Đề đánh giá các sẵn phâm khoa học này mỗi trường, dõi khi mỗi khoa cũng dựa ra một mẫu biểu vả các tiêu chỉ đánh giá riêng mà chưa có sự đồng nhật về các yêu câu chỉ tiết đối với tùng nộ
Trang 1
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRAN THI THU ANH
XÂY DỰNG BO TIEU Clif DANII GIA LUAN VAN LINII VUC KHOA HOC GIÁO DUC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC SỸ
DO LUONG VA DANH GIA TRONG GIAO DUC
HA NOT - 2018
Trang 2
ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NOT 'TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
TRAN THI THU ANH
XAY DUNG BO TIEU Clif DANII GIA LUAN VAN LINII VUC
KHOA HỌC GIÁO DỤC TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LUẬN VĂN THẠC SỸ
DO LƯỜNG VÀ ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC
CHUYEN NGANH: DO LUONG VA DANH GIÁ TRƠNG GIÁO DỤC
Mã số: 8140115
Người hưởng dẫn khua hoc: TS TRAN VĂN CÔNG
HÀ NỘI -2018
Trang 3LOT CAM BOAN
Tôi xin cam đoan luận văn với tiêu để: “Xây đựng bộ tiêu chú đảnh giá luận văn lĩnh vực khoa học giáo dục tại Trường Đại học Giáo dục” hoàn toàn là kết quả
nhiên củu chưa được công bổ trong bất cử một công trinh nghiên cứn nào của
tgười khác Trong quả trình thực hiện nghiên cửu, hoàn thiện luận văn, chúng lôi
luôn để cao các quy tắc dạo dức trong nghiên cứu; các kết quả trình bảy trong luận
văn là sản phẩm nghiên cứu lý luận và nghiên cứu thực tiến; các tải liệu tham khảo
sử dụng trong luận văn đêu được trích đẫu tường minh, theo đúng quy định
Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm vẻ tính trung thực của số liệu và các nội
dung khác trong luận văn này./
Hà Nội, ngày 26 tháng 11 năm 2018
Người cam doan
Trần Thị Thu Anh
Trang 4LOT CAM ON
Tôi xin được bảy tô lòng biết ơn sâu sắc tới thảy giáo, TS.Trân Văn Công là người đã tận tỉnh hưởng dẫn, động viên tôi trong quả trình triển khai và hoàn thành
luận văn tốt nghiệp
Đông thời, tôi rất trân trọng, biết ơn PGS.TS Lê Đức Ngọc, T8 Lê Thái
Hưng, các qủy thầy/cô trong khoa Quản trị chất lượng, Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội đã nhiệt tình giảng dạy, chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh
vực Đo lường và đánh giá trong giáo dục, cũng như trang bị cho chúng tôi các kiến thức chuyên ngảnh quý báu trong khoá học
Tôi xin chân thành gửi lời căm ơm tới tất cả các quý thây/cô của 6 trường đại
học (Trường Đại học sư phạm Thái Nguyên; Trường Đại học su phạmu Huế; Trường Đại học sư phạm Hà Nội, Trường Đại học sư phạm ÖĐà Nẵng; Trường Đại học sư phạm 1Tẻ Chí Minh và Trường Dại học Giáo dục) đã nhiệt tỉnh cộng tác, đóng góp ý kiến quý báu cho chủng tôi trong, quá trình thực hiện khảo sát
Cuỗi cùng, tôi xin được gửi lời cám ơn chân thành tới các đồng nghiệp trong
Trung tâm ĐBCL - Trường Đại họo Công nghiệp Dệt may Hà Nội, các anh, chỉ, em
và các bạn học củng khoả QH-2006-8 những người đã nhiệt tình chia sẽ, giúp dỡ,
động viên và khích lệ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành chương trình
cao học
Mic dủ đã rãi có gắng, lay nhiên do thời gian có hạn và chưa có nhiều kinh
nghiệm trong việc nghiên cửu khoa học nên luận văn nay không thể tránh khỏi
những hạn chế và thiếu sói Kinh tuong nhận được các góp ý, hỗ sung cửa các quý
Trang 5Từ viết tắt
DANH MUC CAC TU VIET TAT
"Nguyên nghĩa
DHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội
PRCT Đâm bảo chất lượng
NGŒKH Nghiên cứu khoa học
= Organization for Economic Co-operation and Development - Tổ chức liợp tác và Phát triển Kinh tế Thế giới
iti
Trang 6
DANH MỤC CÁC TỪ V' TẤT eeeeerrrrrree ¬ DANH MỤC BANG BIEU, n Krurereerrersrerriee WÍ
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUAN VE VIEC XÂY DỰNG BỘ TIỂU CHÍ ĐÁNH
GIÁ LUẬN VĂN LĨNH VỰC KHOA HỌC GIÁO DỤC ¬_
1.1.1 Các nghiên cứu về đánh giả công trình khoa học 6
1.2.6 Các tiêu chí cốt lõi đánh giá luận văn thạc sỹ của học viên 32
2.1 Quy trình nghiên cứu xây đựng bộ tiên chí: - - 38
2.2.1 Bối cảnh nghiên cửu - àn xvvesvirrrtrrrrrree —
3.2.2 Phương, pháp nghiên cứu à ii eneeeiee ¬—
2.44 Thiết kẻ và thử nghiệm công cụ khảo sắt - - 46 2.4.1 Hinh thành các tiêu chỉ đảnh giá luận văn lính vực khoa học giáo duc,
2.4.2 Thử nghiệm và hoàn thiện phiêu khảo sát ¬—
Tider kết chương 2 22 2222 22222 2222 trctEtcrrrrrrrrrdrirrrrrrrrrrrer.SỐ,
iv
Trang 7CHƯƠNG 3 KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU VẼ VIỆC XÂY DỰNG BỘ TIÊU CHÍ
3.1 Quan điểm về mức độ cần thiết của Bộ tigu chi danh gia céng trinh
NCKHGD
in w
ta M
3.1.1 Kết quả khảo sát thử nghiệm
3.1.2 Kết quả khảo sắt chính thức cocvecseeeserrrerrrrrrerrreres 3
3.2 Độ tin cậy của băng hỏi:
3.3 Thứ nghiệm và phân tích
Trang 8
DANH MỤC BẰNG BIÊU, SƠ ĐÔ
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ biến điển cầu trúc TMRAD côa các báo cáo nghiên cứu (Wu, 2011) 22
Bang 2.1: Bảng tổng hợp số lượng giáng viên của 5 tường tham gia khảo sát 46
Bang 2.2: Théng tin tuổi và số năm công tác của 1.10 giảng viên 46
Bang 2.3: Thông tín tuổi và số năm sông tác của 33 giảng viên - 46
Bang 2.5: Bang tong hợp ý kiến về các tiêu chí cần loại bỏ 53
Bang 3.1: Bằng thông kê mức độ cần thiết về các mục cầu có trong luận văn (Câu
trúc luận văn - theo nhận định cúa 140 giäng viên) 2 5B Bảng 3.2: Đảng thống kẻ mức độ cân thiết của Bộ tiêu chí (theo nhận định của 140
39
giảng viên tại Š trường đại học sư phạm)
Bảng 3.3: Bang thông kê mức độ cần thiết về các mục cản có trong luận vẫn (Câu
trúc huận văn - theo nhận định của 33 giảng viên Trường DIIGD) - 63
Bang 3.4: Bang thống kê mức độ cần thiết của bộ tiêu chí (theo nhận định của 33
giảng viên lrường ILIOD) ni nhe re 1 SF
Bang 3.5: Bảng thông kê phần trăm giồng nhau và tương quan giữa hai giảng viên đánh giả về Cầu trúc các mục cỏ trong luận văn (146 luận vẫn) -Š73
Bang 3.6: Bang thông kế phần trăm giống nhau vả tương quan giữa hai giảng viên
vi
Trang 9trình học nghiên cứu, tiếp cận cách thức nghiên cứu khoa học thục thụ, trước khi ra
trường dều cần phải cỏ một sản phẩm khoa học của mình Trong khi đó mỗi ngành phê có một đặc thủ chuyên môn riêng, mỗi sân phẩm khoa học của các ngành nghề
cũng dược trình bày theo cấu trúc riêng Xét riêng trong lĩnh vực khoa học giáo dục,
trong phạm vị tài liệu tìm kiểm được, xem xét các mẫu báo cáo kết quá nghiên cửu
khoa hoc của một số trường có tý lệ công trình nghiên cứu trong lĩnh vụe khea học giảo dục cao như mẫu báo cáo của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Đại học Sư phạm Thái Nguyễn, Trưởng Dại học Giáo Dục, v.v cho thấy các dạng báo cáo được
xây đựng và thực hiện theo yêu câu của từng trường riêng lẻ Đề đánh giá các sẵn phâm khoa học này mỗi trường, dõi khi mỗi khoa cũng dựa ra một mẫu biểu vả các
tiêu chỉ đánh giá riêng mà chưa có sự đồng nhật về các yêu câu chỉ tiết đối với tùng nội dung cũng như cấu trúc trình bày các đạng bảo cáo nghiên cứu và đặc biệt là các
tiêu chí đánh giả cụ thể, Điều này dã phần nào gây khó khăn cho các nhà quần lý, nhà khoa học trong việc đánh giá các công trình nghiên cứu khoa học, sản phẩm
khoa học của học viên
Về văn để đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học tác giả Vũ Cao Đảm cho tầng: “Đánh giá kết quả nghiên cứu khoa hạc là một công việc hết sức cần tuất trong tÔ chức nghiên cứu khoa học nhằm đánh giá dé hiểu được giá trị khoa học
dịch thực của kết quả nghiên cứu, xem xét ÿ ngÌa ứng dụng” (Vũ Cao Đảm, 2013)
Nhóm tác giả Dao Vin Khanh, Phạm Thị Ly vả Nguyễn Văn Tuần (2012) đã chỉ ra thực trạng và giỗi pháp nâng cao năng suất nghiên cứu khoa học ở Việt Nam
'Trong đó nhóm tác giá đã nhân mạnh đến vẫn đề đánh giả kết quả nghiên cứu khoa
Trang 10học hiện nay tại Việt Nam và cho rằng việc nghiệm tha các đề tải nghiên cửu
thường được thực hiện theo quy trình, nhưng quy trinh đánh giá chưa xây đựng
được những tiêu chí cụ thế về công bê khoa học
“Trường Đại học Giáo dục là cơ sở giáo dục đại học uy tin, đang phần đầu trở
thành cơ sở giáo dục đại học theo định hướng đại học nghiên cứu đào lạo đội ngữ giảng viên, giáo viên cho các bậc học; cán bộ quản lý giáo duc, cán bộ giáo dục và cản bộ nghiên cứu về khoa học giáo dục trên cơ sở liên kết với các chuyên gia, cơ
80 giao dục trong và ngoài nước đạt chuẩn khu vực, trơng đó có bộ phận đại chuẩn quốc lê Trường đang dao Lao nhiều ngành da dang và đã chú trọng tạo điều kiện, khuyên khích người học phát triển nghiên cứa khoa học tuy nhiên hiện tại mỗi
ngành lại có sự tiếp cận về cách trình bảy các sản phẩm nghiên cứu khoa học khác
nhau, các tiêu chí đánh giá để tài nghiên cửa khoa học vẫn cỏn quá khải quát, nhà
trường chưa xây dựng các tiêu chỉ đánh giá cụ thể Vậy nên việc xây dụng các tiêu
chí đánh giá thống nhất chưng (câu trúc trình bảy, định dạng, cáo yêu câu đối với từng vần đề cụ thê cần phải đạt được) một cách chỉ tiết và rõ ràng giúp cha người đọc có thể hiểu rõ về nghiên cứu cũng nlrư có thể tự đánh giá được tính giả trị và độ
‡m cậy của nghiên cửu là vô củng cần thiết Đây là những yêu câu tối thiểu về mặt khoa học đối với các báo cao nghiên cứu (luận văn thạo sĩ lĩnh vực khoa học giáo
dục), là bước quan trọng giúp năng cao, đây mưnh việc nghiên củu khoa học theo
chuẩn và trình độ quốc tế
Với những lý do trên, chúng tôi lựa chọn để tải nghiên cứu “Xây đựng bộ điêu chỉ đảnh giả taận ăn lĩnh vực khoa bọc giáo đục tại Trường Đại học Giáo
đực” nhằm mục đích bước đầu tìm hiểu va dé xuat xây đựng bê tiêu chí đánh giá
huận văn lĩnh vực khoa học giáo đục tại Trường ĐHGD- ĐHQG Hà Nội
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu này nhằm xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá luận văn lĩnh vực
khoa học giáo dục, nhằm hỗ trợ nhà quản lý, nhà khoa học, nhả nghiên cứu và
người học (học viên) trong việc đánh giá kết quả nghiên cứu, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học giáo dục
Trang 113 Câu húi và giá thuyết nghiên cửu
31 Câu hỗi nghiền cửu
Bộ tiêu chí đánh giá luận văn lĩnh vực khoa học giao đục có thể được xây dựng như thẻ nào và dựa trên cơ số nào?
