Người sử dụng báo cáo tài chính khó khántrong việc tiếp cận các thồng tin tại đơn vị được kiểm toán.. Kiểm toán viên bị xem là bất cẩn nếu người đã phải gánh chịu một khoản lỗ do việcdựa
Trang 1TRUCJNCi f>�I HQC CONG NCiHl�P TP HCM
KHOA K( TOAN - KIEM TOAN
BQ MON KIEM TOAN
KIEM TOAN ca BAN
TS Huynh Tan Dung (Chu bien)
ThS Nguyen Quoc Nhat - ThS Nguyen Thi Nhu · Huang
Trang 2TRUONG DAI HOC CONG NGHIEP TP HO CHI MINH
TS Huynh Tin Dung (Chu bien)
ThS Nguy�n Qu6c Nhit - ThS Nguy�n Thi Nhu Hu·ong
Trang 3L0IM0DAU
KiSm toan la mon hQC cua sinh vien nganh K� toan, KiSm toan va Tai chinh DS giup sinh vien c6 duqc cac ki�n thuc, ky nang va d�o due ngh� nghi�p kiSm toan nhu cac khai ni�m ca ban v€ kiSm toan, phuang phap thvc hanh kiSm toan, xay d\mg va tri�n khai quy trinh kiSm toan, cac yeu c!u nguyen tiic c6t loi v€ d�o due Khoa K� toan - KiSm toan, Truong f)�i hQC Cong nghi�p TP.HCM xin gi&i thi�u cu6n sach bai t�p Ki Sm toan nay
N9i dung cua giao trinh da can cu vao cac Chuftn mvc kiSm toan cua Vi�t Nam, Qu6c t€, cac van ban quy ph�m phap lu�t v€ kiSm toan cua Vi�t Nam da ban hanh trong thai gian qua va cac giao trinh kiSm toan trong va ngoai nu6c dS bien so�n Cu6n sach bai t�p nay duqc sAp x�p theo thu tv cua cac chuang trong cu6n sach giao trinh ki�m toan ca ban do B9 mon ki�m toan, khoa k€ toan - kiSm toan, truang D�i hQC Cong
Nghi�p TP H6 Chi Minh bien so�n Cu6n bai t�p nay g6m 2 ph!n chinh trong m6i chuang, ph!n 1 cau h6i triic nghi�m va ph!n 2 la cac tinh hu6ng va bai tap Ben c�nh cac bai t�p t\I lam dS cac b�n nghien CU'U (*) dm c6 phdn hu&ng ddn dap ari cua m6i chuang a phia sau cu6n sach
Sach bai t�p nay duqc t6 chuc bien so�n g6m:
TS Huynh Tdn Dung (Chu bien), ThS.Nguy�n Qu6c Nhdt, Th.S Huynh Huy H�nh
va ThS Nguy€n Thi Nhu Huang
Nh6m tac gia da c6 nhi�u c6 gAng trong bien so�n, song khong th€ tranh khoi nhfrng khi�m khuy€t, rdt mong nh�n duqc y ki€n dong g6p cua sinh vien, b�n dQc va d6ng nghi�p thong qua mail: bomonkiemtoan.faa@gmail.com d� I!n xudt ban sau tai li�u se hoan chinh han
Tran trQng cam an
Chu bien: TS Huynh Tdn Dung
3
Trang 4Ml)C Ll)C LO'IMOl>A.U
CHU'ONG 1 :TONG QUAN VE KIEM TOAN 7
PHAN I: cAu H6I TRAC NGHI$M 7
PHAN II: BAI TAP 12
CHUONG 2: cAc KHAI NI]::M Cd BAN s(r Dl)NG TRONG KIEM TOAN 20
PHAN I: cAu H6I TRAC NGI$M 20
PHAN II: BAI TAP - 32
CHUONG 3:PHUdNG PHAP KIEM TOAN 47
PHAN I: cAu HOI TRAC NGHI]::M 47
PHAN 2: BAI TAP 52
CHVONG 4: QUY TRINH KIEM TOAN BAO cAo TAI CHINH 57
PHAN 1: cAu HOI TRAC NGHI]::M 57
PHAN II: BAI TAP 62
cAuH6I vA BAI TAP TONG HOP CHO TAT cA cAc CHUONG 69
PHAN II:CAU HOI TRAC NGHI]::M VE CHUAN MlJC KIEM TOAN 69
PHAN II: BAI TAP 83
HU'ONG DAN TRA LOI cAu H6I TRAC NGHI$M v A BAI TAP 91
CHVdNG 1: TONG QUAN VE KIEM TOAN 91
CHU'dNG 2: cAc KHAI NI]::M Cd BAN SU Dl)NG TRONG KIEM TOAN 96
PHAN I: cAu HOI TRAC NGHI]::M 96
PHAN II: BAI TAP 96
CHU'dNG 3: PHVdNG PHAP KIEM TOAN 100
PHAN I: cAu HOI TRAC NGHI]::M 100
PHAN II: BAI TAP 100
CHVdNG 4: QUY TRINH KIEM TOAN BAO cAo TAI CHINH 102
PHAN I: cAu HOI TRAC NGHIJ;M 102
PHAN II: BAI TAP 102
BAI TAP TONG HOP cAc CHlJdNG 103
PHAN I: cAu HOI TRAC NGHI]::M � 103
PHAN II: BAI TAP 103
TAI L1iu THAM KHA.O
Trang 5CHƯƠNG 1 TÔNG QUAN VÈ KIỂM TOÁN
PHÀN I: CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
1 Điều nào sau đây khồng phải là lý do chính của việc kiểmtoán báo cáotài chính:
a Do mâu thuẫn quyền lợi giừa nhà quản lý của đơn vị đuợc kiểm toán với kiểm toán
viên độc lập
b Sự phức tạp của các vấnđề liên quanđếnkế toánvà trình bày báo cáo tài chính
c Người sử dụng báo cáo tài chính khó khántrong việc tiếp cận các thồng tin tại đơn vị
được kiểm toán
d Tác động của báo cáo tài chính đến quá trình ra quyết định củangười sử dụng
2 Kiểm toán hoạt động thường đượctiếnhành bởikiểm toánviênnội bộ, hay kiểm toán
viên của nhà nước và đôi khi bởi kiểm toán viên độc lập Mục đích chính của kiểmtoán hoạt độnglà:
a Cung cấp sự đảm bảorằng hệ thống kiểm soát nội bộ hoạtđộng đúng như thiết kế
b Nhầm giúp đỡ kiểm toánviên độc lập trong việc kiểm toánbáo cáo tài chính
c Nhằm cung cấp kết quả kiểm tra nội bộ về các vấn đề kế toán và tài chính cho các
nhàquản lý cấp cao của côngty
d Cung cấp sự đánh giá về hoạt động của một tể chức trong việc đáp ứng mục tiêu của
tổ chức đó
3 Câu nào mô tả đúngnhất về kiểm toán hoạt động:
a Kiểm toán hoạt động tập trung kiểm tra kế toánvàtài chính đối với một công ty mới
đượcthành lập
b Kiểm toán hoạt động tập trung vào việc kiểm tra sự trình bày trung thực và hợp lý
tình hình tài chínhcủa doanhnghiệp
Trang 6c Xem xét và đánh giá về tính hữu hiệu và hiệu quả của một hoạt động hay một bộ phậntrong đơn vị.
