Giáo án bồi giỏi gdcd 9

+ Vợ ông Minh buôn bán lấn chiếm mặt đường là vi phạm luật an toàn giao thông + Việc bà Minh đổ nước thải ra đường dễ gây ra tai nạn giao thông và làm ô nhiễmmôi trường + Ông Minh là ng

Trang 1

Ngày soạn: 11/9/2023

Ngày dạy: 12/9/2023 Buổi 1

ÔN TẬP NỘI DUNG GDCD 8, 9

A: MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1- Kiến thức:

+ Nắm vững và nâng cao kiến thức cơ bản của nội dung các bài học

+ nắm vững đựơc các phương pháp làm bài tập môn GDCD 8,9

1 Giáo viên: Giáo án, Sgk, tài liệu tham khảo

2 Học sinh: Học bài, đọc thêm tài liệu tham khảo

C TIẾN TRÌNH DẠY – HỌC:

1 Mở đầu:

Ổn định tổ chức:

Kiểm tra: Sách, vở ghi

Bài mới: Hướng dẫn HS ôn tập môn GDCD 8,9

2 Hình thành kiến thức mới:

A Cấu trúc môn GDCD gồm 2 chủ đề cơ bản

1 Đạo đức Các mối quan hệ cơ bản được thể hiện thông qua đạo đức.

Đạo đức là những qui định, những chuẩn mực ứng xử của con người với ngườikhác, với công việc, với thiên nhiên và môi trường sống, được nhiều người ủng hộ và

- Môi trường sống (Gia đình, cộng đồng, thiên nhiên )

- Lý tưởng sống của dân tộc

2 Pháp luật Đặc điểm của pháp luật

- Pháp luật là các qui tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do nhà nước ban hành,được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡngchế

- Đặc điểm của pháp luật

Trang 2

+ Tính qui phạm phổ biến: Các qui định của pháp luật là thước đo hành vi củamọi người trong xã hội, qui định khuôn mẫu, những qui tắc xử sự chung mang tính phổbiến

+ Tính xác định chặt chẽ: Các điều luật được qui định rõ ràng, chính xác, chặtchẽ, thể hiện trong các văn bản pháp luật

+ Tính bắt buộc (tính cưỡng chế): Pháp luật do Nhà nước ban hành, mangtính quyền lực nhà nước bắt buộc mọi người phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị nhà nước

xử lí theo qui định

3 Sự giống nhau của đạo đức và pháp luật (về chức năng) Sự khác nhau của đạođức và pháp luật (cơ sở hình thành, hình thức thể hiện, các hình thức đảm bảo thựchiện)

* Giống:

+ Đạo đức và pháp luật là các chuẩn mực của xã hội

+ Đạo đức và pháp luật góp phần hình thành những nhân cách của con người, điềuchỉnh hành vi của con người và các quan hệ xã hội

+ Đạo đức và pháp luật góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn, văn minh hơn

hệ này sang thế hệ khác

Xuất phát từ ý chí, nguyện vọng củanhân dân, do cơ quan quyền lực caonhất đại biểu của nhân dân là quốchội làm luật pháp và sửa đổi luậtpháp

Văn bản qui phạm pháp luật

Được nhà nước đảm bảo thực hiệnbằng các biện pháp giáo dục? thuyếtphục, cưỡng chế

B Phương pháp làm bài:

1, Về lý thuyết : Thuộc nội dung bài học của tất cả các bài

2, Cách làm các dạng bài:

a, Dạng bài học thuộc (mức độ nhận thức)

- Dấu hiệu nhận biết: thường có các từ nêu, trình bày, kể

- Cách làm: hỏi gì trả lời đấy, không cần dẫn dắt, có thể có các kí hiệu

* để đánh đấu từng ý

b, Dạng bài thông hiểu:

* Dấu hiệu nhận biết: thường có các từ phân tích, chứng minh, nêu quan điểm (ứngvới những câu hỏi phân tích, chứng minh, nêu quan điểm)

- Đối với thơ, ca dao, tục ngữ, danh ngôn:

+ Giải nghĩa từ ngữ then chốt

Trang 3

+ Rút ra ý nghĩa cả câu

+ Chỉ ra phẩm chất đạo đức

- Câu hỏi mở về vấn đề xã hội:

+ Nêu khái niệm hoặc ý nghĩa, biểu hiện ( tuỳ theo tính chất câu hỏi) của phẩm chấtđạo đức hoặc nội dung bài pháp luật

+ Phân tích theo chiều thuận

+ Phân tích theo chiều nghịch

+ Liên hệ bản thân( phải làm gì để có được phẩm chất hoặc tuân theo pháp luật)

Lưu ý: nếu là chứng minh thì phải có dẫn chứng cụ thể.

c, Dạng bài vận dụng thấp:

- Dấu hiệu nhận biết: so sánh, đưa ra cách ứng xử của bản thân

- Cách làm:

+ Nêu khái niệm hoặc ý nghĩa, biểu hiện ( tuỳ theo tính chất câu hỏi) của phẩm chất

đạo đức hoặc nội dung bài pháp luật

+ Nêu điểm giống và khác nhau

d, Tình huống (bài tập):

1, Đối với bài tập đạo đức:

- Dựa vào yêu cầu để khẳng định ý kiến đúng- sai, đồng ý hay không đồng ý

- Giải thích : dựa vào nội dung khái niệm, biểu hiện và ý nghĩa của phẩm chất đạo đức

- KL: khẳng định hành động của nhân vật trong tình huống có hoặc không có phẩmchất đạo đức nào

VD: Ông Minh là tổ trưởng dân phố, nhưng vợ ông lại buôn bán lấn chiếm mặt đường và thường xuyên đổ nước thải ra đường Ông Minh vẫn làm lơ trước những việc làm của vợ mình Em nghĩ ntn về việc làm của vợ chồng ông Minh?

+ Vợ ông Minh buôn bán lấn chiếm mặt đường là vi phạm luật an toàn giao thông + Việc bà Minh đổ nước thải ra đường dễ gây ra tai nạn giao thông và làm ô nhiễmmôi trường

+ Ông Minh là người không chí công vô tư: vì ông đặt lợi ích riêng của gia đình mìnhlên trên lợi ích chung của tổ dân phố; ông là tổ trưởng nhưng lại làm lơ trước việc làmsai trái của vợ, không xử lí theo quy định của pháp luật là thiếu công bằng, thiên vị vàgiải quyết công việc không theo lẽ phải

2, Đối với bài tập pháp luật:

- Dựa vào yêu cầu để khẳng định ý kiến đúng- sai, đồng ý hay không đồng ý

- Dựa vào dữ liệu cho trong đề bài để trích dẫn những quy định của pháp luật (theo quiđịnh tại khoản?điều? bộ luật?)

- Giải thích: căn cứ vào quy định của pháp luật để nêu rõ ý kiến của mình (Căn cứ vàoquy định của pháp luật thì )

- KL: khẳng định hành động của nhân vật là đúng hay vi phạm pháp luật

VD: Nam và Nhung cùng làm việc tại một công ty Họ yêu nhau và quyết định

đi đến hôn nhân Nam dẫn Nhung về quê ra mắt họ hàng và gia đình Sau khi tìm hiểu, bố mẹ Nam phát hiện Nhung là anh em con chú con bác với Nam nhưng đã

bị thất lạc nhiều năm

Trang 4

Hỏi: Nam và Nhung có thể kết hôn không? Vì sao?

- Nam và Nhung không thể kết hôn, vì:

+ Theo luật Hôn nhân và gia đình Việt Nam quy định: cấm kết hôn giữa nhữngngười có họ trong phạm vi 3 đời

+ Căn cứ vào qđ của pháp luật, Nam và Nhung là con chú con bác- có họ trongphạm vi 3 đời nên không thể kết hôn, nếu cố tình kết hôn là vi phạm pháp luật

3 Luyện tập:

GV cho HS xem lại nội dung các bài học SGK môn GDCD 8,9

HS xem lại các bài tập tình huống môn GDCD 8,9

4 Vận dụng:

Hs vận dụng kiến thức vào làm bài tập

Cho HS tham khảo cấu trúc đề thi học sinh giỏi

5 Hướng dẫn về nhà:

Hs xem lại phần nội dung GDCD 8 và nội dung các bài GDCD 9

Đọc thêm tài liệu tham khảo môn GDCD 8,9

Trang 5

Ngày soạn:17 /9/2023Ngày dạy :18 /9 /2023

Buổi 2

ÔN TẬP NỘI DUNG GDCD 8

A: MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:

1- Kiến thức:

+ Nắm vững đựơc các phương pháp làm bài tập môn GDCD 8 kì 2

1 Mở đầu: (3’)

2 Tác hại của các tệ nạn xã hội.

- Gây tác hại đối với cá nhân, gia đình và cộng đồng như:

+ Ảnh hởng đến sức khoẻ, tinh thần và đạo đức của con người

+ Làm thiệt hại kinh tế gia đình và đất nước

+Làm tan vỡ hạnh phúc gia đình

+ Gây rối loạn trật tự xã hội

+ Làm băng hoại giá trị đạo đức truyền thống

+ Suy thoái giống nòi, dân tộc

3.Một số quy định của pháp luật về phòng chống tệ nạn xã hội.

Trang 6

a.Một số quy định của pháp luật về phòng chống tệ nạn đánh bạc, ma túy, mại dâm.

- Cấm đánh bạc dưới bất kì hình thức nào, nghiêm cấm tổ chức đánh bạc

- Cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, tổ chức sử dụng trái phép chất

ma tuý Người nghiện ma túy bắt buộc phải cai nghiện

- Cấm mại dâm, dụ dỗ, dẫn dắt mại dâm

b Một số hành vi trẻ em không được làm.