Bộ tiêu chí đánh giá luân văn lĩnh vực khoa học giáo dục có thể được áp dụng như thế nao?
42 Giả thuyết nghiên cửa
Thông, qua việc nghiên cứu các tài liệu, số liệu thử cấp (các văn bản, hé so, nghiên cửu thực tiền, điều tra, xin ý kiến chuyên gia) có thể để xuất bộ liêu chí đánh
giá luận văn lĩnh vực khoa học giáo đục tại Trường ĐHGD
Tộ tiên chí đánh giá luận văn lĩnh vục khoa học giáo đục này có thế áp đựng
trong việc đánh giá các luận văn lĩnh vực khoa học giáo đục tại Trường ĐHGD
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
31 LỄ mặt lý luận
- Nghiên cứu, từm đọc và tổng hợp các tải liệu khoa học để xây đụng cơ sở lý luận cho để tài
- Xây dựng công cụ nghiên cửu và bộ tiêu chỉ dánh giá luận văn thạc sỹ lĩnh
vực khoa học giáo dục thông qua việc tổng hợp tài liệu
32 Lễ mặt thực tiễn
- Diéu tra, khão sát quan điểm của các nhả khoa học về tiêu chí đánh giá luận
văn thạc sĩ, câu trúc huận văn thạc sĩ
~ Chuẩn hỏa hộ tiêu chỉ
- Thử nghiệm bộ tiêu chí trên các luận văn thạc sĩ lĩnh vực khoa học giáo đục
ð trường ĐHỚD
5 Khách thể và dối tượng nghiên cứu
2.1 Khách thế nghiên cứu
Các luận văn thạc sỹ lĩnh vie khoa học giáo đục
'Văn bản quy định cách thức đánh giá các luận văn lĩnh vục khoa học giáo đục Cáo nhà khoa học trong lĩnh vực giáo dục
32 Đối trựng nghiên cứu
Bộ tiêu chí đánh giá các luận văn thạc sỹ lĩnh vực khoa học giáo đục
Trang 126 Phương pháp nghiên cứu
61 Phương pháp nghiên cứu lj luận: Tìm đọc các công trình nghiên cửa khoa
hoc trong vả ngoài nước, các quy định của các bệ ngành cỏ liên quan để phân tích,
tổng hợp các trị thức, xác định cơ sở lý luận đưa ra dược cơ sở lý luận và khung lý
thuyết cho vẫn đề nghiên cứu
62 Phương pháp chuyên gia: Tiên hành lẫy ý kiến chuyên gia (giảng viên) về bộ tiêu chỉ đánh giá đã được xây dựng dựa trên kết quả nghiên cứu Ìý luận, các luận
văn thạc sĩ dà được lưu chiểu và văn bản quy dịnh cách thức dánh giá luận văn thạc
sỹ lĩnh vực khoa học giáo dục trưởng đang áp dụng Trên cơ sở đỏ hoàn thiện bộ tiêu chỉ đánh giá
63 Phương pháp tảo luận nhóm: Trao đổi, lây ý kiến của giảng viên, thảo luận
vẻ nội dung những tiêu chí đã xây dựng và chỉnh sửa theo sự đóng góp của chuyên
gia nhằm mục dich gop phan chuan hóa bộ tiêu chí trước khi tiến hành khảo sát
chỉnh thức
64 Phương pháp điều tra bằng bảng bồi: Thực biện phương pháp điều tra khảo sát thông qua việc xây dựng, sử dụng bảng hoi, thu thập vả phân tích số liệu có dược từ bộ tiêu chí qua phản mẻm SP8S 22
65 Phương pháp hồi cửu tài liệu/phân tích sẵn phẩm koạt động giáo đục: tìm
đọc các luận văn thạo sĩ lĩnh vực khoa học giáo dục đã được hư chiêu
66 Phương pháp thẳng kê toán hạc: Dễ tài sử dụng phan mém SPSS 2
kẻ mô tả các chỉ số và phâu tích độ tin cậy của Bộ tiêu chí đánh giả
7 Phạm vi và giới bạn nghiền cứu
- Giới hạn khách thế nghiên cínr Các luận văn thạc sỹ lĩnh vực khoa học gido dye
- Giỏi han dia bàn nghiên cứu: Trường dại học giảo dục - ĐHQGHN; Trường Đại học sư phạm Thái Nguyễn, Trường Đại học sự phạm Huế: Trường Đại học sư phạm Hà Nội; Trường Đại học sư phạm Đà Nẵng; Trường Đại học sư phạm
II6 Chi Minh
- Giới hạn phạm vi nghiên cửu: Xây đựng bộ tiêu chí đánh giá luận văn thạc
sỹ lĩnh vục khoa học giáo dục
- Giới hạn thời gian nghiên cứu: trong 12 tháng từ tháng 1/2018 đến 12/2018
Trang 138 Những đồng gắn của luận văn
#1 LỄ mặt lý luận và thực Hễn
- Lâm rõ thêm một số vấn đê lý luận liên quan đến đâm bảo chất lượng giáo
dục, đánh giá luận văn thạc sĩ lĩnh vực khoa học giáo dục nói riêng
- Dễ xuất các tiêu chỉ cốt lôi đánh giá các luận văn thạc sĩ lĩnh vục khoa học
giáo dục
&2 Những diễm mới của luận văn
Để xuất bộ tiêu chí đánh giá luận văn thạc sĩ lĩnh vực khoa học giáo duc
Những tiêu chỉ nảy là cơ sở hỗ trợ nhà quản lý, nhả khoa học, nhà nghiên cứu và
người học (học viên) tron việc dánh giá kết quả nghiên cứu, phản biện, công bố,
xác định tốt hơn chất lượng của một công trình nghiên cứu trong lĩnh vực khoa học giáo dục
9, Kết cấu luận văn
Moe din
Chương 1: Cơ sở lý luận về việc xây dựng, bộ tiêu chí dánh giá luận văn lĩnh vực khoa học giáo dục
Chương 2: Tổ chức và Phương pháp nghiên cứu
Chương 3: Kết quả nghiên cứu về việc xây dựng bộ tiêu chỉ dánh giả luận
văn lĩnh vục khoa học giao dục
Kết luận và khuyên nghỉ
Phu Tue va tai hiệu tham khảo:
Trang 14CHUONG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VẺ VIỆC XÂY ĐỰNG BỘ TIỂU CHÍ ĐÁNH GIÁ LUẬN
VĂN LĨNH VỰC KHOA HỌC GIÁO DỤC
1.1 Tổng quan nh hình nghiên cứu
1.1.1 Cúc nghiên cừu về đánh giả công trình khoa học
Để dánh giá công trình nghiên cứu khoa học nói chung một số tác giả ở trong
và ngoài nước khi phân loại nghiên cứu, thường chia làm 2 nhóm chính: định lượng
và định tính Lý do là cách đánh giá chất lượng, tiêu chí khác biệt nhau, và được thể
tiện ở các phần dui day:
1.1.1.1 Đánh giá các nghiên cứu định lượng
Xuất phát từ các tiêu chí mà nghiên cứu của Tuckman (1999) dé xual, Creswell (2002a) đã thích nghị, điều chỉnh vả đưa ra các tiêu chỉ đảnh giá nghiên
cứu định lượng rất cụ thế Vân để nghiên cứu phải được nêu và trinh bày rõ rằng, dây dủ và chính xác, Tổng quan tài liệu nghiên cứu cần rõ rằng, liền quan, cập nhật
và dựa trên các nghiên cửu đã công bẻ, tải liệu tham kháo cần được trích dẫn một cách chính xác Giả thuyết nghiên cứu lã gi và thuộc loại giả thuyết nào? Nghiên cứu cần thẻ hiện rõ các biến dộc lập, biến phụ thuộc, can thiệp/thực nghiệm hay déi
chứng Cáo biển cần được định nghĩa/khải niệm cụ thể (mô tả vẻ biến) Trong
nghiên cửu không để sự thiên vị ảnh hướng đến khách thế, trải nghiệm/kinh nghiệm
của họ hoặc ãnh hưởng dến việc khải quát kết quả nghiên cứu Thiết kế nghiên cứu
được xác định rõ ràng, thang đo của các công cụ đo lường cần dam bao độ hiệu hie
và tín cậy, lựa chọn phương pháp thông kê phủ hợp, đúng din Két qua nghiên cứu trả lời được vẫn để nghiên cứu đặt ra, có giá trị khoa học và ý nghĩa Thảo luận về
sự phù hợp/không phủ hợp giữa giả thuyết vả kết quả nghiên cứu Nội dung thảo
luận cần giải thích, lý giải về sự không phủ hợp giữa kết quả và sự mong đợi Nội dung tháo luận cần dưa ra dễ nghị, khuyên nghị, gợi ý chu dộc giả ủng dụng kết quả
=ghiên cửu
Tác giá KrneL và cộng sự (2004) đã dưa ra bằng kiểm các liêu chí dánh giá
công trình nghiên cứu định lượng, bảng kiểm đưa ra các cầu hối như: Câu bởi
Trang 15nghiên cứu có dược mô tử day đủ không? Mục dích nghiên cửu có dược mô tá dây
đủ không? Thiết kế nghiên cứu có rẽ ràng và phù hợp không? Cỡ mẫu có thích hop
không? Phương pháp phân tích, mô tả có phù hợp không? Kết quả nghiên cứu có
được bảo cáo đây đủ và chỉ tiết không? v.v với 4 mức độ đánh giá là đạt, không đạt, đạt một phản và không áp đụng được với thiết kế nghiên cứu đó
Joana F.M.Sale & Kevin Brazil (2004) với mục đích xây dựng bộ tiêu chỉ
đánh giá các nghiên cứu về y tế sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp (dinh
tính và định lượng) Bằng cách sử đụng phương pháp Tìm kiếm và lựa chọn/loại trừ các tiêu chí đănh giả từ cáo bài báo khoa học Tiêu chỉ loại trừ: Tiêu chí không phù
hop voi gid dinh di néu; Liêu chỉ cụ thể cho việc thiết kế phương pháp nghiên cứu, Tiêu chi cu thé cho bai đánh giá: Tiêu chi cu thé cho thống kê; Tiêu chỉ liên quan dén dé tin cay; Tiéu chi cu thé về chất lượng và độ tin cậy của phần lỏng quan nghiên cứu, Tiêu chí cho các yêu tổ của để xuất, Tiêu chỉ cụ thể cho từng chủ để trang y học như: Chân đoán, kinh tế trong các chương trình chắm sóc sức khỏe hoặc can thiệp, Tiêu chí cụ thể cho thang do, v.v Kết quả ông đã không tìm thấy tiêu chuẩn nao 48 đánh giá các nghiên cứu hễn hợp Mà qua đây nghiên cứu của ông đã tổng quan được các nghiên cứu xây đựng tiêu chí đánh giá các bài nghiên cứu theo
trai phương pháp nghiên cứu định tỉnh và dịnh hượng
Theo tác giả Russell (2005a) khi đánh giá báo cáo nghiên cửu định lượng cần xem xét trên các vấn để theo những yêu cẩu cụ thể sau: Vấn đ nghiền cửu cin
được phải biểu rõ rằng, có ý nghĩa khoa học Tổng quan tài liệu nghiên cửa, các tài liệu cần được tổng họp, đánh giá, phê bmh Cần mỏ tả các phần còn bỏ ngỏ hoặc
các điểm mà các nghiên cứu trước đây còn tranh luận Hệ thông được các tài liệu
