Đề cương kinh tế quốc tế

Chương 1 nghiên cứu những lý thuyết về nền kinh tế thế giới, các mối quan hệ kinh tế quốc tế giữa các quốc gia trên thế giới. Những lý thuyết này không chỉ cung cấp cho người học những kiến thức quan trọng mà còn liên hệ với những quan điểm cơ bản của Đảng Cộng sản và Nhà nước Việt Nam nhằm phát triển kinh tế đối ngoại, phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế, xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đặc biệt là trong giai đoạn nền “kinh tế mở” hiện nay. 1.1. Giới thiệu khái quát về môn học 1.1.1. Khái niệm và vị trí của môn học Kinh tế quốc tế (hay Kinh tế học quốc tế) nghiên cứu mối quan hệ kinh tế giữa các nền kinh tế của các nước và các khu vực trên thế giới. Kinh tế quốc tế là môn khoa học nghiên cứu những vấn đề về phân phối và sử dụng các nguồn lực, tài nguyên giữa các quốc gia, các nền kinh tế thông qua việc trao đổi hàng hoá hữu hình và vô hình, dịch vụ, sự vận động của các yếu tố sản xuất, chuyển đổi tiền tệ và thanh toán giữa các nước. 1.1.2. Đối tượng và nhiệm vụ của môn học Đối tượng nghiên cứu của môn học kinh tế quốc tế là mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia trong nền kinh tế thế giới. Mối quan hệ kinh tế giữa các quốc gia được biểu hiện cụ thể qua việc di chuyển nguồn

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC KINH TẾ QUỐC TẾ Hình

thức tổ

chức dạy

học

Nội dung chính

Yêu cầu sinh viên chuẩn bị

Thời gian, địa điểm Ghi

chú TUẦN 1

Lý thuyết

Chương 1 Một số vấn đề chung về môn học kinh tế

quốc tế 1.1 Giới thiệu khái quát môn học

1.1.1 Khái niệm và vị trí của môn học

1.1.2 Đối tượng và nhiệm vụ của môn học

1.1.3 Nội dung và phương pháp nghiên cứu của môn

học

1.2 Nền kinh tế thế giới

1.2.1 Khái niệm và các thành phần của nền kinh tế thế

giới

1.2.2 Cơ cấu của nền kinh tế thế giới

1.2.4 Những thay đổi lớn của nền kinh tế thế giới

Đọc tài liệu số 1 (trang 11 – 36),

số 2 (trang 7-40)

Phòng học

Tự học

1.2.3 Các giai đoạn phát triển của nền kinh tế thế giới

1.3 Những quan điểm cơ bản của Đảng cộng sản và

Nhà nước Việt Nam về kinh tế thế giới

Đọc tài liệu số 1 (trang 38 -43),

số 2 (trang 41 – 55)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 2

Lý thuyết

Chương 2 Thương mại quốc tế 2.1 Một số vấn đề chung

2.1.1 Khái niệm và nội dung thương mại quốc tế

2.1.2 Chức năng của thương mại quốc tế

2.1.3 Đặc điểm của thương mại quốc tế hiện nay

2.2 Các lý thuyết về thương mại quốc tế

2.2.1 Quan điểm của trường phái trọng thương về

thương mại quốc tế

2.2.2 Lý thuyết về lợi thế tuyệt đối của A Smith

Bài tập

Đọc tài liệu số 1 (trang 44-56), số 2(trang 59-72)