d Cả 3 câutrên đều đúng
4. Câu nào không phải là yêu cầu cơ bản của đạo đức nghề nghiệp?
a Chấtlượngdịch vụ '
b Tính chuyên nghiệp
c Sựtin cậy
d Sự bảo mật 7
5 Kiểm toán nhà nước là loại kiểm toán:
a Do KTV của đơn vị thực hiện
b Do công chức nhà nước thực hiện
c Do KTV độclập thực hiện
d Các câu trên đều đúng
6 Kiểmtoán nội bộ:
a Chỉcần thiết với doanhnghiệp lớn
b Cầnthiết đối với mọitồ chức từ hai người trở lên
d Không cầnthiếtđối với DNTN
7. Hoạt động nào sau đây khôngphải là kiểm toán tuân thủ:
a Kiểm toáncty thành viên về việc thực hiện quychế của tồng cty
b Kiểmtoán của cơ quan thuế với các DN
c Kiểm toán DN theo ycầu ngân hàng về việc chấp hành các điều khoản của HĐ tín
dụng
d Kiểm toán một phân xưởng mới để đánh giá hiệu quảhoạt động và đề xuất các biện
Trang 78 BCTC một DN đầu tư nước ngoài cần kiềm tra trước khi nộp cơ quan chức năng, do
KTVnào tiến hành và thuộc loại hình kiểm toán nào?
a KT BCTC/KTV nội bộ
b KT tuânthủ/KTV độc lập
c KT BCTC/KT nhà nước
d KT BCTC/KTV độc lập
9. Điều nào dưới đây không phảilàmụcđích của hò sơkiểm toán:
a Làm cơ sở cho BCTC đã kiểm toán
b Làm cơ sở cho BCKTcủa KTV
c Trợ giúp cho việc xử lýcác phát sinh sau cuộc kiểmtoán
d Chứng minh rằng cuộc kiểm toán đã tiếnhành phùhọpvới các chuẩn mực kiểm toán
10 KTV phải chịu tráchnhiệm về:
a Bảo đảm BCTC đã kiểmtoán là không còn sai sót trọng yếu chưa được phát hiện
b Còn tồn tại các yếu kém củaHTKNB củakháchhàng
c Pháthiệnmọi thông đồng của nhân viên đơn vị
d Phát hiện và thông báo kịp thời mọi gian lận và sai sót trong BCTC của đơn vị choHĐQT
11 Thí dụ nào sau đây là củakiểm toán tuân thủ:
a Kiểm toán việc lập BCTCcóthực hiện theo đúng chuẩn mực kế toán không?
b Kiểm toánviệc chấp hành điềukhoản của họp đồngtín dụng
c Kiểm toán đơn vịtrực thuộc hoạt động có hiệu quảkhông?
d Cả 3 câu trên đềuđúng
Trang 812 Phân loại theo chủ thể, kiểm toán baogồm:
a KTĐL, KTNN, KTTT
b KTĐL, KTNN, KTNB
c KTBCTC, KTTT, KTHĐ
13 Để giảm bót trách nhiệm quản lý của mình, KTV nên:
a Tìmhiểu kỹlưỡngvề đơnvị được kiểm toán và lập kế hoạch chu đáo
b Luôn chấphành các chuẩn mựckiểm toán
c Phát hành các báocáo từ chối cho ý kiến
d Luôn tham khảo ý kiến luậtsư hoặctưvấn
14 KTV được yêu cầu đưara ý kiến nhậnxét về BCTC vì:
a Việc lập BCTC thể hiện trung thực tình hình tài chính của doanh nghiệp là một vấn
đề phức tạp
b Doanh nghiệp cần có sự trợ giúp độc lập để đánh giá cácthông tin trên BCTC
c Cần ý kiến nhận xét của một người độc lập vì doanh nghiệp không thể khách quankhi nhậnxét vềBCTC do chính mình lập
d Các cổ đông cần có ý kiến nhận xét về việc quảnlý, điều hànhkinh doanh của BGĐ
15 KTV phải tuân thủ các nguyêntắc đạo đức nghề nghiệp để:
a Bảo vệquyền lợi chính đánghợp pháp của khách hàng
b Khôngbị thuhồi chứng chỉ KTV
c Được người sử dụng kết quả kiểm toántin cậy
d Cả 3 câutrên đều đúng
Trang 916 KTV phải chịu trách nhiệm về việc:
a Bảo đảm BCTC đã kiểm toán là hoàn toàn chính xác
b Phát hiệnmọigian lận và sai sót trong BCTC của đơn vị
c Thực hiện đầy đủ kỹ năng kiểm toánvới một sự thận trọng nghềnghiệp cao
d Pháthiện gian lận và sai sót của nhân viên đơn vị
17. Kiểm toán nội bộ của đơn vị sovới chính đơn vịđó là loại kiểm toán:
a Độc lập
b Khách quan
c Vộtư
d Cả 3 đều sai
18. Người sử dụng BCTC cóthể mong đợi hợp lý ở KTV độc lập là:
a Kiểm tra tất cả mọi nghiệp vụkinh tế phát sinhđể đảm bảo là BCTC hoàn toàn chính
xác
b Chắc chắnlà đơn vị khôngphá sản trong thời gian ítnhất là một năm tới
c Pháthiệnvàtư vấn cho nhà quản lý đơn vị sữa chữa mọi khuyết điểm của HTKSNB
d Đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý của BCTC trên cácphương diện chủ yếu
19. Một kiểm toán viên cần tỏ ra độc lập để:
a Duy trì sựtin cậy của công chúng
b Trở nên thật sự độc lập
c Tuân thủ chuẩn mực kiểmtoán
d Duytrì một thái độ khôngthiên vị
Trang 1020 Hãy chọn câu đúng nhất trong các câu sau đây:
a Sự tuân thủ các chuẩn mực kế toán sẽ giúp cho báo cáo tài chính luôn luôn đuợc trìnhbày một cách trung thực và hợp lý
b Kiểm toán viên không được coi là bất cẩn nếu tự chúng minh được rằng trong quá
trình kiểm toán đã luôn luôn tuân thủ các chuẩnmực kiểm toán hiện hành
c Kiểm toánviên có thể không bị xem là bất cẩnnếu tin tưởng nhũng giải thích của các
nhà quảnlý
d Kiểm toán viên bị xem là bất cẩn nếu người đã phải gánh chịu một khoản lỗ do việcdựavào báo cáo tài chính đã được kiểm toán để ra quyết định
PHÀN II: BÀI TẬP
1 Sau đây làcác công việc liên quan đếnviệc lập báo cáo tài chính, kiểm toánbáo cáo
tàichính vàpháthành báo cáo năm:
a Phân tích các sựkiện và các nghiệp vụ kinh tế
b Phân loại và tổng hợp các dữ liệuđã ghi nhận
c Gửi báo cáo kiểm toánđến đơn vị được kiểm toán
d Điềuchỉnh sai sót trênbáo cáo tài chính(nếu có)
e Phát hànhbáo cáo tài chínhvà báo cáo kiểm toán '
f Đưara ý kiến về báo cáo tàichính
g Đánh giá và ghi chép các nghiệpvụ kinh tế
h Thuthập và đánh giá bằngchứng kiểm toán liên quan đến báocáo tài chính
i Lập báo cáo tài chính theo yêucầucủa chuẩn mựcvà chếđộkế toán hiện hành
j Kiểm tra xem các thong tin tài chính có được trình bày trung thực và họp lý, phù
hợp với chuẩn mực và chế độ kếtoán hiệnhành hay không?
