ĐỨNG Ở PHỦ THIÊN TRƯỜNG TRÔNG RA
- Cảm nhận được hồn thơ thắm thiết tình quê của Trần Nhân Tông trong buổi chiều đứng ở Phủ Thiên Trường trông ra và sự hòa nhập nên thơ, thanh cao của Nguyễn Trãi với cảnh trí Côn Sơn qua đoạn thơ trong bài ca Côn Sơn
- Hiểu thế nào là thể thơ lục
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Tranh : Nguyễn Trãi
- Ảnh : Tượng Trần Nhân Tông
- Tranh : Một số hình ảnh di tích lịch sử Yên Tử
* Bài tâp 1 (Làm ở lớp)
* Bài tập 2 (Viết một đoạn văn về nhà làm)
Văn học trung đại
Trang 7(Thiên Trường Vãn Vọng)
Trần Nhân Tông
(Tự học có hướng dẫn)
bát
22
Tiếng Việt
TỪ HÁN VIỆT (Tiếp theo)
Hiểu được sắc thái ý nghĩa của từ Hán Việt , có ý thức sử dụng từ Hán Việt đúng nghĩa
Đúng sắc thái, phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3 (Làm ở lớp)
* Bài tập 4 (Làm ở nhà)
23
Tập làm văn
ĐẶC ĐIỂM CỦA VĂN BẢN BIỂU CẢM
- Hiểu các đặc điểm cụ thể của bài văn biểu cảm
- Hiểu được đặc điểm của phương thức biểu cảm là thường mượn cảnh vật , đồ vật, con người để bày tỏ tình cảm, khác với văn miêu tả là nhằm mục đích tái hiện đối tượng được miêu tả
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
1 (Làm tại lớp)
24
Tập làm văn ĐỀ VĂN BIỂU CẢM VÀ CÁCH LÀM BÀI VĂN BIỂU CẢM
Giúp cho học sinh nắm được kiểu đề văn biểu cảm; nắm được các bước làm bài văn biểu cảm
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
Bài tập 1 (Làm tại lớp)
26
Văn học - Thấy được vẻ đẹp hình
hài, bản lĩnh sắc son, thân
- Tích cực
- Tích hợp
Ảnh : Hồ Xuân Hương
* Bài tập 1
Văn học trung đại
Trang 8BÁNH TRÔI NƯỚC
Hồ Xuân Hương
phận chìm nổi của người phụ nữ trong bài thơ “Bánh trôi nước”
- Bước đầu hiểu được thể thơ song thất lục bát
* Bài tập 2 (Về nhà làm) Văn học
SAU PHÚT CHIA LI
(Trích: Chinh phụ ngâm khúc) Đặng Trần Côn Đoàn Thị Điểm dịch
(Hướng dẫn đọc thêm)
Cảm nhận được nỗi sầu chia
li, giá trị tố cáo chiến tranh phi nghĩa và niềm khát khao hạnh phúc lứa đôi trong đoạn trích
- Tích cực
- Tích hợp
1 (Làm ở lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
27
Tiếng Việt QUAN HỆ TỪ
- Nắm được thế nào là quan hệ từ và các loại quan hệ từ
- Nâng cao kĩ năng sử dụng quan hệ từ khi đặt câu
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3 (Làm tại lớp)
* Bài tập 4,5 (Về nhà làm)
28 Tập làm văn
LUYỆN TẬP CÁCH LÀM VĂN BIỂU CẢM
- Luyện tập các thao tác tập làm văn biểu cảm : Tìm hiểu đề, lập ý, lập dàn ý (bài), viết bài
- Chuẩn bị phát biểu, quen với việc tìm ý, lập dàn bài, làm cho học sinh động não, tưởng tượng, suy nghĩ cảm xúc trước
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
Bài tập 1
Trang 9một đề văn biểu cảm.