hiện tại đã được tổng quan Trình bảy dược khung lý thuyết hoặc cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu Thế hiện tỉnh liên kết giữa vấn để nghiên cứu với khung lý
thuyết hoặc cơ sở lý luận một cách rõ rằng, có ý nghĩa khoa học Thiế kỂ nghiên cứu cẩn dược trình bày rõ rảng, Afẩu nghiên cứu dược xác định, cô cơ sở chọn
xấu rõ ràng Nghiên cứu chỉ ra được mỗi liên hệ giữa mẫu và tập số liệu hướng đến
hột cách rõ rang Ké hoach chon mau mé tả rõ ràng về: khách thể nghiên cửa, cách
xác định mẫu, các đặc điểm của tập số liệu mà mẫu nghiên cứu nảy sẽ đại điện,
Trang 16phương pháp chọn mâu, cở mâu Công cụ nghiên cứu do dùng những gì dã khải tiệm Trình bảy về độ tin cậy, độ hiệu lực của sông cụ, cơ sở khoa học của việc lựa chon công cụ Phương pháp nghiên cứu cần được trình hày một cách rõ rằng, cimg cấp du thông tiì chỉ tiết ở mỗi phương pháp sử dụng trong nghiên cửu Đăm báo tính logie giữa các phương pháp sử dụng trong nghiên cứu Tắt cả các bước của
phương pháp reiên cứa được trình bay 16 rang Đánh giá về vẫn đề bảo về khách
thể nghiên cứu: Nhà nghiên cửu cần được cho phép và can đảm bảo sự an toàn của
khách thế (con người) Phân zích dt liệu và đưa ra kết quả nghiên cứu Cân đánh giá hiệu quả của khâu tổ chức phân tích dũ liệu Đánh giá sự phù hợp về việc áp
dụng phương pháp phân tích thống kẽ với cầu hỏi nghiên cứu vả/hoặc giả thuyết nehién cin Cac bang và biểu để cân có tên rõ rằng Bàn luận hỗ quả nghiên cửu thì nội dụng bàn luận cần dựa lrêu đữ liệu, đặt kết quá nghiên cứu vào bồi cảnh hiện tại Nếu có khung lý thuyết và cơ sở lý luận, kết quá nghiên cửu cần được tháo luận trong bối cảnh của khung lý thuyết hoặc cơ sở lý luận Tác giã cần trình bảy, giải thích về các kết quả nghiên cứu một cách rõ ràng, có luận cử, nêu dược hạn chế của
nghiên cứu này
‘Trinh bảy được ý nghĩa thực tiễn của vẫn để nghiên cửu và đưa ra
được các hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai
Ngoài ra Russell (2005b) cũng, cho rằng việc tổng quan tải liệu có thể chửa
một phân khung lý thuyết hay khải niệm của để tải Trong nghiên cứu này tác giả đông tình với quan điểm của Russell
Suphat Sukamolson (2007) với mục đích tìm liểu chưng về nghiên cửu định lượng và cưng cẩn một bộ tiêu chí để đánh giá nghiên cứu định lượng Ông đã đưa
xa được “Nguyên tắc cơ bản oũa nghiên cửu định lượn
ho từng vấn dé: Tiểu chi chung (Tiêu đề có ghú rõ các biển hoặc chủ đẻ nghiên cứu không?, Tiêu để có bao gêm tất cã các biển hoặc chủ để quan trọng không?: Tiêu đẻ xác định loại nghiên cứu hay phương pháp nghiên cửu?, Vẫn để nghiên cứu “có thể thực hiện”?; Nó là xnột tiêu dễ mới hay như một bản sao?; Có hữu ich cho mục dịch giáo dục không”?,
Cö phục vụ cho chính sách nghiên cứu của tổ chức?; Có phủ hợp với khả năng của
Thả nghiên cửu để thực hiện dễ tài như vậy?; Có thể thực hiện dược trong thời gian quy định?; Kinh phí để xuất có hợp lý2;, Có tuân thú đạo đức?) Giới thigu (Các giá
Trang 17thuyết co nêu rõ mỗi quan hệ của các biến? (nếu có), Tắt cả dêu bắt nguồn từ những nghiên cứu liên quan? (nếu có): Cáo giả định cơ bản có hợp lý? (nếu có); Kết qua mong đợi có hợp lý?: Khí cân thiết, các biến được riêu trực tiếp hoặc định nghĩa
xð ràng? Tổng quan nghiên cứu (Lỗng, quan cáo nghiên cửu có toàn điện?; Tài liệu, tham khảo được trịch đẫn có liên quan dén vân đẻ được điều tra?, Có nguồn thứ cấp không hay chỉ có những nguồn chính là chủ yéu?; Các tải liệu tham khảo có được
phân tích (diêm dã làm dược và chưa làm dược), và kết quả của các nghiên cửu
khác nhau có được so sánh và tương phản? Tổng quan có được tổ chức rõ rằng? Nó
có hợp lý? Nó có theo trình Lự những vẫn để liên quan nhát nêu trước và những vẫn
dễ liên quan ít hơn thì dược tháo luận sau cùng?, Cuối phản tổng quan cỏ dược kết
thúc bằng một đoạn tóm tắt ngắn gọn những ý chỉnh (những nghiên cứu liên quan
và tác động của nó với vấn dé điều tra)?; Có dược viết (heo kiểu thảo luận các táo
động rồi thành một lí đơ thực nghiệm không ?; Các tải liệu tham kháo hẻn quan có
đưuợc xem xét kĩ không? Phương phúp nghiên cửu (Kích thước và đặc điểm của
khách thể nghiên cửu có dược mô tả?; Phương, pháp lựa chợn mẫu có được mô tả rõ
ràng? (nếu mẫu cần được lựa chọn), Phương pháp chọn mẫu cỏ hợp lý? (Có tính đại điện và không thiên vị), Kích thước và đặc điếm mẫu có được mỏ tả?: Cỡ mẫu có đủ”; Các công cụ có phủ hợp dễ do các biến dự dịnh không”, Thiết kế nghiên cửu
có phủ hợp?; Các bước thu thập dữ liệu có hợp lý và khả thi không?, Phương pháp
phân tích dữ liệu cỏ phù hợp?, Nếu sử dựng một số pháp thông kẻ, chúng có được lựa chọn đề đừng chính xác không)
1.1.1.2 Dánh giá các nghiên cứu định tính
Leininger’s Crieria
(1990) dã dưa ra các tiêu chuẩn đánh giá nghiên cửu định tính Kết quả này được xây đựng dựa trên công trình của Lineoln và Guba (1985) gảm có các nội
dung: Bd tin cậy (Giá Irị đúng hay có độ lin cay của những phái hiện, đặc biệt đổi
với người cung cấp thông tin); Xác nhận (Bằng chứng trực tiếp tử người cung cấp thông tin, bao gồm thỏa thuận chung), Ý nghĩa trong bếi cảnh (Những diễn giải cụ thể phủ hợp với sự hiểu biết rộng hơn về lối sống và những trãi nghiện); Tái lạo mô
"hình (Xu hưởng cho các chú đề lặp lại theo thứ tự hoặc các mẫu thông thưởng Điều
Trang 18này bao sêm khải niệm nhất quán), Độ bão hỏa (Điều này xảy ra khi có sự dư thừa
và không có chủ để mới phát sinh khi có thêm thông tin được thu thập); Khả năng
chuyển nhượng (Nhất quán hoặc trơng tự so với sự bố trí)
Cheryl Forchuk and Jacqueline Roberts (1993) đã đưa ra một loạt các nguyên {ắc khi thực hiện nghiên cứu định tính Dây cũng là cơ sở để có thể xây
và các phân tích thông tín; Phần giải thích và/ hoặc phản kết luận của hả nghiên
cửu phải phủ hợp và nhất quản với cơ sở dữ liệu; Cản quan tâm đến tâm quan trọng,
và mức độ liên quan của nghiên cứu đền các đự định tương lai
William B.Stiles (1993) trong bai viét tong quan về việc kiểm soát chất lượng của nghiên cửu định tính Ông đã trình bảy rất cy thé tập trung vảo hai phần chỉnh:
(1) Khái quát chưng
- Trình bảy dịnh hưởng nghiên cửu: Việc thực biện nghiên cửu định tính tốt
là việc điều tra viên công bố những kỳ vọng của mình cho nghiên cửu, định kiến,
giả trị và định hướng, bao gồm bắt kỳ cam kết nào về lý thuyết
- Giải thích về bối cảnh văn hóa xã hội: Đưa ra cúc giả định văn hỏa Hiểm ân một cách rõ rằng bằng cách nêu rõ các quan điểm được chia sẻ va các giá trị có liên
quan cũng nhu các trường hợp theo đó đữ liệu được thu thập Mục liêu của việc giải
thích là định hướng người đọc dén quan diễm để từ dẻ các hiện tượng được xem và nho nhở họ rằng nghiên cứu nảy cũng như các nghiên cứu khác xuất phát từ một quan điểm eu thể Việc giải thích về bối cảnh văn hóa, íL nhất sẽ bảo trước cho người dọc rằng kết quả có thể bị ràng buộc bởi văn hỏa
- Mô tả quy trình điều tra nội bộ: Cách điều tra ảnh hưởng đến bạn như thể
xảo? Các phần cụ thể có khó khăn không? Bạn có ngục nhiền không? Dữ lệ có làm
thay đổi suy nghĩ của bạn? Câu trá lời của điều tra viên cho những câu hỏi như vậy
10
Trang 19sẽ làm rồ bổi cinh néi dụng, và có thể dại diện cho một nguồn thông từì quan trọng,
về chính họ (Các nhà nghiên cứu định tỉnh thường thực hiện để tài mang ý nghĩa cá nhân, do vậy việc có thông tin về họ như tr kiếm tra, học tập khá quan trọng)
- Gắn kết chặt chế với việc tìm hiểu các tải liệu: Mghiên cửu định tinh thường “ngâm mình” trong tài liệu Nó có thế là với người tham gia hoặc với một
văn bản Có thể quan sát kéo dài, liên Lục trong thời gian (ham gia thảo luận, giải
thích sơ bộ với các nhà diễu tra khác, tích cực thu cách xác nhận và liên tục kiểm tra phản ứmg của người tham gia
- Lắp lại (Giữa diễn giải và quan sát): Việc tiễn bành nghiên cửu định tỉnh
tat tng hộ việc gặp gỡ lặp di lặp lại giữa lý thuyết hoặc diễn giải với những người
tham gia hoặc các văn bản
- Nền tảng của diễn giải: Việc giải thích sẽ bao gồm Lom til và tưởng thuật, với yêu cầu về nên tang và chất lượng, các nhà nghiên cửu định tỉnh đã tìm ra nhiều quy trình đề liên kết các giải thích và sự quan sát Nghĩa là tr những, câu tách biệt trong doạn hội thoại sẽ liên kết chúng lại với nhau dể khám phả ra nội dung cẩn thiết và phú hợp
- Sử đựng cân hỏi “Cái gi7” thay vì “Tại sao?”
