Bài tập hóa phân tích 2

▪ Nếu được sử dụng làm dung dịch so sánh trong quá trình auto-zero, tín hiệu của mẫu trắng bị triệt tiêu về 0.000 do đó tín hiệu đo được khi đo chuẩn hoặc mẫu là hoàn toàn của lượng chất

1 3 Trong phân tích trắc quang, tại sao phải sử dụng mẫu

trắng?

▪ Mẫu trắng (blank) dùng để đánh giá (có hay không) sự lên màu của các tác chất và thuốc thử Do trong tác chất hoặc thuốc thử không hẳn là tinh khiết mà có thể còn lẫn tạp chất chứa chất phân tích

▪ Nếu được sử dụng làm dung dịch so sánh trong quá trình auto-zero, tín hiệu của mẫu trắng bị triệt tiêu về 0.000 do

đó tín hiệu đo được khi đo chuẩn hoặc mẫu là hoàn toàn của lượng chất phân tích trong chuẩn và mẫu tương ứng

▪ Nếu auto-zero bằng nước cất và đo mẫu trắng, tín hiệu của mẫu trắng tương ứng cho ta biết lượng chất phân tích là tạp chất trong thuốc thử và tác chất, do đó khi dựng đường chuẩn ta phải trừ tín hiệu chuẩn cho tín hiệu mẫu trắng

2 8 Trong bài phân tích trắc quang, tại sao không đo trực tiếp

mà phải lên màu với 1,10- phenantrolin?

Trả lời: (H.Quang - phụ trách phần Trắc quang)

Các muối của sắt như muối sắt (II) hoặc (III) với Chloride,

nitrate, sulfate có thể tạo dung dịch có màu, tuy nhiên màu tạo thành có hệ số hấp thu quang (epsilon) rất bé nên thường rất khó

để đo ở nồng độ thấp (đến tầm ppm) như trong bài

Ngoài ra việc lên màu với 1,10-phenantrolin giúp quá trình đo

có độ chọn lọc rất cao (do 1,10-phenantrolin chỉ lên màu với Fe(II) và hầu như không tạo phức có màu với các ion nào khác)

3 9 Trong bài phổ nguyên tử, khi đo Mn ở những nồng độ lớn thì độ hấp thu không còn tuân theo Định luật Lambert-Beer nữa Vậy làm sao để ta xác định nồng độ chính xác của Mn trong khoảng nồng độ lớn đó?

Trả lời: (C Hậu - phụ trách phần Phổ nguyên tử)

Đối với các mẫu có nồng độ lớn vượt ra ngoài khoảng tuyến tính (đối với bước sóng nhạy nhất), để đo các mẫu đấy ta có thể:

▪ Đơn giản nhất là đem mẫu đó đi pha loãng đến nồng độ phù hợp để nồng độ mẫu rơi vào khoảng tuyến tính

▪ Sử dụng bước sóng kém nhạy hơn để thu được khoảng tuyến tính dài hơn (ta chấp nhận giảm độ nhạy để "đỡ

công" đi pha loãng mẫu); điển hình trong bài thực tập, có thể sử dụng bước sóng kém nhạy hơn là 280.1 nm thay vì

sử dụng bước sóng nhạy nhất là 279.5 nm (số liệu cụ thể đã làm thực nghiệm rồi)

▪ Sử dụng đường chuẩn phi tuyến theo ISO 8466 - 2 (nếu có hiểu biết về Tiêu chuẩn này)

4 14 Trong phổ nguyên tử, tại sao ta chỉ lưu trữ các dung dịch chuẩn có nồng độ từ 1000ppm trở lên? Có phải đường

chuẩn không còn tuyến tính khi nồng độ dung dịch càng cao

là do lực ion ảnh hưởng làm có sự chêch lệch giữ nồng độ và hoạt độ nên đường chuẩn không còn tuân theo định luật Lambert- Beer? Ngoài ra còn do yếu tố nào khác nữa không?

Vì các chuẩn có nồng độ thấp thường rất dễ hư ( hấp phụ lên thành bình) đồng thời 1000 ppm là “chuẩn liên kết” - nồng độ khuyến cao của các nhà sản xuất khi muốn lưu trữ chuẩn. 

Ý 2: Đúng, ngoài ra còn có độ nhớt, sự không tuyến tính của ánh

sáng tới đầu dò, phân bố chất phân tích không đều nhau trong ngọn lửa và bản chất của phương pháp sử dụng

5 20 Em định nghĩa độ nhạy là giới hạn nồng độ của chất phân tích mà máy có thể đo được có đúng không?

Sai rồi Cái em nói là LOD – giới hạn phát hiện Độ nhạy là sự thay đổi tín hiệu khi một đơn vị nồng độ thay đổi (biểu thị qua

hệ số góc của đường chuẩn, đường chuẩn có hệ số góc càng cao thì càng nhạy). 