- Trẻ em không được đánh bạc, uống rượu, hút thuốc, dùng chất kích thích có hại chosức khỏe

c Nghiêm cấm hành vi lôi kéo, dụ dỗ trẻ em sa vào tệ nạn xã hội như:

- Cấm lôi kéo trẻ em đánh bạc, uống rượu, hút thuốc, dùng chất kích thích,

- Cấm dụ dỗ dẫn dắt trẻ em mại dâm, bán và cho trẻ em những văn hoá phẩm đồi truỵ.Cấm đồ chơi, trò chơi có hại cho sự phát triển của trẻ em

4 Trách nhiệm công dân

- Sống giản dị, lành mạnh

- Biết giữ mình, giúp nhau không sa vào tệ nạn xã hội

- Tuân theo quy định của pháp luật

- Tích cực tham gia hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội trong nhà trường và địaphương

- Tuyên truyền vận động mọi người tham gia phòng chống tệ nạn xã hội

5 Tính chất nguy hiểm của HIV/AIDS đối với loài người:

-Hủy hoại sức khỏe, cướp đi tính mạng con người

-Phá hoại hạnh phúc gia đình

-Hủy hoại tương lai, giống nòi dân tộc

-Ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế-xã hội của đất nước

6 Pháp luật nước ta quy định:

+ Đối với mọi người :

Thực hiện các biện pháp phòng, chống lây nhiễm HIV/AIDS

- Tham gia các hoạt động phòng chống nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng-Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm Tiêm chích ma tuý và các hành vi làmlây truyền HIV/AIDS khác

+ Đối với Người nhiễm HIV/AIDS :

-Có quyền được giữa bí mật về tình trạng nhiễm HIV/AIDS

- Không bị phân biệt đối xử

-Phải thực hiện các biện pháp phòng, chống lây truyền bệnh

cho cộng đồng

7.Các biện pháp phòng, chống nhiễm HIV/AIDS:

• Sống an toàn, lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội, đặc biệt là ma túy, mại dâm

• Không phân biệt đối xử với những người nhiễm HIV/AIDS

• Tích cực tham gia các hoạt động phòng chống nhiễm HIV/AIDS ở nhà trường

và cộng đồng

Trang 7

Câu 1 : Thế nào là tệ nạn xã hội? Chúng có tác hại nh thế nào? Theo em những nguyên

nhân nào khiến con người sa vào tệ nạn xã hội? Hãy nêu những quy định cơ bản củapháp luật về phòng, chống tệ nạn xã hội?

Học sinh có thể trình bày bằng nhiều cách nhưng cơ bản nêu được các ý sau:

- Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xãhội, vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu đến mọi mặt đối với đời sống xãhội

- Tác hại:

+ Làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, tinh thần và đạo đức con người

+ Làm tan vỡ hạnh phúc gia đình

+ Gây rối loạn trật tự xã hội, suy thoái giống nòi dân tộc

+ Là nguyên nhân dẫn tới căn bệnh thế kỹ HIV/AIDS

- Nguyên nhân:

+ Chủ quan: Lười lao động, ham chơi, đua đòi với bạn bè xấu

Do tò mò, thiếu hiểu biết về tác hại của TNXH

+ Khách quan:

Do hoàn cảnh éo le, cha mẹ nuông chiều, buông lõng việc giáo dục con cái

Do các tiêu cực trong xã hội, bị dụ dỗ, bị ép buộc hoặc khống chế

Do bị bạn bè xấu lôi kéo, rũ rê mà không biết tự chủ

- Nguyên nhân chính: Chủ yếu là do nguyên nhân chủ quan

- Những qui định của Pháp luật:

+Cấm đánh bạc dưới mọi hình thức nào, nghiêm cấm tổ chức đánh bạc

+ Nghiêm cấm sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, mua bán, sử dụng, tổ chức sử dụng,cưỡng bức, lôi kéo sử dụng trái phép chất ma túy Người nghiện ma túy bắt buộc phải đicai nghiện

+ Nghiêm cấm hành vi mại dâm, dụ dỗ hoặc dẫn dắt mại dâm…

+ Trẻ em không được đánh bạc, uống rượi, hút thuốc và dùng các chất kích thích cóhại cho sức khỏe

+ Nghiêm cấm lôi kéo trẻ em đánh bạc, uống rượi, hút thuốc, dùng chất kích thích cóhại cho sức khỏe, nghiêm cấm lôi kéo, dũ dỗ, dẫn dắt trẻ em mại dâm, bán hoặc cho trẻ

em sử dụng những văn hóa phẩm đồi trụy, đồ chơi hoặc trò chơi có hại cho sự phát triểnlành mạnh của trẻ

Câu 2 :

Tệ nạn xã hội là gì? Tại sao nói: " Tệ nạn xã hội là con đường ngắn nhất dẫn đến tộiác”, học sinh cần làm gì để phòng chống tệ nạn xã hội?

Hướng dẫn:

- Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội,

vi phạm đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội

- Sở dĩ nói: Tệ nạn xã hội là con đường ngắn nhất dẫn đến tội ác" bởi vì chính tệ nạn xãhội hủy hoại sức khỏe tinh thần và đạo đức của con người Làm tiêu tán của cải vật chất

và tan vỡ hạnh phúc gia đình, những hậu quả này khiến con người rơi vào tuyệt vọng,không làm chủ được chính mình và dễ dáng sa vào con đường tội ác HS lấy ví dụ để

Trang 8

chứng minh như: Tệ nạn ma túy thì dẫn đến hạu quả gì… và không ít những tội ác đãlàm đau lòng mọi người chỉ vì nghiện ma túy như giết người, cướp của…

- Là học sinh cần phải:

+ Sống lành mạnh giản dị, có giới hạn, giúp nhau không sa vào tệ nạn xã hội

+ Nghiêm chỉnh chấp hành những quy định của pháp luật

+ Tích cực tham gia các hoạt động phòng chống tệ nạn trong nhà trường và ở địaphương

Câu 3

Hiện nay, trên các phương tiện thông tin đại chúng có đăng tải một số hình ảnh, bài viết về tình trạng bạo lực học đường Đây là hiện tượng tiêu cực của xã hội đang đượcmọi người quan tâm

Em hãy viết một bài văn ngắn nêu suy nghĩ và trình bày phương hướng hành động đểgóp phần giảm thiểu hiện tượng tiêu cực trên ?

- Hiểu biết của mình về vấn đề bạo lực học đường

- Thực trạng bạo lực học đường trong giai đoạn hiện nay

- Liên hệ bản thân có những đóng góp thông qua một số việc làm cụ thể

Câu 4: Trong tình hình hiện nay, tệ nạn xã hội đang có chiều hướng gia tăng, gây

nhiều lo lắng cho các bậc phụ huynh và mọi người trong xã hội Bằng những hiểu biếtcủa mình, em hãy viết một bức thông điệp gửi tới mọi người nhằm góp phần nâng cao

ý thức phòng chống tệ nạn xã hội?

Cần đảm bảo được các ý sau:

- Trình bày dưới hình thức một bức thư trong đó nêu được :

- Nêu được tình hình xã hội hiện nay, và tác hại của nó:

+ Tệ nạn xã hội hiện nay đang có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp

+Tác hại :

- Đối với bản thân : Ảnh hưởng đến sức khoẻ, tinh thần và đạo đức con người

- Đối với gia đình : ảnh hưởng đến kinh tế gia đình, tan vỡ hạnh phúc

- Đối với xã hội : Gây mất trất tự an ninh, ảnh hưởng đến đời sống kinh tế, xã hội,làm băng hoại giá trị đạo đức truyền thống, suy thoái giống nòi của dân tộc

- Nguyên nhân dẫn đến tệ nạn xã hội :

+ Thiếu hiểu biết

+Tò mò,đua đòi

Trang 9

+Bế tắc trong cuộc sống.

+Bị rủ rê, ép buộc ,lừa gạt

+Thiếu sự quan tâm của gia đình

+Tập quán địa phương

Câu 5: Vì sao phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS? Nêu những qui định của pháp

luật nước ta về phòng, chống nhiễm HIV/AIDS? Để phòng, chống nhiễm HIV/AIDScho mình và cho mọi người chúng ta cần làm gì?

Trả lời

Cần nêu được những ý sau :

* Phải phòng, chống nhiễm HIV/AIDS vì: HIV/AIDS đang là đại dịch của thế giới

và của Việt Nam Đó là căn bệnh vô cùng nguy hiểm, nó hủy hoại sức khỏe, cướp đi tínhmạng con người; phá hoại hạnh phúc gia đình; hủy hoại tương lai, nòi giống dân tộc; ảnhhưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội của đất nước

* Qui định của pháp luật nước ta về phòng, chống nhiễm HIV/AIDS:

+ Mọi người có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng, chống việc lây truyền HIV/AIDS để bảo vệ cho mình, cho gia đình và xã hội; tham gia các hoạt động phòng, chốngnhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng

+ Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm, tiêm chích ma túy và các hành vi làm lâytruyền HIV/AIDS khác

+ Người bị nhiễm HIV/AIDS có quyền được giữ bí mật về tình trạng bị nhiễmHIV/AIDS của mình, không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện phápphòng, chống lây truyền bệnh để bảo vệ sức khỏe cộng đồng

* Trách nhiệm của công dân trong việc phòng, chống nhiễm HIV/AIDS:

+ Có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS để chủ động phòng, tránh cho mình và cho gia đình;sống an toàn, lành mạnh, tránh xa các tệ nạn xã hội, đặc biệt là ma túy, mại dâm

+ Biết chia sẻ, giúp đỡ, động viên, không kì thị, xa lánh, phân biệt đối xử với nhữngngười bị nhiễm HIV/AIDS và gia đình của họ

+ Tích cực tham gia các hoạt động phòng, chống nhiễm HIV/AIDS phù hợp với khảnăng như: Vẽ tranh, phát tờ rơi, biểu diễn văn nghệ,… về chủ đề phòng, chống nhiễmHIV/AIDS trong cộng đồng

Câu 6: Em hiểu như thế nào về câu "Đừng chết vì thiếu hiểu biết về AIDS"? Em có

đồng tình với câu nói đó không?