@) Độ tin cậy của dữ liệu định tính
- Tim kiếm thông tín từ nhiều nguồn đữ liệu, nhiều phương pháp và nhiều
lý thuyết
- 8ự gắn kết: Múc độ phù hợp của việc giải thích
- Khám phá, tự chứng minh
~ Chứng nhận về hiệu lực
- Hiệu lực xúc tác (tiếp thêm sinh lực cho những người tham gia)
- Sự đồng thuận giữa các nhà nghiên cứu
- Hiệu lực phân xạ
Anne-Marie Ambert & céng sw (1995) với bài viết nhằm mục dịch giúp người đọc hiểu rõ vẻ nghiên cứu định tính và về việc đánh giá nghiên cửu định tính
Theo quan điểm của ông để dánh giá nghiên cứu định tỉnh cần đụ trên: T.ý thuyết
và môi liên hệ với tổng, quan nghiên cửu; Phân tích kết quả nghiên cửu cần sát với
11
Trang 20dit ligu va dién giai phai dé hiéu va pho hop voi người dọc, Độ tin cậy và hiệu lục;
"Mẫu (sẻ lượng và đặc điểm của mẫu); Thủ tục pháp lý và đạo đức nghiên cứu
Naney C.Elder & William I.Miller (1995) đưa ra nhữmg tiêu chỉ đánh giá nghiên cứu định tỉnh dựa trên việc trả lời được cáo câu hỏi được đặt ra trong đánh giá nghiên cửu định tính:
-Tính chất dáng tín cập: Ai là người diễu tra và điều gì dang xảy ra với họ?;
Các nhà diễu tra có dang tiếp tục theo đối không?: Việc tiếp xúc giữa các diều tra
viên và những người tham gia có đủ không?: Các nhà diễu tra có quá gắn với người
tham gia khéng?, Các nhà điều tra có kiểm tra chéo đữ liệu của họ khéng?; Cac nha điều tra có “loại trừ” các lý thuyết khác không?; Người dọc có thể theo đối cách các
hả điểu tra nhận dướợc từ vấu để với kế hoạch không?; Có kiểm tra bên ngoài không?: Nghiên cúu có cumg cap đây đủ thông Lin cho người đọc để xác dinh xem
nghiên cứu có áp dụng được cho họ không?
~ Dáng tin (Liệu tất cả có được kết hợp chặt chẽ?): Có phân tích không?, Có Thật quán không?, Có nhiều ý kiến mới không?; Có rõ rằng không?
~ Sự đồng gấp của nghiên cứu: Nghiên củu có thuyết phục về mặt lâm sàng,
+không ?: Nghiên cửa có đóng góp cho nguyên tắo y tế gia đỉnh không?
obert Hiliott, Constanee T.Tischer & David L.Rennie (1999) đã trinh bảy
„một loạt các nguyên tắc trong, nghiên cứu định tính để góp phần vào quá trình hợp
pháp hóa nghiên cửu định tính, dâm bảo các đánh giá khoa hoe phủ hợp và hợp lệ trong các nghiên cứu định tính, đặc biệt với tâm lý học Bằng cách sử đụng phương
'pháp xây dụng các ngưyên tắc dựa trên việc đánh giá một loạt các nghiên cứu định tính ông dã dưa ra dược các nguyên tắc khi tiếp cận các nghiền cứu sử dụng phương,
pháp nghiên cứu định tính và định lượng: Bồi cảnh và rrục dich khoa học rõ rằng;
Sử dụng cáo phương pháp nghiền cứu thích hợp, Tôn trọng người tham gia nghiền
cứu, Trinh bay đặc điểm, quy trinh áp đụng phương pháp nghiên cứu; Thảo luận
thích hợp, Trình bày rõ ràng, Có đóng góp cho trí thức Vả những nguyên tắc đặc
biệt phủ hợp với nghiên cứu dịnh tính: Có quan diểm của chính mình, Chọn mẫu,
Pal nén móng/ kết nói các mẫu, Kiểm tra đô tín cây, Sự chặt chế/ phủ hợp, Hoàn
thành cáo nhiệm vụ nghiên cứu chưng so với các nghiên cứu cụ thế; Có sự cộng,
hưởng với người đọc.
Trang 21Frankel va Devers (2000) da đưa ra cáo tiêu chỉ dành giả nghiên cửa dịnh
tính tập trưng hướng vào các nội dung: Câu hỏi nghiên cứu; Bồi cảnh; Thiết kế nghiên cứu; Chiên hược chọn mẫu; Các phương pháp thu thập, phân tích đứ liệu; Chiến lược và kỳ thuật nâng cao tinh chỉnh xác Ứng với từng nội dung tác giả đã đưa ra các tiêu chi đánh giá rất cụ thể và rõ ràng Chẳng hạn nhhr Câu hỏi nghiền
cứu cầm rổ ràng, thể hiện được lính quan trọng, làm nổi bật được vẫn để cần nghiên
cứu Bồi cảnh nghiên cứu cần được mô tả rõ ràng va chi tiết, vai trò của nhà nghiện cứu trong bồi cảnh Những sự thay đối, tác động xây ra trong thiết kế nghiên cứu và
khả năng trả lời các cầu hỏi nghiên cứu cần được Irình bày rõ ràng bồi cảnh nghiên
cứu Thiết kế nghiên cửu hưu ÿ sử dụng chiến lược nghiên cứu phù hợp nhất dễ trả lời câu hỏi nghiên cứu Chiến lược lây mẫu mà tác giả sử đung cân được mô tả rố
xảng và có sự giải Ihích tại sao lại chọn chiên lược đó Các phương pháp th thập, phân tích dữ liệu, khi tác giá áp dụng các bước phân tích dữ liệu cho từng khía cạnh
cu thé trong nghiên cứu để đưa ra kết liận cản có sự kiếm chứng Dồi với chiến
lược và kỹ thuật nắng cao tính chỉnh xác các tác giả cản lưu ý khi sử dụng dữ liệu
đã thu thập được, cần xem xét các nội dung phản biện, kiểm tra các giá thuyết phú định giả thuyết của nghiên cứu, có thế sử dụng phép đạc tam giáo để kiểm tra
Kirsti Malterud (2001) trong, bài thảo luận về tiêu chuẩn và hưởng dẫn nghiên
cửu định tính Tác giả đã nêu ra các chỉ dẫn khi tiến hành nghiên cửu định tỉnh:
- Mục đích: Câu hỏi nghiên cứu đặt ra có liên quan đến để tái không? Mục tiêu
có dược niêu rõ và dây
đủ không? Tiêu đề của bài viết có nêu rỡ mục tiêu không?
- Tac déng/ phân xạ: Dộng co, nên tảng, quan điểm và giả thuyết sơ bộ nhà
nghiên cứu trình bày có ảnh hưởng đến những vẫn đề cần xử lý?
- Phương pháp và thiết kế nghiên cửa: các phương plráp nghiên cửu định tính
có phủ hợp để trả lời che câu hỏi nghiên cứu không?
~ Thu thập và lấy mẫu: Cách thụ thập đữ liệu có được nêu rõ rằng? Tý do cho
sự lựa chọn có dược nêu không? Cách tiếp cận dã lả tốt nhất chưa và cỏ theo quan điểm của cầu hỏi của nghiên cứu không? TIệ quả của chiến lược có được đem ra để
thao hiện và số sảnh với các hựa chợn khác không? Đặc diễm mã và bối cảnh nghiên
cứu cò được nêu rỗ ràng?
13
Trang 22- Phạm vi lý thuyết Khi giãi thich di ligu eo néu ra la dựa trên quan diém nao không? Theo quan điểm mục đích nghiên cứu, phạm vi cỏ phủ hợp không? Tác giả có trao vai trò cho khung lý thuyết khi điển giải không?
- Phân tích: Các nguyên tắc vả thủ tục cho việc tổ chức và phân tích dữ liệu
- Thảo luận: Các câu hỏi về hiệu lực, phát hiện đã được giải quyết chưa? Thiết kết đã dược xem xét kĩ lưỡng? Những thiểu sót só dược giải thích và thảo
Tein ma không phú nhận trách nhiệm của các lựa chọn đã được thự hiện? Các phát
hiện mới có được so sánh với lý thuyết và thực nghiệm thích hợp? Có đê xuât?
- Trình bảy: Bảo cáo có rõ rảng và dễ hiểu theo ngữ cảnh? Có thể phân biệt
được tiếng nói giữa người nghiên cửu và người cung cấp thông tin?
- Tài liêu tham khảo: Các nguồn quan trọng và cụ thể trong lĩnh vực có được
bão vệ hay không và chúng có dược trình bay va ap dung thích hợp trong văn bin?