6 24 vạch nhạy nhất có đồng nghĩa với khoảng tuyến tính của

nó trong đường chuẩn lớn hơn không? trong bài tường trình nhóm em làm thì khoảng tuyến tính của vạch cổng hưởng 279,5nm ít hơn khoảng tuyến tính của bước sóng 280.1nm?

Vạch kém nhạy có cho khoảng tuyến tính dài hơn Người ta sử dụng vạch kém nhạy cho các mẫu có nồng độ cao (đỡ công pha loãng) => chấp nhận giảm độ nhạy để có khoảng tuyến tính dài hơn. 

7 31 Điều kiện để áp dụng và phạm vi ứng dụng của phương pháp đường chuẩn, thêm chuẩn và so sánh để có được kết quả chính xác và kinh tế nhất

- Đường chuẩn (quan hệ giữa tín hiệu và nồng độ chất phân tích

A = f(C) và người ta thường sử dụng quan hệ tuyến tính) là phương pháp phổ biến nhất trong việc định lượng các chất, yêu cầu của pp đường chuẩn là chuẩn và mẫu phải hành xử như nhau

- Thêm chuẩn để "bù trừ" ảnh hưởng của nền mẫu Đôi với các nền mẫu có vấn đề làm cho chuẩn và mẫu hành xử không giống nhau Cụ thể trong bài Trắc quang, chuẩn em pha trong nền nước cất, còn mẫu PTN chuẩn bị cho thêm Cr (Em lên mạng tra phổ hấp thu của Cr, em thấy nó bị chồng chập 1 phần vào phổ của Fe) hoặc nên mẫu có nhiều muối (nước ót) cho phổ hấp thu trên khoảng rộng, như vậy Fe trong chuẩn và mẫu đã hành xử

không giống nhau rồi => thêm chuẩn để bù trừ chứ không phải loại trừ ảnh hưởng đó

- Thêm chuẩn còn có mục đích là để đánh giá độ đúng (hiệu suất thu hồi - recovery)

- Cần phân định thêm chuẩn và nội chuẩn: Thêm chuẩn là thêm chính cái chất phân tích, thêm từ đầu quy trình, còn nội chuẩn là thêm cái chất có tính chất tương tự với chất phân tích thôi (tốt nhất là dùng chuẩn đồng vị với đầu dò phổ khối). 

- Phương pháp so sánh: lợi dụng sự tuyến tính của một đoạn rất ngắn trên một đoạn cong dài (đoạn rất ngắn trên đường cong là đường thẳng giống như mặt đất trên bề mặt vỏ trái đất) Do đó, khi làm phương pháp so sánh, em kẹp chuẩn càng sát càng tốt (đảm bảo quan hệ tuyến tính giữa tín hiệu và nồng độ chất pt)

8 46 tại sao để xác định tổng hàm lượng Fe khi lấy mẫu phải thêm 25ml HNO3đậm đặc vào 1L nước , còn nếu xác định Fe

ở dạng khác nhau thì phải xử lí bằng 25ml dd đệm acetate?

Cho acid HNO3 dđ vào để chuyển toàn bộ Fe về chung một dạng (sắt hoà tan)

Khi dùng đệm acetate thì để giữ nguyên dạng tồn tại của nó (vô

cơ, hữu cơ) 

9 49 Trong bài phổ nguyên tử có phải lúc nào cũng đo ở vạch nhạy nhất không?

Tùy vào trường hợp nha em, nếu vạch cộng hưởng của mình trùng với vạch của nguyên tố khác có nồng độ cao trong mẫu thì

e phải hy sinh độ nhaỵ để có độ chọn lọc, ngoài ra, khi nồng độ mẫu cao mà ta không muốn pha loãng nền mẫu (nếu có ảnh hưởng) thì ta dùng vạch kém nhạy hơn

10 Thang năng lượng của bức xạ điện từ? Màu phụ và màu nhìn thấy trong vùng khả kiến?

11 Vì sao phổ phân tử là phổ đám (bành rộng)?

- Nhiều nguyên tử, nhiều điện tử, nhiều bước chuyển (n 🡪 π*, π 🡪 π*)

12 Vì sao nói tính chọn lọc của phổ UV/VIS không cao? PP trắc quang phân tích tốt trong vùng nào? Thường phân tích trong vùng nào?

13 Vì sao máy UV/VIS thường chỉ đo từ 190 – 1100 nm?

14 Vì sao có phổ phát xạ nguyên tử nhưng không có khái niệm

“phổ phát xạ phân tử”? Điều gì xảy ra với năng lượng sau khi được phân tử hấp thu?

15 Độ dài của bước sóng hấp thu phụ thuộc vào yếu tố nào? (chỉ nêu xu hướng)

16 Các bài tập định luật Lambert – Beer

17 Độ hấp thu A tốt nhất trong khoảng nào?

[quên rùi, trả lời giùm đi]

+ nhỏ quá: hấp thu quá ít, không nhạy

+ lớn quá: bức xạ đến detector quá ít, khó xác định