* Câu nói "đừng chết vì thiếu hiểu biết về AIDS" có nghĩa là: Nếu chúng ta không hiểubiết đầy đủ về căn bệnh HIV/AIDS thì chúng ta dễ nhiễm căn bệnh này và khi đó chúng

ta sẽ chết Vì các nhà khoa học trên thế giới vẫn chưa nghiên cứu ra loại thuốc chữa cănbệnh này

Trang 10

* Chúng ta phải hiểu biết về HIV/AIDS như sau:

- HIV là tên một loại vi rút gây suy giảm miễn dịch ở người AIDS là giai đoạn cuối của

sự nhiễm HIV thể hiện triệu chứng của các bệnh khác nhau đe doạ đến tính mạng conngười

- HIV/AIDS lây truyền qua 3 con đường:

+ Qua con đường máu: Để không bị nhiễm qua con đường này chúng ta không đượcdùng chung bơm kim tiêm; tránh tiếp xúc với máu lạ; tránh dùng các vật sắc nhọn dínhmáu lạ

+ Qua con đường mẹ bị nhiễm HIV/AIDS truyền sang con khi mang thai: Để không bịlây nhiễm qua con đường này người mẹ khi biết mình nhiễm bệnh thì không nên mangthai Nếu muốn có con thì phải đến bệnh viện để được các bác sĩ hướng dẫn, tư vấn + Qua con đường quan hệ tình dục không an toàn: Để không bị nhiễm qua con đườngnày thì phải sống thuỷ chung một vợ một chồng; nếu một trong hai người bị bệnh thìphải sử dụng các biện pháp an toàn

- Tác hại:

+ HIV/ AIDS là đại dịch của thế giới và nhân loại

+ Ảnh hưởng đến kinh tế, nòi giống, sức khỏe, gia đình tan nát, chết người…

- Quy định của pháp luật:

+ Mỗi người có trách nhiệm thực hiện những biện pháp phòng chống việc lây truyềnHIV/AIDS để bảo vệ cho mình, cho gia đình và cho xã hội; Tham gia các hoạt độngphòng chống nhiễm HIV/AIDS tại gia đình và cộng đồng

+ Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm tiêm chích ma tuý và các hành vi làmlây truyền HIV/AIDS khác

+ Người nhiễm HIV/AIDS có quyền giữ bí mật về tình trạng bị nhiễm HIV/AIDS củamình, không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện pháp phòng, chống lâytruyền bệnh để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng

- Biện pháp phòng chống:

+ Sống an toàn, lành mạnh, tránh xa tệ nạn xã hội đặc biệt là ma tuý, mại dâm

+ Không phân biệt đối xử với người mắc bệnh

+ Tích cực tham gia các phong trào phòng chống nhiễm HIV/AIDS ở nhà trường vàcộng đồng

Câu 7 :

Em hiểu như thế nào về HIV/AIDS? Thái độ và hành động của em trước thảm họa này?Câu 3 (6 điểm)

 Hiểu biết về HIV/AIDS

 HIV là tên của một loại vi-rút gây suy giảm miễn dịch ở người

 AIDS là giai đoạn cuối của sự nhiễm HIV, thể hiện triệu chứng của các bệnhkhác nhau, đe dọa đến tính mạng của con người

 HIV là một đại dịch của thế giới và Việt Nam

 Là một căn bệnh nguy hiểm đối với tính mạng, sức khỏe của con người

 Đe dọa tương lai, nòi giống của dân tộc, nhân loại

 Ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội của đất nước

Trang 11

 HIV/AIDS lây qua 3 con đường

 Đường máu (Cho máu không xét nghiệm, dùng chung bơm kim tiêm )

 Quan hệ tình dục không an toàn

 Từ mẹ sang con trong quá trình mang thai mà người mẹ bị nhiễm HIV

 Thái độ và hành động:

 Sống an toàn, lành mạnh, không sa vào tệ nạn xã hội, như ma túy, mại dâm

 Không kỳ thị, phân biệt với người nhiễm HIV/AIDS

 Cảm thông, chia sẻ với người nhiễm HIV/AIDS

 Biết lên án phê phán với với hành vi xa lánh, phân biệt, kỳ thị người nhiễmHIV

 Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, phòng chống lây nhiễmHIV/AIDS do trường, địa phương tổ chức

 Liên hệ được trách nhiệm bản thân

Câu 8: Pháp lệnh phòng, chống vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở

người (HIV/AIDS) ngày 31-5-1995 khẳng định:

"Phòng, chống nhiễm HIV/ AIDS là trách nhiệm của mỗi người, của mỗi gia đình vàtoàn xã hội

Nhà nước có chính sách và biện pháp kịp thời để bảo đảm việc phòng, chống nhiễmHIV/ AIDS có hiệu quả”

Dựa vào kiến thức đã học, em hãy làm rõ điều trên

Trả lời

- HIV là tên một loại vi - rút gây suy giảm miễn dịch ở người AIDS là giai đoạncuối của sự nhiễm HIV, thể hiện triệu chứng của các bệnh khác nhau, đe doạ tính mạngcon người

- Tính chất nguy hiểm: HIV/AIDS đang là đại dịch của thế giới và của Việt Nam.

Đó là căn bệnh vô cùng nguy hiểm đối với sức khoẻ, tính mạng con người và tương lainòi giống của dân tộc, ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế - xã hội của đất nước

- HIV/ AIDS lây truyền qua ba con đường: lây truyền qua đường máu, qua quan hệtình dục và truyền từ mẹ sang con

- Để phòng chống HIV/ AIDS, pháp luật nước ta quy định:

+ Mọi người có trách nhiệm thực hiện các biện pháp phòng,chống việc lâytruyền HIV/ AIDS để bảo vệ cho mình,cho gia đình và xã hội;tham gia các hoạt độngphòng, chống HIV/ AIDS tại gia đình và cộng đồng

+ Nghiêm cấm các hành vi mua dâm, bán dâm, tiêm chích ma tuý và các hành vi làmlây truyền HIV/ AIDS khác

+ Người nhiễm HIV/ AIDS có quyền được giữ bí mật về tình trạng bị nhiễmHIV/ AIDS của mình, không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện phápphòng, chống lây truyền bệnh để bảo vệ sức khoẻ cộng đồng

- Mỗi chúng ta cần phải tìm hiểu những quy định của pháp luật về phòng, chốngHIV/AIDS, có hiểu biết đầy đủ về HIV/ AIDS để chủ động phòng, tránh cho mình vàgia đình; Không phân biệt đối xử với người bị nhiễmHIV/AIDS và gia đình họ, tích cựctham gia các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS

Trang 12

Câu 9 : Nam rủ Bình đến nhà An chơi nhân ngày sinh nhật của An Bình nói : “Bạn

không biết là anh của An bị AIDS à? Tớ không đi đâu, sợ lắm, nhở bị lây thì chết!Thôi, bạn đi một mình đi!”

Nếu là Nam trong trường hợp này, em sẽ nói với Bình như thế nào cho bạn hiểu ?

- Em không đồng ý với ý kiến của Bình Vì: AIDS không lây qua côn đường tiếp xúcthông thường

- Nếu là Nam, em sẽ :

+ Giải thích cho Bình hiểu HIV/AIDS chỉ lây qua 3 đường: máu, quan hệ tình dục bừabãi, từ mẹ sang con

+ Những người bị AIDS không phải ai cũng xấu

+HIV không phải là tệ nạn xã hội mà nó là căn bệnh của tệ nạn xã hội

+ Chúng ta không nên phân biệt, đối xử với những người bị AIDS

+ Nên sống gần gũi, động viên và chia sẻ với họ Đó là cách ứng xử thanh lịch, vănminh

+ Thuyết phục Bình và rủ thêm một số bạn cùng lớp đến dự sinh nhật của An và chungvui với bạn

4 Vận dụng: ( 2’)

5 Hướng dẫn về nhà:(1’)

Hs xem lại phần nội dung GDCD 8 học kì 2 và nội dung các bài GDCD 9 kì 1.

Trang 13

1 Mở đầu:( 3’)

Bài mới: Hướng dẫn HS ôn tập môn GDCD 8

2 Hình thành kiến thức mới:

I- HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC MÔN GDCD LỚP 8

Bài 13: Phòng chống tệ nạn xã hội

Bài 14: Phòng chống nhiễm HIV/AIDS

Bài 15: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại

1 Nhận dạng:.

- Vũ khí thông thường :các loại súng,đạn, lựu đạn,bom, mìn, lữơi lê…

- Chất nổ: thuốc nổ, thuốc pháo,ga…

- Chất cháy: xăng, dầu hỏa…

- Chất độc hại: Chất phóng xạ, chất độc màu da cam, thuốc bảo vệ thực vật, thủyngân…

2 Tác hại

- Gây tổn thất to lớn cả về người và tài sản cho cá nhân, gia đình và xã hội

3 Quy định của pháp luật về phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại

- Cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng trái péộp

Trang 14

- Cỏc cơ quan, tổ chức cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở, sử dụng phảiđược huấn luyện về chuyên môn, có đủ phương tiện cần thiết và luôn tuân thủ các quyđịnh về an toàn.

Câu 1 Thông tin:

- Theo cục cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ, chỉ tính 9tháng đầu năm 2014, cả nước đã xảy ra 1377 vụ cháy làm 51 người chết, 112 người bịthương Những vụ cháy này đã gây thiệt hại lớn về người và tài sản với trị giá hơn844,52 tỷ đồng

- Theo tổ chức y tế thế giới, mỗi năm Việt Nam có khoảng trên 8 triệu người bịngộ độc thực phẩm hoặc ngộ độc liên quan đến thực phẩm

a Em có suy nghĩ gì khi biết thông tin trên?

b Trình bày hiểu biết của em về phòng ngừa vũ khí cháy nổ và các chất độc hại?

a/ Khi được xem thông tin trên em thấy:

- Hậu quả do tai nạn vũ khí cháy nổ và các chất độc hại gây ra (về người và tài sản )thật khủng khiếp

- Từ hậu quả trên đặt ra nhiệm vụ cấp bách là phải tăng cường công tác phòng ngừa vũkhí cháy nổ và chất độc hại

b/ Hiểu biết của em về phòng, ngừa vũ khí cháy nổ và chất độc hại:

- Nêu được tính chất nguy hiểm, tác hại của các tai nạn đó cho cá nhân gia đình và

xã hội: gây tổn thất về tính mạng, tài sản, tinh thần

- Nguyên nhân: Do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức chấp hành pháp luật, bất chấp phápluật, vì lợi ích cá nhân hoặc do sơ suất, bất cẩn của con người

- Để phòng ngừa vũ khí cháy nổ và chất độc hại pháp luật nước ta quy định:

+ Cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán sử dụng trái phép các loại vũ khí, các chất cháy,chất nổ chất phóng xạ và chất độc hại

+ Chỉ những cơ quan, tổ chức, cá nhân được nhà nước giao nhiệm vụ và cho phép mớiđược giữ, chuyên chở và sử dụng vũ khí ,chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ và độc hại.+ Cơ quan cá nhân, tổ chức có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở và sử dụng vũ khí,chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyên môn,

có đủ phương tiện cần thiết và tuân thủ quy định về an toàn

- Trách nhiệm của công dân, học sinh:

+Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa tai nạn vũkhí, cháy, nổ và các chất độc hại

+ Tuyên truyền vận động gia đình bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện tốt cácquy định về phòng ngừa

+ Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi dục người khác vi phạm các quy định trên

Câu 2.