Yêu cầu: Sắp xếp theo các công việc nêutrên theo trật tự nhằm mô tả quy trình lập báocáo tài Chính, quy trình kiểm toán và cho biết mối liên hệ giữa chúng với nhau (có thểtrình bày dưới dạng sơ đồ)
Trang 112 Kiểm toán viên Phú và cộng sự kiểm toán báo cáo tài chính năm đầu tiên của công
tỵHồng Vũ,một công ty kinh doanhtrong lĩnh vực điện tử
Khi ký hợp đồng kiểm toán, giám đốc đơn vị đã cho biếtmục đích kiểm toán là
để xin vay ngân hàng I-Vina Vì công việc cấp bách, ban giám đốc đề nghị kiểm toán viênPhú sớm kết thúc việc kiểm toán
Kiểm toán viên tập sự Ngọc được giao kiểm toán hai khoản mục trọng yếu nhất
là hàng tồn kho và nợ phải thu, kiểm toán viên Phú phụ trách các khoản mục còn lại
Cuộc kiểm toán được kết thúc nhanh chóng và sau khi kiểm tra sơ lược bởi chủ nhiệm
Hồng, côngty kiểm toán đã phát hành báo cáo chấp nhận toàn phần
Donhận thấykết quả kinh doanh rất khả quan, ngân hàng I-Vinađã chuẩn y cho
vay Sau đó, 6 thángcông ty Hồng Vũ đã phá sản Qua điều tra, người ta phát hiện rằng rất nhiều khoản mục đã công bố sai vào thời điểm lập báo cáo Một trong các sai phạm
đó là trong khoản mục tồn kho có rất nhiều khoản mục bị hư hỏng và số lượng cũng đã
bị khai khống đáng kể, nhưngkiểm toán viên tậpsựNgọc không nhận rađược
Sau đó, một thời gian ngắn ngân hàng I-Vina đã khởi kiện công ty kiểm toán vềtội bất cẩn Công ty kiểm toán cho rằng vì họ không ký hợp đồng với nghân hàng nên
không chịu trách nhiệm với ngân hàng và họ không bất cẩn mà do công ty Hồng Vũ
gian lận
Yêu cầu: Hãy cho biết, theo bạn kiểm toán viên Phú và Ngọc có bất cẩn hay không? Việc không ký kếthợp đồng với ngân hàng I-Vian có thể là một phương tiện đểbảo vệ cho kiểmtoán viênvà công tykiểm toán hay không?
3 Có một số ý kiến cho rằng: “Hoạt độngkiểm toán độc lập không đống góp gì cho sự
tăng trưởng tổng sản phẩm quốc dân, cũng như sự thịnh vượng chung củaxã hội bởi vì
kiểm toán viên không sáng tạo ra cái mới mà chỉ đơn thuần là kiểm tranhững gì ngườikhác đã làm ra” Bạn đồng ý với ý kiến trên không tại sao?
4. Để ngăn ngừa các gian lận thương mại, nhà nước cần phải bắt buộc mọi doanh
nghiệp thương mại đều phải mời kiểm toán độc lập để kiểm toán báo cáo tài chính hay không ?Tại sao ?
Trang 125. Hãy bình luận câu nói sau “ Kiểm toán viênnội bộ là một nhân viên làm thuê, anh ta
không có tráchnhiệm đạo đức đốivới nguời nàokhông phải là chủ nhân của anh ta”
6. Có ý kiến cho rằng: “ Đạo đức nghề nghiệp không cần thiết nếu pháp luật đã quyđịnh một cách đầy đủ về trách nhiệm của kiểm toán viên Thí dụ, nếu kiểm toán viên
không bảo mật thông tin của khách hàng, họ sẽ chịu trách nhiệm pháp lý trước khách
hàng theo quy định của luậtpháp”
Yêu cầu:
- Anh (chị) hãynhận xétý kiến trên?
- Anh (chị) hãy nêu trường hợptrong đó kiểm toán viên có hành vi không đúng về đạođức nghề nghiệp mà vẫn không chịu trách nhiệmpháp lý, giả sử các quy định củapháp
luật đã được ban hành đầy đủ và thực hiệnnghiêmtúc
7. Xem xét cáctình huống sau và nhận xét xemkiểm toán viên có viphạm chuẩn mực đạo đức nghề nghiêp của kiểm toán viên không?
Một khách hàng yêu cầu anh Tân, kiểm toán viên công ty kiểm toán AAA, lắp cho
họ một hệ thống máy tính đề quản lý quá trình sản xuất kinh doanh Anh Tân là một người không có kinh nghiệm về loại công việc này Tuy nhiên, anh vẫn nhận lời với
khách hàng và sauđó thuê mộtchuyên viêntin học làm công việc này Nguời này không
biết công việc gì về kế toán nhưng anh Tân rấttin tưởng vào khả năng chuyên môn của anh ta Do công việc mang tính kỹ thuật cao nên anh Tân không thể nào theo dõi hết
côngviệc của chuyên viên tin họcnày
Do mạng lưới kinh doanh của công ty Việt Nhật rất rộng và có nhiều khách hàng
khácnhau, vàđể tạothuận lợi cho công việc kiểm toán, công ty kiểm toán AAA bố trí Anh Tùng, con của ông Trưởng phòng kinh doanh công ty Việt Nhật, vào kiểm toán
công ty ViệtNhật
8. Bảng cân đối kế toán của Công ty Minh Hạ ngày 31.12.20IX báo cáo tổng tài sản
là 800 triệuđồng Nếu Công ty Minh Hạ chấm dứt hoạt động, tài sản củanó có thể bán
được vớigiá 800 triệuđồng không? Tại sao?
Trang 139 Trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chínhngày 31.12.20X của công ty Toàn Tâm,
kiểm toán viên phát hiệnnhững tình huống sau:
a Công tyghi nhận một máy CNC trị giá 90.00.000 đồng như là một chi phí trong kỳ
mặc dù thời gian sử dụng của chiếc máy là 5 năm
b Côngty ghi nhận toàn bộ khoản tiền thuê nhà trả trước 3 năm của một khách hàng,bát đầu từ 1.1.20IX vào doanh thunăm 20IX
c Chính sách khấu hao của công ty là khấu hao đường thẳng với thời gian tính khấu hao chỉ khoảng 50% thời gian hữu dụng của tài sản Mức khấu hao này được cơ quanthuế đồng ý
d Dựa vào kết quả công bố tại buổi họp Hội đồng quản trị của công ty liên doanhToàn Tâm-Busan, Toàn Tâm ghi nhận khoản lãi được chia vào thu nhập hoạt động tài
chính dùchưa nhận được tiền
Yêu cầu ĩ Hãy cho biết đối với mỗi tình huống:
a Cách thức xử lý của công ty Toàn Tâm có gì sai về mặt kế toán so với chế độ hiện
hànhkhông?Tại sao?
