HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA LÊ THỊ THẢO DỊU TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH ĐẮK LẮK Trang 2 Cơng trình được hồn thành tại
Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
………./……… … /…
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LÊ THỊ THẢO DỊU
TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC
TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN
TỈNH ĐẮK LẮK
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Trang 2Công trình được hoàn thành tại:
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Trọng Hách
Phản biện 1:………
………
Phản biện 2:………
………
Luận văn được bào vệ tại Hội đồng chấm luận văn, Học viện Hành chính Quốc gia
Địa điểm: Phòng…… - Hội trường bảo vệ luận văn thạc sĩ, Phân viện Hành chính khu vực Tây Nguyên
Số: 51 Phạm Văn Đồng, phường Tân Hòa, Tp Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
Thời gian: vào hồi……giờ… tháng… năm 2017
Có thể tìm hiểu luận văn tại: Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web của Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trong đời sống xã hội, pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng,
là phương tiện không thể thiếu bảo đảm sự tồn tại, vận hành bình thường của xã hội Pháp luật là một hệ thống các quy tắc xử sự do Nhà nước ban hành, thừa nhận và áp dụng nhằm đảm bảo sự ổn định của xã hội
Giáo dục pháp luật luôn có vị trí và vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình xây dựng Nhà nước xã hội chủ nghĩa hiện nay, là một
bộ phận của công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và sự điều phối, tổ chức thực hiện của các cơ quan nhà nước và các tổ chức, đoàn thể; là khâu then chốt, quan trọng để chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước thực sự đi vào cuộc sống xã hội, đi vào ý thức, hành động của từng chủ thể trong xã hội Giáo dục pháp luật cũng là cầu nối để chuyển tải pháp luật vào cuộc sống
Trong những năm gần đây, công tác giáo dục pháp luật đã được thực hiện theo các chương trình, kế hoạch cụ thể được Chính phủ phê duyệt
Trong chương trình giáo dục của các trường trung cấp chuyên nghiệp, giáo dục pháp luật được thực hiện thông qua việc dạy học môn pháp luật; lồng ghép, tích hợp vào các môn học có liên quan;
Trang 4những năm gần đây cho thấy, tình trạng vi phạm pháp luật trong giới trẻ nói chung và học sinh nói riêng có chiều hướng gia tăng đã làm dấy lên những lo lắng, quan ngại trong dư luận xã hội Điều này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như môi trường sống, cách giáo dục từ gia đình, ý thức của cá nhân nhưng thực tế cho thấy, một tỷ
lệ không nhỏ học sinh còn hiểu biết về pháp luật sơ sài, hời hợt, công tác giáo dục pháp luật cho học sinh trong nhà trường chưa mang lại hiệu quả như mong muốn
Với những trăn trở trên, tác giả chọn đề tài “Tổ chức thực hiện
giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk” để làm để tài nghiên cứu cho luận văn cao học
Quản lý công
2 Tình hình nghiên cứu đề tài
Giáo dục pháp luật là một vấn đề rất quan trọng trong tình hình hiện nay Với xu hướng tội phạm ngày càng gia tăng, vấn đề này lại càng cấp bách Do vậy, nhiều đề tài khoa học nghiên cứu xoay quanh về nội dung này như:
- Đề tài “Giáo dục pháp luật ở trường chuyên nghiệp trong
giai đoạn hiện nay qua thực tiễn tỉnh Nam Định” năm 2007, Luận
văn Thạc sĩ của tác giả Bùi Thị Thanh Thủy
- Đề tài “Giáo dục pháp luật trong các trường TCCN, trung
học chuyên nghiệp và dạy nghề (không chuyên luật) ở nước ta hiện nay” năm 1996, Luận án tiến sĩ của tác giả Đinh Xuân Thảo
Trang 5- Đề tài “Quản lý nhà nước về giáo dục pháp luật cho thanh
thiếu niên trên địa bàn tỉnh Đắk Nông” năm 2014, Luận văn thạc sĩ
của tác giả Châu Ngọc Lương
- Đề tài “Quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật
trên địa bàn thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk” năm 2015,
Luận văn thạc sĩ của tác giả Chế Vũ Chí An
Ngoài ra, rất nhiều các chuyên đề nghiên cứu về vấn đề này được đăng tải trên các báo, tạp chí dưới góc độ khác nhau
Các công trình nghiên cứu trên đã nêu ra nhiều vấn đề từ lý luận đến thực trạng và giải pháp xoay quanh giáo dục pháp luật Đây
là cơ sở để tác giả tham khảo, kế thừa và tiếp tục nghiên cứu nội dung này Cho đến nay, vẫn chưa có công trình nghiên cứu cụ thể đối với việc tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, đây là đề tài đầu tiên nghiên cứu về phạm vi này Đây cũng là lý do để đề tài này được lựa chọn bởi sự không trùng lặp của đề tài
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật nói chung, đánh giá thực tiễn tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường Trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk để đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật tại các trường này
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 6- Nghiên cứu và xây dựng hệ thống cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn xác định đối tượng nghiên cứu là tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu về không gian: Các trường Trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
- Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Từ năm 2011 đến năm
2016
- Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Xây dựng và ban hành các văn bản về tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật, chương trình giáo dục pháp luật, kế hoạch thực hiện giáo dục pháp luật, đánh giá kết quả thực hiện giáo dục pháp luật