Trang 15

Tai nạn do vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại đem lại những tác hại gì cho conngười và xã hội? Để phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại, pháp luật

đã có những quy định như thế nào? Là công dân-học sinh em cần làm gì để phòng ngừatai nạn vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại?

* Tai nạn do vũ khí, cháy, nổ, và các chất độc hại:

- Tác hại: Gây tổn thất to lớn cả về người, tài sản cho cá nhân, gia đình và xã hội

( Học sinh lấy ví dụ cụ thể trong thực tế đời sống xã hội: ngộ độc thực phẩm, nổ khíga…)

- Những quy định của pháp luật:

Nhà nước đã ban hành luật phòng cháy và chữa cháy, luật hình sự và một số văn bảnquy phạm pháp luật khác, cụ thể:

+ Cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng trái phép các loại vũ khí, chất nổ, chấtcháy, chất phóng xạ và chất độc hại

+ Chỉ những cơ quan tổ chức, cá nhân được nhà nước giao nhiệm vụ và cho phép mớiđược giữ, chuyên chở và sử dụng vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ và chất độchại

+ Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở và sử dụng vũ khí,chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyên môn,

có đủ phương tiện cần thiết và luôn tuân thủ quy định về an toàn

- Trách nhiệm của công dân-học sinh:

+ Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa tai nạn vũkhí, cháy, nổ và các chất độc hại

+ Tuyên truyền, vận động gia đình, bạn bè, mọi người xung quanh thực hiện tốt các quyđịnh trên

+ Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi phạm các quy định trên

Câu 3: Ngày 5 tháng 12 năm 2011 tại Hà Nội trong buổi tọa đàm:"Chung tay góp sức

khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh" Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã nhấnmạnh: “Chiến tranh đã qua đi hàng chục năm, nhưng vẫn còn để lại những tàn tích đauthương, trong đó có hàng trăm nghìn tấn bom đạn còn sót lại, hằng ngày vẫn gây ranhững thương vong thương tâm, tổn thất, tạo thêm gánh nặng cho nhiều gia đình và xãhội Việt Nam ”

Để hạn chế những hậu quả tai nạn vũ khí cháy nổ và các chất độc hại, Pháp luật nước

ta đã có những quy định nào? Trách nhiệm của học sinh phải làm gì?

Trả lời

* Quy định của pháp luật:

+ Cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng trái phép các loại vũ khí, các chất nổ,chất chấy, chất phóng xạ và chất độc hại

+ Chỉ những cơ quan tổ chức, cá nhân được nhà nước giao nhiệm vụ và cho phép mớiđược giữ, chuyên chở và sử dụng vũ khí, chất nổ, chất cháy, chất phóng xạ và chất độchại

Trang 16

+ Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm bảo quản, chuyên chở, sử dụng vũ khí, chất

nổ, chất cháy, chất phóng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyên môn kĩthuật, có đủ phương tiện cần thiết và luôn tuân thủ quy định an toàn

* Trách nhiệm của học sinh:

+ Tự giác tìm hiểu và thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về phòng ngừa TN vũ khícháy nổ và các chất độc hại

+ Tuyên truyền vận động gia đình, bạn bè và mọi người xung quanh thực hiện tốt cácquy định của nhà nước đã nêu trên

+ Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người klhác vi phạm các quy định trên

* Liên hệ bản thân:

4 Vận dụng: ( 2’)

Trang 17

1 Mở đầu:( 3’)

2 Hình thành kiến thức mới: (10’)

I- HỆ THỐNG HÓA KIẾN THỨC MÔN GDCD LỚP 8 KÌ II:

Bài 13: Phòng chống tệ nạn xã hội

Bài 14: Phòng chống nhiễm HIV/AIDS

Bài 15: Phòng ngừa tai nạn vũ khí, cháy nổ và các chất độc hại

Bài 16: Quyền sở hữu tài sản và nghiã vụ tôn trọng tài sản người khác

1.Khái niệm:

-a Quyền sở hữu tài sản của công dân: Là quyền của công dân rồi với tài sản thuộc

sở hữu của mình bao gồm: quyền chiếm hữu,quyền sự dụng, quyền định đoạt.

-b.Nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác: là nghĩa vụ tôn trọng tài sản thuộc

quyền sở hữu của người khác

2.Trách nhiệm của nhà nước trong việc công nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp về tài sản của công dân.

Trang 18

- Ghi nhận trong Hiến pháp và các văn bản quy phạm pháp luật quyền sở hữu của côngdân.

- Quy định các biện pháp và các hình thức xử lí đối với các hành vi xâm phạm quyền

sở hữu

- Tuyên truyền và giáo dục công dân cách thức bảo vệ quyền sở hữu của mình và ýthức tôn trọng tài sản của người khác

3.Công dân có nghĩa vụ tôn trọng tài sản người khác như thế nào?

- Không đợc xâm phạm tài sản cá nhân, tổ chức, tập thể nhà nước

- Nhặt được của rơi trả lại người mất hoặc báo cho cơ quan có trách nhiệm xử lí theoquy định của pháp luật

- Vay, nợ phải trả đầy đủ, đúng hẹn

- Khi mượn phải giữ gìn cẩn thận, nếu làm hư, hỏng phải sửa chữa hoặc bồi thườngtương ứng với giá trị tài sản

- Nếu gây thiệt hại về tài sản phải bồi thường theo quy định của pháp luật

3 Luyện tập: (29’)

Câu 1 Tình huống

Buổi học đầu tiên của năm lớp 8, Nam và Lan được cô giáo xếp cho ngồichung một bàn Đã vào học cả lớp bắt đầu ghi bài nhưng Nam vẫn đang loay hoay lụccặp, thì ra Nam quên mang bút, Nam quay sang mượn bút của Lan,

Lan vui vẻ đa cho Nam mượn Hôm sau đi học không thấy Nam nhắc gì đến

chuyện cái bút, Lan đã hỏi Nam thì được Nam trả lời: Có cái bút mà cũng đòi, tớ đểđâu rồi ấy Nghe Nam nói thế Lan thấy ấm ức trong lòng, không phải vì Lan tiếc cái bút

mà đó là cái bút kí niệm mà Lan được người khác tặng

a Em hãy nhận xét hành vi của Nam?

b.Nếu là Nam trong tình huống trên, em sẽ làm gì?

a.Hành vi của Nam là sai, vi phạm pháp luật vì chưa thực hiện tốt nghĩa vụ tôn trọngtài sản của người khác Pháp luật quy định: Khi mượn phải giữ gìn cẩn thận, dùng xongphải trả ngay Nếu gây thiệt hại về tài sản phải bồi thường theo quy định của pháp luật

b Nếu là Nam em mượn bút của bạn xong phải trả ngay, nếu lỡ làm mất em phải nóivới bạn và mua cái khác trả cho bạn

Câu 2

Thế nào là quyền sở hữu tài sản của công dân? Nhà nước có trách nhiệm gì trong việccông nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp của công dân? Nghĩa vụ của công dân -học sinh phải tôn trọng tài sản của người khác được thể hiện như thế nào?

HS nêu được:

* Quyền sở hữu tài sản của công là quyền của công dân ( chủ sở hữu) đối với tài sảnthuộc sở hữu của mình Bao gồm: quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạttài sản của chủ sở hữu

- Quyền chiếm hữu là quyền trực tiếp nắm giữ, quản lí tài sản

- Quyền sử dụng là quyền khai thác giá trị sử dụng của tài sản và hưởng lợi từ các giá trịtài sản đó

Trang 19

- Quyền định đoạt là quyền quyết định đối với tài sản như mua bán, tặng, cho, để lại,thừa kế, phá hủy, vứt bỏ

* Trách nhiệm của nhà nước trong việc công nhận và bảo hộ quyền sở hữu hợp pháp củacông dân:

- Ghi nhận trong Hiến pháp và các văn bản quy phạm pháp luật quyền sở hữu của côngdân

- Quy định các biện pháp và hình thức xử lí đối với các hành vi xâm phạm quyền sở hứutùy theo mức độ, tính chất vụ việc; quy định trách nhiệm và cách thức bồi thường dân

sự đối với những hành vi gây thiệt hại, mất mát do vay, mượn, thuê tài sản thuộc quyền

sở hữu của người khác

- Tuyên truyền, giáo dục công dân cách thức bảo vệ quyền sở hữu của mình và ý thứctôn trọng quyền sở hữu của người khác

*Nghĩa vụ của công dân – học sinh:

- Công dân có nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác, được thể hiện qua các hành vi:+ Nhặt được của rơi phải trả lại cho chủ sở hữu hoặc báo cho cơ quan có trách nhiệm xử

lí theo quy định của pháp luật

+ Khi vay nợ phải trả đầy đủ, đúng hẹn

+ Khi mượn, phải giữ gìn cẩn thận và sử dụng xong phải trả lại cho chủ sở hữu, nếu làmhỏng phải sữa chữa hoặc bồi thường tương ứng với giá trị tài sản

+ Nếu gây thiệt hại về tài sản phải bồi thường theo quy định của pháp luật

- Trách nhiệm của học sinh:

+ Hiểu rõ và thực hiện tốt quy định của pháp luật về quyền sở hữu tài sản của công dân

và nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác

+ Biết phân biệt được những hành vi tôn trọng với hành vi vi phạm quyền sở hữu tài sảncủa người khác

+ Có ý thức tôn trọng tài sản của người khác, ví dụ như: tôn trọng sách, vở, đồ dùng họctập, quần áo, tiền bạc, đồ dùng cá nhân, nhật kí, thư từ của bạn bè, người thân tronggia đình và mọi người khác

+ Đấu tranh, phê phán những hành vi xâm hại đến tài sản của công dân (tỏ thái độ khôngđồng tình, phản đối những hành vi xâm hại tài sản của mọi người)

Câu 3.