b Những giả thiết, khái niệm hay nguyên tắc nào dưới đây được sử dụng trong việchình thành các cách thức xử lý kế toántrên: thận trọng, cơsở dồn tích, nguyên tắc tương xứng,nguyên tắc ghinhận doanhthu, trọng yếu
10. Trong quá trình kiểm toán BCTC của công ty DEASIN cho năm tài chính kết thúc
31/12/201X, KTV phát hiện cáctình huống sau:
a Một lô hàng giá bán chưa thuế GTGT 500trđ, thuế GTGT 10% đã xuất kho gửi đi
bán nhưng chưa được bên mua chấp nhận, tuy nhiên kế toán đã ghi nhận nghiệp vụ này
vào doanh thu năm20 Ix, giá vốn lô hàng bằng 70%giá bán
b Một hợp đồng cho thuê kho trong 3 năm, bắt đầu từ 1/7/201X và kết thúc
30/06/201x4-3, tổng số tiền thuê chưa có thuế GTGT là 3 tỷ đ, thuế GTGT 10%, phảithanh toán 30% khi thuê Đơn vị đã ghi nhận toàn bộ doanh thu vào năm 20Ix và hạch
toán chi phíthực tế phát sinh trong năm là 120 trđ
Trang 14c Một số TSCĐHH dùng trong công tác quản lý đã khấu hao hết nhưng đơn vị vẫn
tiếptục khấuhao với số tiền 80trđ
d Trong năm một số hàng tồnkho bị mấtđượctreo ở tài khoảnthiếu mất chờ xử lý trịgiá 300trđ, đã có biên bản không xác định được nguyên nhân và tính vào khoản lỗ trong
năm
e Một lô hàng mua theo giá FOB Busan, chứng từ chuyển hàng lên cảng Busan
25/12/20lx, chứng từ về cảng Bến Nghé 10/01/201x+l, phiếu nhập kho 12/01/201x+l, đơn vị ghi sổ số hàng tồn kho vào năm 201x+l
Yêu cầu: Hãy cho ý kiến về cách xử lý của đơn vị về các tình huống trên? Cách xử lý trên có ảnh hưởng đến tổng tài sản, doanh thu, lợi nhuận, như thế nào? Biết thuế suấtthuế TNDN áp dụngcho đơn vị năm 201X là 20%
11. KTV Vũ được giao kiểm toán BCTC cho cty Medola kết thúc 31/12/201X, cty
Medola được thành lập cách dây 3 năm nhưng đây là năm đầu tiên BCTC được kiểm
toán Qua tiếp xúc KTV được anh Lợi- kế toán trưởng cho biết người tiền nhiệm củaanh đã xử lý một số nghiệp vụ không hợp lý trong năm đầu tiên hoạt động của cty, cụ
thể một số khoản chi mua sắm tài sản phải ghi vào TSCĐ nhưng lại ghi vào chiphí Anh
Lợi cho biết trong hai năm qua, từ khi anh đảm nhiệm loại sai sót đó không còn xảy ra,
tuy nhiên bản than anh cũng không tin tưởng số dư mà anh nhận bàn giao từ người tiềnnhiệm
Yêu cầu:
- Hãy nêu những ảnh hưởng nếu có của các sai sót trước đây về TSCĐ đến những
khoản mục cụthể của BCTC kết thúc 20IX
- Ông Tâm, GĐ cty Medóla đề nghị KTV Vũ giới hạn phạm vi kiểm tra trong năm20IX, không xem xét lại số dư đầu kỳ Theo anh (chị) KTV Vũ có thể đồngý với ý kiến
củaôngTâm không? Vì sao?
12 Khi tiến hành kiểm toán BCTC cho cồng ty TNHH PK SGII kiểm toán viên An đã gặp cáctình huống độc lập sau đây:
Trang 15a Haitháng trước khi kếtthúc niên độ, kế toán tổng hợp công tyPK SGII đã nghỉ việc
và cty chưa tìm được người thay thế Do đó những nghiệp vụ phát sinh củacty trong hai
tháng cuối niên độ chưa được ghi vào sổ sách Vì An đã kiểm toán BCTC cho cty năm trước nên cty đã nhờ An lập BCTC cho cty Sau đó An kiểm toán BCTC cho năm hiện hành
b Khi biết An phụ trách kiểm toán BCTC cho công ty PK SGII nên Tâm đã nhờ Ancung cấp thông tin về HTKSNB của cty PK GII, vì Tâm đang thực hiện đề tài “những
giải pháp nâng cao hiệu quả của HTKSNB” Tâm hứa sẽ bảo mật các thông tin mà An
cung cấp
c Khi tiến hành kiểm kê hàng tồn kho, cty PK SGII tặng cho An một túi xách của
côngty sản xuất làm kỷ niệm
Yêu cầu: trong từng tình huống trên, bạn hãy cho biết nếu nhận lời thì KTV An có vi phạm đạođức nghề nghiệp không? Vì sao?
13. Theo anh (chị), Công ty cổphần có niêm yết có thuộc đối tượngbắt buộc kiểm toán
không? vì sao?
14 Ồng Thành là một thành viên trong ban giám đốc của công ty Thuận Lợi Trongmột
cuộc họp của ban giám đốc về việc phê chuẩn kế hoạch tài chính cho năm 20 Ix, cố hai khoản chi phí dự kiến cho công việc kiểm toán nội bộ và kiểm toán báo cáo tài chínhlàm ông Thành chú ý Ông Thành khônghiểu rõ vì sao cần tốn kém chi phí cho cả hai
loại kiểm toán nêu trên Do chi phí dự kiến cho việc thuê kiểm toán độc lập để kiểm
toán báo cáo tài chính thấp hơn chi phí dự kiến cần thiết lập bộ phận kiểm toán nội bộ,
nên ông Thành đề nghị chỉ thuêkiểmtoánđộc lập
Yêu cầu: Theo bạn đề nghị của ông Thành có hợp lý không? Nếu không, bạn hãy trình
bày ý kiến củabạn và giải thích về từng mục đích của loại kiểm toán nói trên
15 Công ty Thiên Hà hàng năm đều có mời một công ty kiểm toán độc lập để kiểmtoán báo cáo tài chính của mình Ban giám đốcđang có dự định tổ chức bộ phận kiểm
toánnội bộ tại côngty Dưới đây là hai ýkiếnđối lập nhau:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CỐNG NGHIỆP TP.hÕT
THựVÍÊN
Trang 16- ông Dũng, kế toán trưởng: “Theo tôi, không cần tổ chức thêm bộ phận kiểmtoán nội bộ vì sẽ tốn kém thêm chi phí không cần thiết Hàng năm khi kiểm toán, công ty
kiểm toán đều cung cấp một thư quản lý góp ý về những yếu kém trong công tác kiểmsoát nội bộ, chúng ta có thể sử dụng các ý kiến của các kiểm toán viên chuyên nghiệpnày để điều chỉnh hệ thống kiểm soát nội bộ của mình Mặt khác, việc phải tiếp đón nhiều đoànkiểm toán làm cho công việc phòng kế toán của chúng tôi trở nênquá tải”
- Ồng Hà, Giám đốc tài chính.” Theo tôi, việc tổ chức kiểm toánnội bộ là cần thiếttrong việc phát hiện những yếu kémtrong nhiều lĩnh vực để nâng cao hơn nữa hiệu quả
hoạt động của đơn vị, phát hiện kịp thời những trường hợp vi phạm pháp luật để sửa chữa trước khi gây hậu quả nghiêm trọng, về lâu dài, kiểm toán nội bộ sẽ cải thiện kiểm soát nội bộvà nhờ đó phí kiểm toánđộc lập sẽ giảm xuống Thậm chí, sau này khi kiểmtoánnội bộ tốtcóthể chúng ta sẽ không cầnmời kiểm toán độc lậpnữa”
Yêu cầu:
a Anh (chị) hãybình luận các ý kiếntrên?
b Trình bàyý kiến của anh (chị) trong trườnghợp này?
