Trong số các nhiệm vụ của cải cách hành chính có nhiệm vụ xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức với nhiều nội dung quan trọng, liên quan đến cán bộ, công c
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ
HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
LÊ THỊ THU
NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC VĂN PHÒNG – THỐNG KÊ CẤP XÃ TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH
ĐẮK LẮK
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG
Chuyên ngành: Quản lý công
Mã số: 60 34 04 03
ĐẮK LẮK - NĂM 2018
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA
Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ THANH THỦY
Phản biện 1: PGS.TS Hoàng Mai, Học viện Hành chính Quốc gia
Phản biện 2: TS Nguyễn Văn Tuyên, trường đại học Tây Nguyên
Thời gian: Vào hồi 17 giờ 30 phút, ngày 18 tháng 8 măm 2018
Có thể tìm hiểu luận văn tại Thư viện Học viện Hành chính Quốc gia hoặc trên trang Web Khoa Sau đại học, Học viện Hành chính Quốc gia
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chính quyền cấp xã là cấp thấp nhất trong hệ thống chính trị địa phương ở Việt Nam hiện nay nhưng chính quyền cấp xã lại có vị trí và vai trò hết sức quan trọng Trong đó, hiệu lực, hiệu quả quản lý của chính quyền cấp xã nói chung phụ thuộc rất nhiều năng lực của chính đội ngũ cán bộ, công chức của chính quyền cấp xã Do đó, việc nâng cao năng lực thực thi công vụ của đội ngũ công chức cấp xã là yêu cầu bức thiết và cấp bách nhằm bảo đảm ổn định chính trị - xã hội ở địa phương, tạo ra cơ sở, đáp ứng đòi hỏi của việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần vào công cuộc đổi mới đất nước Công chức cấp xã là một bộ phận của công chức nhà nước, nhân tố có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện
bộ máy chính quyền cơ sở Hiệu lực, hiệu quả của bộ máy chính quyền cấp xã nói chung và UBND xã nói riêng xét đến cùng được quyết định bởi phẩm chất, năng lực và hiệu quả hoạt động thực thi công vụ của công chức cấp xã Công chức cấp xã là những người gần dân nhất, sát dân nhất, trực tiếp tiếp xúc với nhân dân, hàng ngày triển khai hướng dẫn, vận động nhân dân thực hiện mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước, trực tiếp lắng nghe, giải quyết hoặc kiến nghị lên chính quyền cấp trên những kiến nghị, ý kiến, nguyện vọng của nhân dân Chính vì công chức cấp xã có vai trò quan trọng như vậy nên việc xây dựng công chức cấp xã vững vàng về chính trị, có đạo đức trong sạch
Trang 4về lối sống, có trí tuệ, kiến thức và trình độ năng lực để thực hiện các nhiệm vụ được giao luôn là mối quan tâm hàng đầu của Đảng
và Nhà nước ta Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX đã nhấn mạnh vai trò quan trọng của hệ thống chính trị và đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển đất nước Đầu tư xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất, đạo đức và năng lực ngang tầm sự nghiệp đổi mới có ý nghĩa hết sức quan trọng Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2011 - 2020 Trong số các nhiệm vụ của cải cách hành chính có nhiệm vụ xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức với nhiều nội dung quan trọng, liên quan đến cán bộ, công chức cấp xã như: đến năm 2020, đội ngũ cán bộ, công chức có số lượng, cơ cấu hợp lý, đủ trình độ
và năng lực thi hành công vụ, phục vụ nhân dân và phục vụ sự nghiệp phát triển của đất nước; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trị, có năng lực,
có tính chuyên nghiệp cao, tận tụy phục vụ nhân dân thông qua các hình thức đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, có hiệu quả…
Công chức cấp xã trong đó có công chức Văn phòng - Thống
kê là những người trực tiếp tiếp xúc với nhân dân hàng ngày, giải đáp, hướng dẫn, tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, trực tiếp lắng nghe, giải quyết hoặc kiến nghị lên cấp trên những kiến nghị, ý kiến, nguyện vọng của nhân dân Vì vậy, năng lực của công chức cấp xã nói chung và năng lực công chức Văn phòng - Thống kê