Phương năm nay mới 15 tuổi đang là học sinh lớp 9, trong kỳ thi học sinh giỏi vừaqua Phương đạt giải nhất Phương được bố mua tặng một chiếc xe đạp mới Phương rấtvui với món quà mà bố tặng cho mình

a) Phương có những quyền gì và không có những quyền gì đối với chiếc xe của mình?

Vì sao?

b) Quyền sở hữu là gì? Quyền sở hữu bao gồm những quyền nào? Quyền nào là quantrọng nhất? Vì sao?

 Phương có quyền chiếm hữu và quyền sử dụng

 Phương không có quyền định đoạt

 Vì: Chiếc xe đó là do bố mua cho để đi học

 Phương mới 15 tuổi thì đang chịu sự quản lí của bố mẹ

Trang 20

 Phương không có quyền định đoạt

 Quyền sở hữu bao gồm có 3 quyền:

 Quyền chiếm hữu là quyền trực tiếp nắm giữ và quản lí tài sản

 Quyền sử dụng là quyền khai thác giá trị từ tài sản đó mang lại

 Quyền định đoạt là quyền quyết định tài sản sẽ ra sao: Bán, tặng, cho

 Quyền định đoạt là quyền quan trọng nhất Vì quyền định đoạt là quyền quyếtđịnh đối với tài sản như: Bán, tặng, cho để phân biệt với quyền sử dụng và quyềnchiếm hữu

- Hành vi của mai là sai vì:

+ Quyền sở hữu của công dân gồm có 3 quyền cụ thể là quyền chiếm hữu, quyền sửdụng và quyền định đoạt Mai không phải là chủ sở hữu chiếc ví nên Mai không cóquyền gì, cụ thể là không có quyền sử dụng và định đoạt đối với chiếc ví

+ Nghĩa vụ của mỗi công dân là phải tôn trọng tài sản của người khác

- Nếu là Mai, cần phải giữ nguyên trạng chiếc ví và tìm cách trả lại cho người bị mất,

cụ thể yêu cầu học sinh nêu được 2 cách trong các cách sau:

+ Tìm cách báo cho người bị mất đến nhận

+ Theo địa chỉ trên giấy tờ tìm đến trao tận tay người bị mất

+ Nhờ thầy cô giáo chuyển cho người bị mất

+ Nộp cho cơ quan công an

Câu 5

Bài tập tình huống

Anh Thanh mượn xe máy của anh Quang để chở người nhà đi bệnh viện Khi đem xe đitrả, anh Thanh đã gặp chị Lan ở đường và anh đã cho chị Lan mượn xe của anh Quang.Biết chuyện anh Quang không bằng lòng đã trách anh tự ý cho mượn xe khi chưa có sựđồng ý của anh

Theo em, anh Quang trách như vậy có đúng không? Vì sao?

ý 1: Anh Quang trách anh Thanh là đúng

ý 2: Chỉ có anh Quang là chủ chiếc xe máy mới có đủ 3 quyền: chiếm hữu, sử dụng vàđịnh đoạt đối với chiếc xe Theo quy định của pháp luật dân sự, người không phải chủ

sở hữu chỉ có đủ 3 quyền này trên cơ sở cho phép của chủ sở hữu Anh Thanh đã sai khi

tự ý cho mượn xe mà không hỏi ý kiến của anh Quang (Điều 517 Bộ Luật dân sự quyđịnh: không được cho người khác mượn lại nếu không có sự đồng ý của bên cho m-ượn )

Trang 21

Đọc thêm tài liệu tham khảo môn GDCD 8,9.

1 Mở đầu:( 3’)

Bài 17: Nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng.

1 Thế nào là tài sản Nhà nước, lợi ích công cộng?

- Tài sản của nhà nước là thuộc sở hữu của toàn dân do nhà nước chịu trách nhiệmquản lí

Ví dụ :đất đai,sông ,hồ vùng trời, vùng biển, thềm lục địa, tài nguyên trong lòng đất

- Lợi ích công cộng là những lợi ích chung dành cho mọi người và xã hội như lợi ích

do các công trình công cộng như công viên, cầu đường, sân vận động…mang lại

- Tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng có vai trò quan trọng trong phát triển kinh

tế,nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân

2 Công dân có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ tài sản Nhà nớc và lợi ích công cộng.

- Không được lấn chiếm, phá hoại, sử dụng tài sản nhà nước và lợi ích công cộng vàomục đích cá nhân

- Khi được nhà nước giao quản lí tài sản phải bào quản, giữ gìn, sử dụng tiết kiệm,không tham ô, lãng phí

Trang 22

3.Trách nhiệm của Nhµ níc trong việc bảo vệ tài sản nhà nước và lợi ích công cộng.

– Ban hành và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về quản lí, sử dụng tài

sản thuộc sở hữu của toàn dân

– Tuyên truyền, giáo dục công dân thực hiện tốt nghĩa vụ tôn trọng tài sản nhà nước vàlợi ích công cộng

3.Luyện tập: (29’)

Câu 1: Vì sao công dân có nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ tài sản Nhà nước và lợi ích

công cộng? Trách nhiệm của công dân và Nhà nước đối với việc bảo vệ tài sản Nhànước và lợi ích công cộng như thế nào ?

Trả lời

- Tài sản Nhà nước gồm đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nước, tài nguyên tronglòng đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa, vùng trời, phần vốn do Nhà nước đầu tưvào các xí nghiệp, công trình thuộc các nghành kinh tế, văn hoá, xã hội…cùng các tàisản mà pháp luật quy định là của Nhà nước đều thuộc sở hữu toàn dân, do Nhà nướcchịu trách nhiệm quản lí

- Lợi ích công cộng là những lợi ích chung dành cho mọi người và xã hội

- Vai trò của tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng: Nó là cơ sở vật chật của xã hội

để phát triển kinh tế đất nước, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, xâydựng XHCN

- Nghĩa vụ của công dân về tôn trọng và bảo vệ tài sản Nhà nước và lợi ích côngcộng:

+ Cần tìm hiểu các quy định của pháp luật về tài sản Nhà nước và lợi ích côngcộng Đấu tranh chống mọi biểu hiện tham ô, lãng phí xâm phạm của công

+ Không được xâm phạm (lấn chiếm, phá hoại hoặc sử dụng vào mục đích cánhân) tài sản Nhà nước và lợi ích công cộng

+ Khi được nhà nước giao quản lí, sử dụng tài sản Nhà nước phải bảo quản, giữgìn, sử dụng tiết kiệm có hiệu quả, không tham ô, lãng phí

+ Học sinh liên hệ: Nghiêm chỉnh thực hiện nội quy của trường, lớp; bảo quản cơ

sở vật chất trường, lớp…

- Trách nhiệm của Nhà nước: Nhà nước thực hiện quản lí tài sản bằng việc ban hành

và tổ chức thực hiện các quy định pháp luật về quản lí và sử dụng tài sản nhà nước;tuyên truyền giáo dục mọi công dân thực hiện nghĩa vụ tôn trọng, bảo vệ tài sản nhànướcvà lợi ích công cộng

Câu 2 Tình huống:

Đang lúc không biết làm sao với số tiền mẹ cho đóng học bị mất, Hoàng-học sinhlớp 9- được anh thanh niên cùng xóm rủ vận chuyển túi thuốc nổ đến làng bên cạnh vàhứa sẽ trả công xứng đáng Lúc đầu Hoàng lưỡng lự không nhận nhưng nghĩ đến số tiền

đã làm mất, Hoàng đành nhận lời và thầm nghĩ chỉ làm lần này thôi

Em có đồng tình với việc làm của Hoàng không? vì sao? Nếu là Hoàng trong tìnhhuống đó em sẽ làm gì?

Trang 23

- Em không đồng tình với việc làm của Hoàng vì :Hành vi vận chuyển thuốc nổ là hành

vi vi phạm pháp luật

Pháp luật nước ta quy định: cấm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán, sử dụng trái phépcác loại vũ khí, cháy, nổ và các chất độc hại

- Nếu là Hoàng trong tình huống đó em sẽ :

+Nói thật với mẹ trót làm mất số tiền mẹ cho để đóng học

+ Không nghe theo lời người khác vận chuyển thuốc nổ, đồng thời báo cơ quan chứcnăng biết có người tàng trữ, vận chuyển trái phép thuốc nổ để họ kịp thời xử lý

Câu 3

Tình huống:

Bà Nga ở tầng ba khu tập thể H, nhưng đã sử dụng khoảnh đất trống(dành cho trẻ emvui chơi) của khu tập thể H để trồng rau, nuôi gà tăng thu nhập cho gia đình

Hỏi: - Việc làm của bà Nga là đúng hay sai? Vì sao?

- Khu tập thể H cần phải làm gì để lấy lại khoảnh đất đó?

HS có thể diễn đạt những cách khác nhau nhưng phải bảo đảm các ý cơ bản sau:

- Việc làm của bà Nga là sai

- Bà Nga không có quyền sử dụng khoảnh đất đó vì khoảnh đất đó không thuộc quyền

sở hữu của bà Nga

- Khu tập thể H đề nghị bà Nga thôi không trồng cây và nuôi gà nữa để trả lại khoảnhđất đó cho trẻ em vui chơi

- Nếu bà Nga không chấp thuận thì tập thể khu tập thể H sẽ tố cáo hành vi vi phạm phápluật của bà Nga đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết theo đúng quy định củapháp luật

Câu 4:Tình huống

Khi đào móng làm nhà ,ông Thành đào được chiếc bình cổ rất đẹp ông đã mangchiếc bình đó cất giữ một cách rất cẩn thận định khi nào có dịp sẽ mang ra trưng bày

1, Ông Thành làm như vậy là đúng hay sai ?Vì sao ?

2,Nếu là người chứng kiến sự việc đó em sẽ làm gì ?