16 Kiểm toán viên Hằng vàcộng sựkiểmtoán báo cáo tài chính năm đầu tiên của công
ty Phước Thọ, một công ty kinh doanh trong lĩnh vực nông sản Khi ký hợp đồng kiểm
toán, giám đốc đơn vị đã cho biết mục đích kiểm toán là để xin vay ngân hangSacombank Vì công việc cấp bách, ban giámđốc đề nghị kiểmtoán viên Hằng sớmkết
thúc việc kiểm toán Kiểm toán viên tập sựNgọc được giao kiểm toán hai khoản mụctrọng yếu nhấtlà hàng tồn kho và nợ phảithu, kiểm toán viên Hằng phụtrách các khoản
mục còn lại Cuộc kiểm toán đượckết thúc nhanh chóng và sau khi kiểm tra sơ lược bởi
chủ nhiệm Thanh, công ty kiểm toán đã phát hành báo cáo chấp nhận toàn phần Do nhận thấy kết quảkinh doanh rất khả quan, ngân hàng Sacombank đã chuẩn y cho vay
Sauđó, 6 tháng công ty Phước Thọđã phá sản Qua điềutra, người ta phát hiện rằng rất
nhiều khoản mục đã công bố sai vào thời điểm lập báo cáo Một trong các sai phạm đó
làtrong khoản mục tồn kho có rất nhiều khoản mục bị hư hỏng và số lượng cũng đã bị
khai khốngđáng kể, nhưng kiểm toán viêntập sự Ngọc không nhận rađược
Trang 17Sau đó, một thời gian ngắn ngân hàng Sacombank đã khởi kiện công ty kiểm toán
về tội bất cẩn Công ty kiểm toán cho rằng vì họkhông ký hợp đồng với nghân hàng nên
không chịu trách nhiệm với ngân hàng và họ không bất cẩn mà do công tyPhước Thọ
gian lận
Yêu cầu: Hãy cho biết, theo bạn kiểm toán viên Hằng và Ngọc có bất cẩn haykhông?Việc không ký kết hợp đồng với ngân hàng Sacombank có thể là một phương tiện để
bảo vệ cho kiểm toánviênvà công ty kiểm toán hay không?
17. Kiểm toán Đông phụ trách kiểm toán báo cáo tài chính cho công ty Phú Thọ, một
công ty trách nhiệm hữu hạn Đồng thời Đông cũng phụ trách kiểm toán báo cáo tàichính cho công ty Phú Hòa Phú Hòa là một công ty nhỏ, chứng từ và sổ sách kế toánbao gồm nhật ký quỹ, nhật ký muahàng và bán hàng Trong niên độ công ty Phú Hòa có
thanhtoán một khoản nợ bằng tiền mặt cho công ty Phú Thọ, thế nhưng toàn bộ chứng
từ liên qua đều bị thấtlạc
Ngoài ra giám đốc công ty Phú Hòa còn nhờ Đông đại diện cho công ty Phú Hòa
thảo luận vấn đề nàyvới giámđốcPhú Thọ
Yêu cầu: Nếu bạn là kiểm toánĐông, khi bạn được yêucầu nghiên cứusổ sách củaPhú
Thọ về vấn đề này, liệu bạn có nên điều tra giúp và đại diện cho công ty Phú Hòa theoyêu cầu hay không?
— HẾT CHƯƠNG 1 —
Trang 18CHƯƠNG 2 CÁC KHÁI NIỆM Cơ BẢN
sử DỤNG TRONG
KIỂM TOÁN
PHÀN I: CÂU HỎI TRẮC NGIỆM
1 Câu nào không phài là bộphận hợp thành hệ thống kiểm soátnội bộ
a Hệ thống kế toán
b Môi trườngkiểm soát
c Thủ tục kiểm soát
d Rủiro kiểmtoán
2 Trong quá trình kiểm toán, KTV yêu cầu cho xem qui trình sản xuất, đó làviệc
Trang 19b Điều chỉnh
c Phát hiện
d Ngăn ngừa
4. Rủi ro phát hiện sẽ tăng lên nếu:
a RR tiềm tàngvàRR kiểmsoát được đánh giá cao hơn
b Mở rộng phạm vi thực hiện các thủ tục kiểm soát
c Thực hiện các thử nghiệm kiểm soát
d Giảm bớt thử nghiệm cơ bản
5. Bằng chứng kiểm toánlà:
a Mọithông tin tài chính của doanh ngiệp
b Tài liệu chứng minhcho ýkiến nhận xét về BCTGcủaKTV
c Bằng chứng về bất cứ gian lận và sai sótnào của doanh nghiệp
b RRtiềmtàng và RRkiểm soát đánh giá cao
c KS nộibộ được đánh giá yếu kém
d Tất cảđềuđúng
Trang 208. KTV kiSm tra vi�c c9ng d6n trong bang ke s6 du chi ti@t cac khoan phai tra, vad6i chi@u v6i s6 cai, s6 chi ti@t cac tai khoan tuang (mg, d6 la thu t\lc nh�m d�tffi\JC tieu kiSm toan vS:
a Sv ghi chep chinh xac
b Trinh bay va khai bao
c Sv hi�n hfru
d Sv d�y du
9. Thi d\l nao sau day la cua RR phat hien:
a Nhfrng thi@u s6t trong thvc hi�n cac thu t\,lC kiSm soat
b sv ap d\,lng cac thu t\,lC kiSm toan khong phu hqp v6i ffi\JC tieu kiSm toan
c Sv thay d6i phuang thuc kinh doanh dfrn d@n gia tang kha nang sai s6t cuakhoan ffi\JC
d Tfit ca dSu dung
10. HTKSNB c6 thS g�p h�n ch@ vi:
a Cac bi�n phap kiSm tra nh�m vao cac sai ph�m dv kiSn tru6c, chu khong
phai cac truang hqp ngo�i 1�
b Nhan vien thi@u th�n tr9ng, sao Hing ho�c hiSu sai cac chi dfrn
C sv thong d6ng cua m9t s6 nhan vien
d Tfit ca cac diSm tren
11. Khi thu th�p b�ng chung kiSm toan tu hai ngu6n khac nhau ma cho k@t qua khacbi�t tn;mg y€u, KTV se:
a Thu th�p them b�ng chung thu ba va k€t lu�n theo k€t lu�n theo nguyen tic
da s6 thing tiSu s6
Trang 21b Dựa vào bằng chứng có độ tin cậycao
c Tìm hiểu và giải thích nguyênnhân trước khi đi đến kết luận
d Tất cả đều đúng
12 Sựkhác biệt cơbản giữa KTĐLvà KTNB là:
a KTĐL phục vụ cho người bênngoài đơn vị, KTNB phục vụ cho người quản
d KTĐL có thuphí, KTNB không thu phí
13. Bộ máy của khách hàng ít người nên buộc phải thực hiện việc kiêm nhiệm một
số khâu thừa hànhvà kiểmtra Tình huống này liên quan đến RRnào:
a RRtiềm tàng
b RRkiểm toán
c RRphát hiện
d RRkiểm soát
14 Mụctiêu của HTKSNB của đơn vị là:
a Kiểm tra tính chính xác củasố liệu kế toán
b Phát hiện gianlận trong quản lý •
c Bảo vệ tài sản của đơn vị
d Cả 3 câutrên đều đúng
Trang 2215 Trong các loại bằng chứng sau đây, loại bằng chứng tài liệu nào có độ tin cậy cao nhất:
a Kiểm tra vậtchất do kiểmtoánviên tiếnhành
b Các bảng tính toán của KTV từ dữ liệu của đơn vị cung cấp
c Thư xác nhậngửitrựctiếp cho KTV
d Các tài liệu có nguồn gốc ngoàiđơn vị
16. Việc kiểmtra tài liệu củamột nghiệp vụ từ khi phát sinhđến khi vào sổ sách cho
bằng chứng về:
a Các nghiệp vụghi chép trên sổ sách cóthực
b Sổ sách ghi chép đầy đủ cácnghiệp vụ phátsinh