Phòng học

Tự học

2.2.6 Lý thuyết H – O

2.2.7 Một số lý thuyết mới về TMQT

Đọc tài liệu số 1(trang 66-78),

số 2(trang 82-95)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 3

Lý thuyết

+

Thảo luận

2.2.3 Lý thuyết lợi thế so sánh của D Ricardo

2.2.4 Lý thuyết chi phí cơ hội của Haberler

2.2.5 Hệ số biểu thị lợi thế so sánh RCA

- Hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam hiện nay

- Làm bài tập chương 2

-Đọc tài liệu số 1(trang 57-66),

số 2(trang 79-81) -Theo sự phân công của nhóm

Phòng học

TUẦN 4

Lý thuyết

2.3 Chính sách thương mại quốc tế

2.3.1 Khái niệm và vai trò của chính sách thương mại

quốc tế

2.3.2 Những xu hướng cơ bản trong chính sách thương

mại quốc tế

2.4 Các công cụ chủ yếu của chính sách thương mại

quốc tế

2.4.1 Thuế quan

2.4.2 Các công cụ phi thuế quan

2.4.2.1 Hạn ngạch

2.4.2.2 Những quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật

2.4.2.3 Phá giá

2.5 Những nguyên tắc cơ bản điều chỉnh chính sách

thương mại quốc tế

2.5.1 Nguyên tắc nước ưu đãi nhất

2.5.2 Nguyên tắc đãi ngộ quốc gia

2.5.3 Chế độ thuế quan ưu đãi phổ cập

Đọc tài liệu số 1 (trang 78-95), số

2 (trang 59-93)

Phòng học

Tự học

2.4.2.4 Hạn chế xuất khẩu tự nguyện

2.4.2.5 Trợ cấp xuất khẩu

2.5.4 Nguyên tắc ngang bằng dân tộc

Đọc tài liệu số 1 ( trang 96- 102),

số 2(trang 96-98)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 5

Lý thuyết

Chương 3 Đầu tư quốc tế 3.1 Các vấn đề chung

3.1.1 Khái niệm và nguyên nhân của đầu tư quốc tế

3.1.2 Một số lý thuyết về đầu tư quốc tế

3.1.3 Tác động của đầu tư quốc tế

3.2 Đầu tư gián tiếp trong đầu tư quốc tế

3.2.1 Khái niệm và đặc điểm

3.2.2 Các hình thức của đầu tư gián tiếp

Đọc tài liệu số 1 (trang 103-112),

số 2 (trang 131-141)

Phòng học

Tự học 3.2.3 ODA – Hỗ trợ phát triển chính thức Đọc tài liệu số 1(

trang 119-121),

Thư viện,

ở nhà

số 2 (trang 141-144)

TUẦN 6

Lý thuyết

Thảo luận

3.3 Đầu tư trực tiếp trong đầu tư quốc tế

3.3.1 Khái niệm và đặc điểm

3.3.2 Các xu hướng vận động của đầu tư trực tiếp

Đọc tài liệu số 1(

trang 122-134),

số 2(trang 145 – 160)

Phòng học

TUẦN 7

Lý thuyết

3.3.3 Các hình thức FDI ở Việt Nam

3.4 Vấn đề đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Việt Nam

3.4.2 Tình hình thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài

vào Việt Nam

3.4.3 Các giải pháp tiếp tục hoàn thiện môi trường đầu

tư tại Việt Nam

Đọc tài liệu số 1 (trang 135- 145) Phòng học

Tự học

3.3.4 Khu công nghiệp tập trung

3.3.5 Khu chế xuất- Export Processing Zone (EPZ)

3.4.1 Các khía cạnh pháp lý liên quan đến đầu tư nước

ngoài tại Việt Nam

Đọc tài liệu số 2(

trang 147 – 151)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 8

Lý thuyết

Chương 4 Thị trường tiền tệ và cán cân thanh toán quốc

tế 4.1 Hệ thống tiền tệ quốc tế

4.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của hệ thống

tiền tệ quốc tế

4.2 Tỷ giá hối đoái

4.2.1 Khái niệm về tỷ giá hối đoái

4.2.2 Phương pháp xác định TGHĐ

4.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái

Đọc tài liệu số 1(

trang 146- 175),

số 2 (trang

196-205, 208-218)

Phòng học

Tự học

4.1.2 Các hệ thống tiền tệ quốc tế

Chế độ bản vị vàng (1867 - 1914)

Hệ thống Giơ - noa (1922 - 1939)

Hệ thống Bretton Woods (1945- 1971)

Hệ thống Gia - mai – ca

Hệ thống tiền tệ Châu Âu - EMS

Đọc tài liệu số 1(trang 156-158), số2( trang 220- 224)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 9

Lý thuyết

Thảo luận

4.2.4 Các biện pháp điều chỉnh tỷ giá hối đoái

- Bài tập chương 4

-Đọc tài liệu số 1(trang 176-179)