D Ilorsburgh (2003) da dua ra tiêu chuẩn đánh giá nghiên cứu định tính bao gồm: Ý nghĩa quan điểm; Su hợp lệ/ giá trị nguời tham gia; Mô tã bối cảnh đin ra nghiên cứu; Lý thuyết nên: Khả năng thích ứng/ sự linh hoạt của nhà nghiên cửu;
Chọn
inh tổng quát cửa phát hiện
'Kmet và cộng sự (2004) đánh giá nghiên cứu định tính Không qua việc trả lửi
các cậc hỏi, sau dỏ tác giá có thể tổng hợp và đánh giá dược mức dộ logic và tính
chặt chẽ, tính khoa học trong nghiên cứu Một số câu hỏi có nội đưng như: (1) Câu tiôi nghiên cứu có được mô tâ dây dũ không? (2) Mục đích nghiên cứu có được mô
tá đây du không? (3) Thiết kế nghiên cửu có rõ rang va pha hợp không? (4) Hồi
14
Trang 23cảnh nghiên cửu rõ ràng không? (5) Chiến lược lấy mẫu mô tả, có liên quan và hop
lý không? (6) Phương pháp thu thập dữ liệu được mô tả rõ rảng và có hệ thông, không?, v.v
‘Theo Pham Thanh Đạo vả cộng sự (2096), kết quá nghiên cửu cúa đề tải cẩn
được đánh giá trên hai khía cạnh: nội dưng và hình thức
Về mặt tủnh thức: phải đâm bão cáu trúc của một báo cáo khoa học (lên gọi nội dưng nghiền cứu, các thành viên tham gia nghiền cứu, mục lục, phần mở đầu,
cết luận - kiến nghị và đanh mục tài liệu tham khảo),
phan két qua nghiên cứu,
Về mặt nội dưng, đánh giả theo bà tiêu chuận chính là
-_ Giá trị khoa học
-_ Khả năng áp đụng vào thực tiễn
-_ Tínhzmới mê, độc đáo
Nhom tác giá cho rằng các tiêu chuẩn nảy mới chỉ là các tiêu chuẩn mang tinh định tinh, chưa có hệ thông các tiên chi dinh hrong hỗ trợ nền không ngoại trừ
trường hợp người tham gia danh giá có những cam nhận riêng về giá trị khoa học (Phạm Thánh Dạo và cộng sự, 2006)
O'Brien va céng sur (2014) 4a đưa ra bệ tiêu chuẩn cho báo cáo nghiên cứu định tính gồm 21 mục, ứng với mỗi mục sẽ có những yêu cảu cụ thể cần dạt dược
Thân tiêu đề cần mô tả ngắn gọn về bản chất và chủ đẻ của nghiên cứu Phần tóm
tất rất cân có trong mỗi nghiên cứu để tóm tắt các yêu tổ chính của nghiên cứu (bôi
cảnh nghiên cứu, mục dịch, phương pháp, kết quả, và kết luận, ) giúp những người
đọc có thể năm bắt nhanh được ý nghĩa đóng gớp về mặt khoa học chính của để tài khi
van déinén
thời gian đọc han hep Phan dit van dé phải mô tả rõ ràng y nghia
tượng được nghiên cứu (tông quan lý thuyết, cơ sở lý luận và thực tiễn, báo cáo van
để), Phần mục đích hoặc câu hỏi nghiên cứu cắn cụ thể, rõ ràng và tường minh
Phương pháp Hiếp cận định tính và mô hình nghiên cứu riển xem xót sự phù
hop khi tiếp cận các phương pháp dịnh tính (dân tộc học, lý thuyết nền, nghiên cứu trường hợp, hiện tượng học,.) và lý thuyết hưởng dẫn cũng như xác định rõ cáo mô
tình nghiên cứu Dặc điểm của nhà nghiên cứu như tính cách cá nhân, trinh đệ/kinh
nhiệm, mỗi quan hệ với khách thế, giả thuyết, và/hoặc những giả định; Sự tương
15
Trang 24tác giữa dic diém cua cae nha nghiền cửu với các câu hỏi nghiên cứu, phương pháp tiếp cận, kết quá, và/hoặc khá năng chuyển giao cũng cần được lưu ý Chiến lược chọn mẫu can trình bảy rõ cách thức, lý do, tiêu chỉ để quyết định lây mẫu (khách
thể tham gia nghiên cứu, tải liệu, hay các sự kiện đã được lựa chọn) Phương pháp
pháp thu thập dữ liệu (ngày bắt dầu và ngày kết thúc việc thu thập và phân tích dữ
liệu, quả trình lâm việc với dữ liệu, )
Công cụ và công nghệ thu thập đữ liệu cần mô tả công cụ nghiên cứu (cách phỏng vân, sử dụng bảng hồi, ) và các thiết bị hỗ trợ (máy ghỉ âm, } được sử đựng,
để thu thập dữ liệu Khách th
ài liệu trong nghiên cứu dua ra cdc théng tin số
lượng, trình dộánửc độ, đặc điểm liên quan của khách thé, tải liệu, hay sự kiện trong nghiên cứu Khi xứ lý, phân tích dữ liệu phải mô tả các phương pháp, quy
trinh xử lý dữ liệu trước và sau khi phân tích (chuyển đổi, nhập dữ liệu, quán lý vả
‘bdo mat đữ liệu, xác minh tính toàn vẹn của dữ liệu, mã hóa đữ liệu, ) Theo nhóm
tác giả trong nghiên cứu cẩn đặc biệt lưu tâm đến những nội dung kế thừa hay tích
hợp từ kết quả của các nghiên cửu trước dó cũng như những dóng góp mới của
nghiên cứu hay gợi ý những hưởng nghiên cửu mở rộng Để hoạch dinh ré diéu nay trong nghiên cứu cẩn có sự tóm tắt ngắn gọn những phát hiện chính Giải thích về
cách phát
các kết hận của nghiên cứa trước đó Thảo luận vẻ phạm vỉ áp đụng, xác định các
lên và kết luận kết nối với các phát hiên đó, hoặc đưa ra thách thức với
đóng góp đặc biệt về mặt học thuật cho ngành, trong lĩnh vực nghiên cửu (O'Brien
và cộng sự, 2014)
Jeasik Cho, Evaluating Qualitative Research, Oxford University Press (2017)
trang cuỗn sách viết vẻ cách đánh giá nghiên ci dinh tinh G phan 1 eta cudén sách, tác giá đã trích ngắn một đoạn phỏng van với Miles và Huberman, hai nhá tiên
L
phong trong phân tích dữ liệu dịnh tính Nội dung câu hỏi là: “Lâm thé nao dé
được dâu là nghiên cứu tốt, thông, qua những điểm nỗi bật” Họ dã dưa ra 11 yêu tổ: (1) Có thể hoặc chắc chắn dúng (Possibly or probably true), (2) Đáng tin cậy
(Reliable), (3) Có hiệu lực (Valid), (4) Cé c&m cử (Dependable); (5) Hop ly (Reasonable), (6) Co thé xac nhan diroc (Confirmable); (7) Dang tin (Credible); (8)
Hiu ich (Useful), (9) Thuyết phục (Compelling); (10) Co y nghia (Significant); (11) Trao quyén (Empowering)
16
Trang 251.1.2 Các nghiền cứu về tiêu chí đảnh giá kết quả nghiên cứu lĩnh vực khaa bọc giáo đực
Theo Bộ giáo dục Hoa Kỳ, khi đánh giá nghiên cứu khoa học giáo duc,
người đánh giá cần lưu ý ba điển chính sau: (1) Mức độ liên quan đến giáo duc chẳng hạn như các vấn để cân giải quyết, can thiệp, kết quả, tham gia các như cầu liên quan dến học dường (2) Linh chính xác, tỉnh có hệ thống và các phương pháp
có mục tiêu Nghiên cửu đó cần phải đưa ra dược những bằng chứng có chất lượng chất lượng cao nhất (3) Sự day đủ, chỉ tiết để có thế tải tạo, nhân rộng Các phương, 'pháp nghiên cửu và công cụ đo lường cẩn phái được mô tá đầy đủ, chỉ tiết để những, nha nghiên cửu khác cỏ thể tải tạo, nhân rộng nghiên cửu, v.v
Kemeth Howe & MargarcL Eisenhari (1990) đã để xuất 5 tiêu chuẩn đối với
trghiên cửu giáo dục (bao gồm cả định lượng và định tính) với các nội dung: Sự phủ hợp của câu hỏi nghiên cứu với cách thức thu thập và phân tích đữ liệu, Áp đựng hiệu quả các đữ liệu cụ thể ŒCÿ thuật thu thập và phân tịch đữ liệu); Sự linh hoạt và xuạch lạc của các giả đình rển, Sự đảm bảo chung, Răng buộc giá trị (bên trong và tiên ngoài)
Theo tác giả Mageau (2004), có thể đánh giá công trinh nghiên cửu khoa học giáo đục qua việc trả lời một số câu hỏi sau
(1) Kết quá nghiên cứu cỏ góp phần, giúp cái thiện thánh tích học tập của học sinh, hay trình dộ, kỹ năng của giáo viên không? Nếu có, trong nghiên cứu khách thê có được hựa chọn/ chỉ định ngẫu nhiên vào các nhóm đổi chứng - thục
nghiệm để kết quả có thể mang tính đại điện, khải quát không? v.v,
(2) Công cụ và phương pháp nghiên cửu cỏ được mô tá rõ ràng, đú độ tia cây dễ nhà nghiệm cứu khác lái hiện, nhân rộng không? Công cụ và phương pháp nghiên cứu có hiệu lực, phủ hợp với mục địch nghiên cứu không?
(3) Cuối củng, khi đánh giá bắt cử nghiên cứu nào, hãy tự hỏi bản thân rằng:
nghiên cửu dỏ có giải quyết dược cầu hỏi của bạn không? Nghiên cửu này dã duợc xem xét bởi chuyên gia hay chưa? Có cách lý giải nào kháo có thể giải thích dược kết quả mà nghiên cứu này báo cáo không? (Miageau, 2004)
Tác già Creswell (2002b) đã đưa ra những tiêu chí đánh giá chỉ tiết cho từng,
đăng thiết kế nghiên cứu trong nghiên cứu khoa học giáo dục:
Trang 26Thử nhất, về tiêu chi dank giá nghiên cứu thực nghiệm Từ các tiêu chi
xuả tác giả Bausell (1994) dẻ xuất, CresweHl (2002) đưa ra các tiêu chí: (1) Mô tả rö
rang về quy trình thực nghiệm/can thiệp, phân chia số lượng khách thê ở mỗi nhóm
và độ lớn giữa các biên (3) Tuya chọn phương pháp phân tích thông kê phù hợp, đảm bảo sự xác định của các biển dự đoán và biển tiêu chuẩn; (4) Nghiên cứu chỉ ra được chiều hướng mong đợi/dự đoán của các mỗi quan hệ giữa các biến dựa trên đữ
liệu quan sát được
Thứ ba, đánh giá chất lượng nghiên cúu khảo sát Từ những tiêu chí mà Fowler (2009) va Neuman (2000) da dua ra, theo Craswell nhà nghiên cứu cẩn lưu
ý đến những tiêu chí sau: (1) Tập sẻ liệu hướng đến và mẫu của nghiên củu cẩn
được mô tả cụ thể, (2) Xác định rõ cách thức chọn mẫu (chợn ngấu nhiên hay chỉ
định có định hướng, ) Cỡ mẫu, cách chọn mẫu, sử dụng đang khảo sát phải phủ
tiợp với câu hồi hoặc giả thuyết nghiên cứu: (3) Công cụ nghiên cứu sử đụng và