c Sự chính xác của sốliệu kế toán
d Cả 3 câu trên đều đúng
17. Trong các bằng chứng sauđây, bằngchứng nào có độ tin cậythấp nhất:
a Hóa đơn củangười bán lưu giữ tại đơn vị
b Hóa đơnbán hàng củađơn vị
c Các trao đổi với nhânviên đơn vị
d Xác nhận củangân hànggửi trực tiếpcho KTV
18 KTĐL tiếnhành xem xét HTKSNB của đơn vị là:
a Xácđịnh phương hướng và phạm vithực hiện các thử nghiệm cơbản
b Phát hiện các gian lận và sai sót của đơn vị để thông báo cho đơn vị bằng
“thư quản lý”
c Chấp hànhcác chuẩnmựckiểm toán
Trang 2319 Rủi ro kiểm toán từng khoản mục được dùng để:
a Tổng họpra mức rủi ro ở mức độ BCTC
b Quyếtđịnh mức trọng yếucủa từngkhoản mục
c Lựa chọn rủi ro phát hiện trên cơ sởđánh giá rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm
soát
d Cả 3 câu trênđều sai
20 RR kiểm toán là loại rủi ro:
a KhiKTV nhận xét rằng BCTC củađơn vị được trình bày trung thựcvà hợp lý
b Khi KTV không phát hiện ra tất cảcác sai sóttrongcôngtáckế toán tạiđon vị
c Khi KTV đưa ra ý kiến không xác đáng về BCTC và gặp phải sai sót trọng yếu
d Cả 3 câutrên đều sai
21. RR phát hiện sẽ tăng lên nếu:
a IR và CR được đánh giálà cao hơn
b Giảm bớt thửnghiệm cơ bản
c Thực hiện cácthửnghiệm kiểmsoát
d Mở rộng phạm vi thực hiện cácthủtụckiểmtoán
22. Thí dụ nào sau đây làcủaDR:
a Những thiếu sót trong việc thực hiện các thủ tụckiểm soát
b Sự áp dụng các thủ tục kiểm toán không phù hợp với mục tiêukiểm toán
c Sựthay đổi cácphương thức kinh doanh dẫn đến việc gia tăngkhả năng sai
sót củakhoản mục
d Cả 3 câu trên đều đúng
Trang 2423. Trong các câu sauđây, câunào đúng với khái niệm trọng yếu:
a Trọng yếu được xác định bằng cách tham khảo các hướng dẫn của chuẩn mực kiểmtoán
b Trọng yếu chỉ phụ thuộc vào số tiềncủa vấn đề được xem xéttrongmối quan
hệ với cáckhoản mục khác trên bctc
c Trọngyếu phụ thuộc vào sốtiền khoản mục hơn là bản chất khoảnmục
d Trọng yếu là vấnđề thuộc lĩnh vực nghềnghiệp
24 Các phát biểunào không đúngvềkiểm tra:
a Kiểm tra gắn liền với quá trình quản lý, ở tấtcả các khâu, các giai đoạn củaquá trìnhquản lý
b Kiểm tra nảy sinh và phát triển từ chính nhu cầu quản lý
c Kiểm tra cóthể cùng tổchức vớiquá trình quản lý
d Kiểm tra phải tách riêng ra thành một bộ phận chuyên môn độc lập, nhằm
đảm bảo tính kháchquan trong kiểm tra
25 Trong một cuộc kiểm toán, KTV phải có được thư giải trình của người quản lý
Điều nào dưới đây không phải làmục đích củathưnày:
a Nâng cao hiệu quả của cuộc kiểm toán bằng cách giảm bớt một số thủ tục
kiểm toán
b Nhắc nhởngười quản lý về tráchnhiệm của họ đối với BCTC
c Lưutrữ hồ sơkiểm toán vềnhững giải trình miệng của đơn vị trong quá trình
kiểm toán
d Cung cấp bằng chứng vể những dự tính tương laicủa đơn vị
Trang 2526 Thủ tụcnào sauđây thỏa mãn mụctiêu“sự ghi chép chính xác”?
a Kiểmtra chứngtừ gốccủa nghiệp vụ ghi chép trên sổ sách
b Kiểmtraviệctổng cộng và đối chiếu báo cáo với sổ cái, các sổ chi tiết
c Kiểmtraviệc ghi chép các chứng từ lên sổsách
d Cả 3 câu trên đều đúng
27 Để phát hiện chi phí không được ghi chép, KTV có thể:
a Kiểm tra chứng từgốc của các chiphí được hạchtoántrên tài khoản chiphí
b Kiểm tra các nghiệp vụ chi quỹ sau thời điểm khóa sổ
c Kiểm tra các hóa đơnbán hàng trước vàsau thờiđiểm khóa sổ
d Dùng kỹ thuật scanning để lựachọn các chi phí có số tiền lớn bất thường để
kiểm tra
28 HTKSNB cóthể gặp hạn chế vì:
a Cácbiện pháp kiểmtra nhằm vào saiphạm dự kiếntrước
b Nhân viên thiếu thận trong
c Nhân viên thông đồng
d Cả 3 đều đúng
29. HTKSNB được thiết lập để:
a Phục vụ cho kiểm toán nội bộ
b Thực hiệnchế độ quản lý tài chính nhà nước
c Thực hiện các mục tiêu của nhà quản lý
d Giúp KTVđộc lập dễ lập kếhoạch kiểm toán
Trang 2630 Điều nào sau đây không đúng với khái niệm kiểm soát nội bộ:
a Do mối quanhệ giữa lợi ích và chi phí, nên đơn vị chỉ có thể thựchiện thủ tụckiểm soát trên cơ sở chọn mẫu
b Cácnghiệp vụ phải được ủy quyền một cách đúng đắn
c Các thủtục kiểm soát đảm bảo không có sự thông đồng của các nhân viên
d Không có một cá nhân nào vừa giao trách nhiệm bảo quản tài sản, vừa ghi chép kế toán đối với tài sảnđó
31. Thông tinvề những yếu kém củaKSNB doKTV gửi cho đơn vị:
a Phải trìnhbày mọiyếu kém củaKSNB
b Là mục tiêu chính của việc xemxétKSNB của đơn vị
c Làvấnđề phụcủa việc tìm hiểu và đánh giáKSNB
d Cả a và c đúng
32 Trongcác bằng chứng sauđây bằngchứng nào có độ tin cậy cao nhất:
a Hóa đơn của đơn vị có chữ ký của kháchhàng
b Xác nhậnnợ của khách hàng gủi trực tiếp choKTV
c Hóa đơn của ngườibán lưu giữ tại đơn vị
d Thư giảitrình củangười quảnlý về khoản nợ
33. Một vấn đề trở nên trọng yếu khi:
a Làm cho người sử dụng BCTC nhận xét hoặc quyết định sai
b Số tiền lớn hơn 1 tỷđồng
c Cơ quan thuế cho làquan trọng
d Cả 3 đều đúng
Trang 2734 Mộtvấnđề trở nên trọng yếu nếu:
a Làgian lận của bộ phậnkếtoán làm sai lệch bản chấttài chính củavấnđề
b Có số tiền lớn hơn mức lương hàng tháng của giám đốc
c Làsai sót được KTV phát hiện ra
d Cả 3 đều đúng
35. Một vấn đề trở nên trọng yếu nếu:
a Là khoản chi không hợp lệbị cán bộ thuế xuất toán khi duyệt quyết toán
b Được KTV cho làcóảnh hưởng nghiêm trọng đến vần đề cầnxem xét
c Làgian lận của nhân viên kế toán
37. Bộ máy khách hàng ít người nên phải kiêm nhiệm trong một số khâu thừa hành
và kiểm tra Tình huống này liên quan đến RR gì?