Cần đảm bảo được các ý sau:

1,Ông Thành làm như vậy là sai

vì: Chiếc bình đó không thuộc quyền sở hữu của ông Thành,nên ông Thành không cóquyền giữ chiếc bình đó cho mình.Theo quy định của pháp luật thì mọi di sản tronglòng đất đều thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước chịu trách nhiệm quản lý

2, - Vận động ông Thành đem giao nộp chiếc bình đó cho chính quyền hoặc cơquan văn hóa ở địa phương

- Giải thích để ông Thành hiểu nghĩa vụ của công dân phải giao nộp cổ vật domình tìm được cho cơ quan Nhà nước,để các cơ quan Nhà nước có thẩm quyềnbảo vệ,giữ gìn và có kế hoạch nghiên cứu ,giới thiệu nhằm phát huy giá trị di sảnvăn hóa

Câu 5: Tình huống:

Trang 24

Khi đào ao, gia đình Nam đã đào được một chiếc mâm đồng cổ rất đẹp Bố Nam đãmang chiếc mâm đó cất giữ cẩn thận, đợi khi có người tới hỏi mua sẽ bán lấy tiền.

a Bố Nam làm như vậy là đúng hay sai? Vì sao?

b Nếu là Nam em sẽ làm gì

HS có thể có những cách diễn đạt khác nhau nhưng phải đảm bảo các ý cơ bản:

a Bố Nam làm như vậy là sai

Bởi vì: - Theo quy định của luật bảo vệ di sản văn hoá: Khi công dân phát hiện di vật,

cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sử văn hoá, danh lam thắng cảnh phải có nghĩa vụ:+ Thông báo kịp thời địa điểm phát hiện di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia, di tích lịch sửvăn hoá, danh lam thắng cảnh cho cơ quan nhà nước

+ Giao nộp di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do mình tìm được cho cơ quan nhà nước cóthẩm quyền nơi gần nhất

- Pháp luật quy định: nghiêm cấm các hành vi chiếm đoạt, làm sai lệch di sản văn hoá;mua bán, trao đổi, vận chuyển trái phép di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia

sẽ nhờ người thân và mọi người xung quanh góp ý

Trang 25

1 Mở đầu:( 3’)

Bài 18: Quyền khiếu nại, tố cáo của công dân

1.Quyền khiếu nại là:

Quyền của công dân, đề nghị cơ quan, tổ chức có thẩm quyền xem xét lại các quyếtđịnh,hành vi hoặc quyết định kỉ luật khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đótrái pháp luật, xâm phạm đến quyền ,lợi ích hợp pháp của mình

Ví dụ: Khiếu nại khi mình bị cơ quan kỉ luật oan, khi không được nâng lương đúng kỳ

hạn, khi không được bố trí việc làm theo đúng hợp đồng đã ký

2 Quyền tố cáo là:

Quyền của công dân báo cho cơ quan, tổ chức có thẩm quyền biết về một vụ, việc viphạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây

Trang 26

thiệt hại đến lợi ích của nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổchức.

Ví dụ:Tố cáo khi phát hiện thấy có hành vi tham ô tài sản của Nhà nước, nhận hối lộ,

buôn bán vận chuyển ma túy, cưỡng đoạt tài sản của công dân

3 Các hình thức thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo.

Có thể khiếu nại hoặc tố cáo trực tiếp hoặc gián tiếp qua gởi đơn

4 Trách nhiệm của Nhà nớc và công dân ttrong việc bảo đảm và thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo

a Trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền khiếu nại và tố cáo:

- Kiểm tra cán bộ, công chức có thẩm quyền xem xét khiếu nại, tố cáo trong thời hạnpháp luật quy định

- Xử lí nghiêm minh các hành vi xâm phạm lợi ích nhà nước, quyền và lợi ích hợppháp của tập thể và công dân

- Nghiêm cấm việc trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng quyền khiếu nại, tốcáo để vu khống, vu cáo làm hại người khác

b Trách nhiệm của Công dân trong việc thực hiện quyền khiếu nại và tố cáo

-Phải trung thực, khách quan, thận trọng và đúng quy định

*Ví dụ về hành vi thực hiện không đúng quyền khiếu nại, tố cáo:

-Khiếu nại , tố cáo không đúng địa chỉ có trách nhiệm; khiếu nại, tố cáo không trung

- Đều là quyền chính trị cơ bản của công dân được quy định trong Hiến pháp

- Là công cụ để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của tập thể

và của cá nhân

- Là phương tiện để công dân tham gia quản lý Nhà nước, quản lý XH

* Khác nhau: v ề đối t đối ti tượng, cơ sở, mục đích, ngng, c s , m c ích, ngơ sở, mục đích, ng ở, mục đích, ng ục đích, ng đ ười khiếu nại và ngi khi u n i v ngếu nại và ng ại và ng à ng ười khiếu nại và ng ối ti t cáo

-Đối tượng - Các Quyết định, hành vi của

cơ quan, tổ chức , cá nhân cóthẩm quyền

-Vụ việc vi phạm pháp luật

-Người thực

hiện

-Từ 18 tuổi trở lên -Bất kì công dân nào

- Cơ sở - Quyền lợi ích hợp pháp bị

Câu 2 : Anh An và chị Bình cùng là cán bộ trong một cơ quan nhà nước Do vô tình

cả hai phát hiện ông Nam- thủ trưởng cơ quan, đã có hành vi tham ô tài sản của Nhà

Trang 27

nước Anh An rất muốn tố cáo nhưng lại sợ mất việc nên đành im lặng Còn chị Bình

đã làm đơn tố cáo ông Nam, sau đó chị đã bị ông Nam cho nghỉ việc mà không nêu rõ

lí do

a Hãy nhận xét về hành động của anh An và chị Bình?

b Khi có quyết định đuổi việc, chị Bình phải làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?

c Sau khi thấy chị Bình bị đuổi việc, nếu em là anh An em sẽ làm gì? Vì sao

a Anh An sợ bị đuổi việc rồi im lặng là sai Anh đã không tích cực thực hiệnquyền tố cáo của công dân Sự im lặng của anh còn thể hiện sự hén nhát và trái phápluật

Hành vi của chị Bình thể hiện sự chí công vô tư, tích cực thực hiện quyền tố cáo.-> cóđạo đức và tuân thủ pháp luật

b Chị Bình nên làm đơn khiếu nại tới cơ quan có thẩm quyền để giải quyết Phápluật sẽ bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người dân và xử phạt nghiêm minh các hànhvivi phạm dếnđến lợi ích của nhà nước và công dân

c Sau khi chị Bình bi đuổi việc, em là anh An thì sẽ ủng hộ việc làm của chịBình(tố cáo, khiếu nại) sau đó em cũng sẽ tố cáo việc làm của ông Nam với cơ quan cóthẩm quyền

Câu 3: Tình huống:

Ông Q gửi đơn tới Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện tố cáo một cán bộ của văn phòng

Ủy ban nhân dân huyện đã có hành vi nhận hối lộ Trong đơn tố cáo có ghi rõ tên mình

và cung cấp các chứng cứ liên quan tới việc nhận hối lộ này

a Ông Q tố cáo là đúng hay sai theo quy định của pháp luật?

b Đơn tố cáo trên gửi đúng người có thẩm quyền xem xét tố cáo hay chưa?

 Trong trường hợp này ông Q tố cáo là đúng pháp luật

 Vì ông đã thực hiện quyền tố cáo của công dân là: Báo cho cơ quan, tổ chức, cánhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ Ủy ban nhân dânhuyện

 Đơn tố cáo của ông Q đã được gửi đến đúng địa chỉ, đúng người có thẩm quyềngiải quyết tố cáo, theo quy định của luật khiếu nại tố cáo

Câu 4: Bà Lan là đại biểu Hội đồng nhân dân xã, Dũng là công dân của xã, Dũng đếnphản ánh với bà Lan về việc lấn chiếm đất đai, xây nhà trái phép của một số cán bộ xã Theo em:

- Việc công dân Dũng phản ánh với bà Lan có đúng địa chỉ không?

- Trách nhiệm của bà Lan trong việc này như thế nào?

- Bà Lan là đại biểu HĐND xã – là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhândân địa phương đó Dũng là cử tri, việc Dũng phản ánh với bà Lan các sai phạm củacán bộ địa phương là đúng theo quy định của pháp luật

- Trách nhiệm của ba Lan là:

+ Lắng nghe các ý kiến của của cử tri

+ Xem xét trả lời những yêu cầu kiến nghị của cử tri

+ Báo cáo, phản ánh hoặc kiến nghị với cơ quan Nhà nước ở địa phương để giải quyếtcác kiến nghị đó

Trang 28

+ Xem xét, đôn đốc việc giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dâ

4 Vận dụng: ( 2’)

Trang 29

B CHUẨN BỊ:

1 Mở đầu:( 3’)

Bài 21: Pháp luật Nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

1 Pháp luật là gì: Phỏp luật là quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nớc ban

hành, đợc Nhà nớc bảo đảm thực hiện bằng biện pháp giáo dục, thuyết phục, cỡng chế

2 Đặc điểm của pháp luật

- Tính quy phạm phổ biến

- Tính xác định chặt chẽ

- Tính bắt buộc chung (tớnh cưỡng chế)

3 Bản chất của pháp luật Việt Nam

- Thể hiện ý chí của giai cấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam; thể hiện quyền làm chủ của nhân dân Việt Nam trên tất cảcác lĩnh vực của đời sống xã hội

4 Vai trò của pháp luật Việt Nam

- Là công cụ để thực hiện quản lí nhà nước, quản lí kinh tế, văn hóa, xã hội

- Giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

- Là phương tiện phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ quyên và lợi ích hợppháp của công dân, bảo đảm công bằng xã hội

5 Trách nhiệm của công dân trong việc sống và làm việc theo hiến pháp và pháp luật

Công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp, pháp luật, tham gia bảo vệ an ninh quốcgia, trật tự, an toàn xã hội, giữ gìn bí mật quốc gia, chấp hành những nguyên tắc sinhhoạt công cộng

Tư liệu tham khảo: Quốc hội Việt Nam đã lựa chọn và quyết định lấy ngày 9/11,ngày ban hành Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của đất nước ta là NgàyPháp luật nước CHXHCN Việt Nam, để từ đó hằng năm chúng ta tổ chức tôn vinhHiến pháp, pháp luật, giáo dục ý thức thượng tôn pháp luật cho mọi người trong xã hội

3.Luyện tập: (29’)

Câu 1: Em hãy nêu bản chất và vai trò của Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

Việt Nam ?

Trang 30

-Bản chất : Pháp luật nước cộng hào xã hội chủ nghĩa Việt Nam thể hiện ý chí của giaicấp công nhân và nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam,thể hiện quyền làm chủ của nhân dân trên tất các lĩnh vực của đời sống xã hội

-Vai trò : Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, văn hóa

xã hội ; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, là phương tiện phát huy quyềnlàm chủ củ nhân dân,bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo côngbằng xã hội

Câu 2:Pháp luật là gì? Em hãy nêu đặc điểm, vai trò của pháp luật trong quản lý Nhà

nước, quản lý xã hội? Hãy so sánh sự giống nhau và khác nhau giữa đạo đức và phápluật về cơ sở hình thành, hình thức thể hiện và các biện pháp đảm bảo thực hiện?