cách thu thập đữ liệu đảm vẻ độ hiệu lực và tin cậy, (4) Thảo luận về cách thức
quản lý các công cụ nghiên cứu, các phương pháp sử đụng trong việc phân tích dữ
liệu dễ trã lời cho câu hỏi hoặc giả thuyết nghiên cứu,v.y
Thứ tư, đánh giá về chất lượng của nghiên cứu lý thuyết nền Tác giả cho yang nhà nghiên cứu cần hưu ý đến những tiêu chí: (1) Mê tả rõ ràng quy trình, cách thức tiên hành nghiên cứu ở phần trung tâm của nghiên cứu, (2) Xây đựng hoặc phát triển được khung lý thuyết ở cuối của nghiên cứu; (3) Đám báo tỉnh liên kết
giữa các dũ liệu và kết luận cuối cùng, (4) Khái quát cơ sở lý thuyết, đưa ra ind bin trực quan của lý thuyết đựa trên co sở các loại lý thuyết nên
Thi nam, đánh giá nghiên cứu dân tộc học Tác giả cho rằng đẻ đánh giá
sẽ được bắt đâu từ việc áp đụng các tiêu chuẩn, tiêu chí được sử đụng trong nghiên
18
Trang 27cứu định tỉnh Sau đỏ, cần xem xét các yếu tổ cụ thể trong dân tộc học Theo quan điểm của tác giá để đánh giá một nghiên cứu đân tộc học là tốt cần lưu ý đến các
tiêu chỉ: (1) Xác định rõ nhóm văn hỏa chia sẽ hay trường hợp đề nghiên cứu; (2)
'Tập trung xem xét quả trinh hệ thống hóa các khải niệm văn hỏa (vỉ dụ: quyền lực, tiên biến văn hóa), có thé hiểu những khái niệm này có thể rất rồng Dựa trên bằng chứng thủ được thông qua quan sal, phông vẫn thực địa, lập hợp lại để xem xét
uhém này đã thành lập theo thời gian với mẫu của hành vi, ngón ngữ, và niểm tin hay chưa? (3) Phác họa nhà nghiên cứu với vai trò của họ trong nghiên cứu, trong
bi cảnh, giới, và lịch sử tạo hình những gì mà họ báo cáo,v.v
Thử sáu, đánh giá nghiêu cứu tường thuật Theo tác giả để dánh giá tốt
một nghiên cứu tường thuật, các nhà nghiên cứu cần li ý: (1) Duy trì sự tập trmp,
vào ruột cá nhân đơn lề (hoặc hai), (2) Bảo cáo về sự trải nghiệm/ kinh nghiệm cuộc
sống của cả nhân đó theo kiểu kế lại qua câu chuyện của họ (có thể kế theo trình tự thời gian, có bắt đầu, giữa, cuối chuyện hoặc không theo trình tr này) Có thế mô tã một số chỉ tiết về bối cảnh của câu chuyện (mỏi trường, dia diễm xây ra, những, người liên quan, .); (3) láo cáo theo các chủ để để lam nổi bật, làm rỡ câu chuyện; (4) Thôi hợp chặt chẽ với khách thể (người cung cấp câu chuyện) trong việc kiểm tra, kiểm soát những gi diễn ra và kết thúc cúa câu clruyệu
Thử bẩy, đối với nghiên cứu sử dụng kết họp nhiều phương pháp Tác
giả Creswell cho rang để có được một nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiên phương, pháp có chất lượng cao, các nhà nghiên cứu cần lưu ý: (1) Mô tả nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiều phương pháp (kết hợp cả phương pháp nghiên cứu định tỉnh va
nhất dễ trả lời cầu hỏi nghiên cửu; (2) Hề thống hóa các phương pháp sử dụng trong, nghiên cứu theo một sơ đồ khoa học, tường rainh để thấy được thời gian, mức độ tu tiên và sự kết hợp giữa các phương pháp; (3) CHÍ rõ cho người đọc thấy thiết kế của nghiên cửa này sử dụng két hợp nhiều phương pháp (có thẻ trình bảy trong phan tiêu để, mục đích, phương pháp nghiên cứu, )
Thir tam, đối với nghiên cứu hành dộng (nghiên cửu tim giải phảp)
‘Theo tac gid Creswell để có một nghiên cửu hành động chất lượng tốt, các nha
18
Trang 28nghiên cửu cần cân nhắc những tiêu chỉ sau: (1) Tập trung vào vẫn dẻ trong thực thành hoặc vấn để trong phạm vi cộng đồng địa phương; (2) Cần thu thập nhiều nngnôn đữ liệu (định lượng và định tính) để giúp giải quyết vân đề, (3) Giải pháp tốt nhất la hop tác với những, người khác trong nghiên cửu Thể hiện binh đẳng, kỳ vọng, trông đợi với tất cả những người hợp tác cùng nhằm nâng cao kế hoạch hành động để giải quyết vẫn đề trong quá trình nghiên cứu bành động, (4) Bằng cách giải quyết van để, trao quyền, hoặc cung cáp cho khách thể những trí thức mới giúp nâng cao chật lượng cuộc sống của họ: (5) Xây dụng kế hoạch cho thực hành: (6) Bao cáo nghiên cứu theo hướng đễ kiểu và hữu ích với người đọc, gồm cả những,
chuyên gia, nhà chuyên môn khác (Creswell, 2002)
Trân Minh Tâm (2007) đã trình bày vẻ hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên trong tường dại học và phương pháp dánh giá nghiệm thu dễ tái, cho
thấy việc đảnh giá của hội đồng nghiệm thu dựa trên các tiêu chuẩn: Tính mới trong, khoa học, tính xác thực của các kết quả, tính đúng đắn về phuơng pháp luận khoa hoc và tính ứng dụng, với thang diễm 100 va chia các mức đánh giá là 50 diễm trở lên: Dạt, từ S0 - 69 điểm: Trung bình, tử 71 - 90 điểm: Khá vả tù 91 - 100 điểm: Xuất sắc Hệ thống chỉ tiêu này trên thực tế có nhiều bật hợp lý, chưa phủ hợp với
đặc diễm khoa học,
Cũng nghiên cửu về vẫn đánh giá công trinh nghiên củu lĩnh vực khoa học
giáo dục tác giả Trân Thanh Ái (2013) trong bài báo “Xây đựng tiêu chí đánh giá
luận vấn khoa học giáo dục”, tác giả dã dưa rac
c tiêu chỉ dánh giá luận văn khoa
học giáo đục gồm các nội dụng (Dẫn luận, Luược khảo tài liệu, Phương pháp hiện
nghiên cứu, Kết quả nghiên cứa và điền giải, Kết luận, Trích dẫn, Văn phong; Thư
me; Phụ lụe) Trong nghiên cứu này tác giả dã sử dụng phương pháp khảo sát cách đánh giá của các trường đào tạo ngành khoa học giáo đục; các phương pháp nghiên cửu khoa học giáo dục Kết quả tác giả đã xây dựng được bảng đánh giá luận văn
gồm 2 phản: Phân một dựa trên một loạt các tiêu chí chiếm 80% tổng số điểm và 20% đành cho báo cáo luận văn và trả lời chất vẫn Dồi với từng van đề tác giả đã dưa ra tiêu chí yêu cầu cần đạt duoc lương ứng Cụ thẻ phân (1) Dẫn hiận cẩn phải
để cập tới (Mhu cầu xã hội; Trăn trở khoa học, Lỷ do cả nhân (nếu có), Thông báo
20
Trang 29tóm tắt nội dung luận văn, Trinh bảy mạch lạc, rõ ràng) (2) Lịch sử vẫn để cần lược khảo có phân tích, đây đủ và phù hợp về những nghiên cửu trước đây có liên quan
đến đề tài, Chỉ ra được điểm đã làm được và chưa làm được; Xác định các khải niệm
làm cơ sở cho đề tải, Giả thuyết nghiên cứu phủ hợp (3) Phương pháp luận nghiên etm can mồ tả phương pháp xây đựng đữ liệu nghiên cứu, tính tiên biến của mẫu;
Mô lá công cụ thực nghiệm và sự tương thích với mục đích nghiên cúu, Mô tả phương pháp xử lí đữ liệu, tính khách quan, chinh xác, tương thích với giả thuyết và
mục tiếu nghiên cứu (4) Kết quả nghiên cứu và diễn giải cân mẻ tả tiến trinh thực hiện nghiên cứu, kết quả nghiên cứu, Đối chiêu với giả thuyết nghiên cửu và các kết quả nghiên cứu trước dây; Giới hạn, dóng góp của đề tải và cáo hướng nghiên cửu tiếp theo (5) Kết luận cân khái quát được kết quả nghiên cứ: Giới hạn và đóng góp của nghiên cứu và các hướng nghiên cưu có thể khai thác từ kết quả của dé tài (6}1rích dẫn cân phủ lợp, đúng chuẩn mực (7)Văn phong cần khoa học, chính xác,
rô ràng (8) Thư mục cân phủ hợp, khoa học; Phụ lục
Nhóm tác giả Trân Văn Công, Trần Thị Thu Ảnh và Dinh Thị Kim Thoa (2018) với bài viết “Cầu trúc IMIL1 sứ dụng trong các bài báo khoa học giáo dục”
đã tập trung trinh bày về câu trúc IMRAD (nhoduetion - Methods - Results And Discussion, hay Mở dàu/Đặt vẫn dễ - Phương pháp nghiên cứu - Kết quả nghiên cửu
và Bản luận) và những yêu cầu, gợi ý khác để trình bảy tốt một bài báo khoa học
21
Trang 30Báo cáo về điều gi? (ngắn sọn, súc tích, dễ
tim kiểm)
Bao cáo nói vẻ những gi? (Theo cau tric
> IMRAD va nhan mạnh những kết quả chính)
‘Tom tit
Tai sao bạn lại chọn lâm vấn đề
này? (vấn đê, mức độ quan trọng, cẩn thiết, mức độ chưa sáng tỏ của
Zp vin dé, cau hỏi, giả thuyết nghiên
cửu)
Vm Bạn thục hiện nghiên cửu ở đâu? Tại
bạn? Đây có thể là một nội dung của
phan Phương pháp Phương pháp Bạn làm nghiền cứu như thế nào? (Các
do sir dung)
Kết quả nghiên c Bạn tim thay gi? Tông hợp các kết quả với
+ tiêu đề và thông tin, không bản luận
Dieu đó có nghĩa là gi? (Kết quả được giải thích? Mục tiêu đạt zoe? Han ché? Ktuyéa nghị cho
nghiên cửu và ứng đụng trong tương lai)
Kết luận Kết quả nghiên cửu chính của nghiên
cứu và ý nghĩa của chúng? (Đừng chỉ
XP cligoa: | Đây cũng có thể một phẩn của phần
Bản luận)
“wb
eel
“Tài liêu tham khảo
Sơ đồ 1.1 Sơ đồ biểu diễn cầu trúc IMRAAD của các bảo cáo nghiên cứu (Wiu, 2011)
Nhỏm tác giả cho rằng “ JM?4D như là cấu trúc trình bày của một bài báo
nhằm phản ánh các thành phần chính (tối thiểu) cần có của một công trình khoa
học IMRAD giúp bài báo khoa học có được trật tự và chứa đựng đủ các khía cạnh
cần có trong một công trình khoa học Các nhà Khoa học có thê tận dụng ưu thể nay dé doc hay lướt nhanh theo “cụm thông tin cốt lõi” thay vì phải đọc từ đầu với trình tự đi từ trên xuống dưới.”