Trang 5cấp xã nói riêng có ảnh hưởng trực tiếp đến sức mạnh của hệ thống chính trị ở cơ sở, tác động đến sự nghiệp cách mạng và đổi mới của Đảng và Nhà nước
Xuất phát từ vị trí, tầm quan trọng của chính quyền cấp xã, nhiệm vụ trọng tâm và quan tâm hàng đầu là việc nâng cao năng lực đội ngũ công chức, đặc biệt là công chức Văn phòng - Thống kê cấp
xã là bộ phận tham mưu giúp việc cho bộ máy chính quyền cấp xã về đối nội và đối ngoại
Trong những năm gần đây, tỉnh ủy và UBND tỉnh Đắk Lắk đã quan tâm đến công tác cán bộ, thực tế thì năng lực của cán bộ, công chức nhất là công chức Văn phòng - Thống kê của một số đơn vị còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ đặt ra Bên cạnh
đó, công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã chuyên môn đã được đào tạo nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn công tác
Với những lý do trên tác giả chọn đề tài: “Năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk” để làm luận văn thạc sỹ, nhằm đưa ra một số giải
pháp góp phần giải quyết những yêu cầu nêu trên
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
2.1 Mục đích nghiên cứu
Luận văn nhằm đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Tổng quan lý luận về năng lực công chức Văn phòng - Thống
kê cấp xã
Trang 6- Phân tích thực trạng năng lực công chức Văn phòng - Thống
kê cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk qua đó rút ra những hạn chế cần khắc phục và chỉ ra nguyên nhân của hạn chế đó
- Đề xuất một số quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã của tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng - Thống
kê cấp xã
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về nội dung nghiên cứu: luận văn nghiên cứu năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã của tỉnh Đắk Lắk
- Về không gian: luận văn nghiên cứu về công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã ở 184/184 xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
- Về thời gian: luận văn nghiên cứu trong giai đoạn từ năm
- Phương pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng các phương pháp
phân tích, tổng hợp: trên cơ sở các tài liệu, thông tin và dữ liệu thu
Trang 7thập được, tác giả sẽ phân tích, đánh giá, xem xét trên các khía cạnh khoa học quản lý Qua đó, tổng hợp lại để có những kết luận, những
đề xuất mang tính khoa học, phù hợp với lý luận và thực tiễn việc
nâng cao năng lực công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
- Phương pháp quan sát, thu thập số liệu, thông tin thông qua
hệ thống các văn bản, báo cáo tổng kết và phương pháp chuyên gia
- Phương pháp điều tra xã hội học: tác giả thực hiện điều tra xã hội học thông qua điều tra chọn mẫu bằng cách phát phiếu bảng hỏi với mẫu phiếu như sau:
Phiếu: hỏi 184 công chức Văn phòng - Thống kê và một số công chức khác Ngoài 184 công chức công chức Văn phòng - Thống
kê mỗi xã chọn ngẫu nhiên 1 công chức (184 đơn vị = 184 người) Tổng số 368 người
Ngoài ra tác giả còn sử dụng một số phương pháp như phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê các số liệu từ Sở Nội vụ của
tỉnh Đắk Lắk
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
- Ý nghĩa lý luận: kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần
bổ sung những vấn đề lý luận về năng lực thực thi công vụ của công
chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
- Ý nghĩa thực tiễn: luận văn cung cấp các luận cứ khoa học
giúp các cấp lãnh đạo, cơ quan quản lý cán bộ, công chức của tỉnh Đắk Lắk trong việc xây dựng chương trình hành động, quy hoạch, kế hoạch phát triển, nâng cao năng lực thực thi công vụ cho đội ngũ
Trang 8công chức xã, trong đó có công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã; hoàn thiện các chế độ, chính sách
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục Tài liệu tham khảo và Phụ lục, phần nội dung chính của luận văn gồm 03 chương, như sau:
Chương 1: Một số vấn đề lý luận về năng lực thực thi công vụ
của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
Chương 2: Thực trạng năng lực thực thi công vụ của công
chức Văn phòng - Thống kê cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao năng lực thực thi
công vụ của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
Trang 9Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC THỰC THI CÔNG VỤ CỦA CÔNG CHỨC VĂN PHÒNG – THỐNG
KÊ CẤP XÃ
1.1 Những vấn đề chung về công chức Văn phòng – Thống kê
1.1.1 Khái niệm công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã
- Khái niệm công chức: “những công dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong cơ quan Chính phủ, ở trong hay ở ngoài nước đều là công chức theo quy chế này, trừ những trường hợp riêng biệt do Chính phủ quy định
- Khái niệm công chức cấp xã: tại khoản 3, Điều 4, Luật cán
bộ, công chức năm 2008 quy định: “Công chức xã là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước”
- Khái niệm công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã:
Công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã là bộ phận giúp việc của Ủy ban nhân dân xã, không có Chánh Văn phòng như cấp tỉnh, cấp huyện Văn phòng – Thống kê cấp xã do Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã trực tiếp quản lý, chỉ đạo – chủ yếu là hoạt động văn phòng
Công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã là một bộ phận rất quan trọng trong đội ngũ công chức cấp xã, trực tiếp tham mưu cho
Ủy ban nhân dân xã tổ chức thực hiện các hoạt động hành chính ở
Trang 10địa phương, là những người hằng ngày tiếp xúc trực tiếp với nhân dân để tuyên truyền, phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giải quyết các vấn đề liên quan đến đời sống của nhân dân do đó, phải đáp ứng được các yêu cầu về phẩm chất, năng lực và trình độ theo quy định đối với công chức Như vậy, công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã là những người nằm trong bộ máy quản lý hành chính và là một trong các chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã
1.1.2 Nhiệm vụ của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã
Theo quy định của pháp luật, công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã có nhiệm vụ tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân cấp xã trong các lĩnh vực: văn phòng, thống kê, tổ chức, nhân sự, thi đua, khen thưởng,
kỷ luật, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc và thanh niên trên địa bàn theo quy định của pháp luật
1.1.3 Vai trò của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
Công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã tham mưu giúp HĐND và UBND xã thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực phát triển kinh tế xã hội, ngân sách, phát triển sản xuất nông lâm ngư nghiệp, công nghiệp thủ công, giao thông vận tải, thương mại dịch vụ, văn hoá, giáo dục, y tế, quốc phòng an ninh trật tự, an toàn
xã hội tại địa phương
1.2 Năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã
1.2.1 Một số khái niệm liên quan
Trang 11- Năng lực:
- Năng lực thực thi công vụ:
- Năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng – Thống
Trang 12Tiểu kết Chương 1
Trong Chương 1, tác giả đã phân tích, trình bày các vấn đề lý luận chung về năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã nói chung và công chức văn phòng thống kê cấp xã nói riêng
Tác giả làm rõ những khái niệm cơ bản về công chức, công chức cấp xã, công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã; quan niệm về năng lực, năng lực thực thi công vụ, cơ sở xác định năng lực công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã, đặc biệt đi sâu phân tích, làm rõ khái niệm năng lực thực thi công vụ của công chức cấp xã và các yếu
tố khách quan ảnh hưởng năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã
Ngoài ra, trong Chương 1, tác giả đã phân tích các yếu tố chủ quan và khách quan ảnh hưởng đến năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã Với kết quả nghiên cứu trong Chương 1 sẽ là cơ sở khoa học để tác giả tiến hành nghiên cứu, khảo sát, phân tích thực trạng năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã ở trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, được thực hiện trong Chương 2 của luận văn này
Trang 13
2.1.1 Đặc điểm điều kiện tự nhiên
Tỉnh Đắk Lắk nằm ở trung tâm vùng Tây Nguyên, đầu nguồn của hệ thống sông Sêrêpôk và một phần của sông Ba, nằm trong khoảng tọa độ địa lý từ 1070
8'57" đến 108059'37" độ kinh Đông và từ
1209'45" đến 13025'06" độ vĩ Bắc, có độ cao trung bình 400 – 800 mét so với mặt nước biển, nằm cách Hà Nội 1.410 km và cách Thành phố Hồ Chí Minh 350 km Phía Bắc giáp tỉnh Gia Lai, phía Đông giáp Phú Yên và Khánh Hoà, phía Nam giáp Lâm Đồng và Đắk Nông, phía Tây giáp Campuchia
2.1.2 Đặc điểm văn hóa
2.1.3 Đặc điểm kinh tế - xã hội
2.1.4 Ảnh hưởng của đặc điểm tự nhiên, dân cư, kinh tế xã hội đến năng lực công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã của tỉnh Đắk Lắk
2.2 Khái quát về đội ngũ công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
2.2.1 Về số lượng công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã
Trang 142.3.1.2 Về kỹ năng thực hiện nhiệm vụ
Từng công chức phải có tư duy độc lập, sáng tạo, bám sát thực tiễn đời sống xã hội, am hiểu thực tế mà trước hết là thuộc lĩnh vực chuyên môn đang công tác và có khả năng nhanh nhạy trong giải quyết công việc của mình phù hợp với thực tế Năng lực công tác phải luôn gắn liền với kỹ năng giải quyết công việc theo đúng chức trách và nhiệm vụ của mỗi công chức
2.3.1.3 Về thái độ
Thái độ của công chức được biểu hiện qua hành vi bên ngoài Đánh giá thái độ của công chức là công việc không đơn giản, không thể thực hiện một cách chủ quan mà phải xem xét cả quá trình công
Trang 15tác; đánh giá đầy đủ các tiêu chí trong hoàn cảnh cụ thể và đánh giá trên nhiều góc độ khác nhau
2.3.2 Kết quả đánh giá thực hiện nhiệm vụ
2.3.2.1 Công tác tham mưu tổng hợp
2.3.2.3 Công tác cải cách hành chính
2.3.2.4 Công tác dân tộc
2.3.2.5 Công tác tiếp công dân
2.4 Đánh giá về năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng – Thống kê cấp xã trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk
2.4.1 Ưu điểm
2.4.2 Hạn chế
2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế
- Nguyên nhân khách quan:
+ Thứ nhất, Công tác tuyển dụng
+ Thứ hai, môi trường làm việc
+ Thứ ba, đánh giá chất lượng công chức Văn phòng - Thống
kê còn thiên về bệnh thành tích
- Nguyên nhân chủ quan:
+ Thứ nhất, công tác đào tạo, bồi dưỡng
+Thứ hai, công tác bố trí, sử dụng đánh giá công chức Văn phòng - Thống kê
+ Thứ ba, công tác thanh tra, kiểm tra
+ Thứ tư, công tác chính sách, tiền lương, khen thưởng, kỷ luật + Thứ năm, cách bố trí công chức một cách khoa học, hợp lý
Trang 16Tiểu kết Chương 2
Thực trạng năng lực của công chức Văn phòng - Thống kê cấp
xã được đánh giá trên các lĩnh vực: trình độ (học vấn, chuyên môn nghiệp vụ, lý luận chính trị, tin học), kỹ năng và mức độ hoàn thành công việc thực tiễn (mức độ hoàn thành nhiệm vụ; chấp hành kỷ luật,
kỷ cương hành chính và pháp luật công vụ) nhìn chung tương đối tốt Tuy nhiên, kết quả đánh giá năng lực công chức qua phiếu khảo sát
do đội ngũ công chức tự đánh giá; dư luận xã hội; khảo sát thực tế cho thấy vẫn còn nhiều vấn đề bất cập đang đặt ra cần được giải quyết
Từ thực trạng về năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng -Thống kê cấp xã, tác giả đã đánh giá được những ưu điểm, hạn chế và tìm ra những nguyên nhân hạn chế tác động đến năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã Đây là
cơ sở cho việc nghiên cứu tìm ra phương hướng, giải pháp phù hợp
để nâng cao năng lực thực thi công vụ của công chức Văn phòng - Thống kê cấp xã ở Chương 3