- Khái niệm:

Pháp luật là những quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, đượcNhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế

- Đặc điểm của pháp luật:

 Tính quy phạm phổ biến: Các quy định của pháp luật là thước đo hành vi củamọi người trong xã hội, quy định khuôn mẫu, những qui tắc xử sự chung mang tính phổbiến

 Tính xác định chặt chẽ: Các điều luật được quy định rõ ràng, chính xác, chặtchẽ, thể hiện trong các văn bản pháp luật

 Tính bắt buộc (cưỡng chế): Pháp luật do Nhà nước ban hành mang tính quyềnlực Nhà nước, bắt buộc mọi người phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lí theoquy định

- Vai trò của pháp luật:

 Pháp luật là công cụ để thực hiện quản lí Nhà nước, quản lí xã hội, quản lí kinhtế; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

 Là phương tiện để phát huy quyền làm chủ của công dân, bảo vệ quyền và lợiích hợp pháp của công dân, đảm bảo công bằng xã hội

- Giống nhau: Đạo đức và Pháp luật có quan hệ chặt chẽ với nhau, cùng thực hiện cácquy tắc chung của xã hội; thực hiện chức năng điều chỉnh hành vi của con người, làmcho quan hệ XH tốt đẹp, có trật tự, kỷ cương

- Khác nhau:

Cơ sở hình thành

Đúc kết từ thực tiễn cuộc sống vànguyện vọng của nhân dân quanhiều thế hệ

Do Nhà nước ban hành

Hình thức thể hiện Thông qua các câu ca dao, tụcngữ, danh ngôn, châm ngôn. Các văn bản pháp luật, luật và các điều luật Biện pháp thực

hiện

Tự giác, thông qua tác động của

dư luận xã hội lên án, khuyếnkhích, khen, chê

Bằng tác động của Nhà nướcthông qua giáo dục, thuyết phục,cưỡng chế

Câu 3:

Trang 31

a/ Pháp luật là gì? Ngày pháp luật của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam làngày mấy, tháng mấy? Vì sao mọi người “phải sống và làm việc theo Hiến pháp vàpháp luật”?

b/ Theo em tại sao nhà trường phải có nội quy? Biện pháp để đảm bảo cho nội quy đượcthực hiện? Hãy hình dung nhà trường như một xã hội thu nhỏ và thử tưởng tượng một

xã hội không có pháp luật thì sẽ như thế nào?

Trả lời a/ Pháp luật là những quy tắc xử sự chung có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành

được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡngchế

- Ngày pháp luật của nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam là ngày 9 tháng

11

- Chúng ta phải sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật vì:

+ Nhà nước ta là nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

+ Nhà nước quản lí xã hội bằng pháp luật, không ngừng tăng cường pháp chế xãhội chủ nghĩa

+ Mọi công dân đều có quyền và nghĩa vụ như nhau trước pháp luật

+ Vì vậy, mỗi công dân cần phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật, bắt buộc sống

và làm theo Hiến pháp và pháp luật

b/ Nhà trường phải có nội quy để bảo đảm nề nếp, kỉ cương, kỉ luật của nhà trường

- Biện pháp để đảm bảo cho nội quy được thực hiện: Phổ biến, tuyên truyền, giáo dụcnội quy cho học sinh

- Một xã hội không có pháp luật thì xã hội sẽ rối loạn, không thể phát triển được

4 Vận dụng: ( 2’)

+ Nắm vững đựơc các phương pháp làm bài tập môn GDCD 9

Trang 32

1 Mở đầu:( 3’)

I-ÔN TẬP CHÍ CÔNG VÔ TƯ

1 Chí công vô tư là gì? Hãy nêu ví dụ về một việc làm thể hiện chí công vô tư.

- Chí công vô tư là phẩm chất đạo đức của con người, thể hiện ở sự công bằng, khôngthiên vị, giải quyết công việc theo lẽ phải, xuất phát từ lợi ích chung và đặt lợi íchchung lên trên lợi ích cá nhân

- Nêu một ví dụ, có thể là: Một người cán bộ lãnh đạo biết lắng nghe và tiếp thu ý kiếnphê bình của cán bộ cấp dưới để cải tiến công tác lãnh đạo được tốt hơn; một học sinhkhông vì cảm tình riêng mà bỏ qua hoặc che dấu khuyết điểm cho bạn; một người dânhiến đất của gia đình để xây trường học cho trẻ em

- Biểu hiện cụ thể của đức tính này Ý nghĩa

- Phương hướng rèn luyện của học sinh

- Là sự công bằng, không thiên vị, giải quyết công việc theo lẽ phải, đặt lợi ích chunglên trên lợi ích cá nhân

2 Vì sao phải chí công vô tư ?

Chí công vô tư có ý nghĩa như thế nào đối với mỗi cá nhân, cộng đồng, xã hội ?

- Người chí công vô tư sẽ luôn sống thanh thản, được mọi người vị nể, kính trọng

- Đem lại lợi ích cho tập thể, cộng đồng, xã hội, đất nước

- Làm cho đất nước giàu mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

- Được mọi người tin cậy, kính trọng

3 Cách rèn luyện

- Ủng hộ, quý trọng người chí công vô tư

- Phê phán những biểu hiện thiếu chí công vô tư

- Luôn thể hiện hành vi chí công vô tư trong cuộc sống

- Biết phân biệt các hành vi thể hiện chí công vô tư hoặc không chí công vô tư trongcuộc sống hàng ngày

Trang 33

- Biết tự kiểm tra hành vi của mình và cố gắng rèn luyện để phấn đấu trở thành người

có phẩm chất chí công vô tư trong cuộc sống

- Biết quí trọng và ủng hộ những hành vi thể hiện chí công vô tư

- Phê phán, phản đối những hành vi thể hiện tính tự tư tự lợi, thiếu công bằng tronggiải quyết công việc

“Phải để việc công, việc nước lên trên, lên trước việc tư, việc nhà”

“Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” là nền tảng của xã hội, là phẩm chấtđạo đức trung tâm của đạo đức cách mạng trong tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh”

Câu 4: Quan điểm của em về phẩm chất chí công vô tư trong xã hội hiện nay?

- Cách làm:

+ Khái niệm

+ Nêu ý nghĩa

+ Khẳng định sự tồn tại của phẩm chất chí công vô tư trong xã hội hiện nay

+ Mặt trái của xã hội

+ Liên hệ bản thân

- Chí công vô tư là phẩm chất đạo đức tốt đẹp, trong sáng và cần thiết của tất cả mọingười, nó thể hiện ở sự cụng bằng, giải quyết công việc theo lẽ phải, đặt lợi ích chunglên trên lợi ích cá nhân

- Trong sự nghiệp CNH- HĐH đất nước, chúng ta cần những con người có đức tính chícông vô tư, có như vậy tài sản của nhà nước, của nhân dân và sức lao động của conngười mới được nâng niu, giữ gìn, bảo vệ, không bị thất thoát, hư hỏng, không bị lợidụng

- Tuy nhiên trong giai đoạn hiện nay do sự tác động mặt trái của cơ chế thị trường đã

có không ít người dân , trong đó có một bộ phận không nhỏ là cán bộ công chức nhànước khi nói thì có vẻ chí công vô tư, song trong hành động và việc làm lại thể hiệntính ích kỉ, tham lam( như trù dập người tài, tham ô tham nhũng…), đặt lợi ích của cánhân lên trên lợi ích của tập thể, cộng đồng hay vì tình cảm riêng tư mà thiên vị tronggiải quyết công việc Đó là những kẻ giả danh chí công vô tư, cần bị lên án, vì nhữnghành vi này làm ảnh hưởng đến sự nghiệp xây dựng đất nước của chúng ta

- Là một học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường, em tự ý thức được mình cần phải rènluyện nhiều phẩm chất tốt đẹp, trong đó có phẩm chất chí công vô tư thông qua lời nói,việc làm hằng ngày, trong quan hệ đối xử với mọi người xung quanh

3 Luyện tập: (29’)

Câu 1: Có ý kiến cho rằng chỉ có người lớn, nhất là người có chức có quyền mới phải rèn luyện phẩm chất chí công vô tư, còn học sinh nhỏ không có điều kiện để rèn luyện phẩm chất đó.

Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?

- Không đồng ý

- Vì:

+ Chí công vô tư là phẩm chất đạo đức tốt đẹp, trong sáng và cần thiết của tất cả mọingười Vì vậy ai cũng phải rèn luyện, nhất là những người có chức có quyền Nó không

Trang 34

chỉ thể hiện qua lời nói mà phải thể hiện bằng hành động cụ thể trong cuộc sống hằngngày ở mọi lúc, mọi nơi

+ Với học sinh để rèn luyện đức tính chí công vô tư, chúng ta cần có nhận thức đúng

để phân biệt những hành vi chí công vô tư và không chí công vô tư, hơn thế nữa chúng

ta cần phải có thái độ ủng hộ, quí trọng người chí công vô tư và phê phán những hànhđộng vụ lợi cá nhân, thiếu công bằng trong giải quyết cụng việc, những hành vi nàylàm ảnh hưởng đến sự nghiệp xây dựng đất nước của chúng ta, như: tích cực tham giacác hoạt động của trường lớp, không bao che những việc làm sai trái của bạn bè, côngbằng khi nhận xét đánh giá về người khác

-> KL: hs cũng có thể rèn luyện phẩm chất chí công vô tư

Câu 2: Có ý kiến cho rằng người sống chí công vô tư chỉ thiệt cho mình.

- Không đồng ý

- Vì:

+ Nêu khái niệm, ý nghĩa

+ Người sống chí công vô tư không phải thiệt cho mình mà ngược lại họ được mọingười kính trọng Sống chí công vô tư luôn đem lại lợi ích cho đất nước và xã hội,trong đó có lợi ích cá nhân

+ Ví dụ

- Kl: Như vậy người sống chí công vô tư không hề thiệt cho mình

Câu 3: Em hiểu như thế nào về câu tục ngữ: “ Việc nước trước việc nhà" Em hãy lấy ví dụ minh hoạ.