Phòng học

- Việc ứng dụng các biện pháp điều chỉnh tỷ giá hối

đoái tại Việt Nam hiện nay

-Theo sự phân công của nhóm

TUẦN 10

Lý thuyết

4.3 Thị trường ngoại hối

4.3.1 Khái niệm thị trường ngoại hối

4.3.2 Các bên tham gia thị trường ngoại hối

4.3.3 Chức năng của thị trường ngoại hối

4.3.4 Những tính chất của thị trường ngoại hối

4.3.5 Các nghiệp vụ cơ bản trên thị trường ngoại hối

- Kiểm tra giữa kỳ

Đọc tài liệu số 1(trang 179-191), số2 (trang 184- 195)

Phòng học

Tự học

4.4 Cán cân thanh toán quốc tế

4.4.1 Khái niệm và nội dung

4.4.2 Các biện pháp giải quyết tình trạng mất cân bằng

của cán cân thanh toán quốc tế

Đọc tài liệu số 1(trang 191–

199)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 11

Lý thuyết

Chương 5 Liên kết và các tổ chức kinh tế quốc tế 5.1 Liên kết kinh tế quốc tế

5.1.1 Khái niệm và đặc trưng của liên kết kinh tế quốc

tế

5.1.2 Các loại hình kinh tế quốc tế

5.1.3 Tác động kinh tế của liên minh thuế quan

5.3 Một số liên kết và tổ chức KTQT

5.3.1 Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á

Đọc tài liệu số 1 (trang200-207,228-244), số

2 (trang 233 – 261)

Phòng học

Tự học

5.2 Các tổ chức kinh tế quốc tế

5.2.1 Cơ sở và hình thành các tổ chức kinh tế quốc tế

5.2.2 Vai trò của các tổ chức kinh tế quốc tế

5.2.3 Đặc điểm của các tổ chức kinh tế quốc tế

Đọc tài liệu số 1(trang 208-210), số 2 (trang

261 -287)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 12

Lý thuyết

Thảo luận

5.3.2 Tổ chức thương mại thế giới

- Tác động và lợi ích kinh tế của liên minh thuế quan

- Câu hỏi tình huống

-Đọc tài liệu số 1(trang 211-228), -Theo sự phân công của nhóm

Phòng học

TUẦN 13

Lý thuyết Chương 6 Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

6.1 Vị thế của nền kinh tế Việt Nam trong nền kinh tế

Đọc tài liệu số 1(trang 24-250),

Phòng học

thế giới

6.1.1 Vài nét khái quát

6.1.2 Đặc điểm phát triển của nền ngoại thương Việt

Nam

6.2 Các nguồn lực phát triển quan hệ kinh tế quốc tế

của Việt Nam

6.2.1 Nguồn nhân lực

Tự học

5.3.3 Liên minh Châu Âu

5.3.4 Khu vực mậu dịch tự do Bắc Mỹ

5.3.5 Diễn đàn kinh tế hợp tác Châu Á - Thái Bình

Dương

Đọc tài liệu số 2 (trang 165 -180)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 14

Lý thuyết

6.3 Những thuận lợi, khó khăn và giải pháp tổng thể

trong việc phát triển kinh tế đối ngoại của Việt Nam

6.3.1 Thuận lợi của Việt Nam

6.3.2 Những khó khăn và thách thức đối với Việt Nam

6.3.3 Giải pháp tổng thể trong việc phát triển kinh tế

đối ngoại của Việt Nam

6.4 Vấn đề và giải pháp hội nhập kinh tế quốc tế của

Việt Nam

6.4.1 Một số vấn đề đặt ra đối với quá trình hội nhập

kinh tế quốc tế của Việt Nam

6.4.2 Một số giải pháp chủ yếu đối với Việt Nam

trong tiến trình hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế

Đọc tài liệu số 1 (trang 273-285), Phòng học

Tự học 6.2.2 Tài nguyên thiên nhiên phong phú và đa dạng

6.2.3 Vị trí địa lý thuận lợi

Đọc tài liệu số 1 (trang 252-262)

Thư viện,

ở nhà

TUẦN 15

Thảo luận

- Kinh nghiệm về hội nhập kinh tế quốc tế của một số

quốc gia trên thế giới

- Ôn tập

-Đọc tài liệu số 1 (trang 263-272) -Theo sự phân công của nhóm

Phòng học