a IR
b CR
c DR
d AR
Trang 2838. KTV đã không kiểm tra lại bảng tính khấu hao Tình huống này liên quan đến
39. Một giá trị trọng yếu hàng tồn kho bị lỗi thời của khách hàng không lập dự
phòng nhưng KTV đã phát hành báo cáo kiểm toán “chấp nhận toàn phần” Tìnhhuống này liên quan đến RRgì?
41 Kế toánkiêmnhiệmthủ kho
a Môi trường kiểm soát
b Đánh giá rủi ro
c Hoạtđộng kiểm soát
d Thông tin và truyền thông
Trang 2942. Trưởng phòng có quan hệ mật thiết với một nhân viên nên thường dễ dãi riêng với nhân viên này khi duyệtcác khoản chi
a Môi trường kiểm soát
b Giám sát
c Hoạt động kiểm soát
d Thông tin vàtruyền thồng
43. Cácnhân viên thờ ơ với kết quảhoátđộngvà chế độkhen thưởng củacông ty
a Môi trường kiểm soát
b Giám sát
c Hoạt độngkiểm soát
d Thông tin và truyền thông
44. Khi tiến hành so sánh dữ liệu hàng tuần giữa kế hoạch và thực tế sản xuất là thủtục kiểm soát:
Trang 3046 Kiểm tra lại các phép tính, nội dung, mã số thuế GTGT trên các hóa đơn muahàng trước khi thanh toán và hạch toánlà thủ tụckiểm soát:
Tỷ số lợi nhuận trên doanh thu tăng lên 20% so với năm trước, chủ yếu nhờ vào lợi
nhuận phát sinh trong quý cuối của niên độ: Doanh thu tăng 30% so với quý trước, tỷ lệ lãi gộp trên doanh thu cũng tăng lên Kế toán trưởng Công ty PK giải thích đó là nhờ
việc áp dụng phương pháp tỷ lệ hoàn thànhkhi xác định doanh thu dịch vụ của một họp đồng đánh giá và đề ra biện pháp giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường cho một khucông nghiệp lớn
Việctìmhiểuvề kiểm soátnội bộ cho thấy công tyPK thiết lập có quy định các thủtục xét duyệt các nghiệp vụ rất rõ ràng, tuy nhiên do quy mô nhỏ nênphần lớn các nhân
viên đều phải kiêm nhiệm nhiều công việc Ban giám đốc công ty tỏ ra căng thẳng về
mục tiêu lợi nhuận nên tập trung vào công tác tiếp thị, không có thời gian chúývềkiểm
soát nội bộ
Yêu cầu: Anh/Chị hãy nêu ảnh hưởngcủa các thông tin trên đến đánhgiá của kiểm
toán viên về rủi ro kiểm toán chấp nhậnđược của cuộc kiểmtoán và các thành phần của
rủiro kiểm toán (rủi ro tiềm tàng, rủi ro kiểm soát và rủi ro phát hiện)
Trang 31Hướng dẫn:
Ảnh hưởng của các thông tin đã cung cấp đến đánh giá của kiểmtoán nên về rủi ro
kiểm toán chấp nhận được của cuộc kiểm toán và các thành phần của rủi ro kiểm toánđượcxácđịnhnhư sau:
1 Mức rủi ro kiểm toán chấp nhận được củahợp đồng phải giảmxuống sovới bình
thường vì 2 lýdo:
- Sốngười sử dụng báo các tài chính tăng lên bao gồm các cổ đông (do công ty PK
vừa niêm yết trên thị trường chứng khoán TP Hồ chí minh) và các chủ nợ (do tỷ số nợ
tăng lên)
- Khả năng phásản củacông ty tăng lên do tỷsố nợ khá cao
Cụ thể:
Trên toàn BCTC, rủi ro do tỷ số nợ phải trả trên tổng tài sản của công ty tăng đáng
kể so với đầu năm (từ 30% -> 70%), công ty lại kinh doanh dịch vụ công nghệ cao là lĩnh vực có tính cạnh tranh cao và có nhiều rủi ro làm cho nguy cơ về khả năng thanh
toán nợ của công ty giảm xuống, khả năng hoạt động liên tục (Giảđịnh lập Báo cáo tài
chính) bị sút giảm, doanh nghiệp có thể lâm vào tình trạng phá sảntrong thời gian tới
Hệ số nợ cao cũng có thể thể hiện doanh nghiệp đang phát triển quá nóng, và ngụy cơkhôngtrả được nợ cũng caohơn
2 Rủi rotiềmtàng cần được đánh giá là tănglên vì các lý do sau:
- Ban giám đốcquan tâm nhiều đếnviệc lập báo cáo lợi nhuận
- Doanh thu của dịch vụ trong kỳ được xác định theo phương pháp tỷ lệ hoàn thànhcủa họp đồngvới khách hàng là một ước tính kế toán có khả năng có sai sót cao
Cụ thể: Ban giám đốc công ty tỏ ra căng thẳng về mục tiêu lợi nhuận và phương pháp xác định doanh thu mà doanh nghiệp mới áp dụng nên khả năng hiểu sai chuẩnmực kế toán số 14, đặc biệt là phương pháp xác định doanh thu của hợp đồng dịch vụliên quan đến nhiều kỳ Cán bộ kế toánchưa hiểu đúng để thựchiệnxácđịnh phần công
việc hoàn thành làm căn cứ xác định doanh thu, hoặc các nguyên tắc liên quan đến xác
định doanh thu như nguyên tắc phù họp, cơ sở dồn tích, nguyên tắc nhất quán Hai
nguyên nhân này dẫn đến tăng rủi ro tiềm tàngđối với:
+ Trên toàn bộ BCTC: Lợi nhuận của cả năm bị đánh giá quá cao so với thực tế và khả năng Ban giám đốc công ty cố tình đẩy cao doanh thu so với thực tế để đạt lợinhuậnđượcgiao
Trang 324 - Trên góc độTàikhoản chi tiết: TK bị phản ánh sai (quá cao sovới thựctế).