5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp luận: Luận văn sử dụng phương pháp luận của chủ
nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, các quan điểm của Đảng
Trang 7và Nhà nước về giáo dục pháp luật Phương pháp luận được vận dụng nhằm làm sáng tỏ nội dung của vấn đề nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu: Đề tài luận văn sử dụng các phương
pháp nghiên cứu truyền thống như: Phương pháp nghiên cứu lí luận, phương pháp nghiên cứu thực tiễn, phương pháp quan sát, phương pháp phỏng vấn…
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn
- Về lý luận: Luận văn góp phần làm phong phú thêm lý luận
về giáo dục pháp luật
- Về thực tiễn: Kết quả nghiên cứu thực trạng, giải pháp của đề tài sẽ là nguồn tư liệu để các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk tham khảo nhằm thực hiện có hiệu quả việc giáo dục pháp luật tại đơn vị
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục Luận văn bao gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp
Chương 2: Thực trạng tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Trang 8Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN GIÁO DỤC PHÁP LUẬT TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN
NGHIỆP 1.1 Những khái niệm cơ bản
1.1.1 Trường trung cấp chuyên nghiệp
Căn cứ Khoản 1 Điều 36 Luật Giáo dục năm 2005, trường Trung cấp chuyên nghiệp (TCCN) là một cơ sở giáo dục nghề nghiệp Trường TCCN là cơ sở đào tạo nghề thành lập và hoạt động theo Thông tư 54/2011/TT-BGDĐT ngày 15/11/2011 của Bộ GDĐT ban hành Điều lệ trường Trung cấp chuyên nghiệp và Thông tư 22/2014/TT-BGDĐT ngày 09/07/2014 của Bộ GDĐT ban hành Quy chế đào tạo trung cấp chuyên nghiệp
Theo Điều lệ trường TCCN, trường TCCN là cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng Hệ thống trường TCCN bao gồm: (i) Trường TCCN trực thuộc Bộ, ngành (bao gồm cả các trường TCCN thuộc các doanh nghiệp do Bộ, ngành thực hiện một số quyền
và nghĩa vụ của chủ sở hữu đối với doanh nghiệp đó theo quy định của pháp luật); và (ii) Trường TCCN thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là trường TCCN thuộc tỉnh) Trường TCCN được tổ chức theo các loại hình công lập và tư thục
1.1.2 Giáo dục pháp luật
Khoản 4 Điều 3 Luật phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012
ghi nhận “Giáo dục pháp luật trong các cơ sở giáo dục của hệ thống
Trang 9giáo dục quốc dân được lồng ghép trong chương trình giáo dục của các cấp học và trình độ đào tạo; là một nội dung trong chương trình giáo dục trung học cơ sở, trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục TCCN”
1.1.3 Tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo toàn diện của các trường, từ yêu cầu tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa, ngay từ đầu những năm 80, Đảng và Nhà nước ta đã chủ trương đưa giáo dục pháp luật vào nhà trường Các Nghị quyết quan trọng của Đảng từ Nghị quyết số 14/TU ngày 11/01/1979 về cải cách giáo dục đến các nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ V,VI,VII đều đã thể hiện nhất quán chủ trương đó và nhấn mạnh vai trò của giáo dục pháp luật trong quá trình xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Để đẩy mạnh công tác giáo dục pháp luật, nhằm “tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư pháp” theo Nghị quyết 08/NQ-TƯ ngày 02/01/2002 của Bộ Chính trị về một số nhiệm vụ trọng tâm
công tác tư pháp trong thời gian tới, ngày 09 tháng 12 năm 2003 Ban
Bí thư trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 32-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân
Thực tế hiện nay, hoạt động giáo dục pháp luật được mở rộng ra tất cả các bộ, ngành và trên khắp các cấp hành chính lãnh thổ Các cơ quan đầu mối xây dựng kế hoạch và chương trình giáo dục pháp luật là các Bộ Tư pháp; Bộ GDĐT và các Sở, ngành
Trang 10pháp luật này, các đơn vị liên quan sẽ triển khai thành các hoạt động
cụ thể để hưởng ứng
1.1.4 Tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật tại các trường trung cấp chuyên nghiệp
Đối với trình độ đào tạo trung cấp chuyên nghiệp, môn học pháp luật được đưa vào giảng dạy chính thức ở tất cả các chương trình đào tạo từ năm 1997 – 1998 với thời lượng 35 tiết, ngày 01/07/2008, Bộ trưởng Bộ Giáo dục - Đào tạo Ban hành Chương trình môn học pháp luật dùng cho đào tạo trình độ trung cấp chuyên nghiệp (kèm theo Quyết định số 33/2008/QĐ-BGDĐT) Chương trình được sử dụng thống nhất trong đào tạo trung cấp chuyên nghiệp cho các hình thức giáo dục chính quy và vừa làm vừa học, với thời lượng 30 tiết/2 đơn vị học trình, 2-4 tiết/tuần tùy theo sự bố trí của từng trường
Năm 2009, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1928/QĐ-TTg ngày 20/11/2009 phê duyệt Đề án Nâng cao chất lượng công tác phổ biến giáo dục pháp luật trong nhà trường Hằng năm, Bộ GDĐT ban hành Kế hoạch công tác giáo dục pháp luật để chỉ đạo trong toàn ngành, trong đó có các trường TCCN trên cả nước
và các kế hoạch giáo dục pháp luật theo chuyên đề
Thực hiện chủ trương trên của Bộ GDĐT, hằng năm các địa phương, các trường TCCN đã ban hành văn bản chỉ đạo, xây dựng kế hoạch công tác giáo dục pháp luật, các chuyên đề hoặc lồng ghép nội dung giáo dục pháp luật vào các kế hoạch công tác chung để triển khai công tác giáo dục pháp luật tại đơn vị