8
29
Văn học
QUA ĐÈO NGANG Bà Huyện Thanh Quan
- Hình dung được cảnh tượng Đèo Ngang, tâm trạng cô đơn của Bà Huyện Thanh Quan lúc qua Đèo
- Bước đầu hiểu thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Tranh : Cảnh Đèo Ngang (phóng to)
* Bài tập 1 (Làm tại lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
30
Văn học BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Nguyễn Khuyến (1835-1909)
Cảm nhận được tình bạn đậm đà tự nhiên và dân dã của Nguyễn Khuyến
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Ảnh : Nguyễn
(Làm tại lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
31; 32
Tập làm văn VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 2 – VĂN BIỂU CẢM (Làm tại lớp)
Vận dụng được những kiến thức và kĩ năng về biểu cảm, đánh giá đã học và đã luyện tập
Tích hợp
33
Tiếng Việt
CHỮA LỖI VỀ QUAN HỆ TỪ
- Giúp học sinh thấy rõ các lỗi thường gặp về quan hệ từ
- Thông qua luyện tập, nâng cao kĩ năng sử dụng quan hệ từ
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3 (Làm tại lớp)
* Bài tập 4,5 (Làm ở nhà)
XA NGẮM THÁC NÚI LƯ
(VỌNG LƯ SƠN
- Vận dụng kiến thức đã học về văn miêu tả, văn biểu cảm của phân tích được vẻ đẹp của thác nước Lư Sơn, qua đó
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Tranh : Cảnh thác nước
Ảnh : Lí Bạch
Văn hocï trung đại
Trang 10BỘC BỐ)
Lí Bạch (Hướng dẫn đọc thêm)
phần nào thấy được một số nét trong tâm hồn và tính cách của nhà thơ Lí Bạch
35
Tiếng Việt TỪ ĐỒNG NGHĨA
- Hiểu được thế nào là từ đồng nghĩa, phân biệt giữa từ đồng nghĩa hoàn toàn và từ đồng nghĩa không hoàn toàn
- Có ý thức trong việc chọn lựa để sử dụng từ đồng nghĩa chính xác
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3,4 (Làm ở lớp)
* Bài tập 5,6 (Về nhà làm)
36
Tập làm văn
CÁCH LẬP Ý CỦA BÀI VĂN BIỂU CẢM
Tìm hiểu những cách lập ý
đa dạng của bài văn biểu cảm để có thể mở rộng phạm vi, kỹ năng làm văn biểu cảm
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
* Bài tập 1 (Làm ở lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
37
Văn học
TRONG ĐÊM THANH TĨNH (TĨNH DẠ TỨ)
Lí Bạch
- Thấy được tình cảm quê hương sâu nặng của nhà thơ
- Thấy được một số đặc điểm nghệ thuật của bài thơ : Hình ảnh gần gũi ngôn ngữ tự nhiên , bình dị , tình cảm giao hòa
- Bước đầu nhận biết bố cục thường gặp trong bài thơ tuyệt cú , thủ pháp đối và tác dụng của nó
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Ảnh:
Lí Bạch
Bài tập 1 (làm ở lớp)
Trang 11Văn học NGẪU NHIÊN VIẾT NHÂN BUỔI MỚI VỀ QUÊ
(HỒI HƯƠNG NGẪU THƯ) Hạ Tri Chương
- Thấy được tính độc đáo trong việc thể hiện tình cảm quê hương sâu nặng của nhà thơ
- Bước đầu nhận biết phép đối trong câu cùng tác dụng của nó
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Ảnh : Hạ Tri Chương về quê gặp đám
(Làm ở lớp)
39
Tiếng Việt TỪ TRÁI NGHĨA
Nắm được thế nào là từ trái nghĩa, thấy được tác dụng của việc sử dụng các cặp từ trái nghĩa
-Tích cực -Tích hợp -Đàm thoại -Qui nạp
Bảng phụ *Bài tập 1,2,3
(Làm tại lớp)
*Bài tập 4 (Làm ở nhà)
40
Tập làm văn LUYỆN NÓI:
VĂN BIỂU CẢM VỀ SỰ VẬT, CON NGƯỜI
- Rèn luyện kĩ năng nói theo chủ đề biểu cảm
- Rèn luyện kĩ năng tìm ý, lập dàn bài
- Tích cực
- Tích hợp
41
Văn học
BÀI CA NHÀ TRANH BỊ GIÓ THU PHÁ
(MAO ỐC VỊ THU PHONG SỞ PHÁ CA)
Đỗ Phủ (712 – 770)
- Cảm nhận được tinh thần nhân đạo và lòng vị tha cao cả của nhà thơ Đỗ Phủ
- Bước đầu thấy được vị trí và ý nghĩa của những yếu tố miêu tả và tự sự trong thơ trữ tình
- Thấy được đặc điểm của bút pháp Đỗ Phủ qua những dòng thơ miêu tả và tự sự
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Tranh: Cảnh gió tốc mái nhà Đỗ Phủ
Ảnh: Đỗ Phủ * Bài tập1
(Làm ở lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
Văn học trung đại
Trang 12Văn học KIỂM TRA VĂN
- Các văn bản thuộc tác phẩm trữ tình dân gian và trong đại từ bài 4 đến bài 10
- Các vấn đề cơ bản về nội dung tư tưởng và nghệ thuật trong các vân bản đã học
- Tích cực
- Tích hợp
43
Tiếng Việt TỪ ĐỒNG ÂM
- Hiểu được thế nào là từ đồng âm
- Biết cách xác định nghĩa của từ đồng âm
- Có thái độ cẩn trọng, tránh nhằm lẫn từ gần âm với từ đồng âm
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
1,2,3 (Làm ở lớp)
* Bài tập 4 (Làm ở nhà)
44
Tập làm văn CÁC YẾU TỐ TỰ SỰ, MIÊU TẢ TRONG VĂN BIỂU CẢM
- Hiểu vai trò của các yếu tố tự sự , miêu tả trong văn biểu cảm và có ý thức vận dụng chúng
- Nhận rõ các yếu tố tự sự, miêu tả
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
- Qui nạp
* Bài tập 1 (Làm tại lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
45
Văn học CẢNH KHUYA RẰM THÁNG GIÊNG
(NGUYÊN TIÊU) Hồ Chí Minh
- Cảm nhận và phân tích được tình yêu thiên niên gắn liền với lòng yêu nước, phong thái ung dung của Hồ Chí Minh biểu hiện trong bài thơ
- Biết được thể thơ và chỉ ra được những nét đặc sắc nghệ thuật của hai bài thơ
- Tích cực
- Tích hợp
- Đàm thoại
Ảnh : Bác Hồ Tranh : Sông nước
* Bài tập 1 (Làm ở lớp)
* Bài tập 2 (Làm ở nhà)
Văn học hiện đại
46 Tiếng Việt Nhằm ôn lại các từ loại đã Tích cực