Trang 31TMRAD không chỉ thuận lợi cho việc trình bảy thống nhất, dễ hiểu, ma ban thâu nó cũng là một câu trúc trình bảy rất logic, có tính tu duy khoa học cao trong từng lập luận sao cho hiệu quả va có tính thuyết phục nhất với các báo cáo nghiên cứu khoa học Nó là một câu trúc chuẩn của hàu hết các tạp chỉ khoa học quốc tế,
do vậy, việc sử dụng câu trúc này trong báo cáo nghiên cứu cũng là một diéu ma các nhà khoa học Việt Nam cần lưu ý, đặc biệt là trong quá trình chuẩn bị bài báo công bổ quốc tế
Thông qua tìm kiếm và phân tích ngẫu nhién 35 bai bao trong các tạp chí khoa học giáo dục khác nhau Nhỏm tác giá Trần Văn Công, Trần Thị Thu Anh va
Dinh Thị Kin Thoa (2018) cũng chí ra rằng việp sử dụng TMRAD là không nhất
được sau khi đưn gia nghiên cứu khơa học Ở Việt Nam hiện nay đã xây dựng
được hệ thông tiêu chí đánh giá chất lương kết quả nghiên cứu khoa học theo khoa hoc néi chung, hay ngảnh cự thể như ngành khoa học xã hội và cũng, đã có các tiểu chỉ đánh giá luận văn khoa học giáo dục của tác giả Trần Thanh Ái Tuy nhiên nghiên cứu của tác giả Tran Thanh Ái mới chỉ dựa trên việc nghiên cứu tài liệu và tác giả tự đưa ra các tiêu chí mà chưa đựa trên nghiên cứu thực tiễn Do đó để tải nay sẽ theo hướng tiếp cận mới hơn, vừa đóng góp về mặt lý luận vừa đóng góp cả
vẻ mặt thực tiễn
12
1.21 Khải niệm về "tiêu chữ”
Tiêu chí được xem như những điểm kiểm soát vả chính là chuẩn để đánh giá chất lượng, đâu vào và quả trình đảo tạo (Iohnes & Taylor, 1990)
ác khái niệm liên quan đến để
23
Trang 32Tiểu chỉ là chuẩn mực dẻ kiểm định hoặc xác nhận một trường dại học hoặc
một chương trình đảo tạo đạt Liêu phuẩn kiểm định (Chea, 2001)
“Tiểu chỉ là các tiêu chuẩn được chỉ Hết búa, dừng dé kiêm định hay dé cap giấy chứng nhận cho một trường hoặc một chương trình đào tạo bao yom các mong, đợi về chất lượng, mức độ hiệu quả, khả năng tài chính, tuân thủ các gay lắc và qiợy định Quốc gia, kết qua du ra và tính bền vững của các kết quả đó Tiêu chí là những yêu cầu (về mức độ và điều kiện) chất lượng được chỉ niết hảa một hoại động
cu thé trong một lĩnh vực hay một mãng của hoạt động giáo đục (rong tiêu chuẩn) ” (Nguyễn Kim Dung & Phạm Xuân Thanh, 20034)
Ngoài ra tác giả Phạm Xuân Thanh, Nguyễn Kim Dung (2003b) cũng cho
rầng “Trong thực i chưa có sự khác biệt rõ ràng giữa chuẩn mực và tiêu chi, nhưng đôi kửủ tiêu chỉ được sử dụng nhị những yêu cầu cụ thể bơn so với chuẩn mực Vi vậy, nhiều người vẫn guan niệm rằng tiêu chỉ nằm trong chuẩn mực hay
xảy định nghĩa về tiêu chí theo hướng tiêu chí là những chỉ đẫn, các nguyên tắc, các
đơn vị đo để đánh giá chải hượng thực hiện nghiên cứu khoa học của học viên Các
tiêu chí là căn gử/công cụ mà chúng ta dùng để đo giá trị sản phẩm khoa học của học viên Mục địch của việc đo lường này nhằm xác định chính xá năng lục ngÌnên cứu
khoa học của học viên (người học) trong mới liên hệ với các tiêu chỉ cụ thể
1.22 Khải niệm về đánh giá kết quá nghiên cứu khoa học
Đảnh giả kết quả nghiên cứu khoa học được định nghĩa rất khác nhau tùy theo từng thời điểm, dựa trên bối cảnh nghiền cửu và giữa các nhà nghiên cứu khoa
học khảo nhau Khi đi đánh giá hiệu quá nghiên cứu thì chỉnh là đang đi đánh giá
kết quả nghiên cửu I3ánh giá hiệu quả nghiên cứu lả xem xét mỗi tương quan giữa các yếu tố nguồn lực ở đầu váo và giá trị khoa học thu được ở đầu ra Với một nguồn lực xác dịnh ở dâu vào, người ta thưởng mơng muốn thu dược kết quả tối đa
ở dầu ra
34
Trang 33Đánh giá (Assesssment) là quả trình thu thập thông tin, chứng cử về đổi tượng đánh giá và đưa ra những phán xét, nhận định vẻ mức độ đạt được theo các tiêu chí đã được đưa ra trong các tiêu chuân hay kết quả học tập Đánh giá có thể là
đánh giá định lượng (quantitative) dựa vào các cơn số hoặc định tính (qualitative) đựa vào các ý kiến và giá trị
Theo lắc giả Vũ Cao Đảm (2012) tuy đánh giá khoa học là việc khó, trong
*hú những cơ sở phương pháp luận về dánh giá lại dang còn rất mỏng, nhưng công
việc đánh gia cing van phải lam Chính từ những việc làm đó mà tác giả rút ra được uhimg bài học về mặt phương, pháp luận
Danh giả kết quả nghiên cứu khoa học là một công việc hết sửc cần thiết trong tô chức nghiên cửu khoa học nhằm (1) đánh giả để hiểu được giá trị khoa hoc
đích thục của kết quả nghiên cứu, (21 xert xét ý nghữa ứng dụng Kết quả nghiên
cửu của một tác giá cũng cần được xem xét, có thực sự là của tác giá hay không, tiếu đích thực là của tác giả, thì do đặc điểm về tính kế thừa của khoa học, người ta cũng cân đánh giá phan đóng góp đích thực của tác giả và từ phản kế thừa của đồng, nghiệp để phát triển hưởng nghiên cửu của bán thin minh (Vii Cao Dam, 201
Không chỉ có vậy, việc đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học là công việc
vô cùng quam trọng bởi đây là cơ sở để đánh giá tầm quan trọng của kết quả nghiện cứu trong hệ thống khoa học nói chung, là cơ sở dễ đánh giá hiệu qua dau tư vào khoa học và cũng là cơ sở dé tra công cho người nghiên cứu và tôn trọng người nghiên cứu (Trân Thị Hồng, 201 3b)
Danh giá kết quả nghiên cửu khoa học của một dễ tải là công việc thuờng,
xuyên của nghiên cứu khoa học Đôi với cơ quan quản lý khoa học, đánh giá là một
biện pháp xem xét một công trình khoa học để quyết định nghiệm thu (Vũ Cao
Bam, 2014),
Trang 34Trên cơ sỡ các khải niệm về đánh giả kết quả nghiên cứu khoa học duge néu
ở trên, đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học được để cập trong phạm vi luận văn được hiểu là việc xem xét về mặt số lượng, chất lượng các kết quả nghiên cứu khoa học, câu trủc trình bảy sản phẩm khoa học, luôn nhẫn mạnh đến sự phủ hợp giữa znục tiêu đặt ra với kết quả thục hiện đựa trên những tiêu chí chuẩn mực giúp đánh
gia đúng giá trị của các kết quả nghiên cứu đó, đâm bão tối ưu hỏa yêu tổ khách quan trong quá trình đánh giá sản phẩm nghiên cửu khoa học
1.2.3 Khải niệm về khoa học, khoa bọc giáo dục, nghiên cứu khoa học
Theo luật Khoa học và công nghệ (2013), khoa học được định ngấn là “hệ
thông trì thức về các hiện tượng, sự vột, quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy”, và
nghiên cứu khoa học là “hoat động phát hiện, tim luễu các hiện tượng, sự vật, qtg' luật của tự nhiền, xã hội và tư duy; sáng tạo các giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn”
'Theo Vũ Cao Đảm (2014), khoa học được hiểu là “bệ thống trì thức về mọi loại quụ luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên,
xổ hội, tư đu
‘theo phân loại lĩnh vực nghiên cứu khoa học và công nghệ của Việt Nam,
khaa học giáo đụo thuộc ngành khoa họo xã hội, khoa học giáo đục bao gồm các
chuyên ngành là khoa học giáo dục nói chung bao g6m cá dào tạo, sự phạm học, ly
luận giáo đục, v.v., Giáo đục chuyên biệt theo đối tượng, cho người khuyết tật,v.v.)
và các vấn để khoa học giáo đục khác (Bê Khoa học và cổng nghệ Việt Nam , 2008)
Ban cl
† cửa nghiên cứu khoa học là sự tìm lôi, khám phú, phát hiệu trì thúc
xnởi, giải thích các quy hiật vận động, phát triển cững như mỏi quan hệ giffa cdc sur
vật, hiện tượng rnột cách khoa học (Phan Thị Mai Hương, 2013)
XNhún một cách tổng quát, nghiên cửu khoa học là một hoạt dông xã hội,
hướng vào việc tìm kiếm những điều mả khoa học chưa biết, hoặc là phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thúc khoa học về thế giới, hoặc là sáng tạo phương pháp xới và phương tiện kỹ thuật mới dễ cái tạo thể giới (Vũ Cao Đảm, 2014)
C6 rất nhiều các khái niệm, quan điểm khác nhau nói về khoa học và nghiên
cứu khoa học Tuy nhiên với plươn vì nghiên cứu của dễ lân xót riêng Tình vục khoa
khọc giáo dục có thể hiểu nghiền cửu khoa học giảo dục là sự tìm tỏi/khám pha, sang
26
Trang 35tạo, thứ nghiệm có tính hệ thống, cỏ mục dich, tỉnh toàn suy nghĩ cân trọng dễ trá lời các câu hồi có ý nghìa liên quan đến quá trình, hình thức tô chức và tư duy giáo đục 1.24 Khải niệm về luận văn thạc sĩ
‘Theo khoa Khoa học truyền thông của Đại hoc ‘ampere, Phan Lax Luan văn thạo sĩ là raột phân trong, các nghiên cứu được yêu cầu đề được cân bằng Thạc
sĩ và nỗ được viết đưới sự giám sát Sau khi viết luận, người học có thể lập kế hoạch, tiên hành và đánh giá nghiên cửu khoa học theo sự phát triển trong lĩnh vực
mà người học đang nghiền cứu cũng như áp đụng các kết quả nghiền cửu vào công,
việu của mình Một luận văn thạc sĩ cân đáp ứng các tiêu chỉ về: Sự quen thuộc với
chủ dễ nghiên cửu, sử dụng các phương pháp nghiên cửu để trả lời cho câu hỏi phiên cứu, chứng mính được tác giả có kiển thức tốt về văn ban khoa học Độ dai
của luận văn thạc sĩ khoảng 60 dễn 80 trang Tuy nhiên trong ruột số trường hợp có
thể chỉ cân 40 trang nếu nỏ đủ tốt
Trong, nghiên cứu của tác giả De Neufville và cộng sự (1998) có viết: Theo
định nghĩa của từ điền, luận văn cưng cấp một câu trả lời ban dẫu tốt Thco từ diễn Webster°s New Collegiate: Một luận văn là “Một để xuất má một người đưa ra và
đề nghị được đuy trì nẻ bằng lập luận” Định nghĩa nảy có 3 yêu tả chính:
(I) Luận văn là một dé xuất: No thúc dây một ÿ tướng, giả thuyết hoặc kiến nghĩ
(2) Luan van dua môi lập luậm lí lẽ: Nó trình bay Ti de dé dé xuất dược chấp
nhận thực hiện thay vì chí khẳng định một quan điển
(3) Lập luận/ li lẽ của luận văn cân dược duy trị: Cần thuyết phục bang tinh
logic, sự phủ hợp vá có bằng chứng đây đủ
Trong hậu liết các học viên, trường đại học, luận văn là một phân của chương, trình giảng dạy vá là một yêu cau bat buộc dẻ nhận bằng, thạc sĩ hoặc tiến sĩ Quả trình tống hợp va đánh giá tải liệu cưng cập kiến thức chuyên sâu trong một lĩnh vực
cụ thể và giúp người học làm quen với các khải niệm thông kế Các kết quả gủa huận văn có thể được công bố như một bái nghiên cứu trên tạp chỉ khoa học Wghiên cứu
là đễ xem những gì người khác đã thấy và nghĩ những gì không ai nghĩ đến - Albert Szeni-
Gyorgyt