- Giải nghĩa từ :

+ Việc nước: việc chung, việc xã hội, việc tập thể

+ Việc nhà: việc riêng, việc cá nhân, gia đình

- Câu tục ngữ có ý nghĩa: cần luôn luôn đặt việc chung của đất nước, của tập thể lêntrên, lên trước việc nhà, việc riêng của cá nhân Vì khi giải quyết được việc nước thìmột phần việc nhà cũng đã được giải quyết Có nghĩa khi giải quyết công việc thì phảixuất phát từ lợi ích chung, đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân

- KL:Câu tục ngữ đó thể hiện phẩm chất “Chí công vô tư”

Ví dụ: Khi đất nước có chiến tranh dù trong hoàn cảnh đó gia đình gặp khó khăntrở ngại gì thì mọi thành viên trong gia đình nhất là thanh niên trai tráng cũng lênđường ra trận đi theo tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc dù họ còn gánh nặng với giađình, người thân

Câu 4: Tình huống

Lan và Hòa là đôi bạn thân Hôm nay Lan là cờ đỏ, Lan đi kiểm tra sự chuẩn

bị bài tập của các bạn Hòa làm thiếu bài tập, nhưng Lan lại báo cáo với lớp là Hòa làm đủ.

- Em hãy nhận xét hành vi của Lan.

- Nếu là Lan, em sẽ cư xử ntn?

Trả lời:

*- Đưa ra ý kiến nhận xét: Hành vi của Lan là thiếu trung thực.

Trang 35

- Giải thích( dựa vào một số biểu hiện trong khái niệm để giải thích): vì việc làm củaLan chỉ xuất phát từ tình cảm riêng, không vì lợi ích chung của lớp; việc làm đó làthiên vị, không công bằng, không tôn trọng lẽ phải.

- KL: Lan là người không chí công vô tư

* Nếu là Lan:

- Báo cáo với lớp về sự thiếu sót của Hòa

- Sẽ tìm Hòa để tìm hiểu nguyên nhân, giải thích với Hòa lí do mình phải báo áo đúng

sự thật để Hòa hiểu và thông cảm cho mình

- Góp ý, động viên Hòa cố gắng sửa chữa thiếu sót

Câu 5: Giải thích câu ca dao sau:

“ Trống chùa ai vỗ thì thùngCủa chung ai khéo vẫy vùng nên riêng”

- Câu ca dao trên phê phán điều gì ? và khuyên chúng ta cần rèn luyện phẩm chất đạođức gì?

- Em đã làm gì để rèn luyện phẩm chất đạo đức đó?

Trả lời:

- Câu ca dao phê phán những ai có tính tham lam tư hữu ,vụ lợi,thấy tài sản của chung tậpthể thì muốn biến nó thành của riêng mình bằng mọi cách Đây là hành động tham ô, thamnhũng

- Câu ca dao khuyên chúng ta nên sống chí công vô tư

- Hiểu lời nói của Bác như sau:

+ Tách bạch việc chung (việc tập thể, việc xã hội) với việc riêng tư (cá nhân, gia đình),không để việc riêng tư xen lẫn vào việc chung

+ Lời dạy của Bác không phải là chỉ lo việc chung không lo việc tư mà thực ra trongviệc chung đã bao hàm việc riêng tư

+ Đôi khi cũng phải biết hi sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích của tập thể, của xã hội

* Ví dụ: (có thể lấy tấm gương của Bác Hồ để chứng minh)

- Trong thực tế:

Trang 36

+ Đại đa số mọi người luôn học tập và làm theo tấm gương chí công vô tư như lời Bácdạy.

+ Vẫn còn có một vài bộ phận làm trái với lời dạy của Bác Hồ, đó là lợi dụng việcchung để mưu lợi cá nhân; lẫn lộn việc chung với việc riêng trong giải quyết công việc

* HS lấy được ví dụ chứng minh

- Liên hệ bản thân về phẩm chất chí công vô tư

Câu 2 Em hiểu như thế nào về câu tục ngữ:“Việc nước trước việc nhà”, em hãy lấy

4 Vận dụng: ( 2’)

Hs xem lại phần nội dung các bài GDCD 9 kì 1.

Đọc thêm tài liệu tham khảo môn GDCD 9

- Thế nào là tự chủ, ý nghĩa của tính tự chủ trong cuộc sống cá nhân và xã hôi

- Sự cần thiết phải rèn luyện và cách rèn luyện để trở thành một người có tính tự chủ

Trang 37

- Nhận biết những biểu hiện của tính tự chủ.

- Rèn luyện tính tự chủ vận dụng trong gia đình, nhà trường và xã hội

2- Kĩ năng:

- Vận dụng kiến thức bài học vào trong kiến thức thực tế cuộc sống

3- Thái độ:

- Sống, học tập, ứng xử phù hợp với những chuẩn mực đạo đức và pháp luật

4- Phát triển năng lực: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, năng lực giải quyết vấn

đề

B CHUẨN BỊ:

1 Mở đầu:( 3’)

1 Thế nào người biết tự chủ ?

- Người biết tự chủ là người làm chủ bản thân; làm chủ suy nghĩ, tình cảm và hành vicủa mình trong mọi hoàn cảnh, tình huống

- Biểu hiện: bình tĩnh tự tin và biết tự điều chỉnh hành vi của mình

2 Vì sao phải tự chủ ?

- Giúp ta sống đúng đắn và cư xử có văn hóa, có đạo đức

- Đứng vững trước những khó khăn và thử thách

3 Rèn luyện:

- Tập suy nghĩ trước khi nói và hành động

- Sau mỗi việc làm cần xem lại thái độ, lời nói và hành động của mình là đúng hay sai

và kịp thời rút kinh nghiệm

-Biết đánh giá bản thân và người khác về tính tự chủ

- Biết kiềm chế bản thân để xử lý mọi tình huống (trong nhà trường, gia đình và xãhội)

- Tôn trọng những người biết sống tự chủ

- Có ý thức rèn luyện tính tự chủ trong quan hệ với mọi người và trong những côngviệc cụ thể của bản thân

* Ca dao:

Dù ai nói ngả nói nghiêngLòng ta vẫn vững như kiềng ba chân

- Khi có điều gì khiến em không hài lòng, em sẽ xử sự như thế nào ?

- Nêu vài tình huống để học sinh suy nghĩ và tìm cách xử sự

3 Luyện tập: (29’)

Câu 1 Có ý kiến cho rằng người có tính tự chủ phải là người luôn luôn hành động

theo ý mình, không cần quan tâm đến hoàn cảnh và mọi người xung quanh

Trang 38

Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao?

Gợi ý- Không tán thành ý kiến đó

- Giải thích: Người biết tự chủ cần phải quan tâm đến hoàn cảnh và mọi người xungquanh mình vì:

+ Tự chủ không có nghĩa là sống một cách đơn độc, khép kín, mà vẫn cần giao tiếp vàhoạt động

+ Người biết tự chủ là người phải luôn biết biết lắng nghe ý kiến của mọi người để tự điều chỉnh thái độ, hành vi của mình theo hướng đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh, tình huống

Câu 2 Linh là học sinh lớp 9 Linh đang học bài ở nhà thì Tuấn đến rủ Linh

đi chơi điện tử ăn tiền Nếu là Linh, trong trường hợp đó, em sẽ làm gì? Vì sao em làm như vậy?

- Nêu cách ứng xử của bản thân: Kiên quyết và khéo léo từ chối không đi chơi điện tử

ăn tiền, khuyên Tuấn không chơi điện tử ăn tiền và rủ Tuấn cùng học bài

- Giải thích lí do : Chơi điện tử ăn tiền là một hình thức cờ bạc, là tệ nạn xã hội, bị pháp luật nghiêm cấm.

Câu 3:Theo em, học sinh cần rèn luyện như thế nào để trở thành người có tính tự

chủ cao ? Hãy nêu cách rèn luyện của em

- Luôn có ý thức rèn luyện làm chủ những suy nghĩ, tình cảm và hành vi của bản thântrong các hoạt động, các tình huống, hoàn cảnh của cuộc sống hàng ngày

- Tự tin trong học tập và các hoạt động tập thể; kiên định thực hiện và bảo vệ cái đúng,cái tốt; không a dua theo bạn bè xấu làm điều không đúng (chia bè phái, mất đoàn kết,trốn học, bỏ học, tham gia vào các tệ nạn xã hội )

Câu 4: ý nghĩa của câu ca dao:

Dù ai nói ngả nói nghiêng

Lòng ta vẫn vững như kiềng ba chân

- Nói ngả, nói nghiêng: có nghĩa là có nhiều quan điểm, ý kiến khác nhau về cùng một sựviệc

- Kiềng ba chân: một vật dụng trong nhà bếp, được thiết kế ở thế cân bằng, dù gặp bấttrắc gì thì cũng vững vàng, khó lay chuyển

-> Khi đã quyết tâm, dù bị người khác ngăn trở cũng vẫn vững vàng không thay đổi ýđịnh của mình

->Câu ca dao muốn nhắc nhở mọi người cần có đức tính tự chủ

 Nêu được khái niệm tự chủ

 Nêu biểu hiện tự chủ : luôn bình tĩnh, không nóng nảy vội vàng trong hànhđộng; cư xử với mọi người ôn tồn, mềm mỏng, lịch sự; trước khó khăn khônghoang mang, sợ hãi, chán nản; biết tự kiềm chế những ham muốn của bản thân

 Nêu được cách rèn luyện Tập suy nghĩ kỹ trước khi hành động; Sau mỗi việclàm cần xem lại lời nói, thái độ, hành động của mình đúng hay sai để kịp thời rútkinh nghiệm, sửa chữa; Tập hạn chế đòi hỏi mong muốn hưởng thụ cá nhân, xalánh cám dỗ, tránh việc làm xấu

Câu 5: Tự chủ trước hiết là làm chủ bản thân Tại sao có thể nói nếu làm

Tiêu đề	Kế Hoạch Bồi Dưỡng Học Sinh Giỏi GDCD 9
Người hướng dẫn	Hà Thị Hướng
Chuyên ngành	Giáo Dục Công Dân
Thể loại	Giáo Án
Năm xuất bản	2023-2024

Định dạng
Số trang	76
Dung lượng	440 KB