Trang 36Theo Điều 41, Quy chế dào tạo thạc sỹ ĐHQG:
“Đẳ tài luận văn là một vẫn đề khoa học, công nghệ hoặc quan li cy thé do học viên trao đối cùng người dự kiến phân công bướng dẫn xác định và được bộ môn hoặc hội đẳng khoa hạc và đào tạo của đơn vị đào tạo (hoặc khoa chuyên môn của bường thành viên) thông qua, được thủ trưởng đơn vị đào tạo ra quyết định giao để tài và người hướng dẫn)”
Với phạm vi nghiên cửu của dẻ tài, dịnh nghĩ sau là phủ hợp
‘Luan van thae si 14 một công trình nghiền cứu khoa học của một học viên cao học đưới sự hướng dẫn lận tình của giảng viên hướng dẫn khoa học đã có những
động góp vẻ mặt lý luận va thực tiển trong lĩnh vực nghiên cửu hoặc dễ xuất dược Tnột trong những giải pháp cỏ giá trị trong việc phát triển và nâng cao trí thức khoa bọc của lĩnh vực nghiên cứu, giải quyết sáng lạo các vận đẻ của ngành khoa học,
1uuận văn thạc sĩ là một công trình nghiên cửu, được trinh bảy trước hội đồng
cham thi để được công nhận tết nghiệp cao học (thạc sỹ)
1.2.5 Haạt động đánh giú luận văn cña học viên
ánh giá trong giáo đục là việc đưa ra những nhận định, xét đoán về kết quả giáo dục đựa vào sự phân tích qua những bằng chứng thu được, đối chiều với những, mục tiểu, tiểu chỉ đã dé ra dé di dén những kết luận thích hợp nhằm diễn chỉnh, cải
thiện thực trạng nắng cao chất lượng và hiệu quả giáo đục
Đánh giá kết quả học tập, nghiên cứu là một công đoạn vô cùng quan trong
trong quá trình đào tạo nói chưng và đào tạo thạc sỹ nói riêng, Việc đánh giá này
vừa phân ánh sự tống kết của quá trình xây đụng kiến thức, kỹ năng và thái độ (hình thành phẩm chất và năng lực) của học viễn qua ruột quá trình học lập, nghiên cứu,
vừa phân ảnh chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục Đánh giá luận văn thạo sỹ lại cảng quan trọng và phúc tạp hơn vi đổi tượng được đánh giá là một hoạt động
nghiên cứu khoa học của học viên vừa mang tỉnh chất kế thừa trí thức của cộng, động khoa học, vừa là một săn phẩm khoa học cúa mỗi học viên khi luận giải một vấn để nghiền cứu đặc thù Vậy nên, hoạt động đảnh giá luận văn cân dựa trên một khủng đánh giá phân ảnh những nguyên lắc khoa học chặt chế dễ góp phần dào lao,
hưởng dẫn, hình thành cho các thế hệ học viên có năng lực nghiên cứu khoa học,
28
Trang 37luôn tuân thủ nguyên tắc dam bao tinh fogic trong nghiên cửu
Về nguyên tắc, bắt cứ công trình nghiên cứu khoa học nào cũng được đánh
giả theo bón loại chỉ tiêu: (1) Tỉnh mới trong khoa học, (2) Tính xác thực của các
kết quả quan sát hoặc thí nghiệm, (3) Tình đóng din về phương pháp luận khoa học
và (2) Tính ứng dụng (Vũ Cao Dam, 2014)
Về trình tự logic của nghiền cứu khoa học đầm bảo bao gồm 7 bước (Vũ Cao
Đảm, 2014)
1 Phát hiện vẫn đẻ (Đặt câu hỏi nghiên cứu)
2 Đội giả thuyết (Tim câu trả lời sơ bộ)
3 Lập phương án thu thập thông từ (xác dịnh luận chứng)
4 Tuiện cứ lý thuyết (Xây dựng được cơ sở lý luận)
Luận cứ thực tiễn (quan sát, điều tra, thực nghiệm ) Phân tích và bản luận kết quả xử lý thông thì
xây dựng luận đề có giá trị khoa học là công việc đỏi hỏi quá trình tích tủy lâu dải,
kháng thế yêu câu người tập sự nghiên cứu có ngay những luận để khoa học (giả
thuyếU) có giá trị khoa học cao như những người nghiền cứu thục thụ niên ở mức độ
thấp hơm so với hiện chứng,
Đôi với luận cử yêu cầu nêu rõ với lai bộ phận: (1) Tuân cứ lý Huyết, yếu cầu về chất lượng cần ngang với luận đề, rụhĩa là phản có giá trị khoa bạc, hoặc là
kế thừa những luận cứ lý thuyết mà các đồng nghiệp đi trước đã xây dựng, Tuy hiền, không thé yéu cầu người tập sự nghiên cúu đưa ra luận cứ lý thuyết có giá trị
khoa học cao như cáo nhà nghiên cứu thực thụ (2) Luận cứ thực tiễn, đây là bộ
phan cé thé châm chước được về chất lượng, thậm chí có thể cho phép một số sẽ
liệu cũ, số liệu có tính ước lệ, chưa được thẩm tra, xác minh vẻ mặt khoa học (Vũ Cao Đảm, 2014)
29
Trang 38* Quy trink tỗ chức đúnh giả luận văn thục sĩ cũu học viễn:
Bước 1 Học viên nộp Hỗ sơ xin bảo vệ ð khoa
Buse 2 Xử lý hồ sơ ở cần Khoa
uốc 3 Xử lý hồ sơ cấp Trường,
Thước 4 Chuẩn bị cho bảo vệ luận văn
ước 5 Khoa tổ chức hẹp Hội đẳng đánh giá luận văn theo kế hoạch ban hành Bước 6 Học viên chỉnh sửa luận văn theo yên câu của Hội đồng (yếu có) và nệp lưu chiếu luận văn Tai Trung tâm Thông tin Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội
* Dảnh giả luận văn thạc sĩ cũa bọc viên được thực hiện theo thông hư số 15/2014/TT-BGDĐT ban hành Quy chế đào tạo trình độ thục sỹ ngày 15/05/2014
Theo Khoản 2 Diễu 444 của Quy chế đào tạo thạc sĩ tại Dại học Quốc gia Tà Nội: “Diễm chấm luận văn của từng thành viên hội đẳng theo thang điểm 10, có thê
lề dến một chữ số thập phân, gồm: diễm nội dụng luận vẫn tối da 9 diễm do thú trưởng dơn vi dao tao quy dịnh cụ thé va diém thành tích nghiên cửu lối da 1 diễm
cho những luận văn mà học viền đã có bài báo khoa học liên quan công bỗ trên danh mục tạp chí khoa học chuyên ngành do thủ trưởng đơn vị dào tạo quy dinh
boặc đề tài ứng dụng đã được nơi ứng dụng đồng ý bằng văn bản về việc chuyẾn
giao, triển khai kế! quả nghiên cứn Điểm luận văn là trung bình cộng điễm chấm
của các thành viên có mặt trong buỗi đánh giả luận văn, làm tròn đến mội chữ số thập phân Luận vẫn đạt yêu cầu khi điểm trúng bình của hội đồng chấm chuyến đối sang hé diém chit dat từ điểm C trở lên"
* Mot sé phương pháp đánh giả luận văn:
- Danh giá hội đẳng: Đây là phương pháp đánh giá được sử dụng khả phổ
biến hiện nay Luận văn được gửi trước tới các thành viên của Hội đồng Luận văn
sẽ được hai thành viên phản biện trong Hội đẳng phân biện Các phản biện phải nhận xói, đảnh giá bằng văn bẵn (theo mẫu hướng dẫn của Trường) những mặt dược
cũng như những hạn chẻ, thiêu sót của luận văn về nội dung vả hình thức, mức độ đập ứng yên cầu quy định Sau đó Hội đồng sẽ bố trí một buổi đánh giá luận văn công khai tại phiên họp của Hội đồng (trừ một só đẻ tài thuộc lĩnh vục bảo mật theo
30
Trang 39quy dịnh của cơ quan có thẩm quyén) Học viên phải trình bảy trước Hội déng van
đề đã nghiên cứu, đâm bảa không vượt quá thời gian cho phép Sau khi nghe trình Đây, các thánh viên Hội đồng sẽ đặt câu hối để kiếm tra kiến thức và cho điểm theo
Barem điểm đã quy định Hội đồng tập trung chủ yêu vào đánh giá việc thực hiện
mục tiêu nghiên cứu, nội đung và chất lượng của luận văn, mức độ đáp ứng yêu câu
đối với luận văn theo quy định tại Điều 4l Quy chế đào tạo sau đại học ở
DHQGHN, dam bio đánh giá đúng kiến thức của học viên và khả nắng vận dụng
kiến thức vào giải quyết những vấn để mà đẻ tải luận văn đặt ra Hiện nay các
trường trực thuộc ĐHQGHN cũng nhụ các trường VN đong áp dụng phương pháp danh gid nay
Thương pháp đánh gia héi déng cfing duroc khá nhiêu các trường cao đẳng,
đại học trên thế giới áp dụng (ví dụ như: Herlf College of Engineering, Monash University, University of South Australia; University of ‘Texas at HI Paso; The University of Sydney, The Chinese University of Hong Kong: University of New South Wales, Concordia University, Tallinn University,y.v) Voi cae trong này
loc vién nép luận văn cho hội đông, sẽ có hai giám kháo chim phan biện trước (mật giám khảo ở trong trường một giám khảo ở ngoài trường châm phản biện độc lập theo bán tiêu chí cụ thể só kèm theo barem điểm rõ ràng dã được trường chuẩn
bị sẵn) Sau đó học viên sẽ có một buổi đúng trước hội đồng và được chất vẫn theo
hướng đánh giá học viên hiểu vẻ vận để mình đã nghiên cứu như thế nảo?: cách
trình bày có khoa học, rổ răng, mạch lạc không”; nội dung trình bảy có khóp với nội dụng trong luận văn của họ không3,y.v
được cung cấp một bang kiểm chấm (Barem) đã bao gồm dây đủ các tiêu chí chấm
và thang điểm cụ thế ứng với mỗi một LV Sau dé các giám khảo sẽ châm độc lập (chấm kin), nếu giữa hai giám khảo châm điểm không chênh lệch quá giới hạn cha phép thị diễm của học viên sẽ được thống nhất theo cách cộng váo chia dôi hoặc lây thống nhất theo một trong hai giám khảo Cách chấm này hiện có trường Victoria
University of Wellington (ew Zealand) và trường Vanderbilt (Hoa Kỳ) áp dụng,
a1
Trang 40- Danh gia theo kicu céng bé: trong khoảng thời gian hoe vién lam LV thạc
sỹ nêu học viên có đủ số lượng các bài báo, công trình nghiền cứu đăng trên các tạp chỉ khoa học kết hợp I.V của học viên được sự thông qua và đồng ý đánh giá đạt từ
giảng viên hướng dẫn Luận văn của học viên sẽ được Hội đồng đảnh giá đạt luôn
và không cản qua bảo vệ
1.26 Các tiêu chỉ cốt lõi đảnh giá luận vấn thạc sỹ của học viên
Trên cơ sở tổng quan các nghiên cửu khoa học trong nước vả nước ngoài,
các khải niệm có liên quan đến vẫn đề tác giã đang nghiên cứu, hoạt động đánh giá
kiện văn thạc sĩ lĩnh vực khoa học giáo dục, phiếu đánh giá luận vẫn của Trường
Đại học Giáo dục Chúng tôi dã dưa ra dược khung lý thuyết của dễ tài và để >
các tiêu chí cốt lôi đảnh giá luận văn thạc sĩ lĩnh vục khoa học giáo dục rhhư sau:
- Cầu trúc trình bày
- Tiêu đồi tên đề tài
- Tóm tắt
- Giới thiệu chung về nghiên cửu (phần mở dâu)
- Cơ sở' lý luận, Tổng quan/lịch sử nghiên cửa vấn đề
- Tế chức nghiên cứu
-P hương pháp nghiên cứu
- Phân tích dữ liệu và kết quả nghiên cứu
- Bàn luận
- Kết luận và khuyén nghị Câu trúc trình bày của luận văn tác giả đề xuất đựa trên cách tiếp cận theo
câu trúc IMRAD (Tnhroducion - Method: - Resnia And Discussion, hay Mo
dâu/Đặt vẫn đề - Phương pháp nghiên cửu - Kết quả nghiên cứu và Bản luận) và
ấu luận
những yêu câu, gợi ý khác rút ra được từ việc nghiên cứu tải liệu, một số
vain olla một số trường trong và ngoài nuỏc giúp trình bày tốt muội sẩn phẩm khoa
học (luận văn, bài bảo khoa học),
Tiêu để/ tên đề tài là một thành tố quan trọng đâu tiên của một bảo cáo trghiển cứu khoa học Tiêu để góp phần thu hút người dọc và giúp các nhà righiên cứu khác từn thấy thông tin về vẫn dé nghiên cứu một cách để đàng, Tiêu đề có thể
32