+ Trên góc độ khoảnmục BCTC chi tiết, hệ sốnợ cao trong khi Ban giám đốcquan
tâm nhiều đến việc lập báo cáo lợi nhuận làm tăng nguy cơ rủi ro phản ánh sai chi phí lãi vay (đối với khoản mục chi phí lãi vay), phản ánh thiếu số dư nợ (để cố tình làmgiảm hệ số nợ phải trả so với tổng tài sản), hoặc phản ánh thừa số dư nợ do kế toán
nhầm lẫn khi số hợp đồng vay quá nhiều, khả năng không phản ánh hết các nghĩa vụ liên quan trong hợp đồng vay trên các tài khoản phản ánh nợ phải trả cũng như trên BCTC, khả năng phân loại sai tính chất của các khoản vay (giữa nợ ngắn hạn, nợ trunghạn, nợdài hạn, thuê tài chính v.v )
3 Rủi rokiểm soát được đánh giá là rất cao do:
- Ban giám đốc không quan tâmđến hệ thống kiểm soátnội bộ;
- Thiếu sựphân chia trách nhiệm
Cụ thể:
Quy mô của công ty nhỏ khiến cho phần lớn các nhân viên phải kiêm nhiệm nhiềucông việc nên thiếu sự phân chia trách nhiệm là tăng nguy cơ không phát hiện được sai
sót của hệthốngkiểm soát nội bộ củacông ty.Điều này làm tăng rủi ro kiểm soát,vì khi
nguyên tắc bất kiêm nhiệm không được đảm bảo thì các quy định về thủ tục kiểm soát
và xét duyệt đã được đề ra sẽ không phù hợp và khi triển khai thực hiện không tránhkhỏi nhữngsai sót có thể xảy ra, không còn ý nghĩakiểm soát giữa người này với người
khác nữa
Ban giám đốc công ty tỏ ra căng thẳngvề'mục tiêulợinhuận nên tậptrung vào công
tác tiếp thị, không có thời gian chú ý về kiểm soátnội bộ Thựctế này dẫn đến:
(i) Hệ thống kiểm soát nội bộ của công ty không thể đánh giá là hoạt động có hiệuquả (ii) Rủi rokiểm soát có thể đánhgiá là rất cao
Dựa vàocác phân tích trên đây có thể thấy rủiro tiềm tàng và đặc biệtlà rủi ro kiểm soát được đánh giá làcao Vỉ vậy rủi ro kiểm toán chấpnhận được là thấp và do đó mức
rủi ro phát hiện chấp nhận được làrấtthấp Có nghĩa là KTV phải xâydựng vàthựchiện
một chương trình kiểm toán hợp lý nhất, với nhiều thủ tục kiểm toán hơn để đạt được
Trang 332 Công ty du lịch Sài Gòn đã đầu tư tôn tạo khu di tích Suối Mơ Do chủ trương
khuyến khích đầu tư cho ngành du lịch địa phương nên công ty Sài Gòn được
miễn tất cả các khoản thuế và vì thế nên không bị bắt buộc phải sử dụng vé vàocửa do cơ quan thuế phát hành Trong giờ khu di tích mở cửa, hai nhân viên sẽ
trực ở cửa để trực tiếp thu tiền vào cửa là 20.000 đồng/người Theo quy định của công ty, các hướng dẫn viên du lịch có thẻ hành nghề của sở du lịch được miễntiền vào cửa
Vào cuối ngày, mộttronghai nhânviên thu tiền sẽ mang tiền nộp cho ông Tâm, cán
bộ quản lý khudi tích ÔngTâm kiểm tra số tiền và cấtvào két sắt Thứsáuhàng tuần, ông Tâm và một nhân viên mang tiền đi nộp ngân hàng và gửibảng kê nộp tiền về công ty
Sau một năm hoạt động, Giám đốc công ty Sài Gòn nhận thấy khu di tích không mang lại hiệu quảkinh tế nhưmong đợi do thu nhập thấp hơn so với chi phí Một trong
những vấn đề giám đốc đặt ra là phải cải tiến kiểm soát nội bộ với khâu thu tiền Bạnđược giao nhiệm vụ đề xuất các biện pháp cải tiếntrên cơ sở nhận dạng các yếu kém của kiểm soát nội bộ
Yêu cầu; Hãychỉ ra những hạn chếcủa hệ thống kiểm soát và đề xuất một giải pháp để
khắc phục
3 Trong thư quản lý gửi cho ban giám đốc công ty, kiểm toán viên đã có một số góp ý như sau:
a Côngty không nên để kế toán hàng tồn kho kiêmnhiệm thủ kho
b Tất cả cácphiếu chi phải có chứng từ gốcđính kèm
c Tất cả các chứngtừ thanh toán phải được đóng dấu “đã thanhtoán” khi chi trả
d Công ty nên tuyển kiểm toánnội bộ
e Công ty nên lập đường dây nóng để lắng nghe ý kiến từ khách hàng, nhà cungcấp
Yêu cầu; cho biết mỗi đề xuất liên quan đến bộ phận nào của hệ thống kiểm soát
nộibộ? Giải thíchvì sao?
Trang 344. Ke toán tiền mặt kiêm thủ quỹ thì doanh nghiệp gặprủi ro gì ?
5. Cho biết những thủ tục kiểm soát đối cần được áp dụng để ngăn chặn các sai phạm cóthể xảy ra sau đây:
a Nhân viên bán hàng không ghi nhận tiền thu từ các khoản phải thu khách hàng vào sổvà biển thủsố tiền thu được
b Thủ kho không lập phiếu nhập kho một số thành phẩmtừ bộ phận sản xuất và biển thủ các thành phẩm đó
c Kếtoán chitiếtghi sótở sổ chi tiết một số khoản thu được từ khách hàng
d Thủ quỹ không ghi nhận doanh thu bán hàng thu tiền mặt vào sổ và biển thủ
số tiền nhận được
e Chi tiền cho hoá đơn dù hàng hoá chưa nhận (theo hợp đồng, công ty chỉ
thanh toán tiền sau khi nhậnhàng)
f Thời gian tính khấu hao thấphơn thời gian sử dụng thực tế của tài sản cố định
g Chi phí khấu hao máy móc thiết bị dùng cho sản xuất được tính vào chi phí
quản lý
h Muatài sản cố định nhưng lại ghivào công cụ dụng cụ
i Chi phí sửa chữa thường xuyên tài sản cố định được ghi tăng nguyên giá tài
sản cố định
6. Công ty Tân Mai, một khách hàng của công ty kiểmtoán PD, NhờPD tư vấnvềviệcphân công phân nhiệm để kiểm soát nội bộ hữuhiệu Phòng kế toán công ty
Tân Mai gồm có ba kế toán có năng lực họ khôngthực hiện những nhiệm vụ nào
khácngoài công việc dưới đây:
1 Theo dõi và ghi chép vào sổ cái
2 Theo dõi và ghi chépvào sổ chi tiết nợ phải trả
3 Theo dõi và ghi chépvào sổ chi tiết nợphải thu
4 Theo dõi và ghi chépvào sổ nhật ký chi tiền và lập séc để trìnhký
Trang 355 Lập bảng theo dõi các nghiệp vụ về hàng bán bị trả lạivà giảm giáhàng bán.
6 Lập bảng chỉnh hợptiền gửi ngân hàng
7 Giử và gửi số tiền thu được vào ngân hàng
Yêu cầu; Hãy liệt kê các trường hợp nếu bố trí nhân viên kiêm nhiệm sẽ cóthể
dẫn đếncác sai phạm
7 Một nhân viên phòng quan hệ khách hàng của công ty thương mại kinh doanh
dược phẩm D đã truy cập vào tập tin chủ “hànghóa” điều chỉnh giá bán của sản
phẩm Medopharmột khách hàng quen biết Kết quả là làmthay đổi giá bán củasản phẩm Medophar cho mọi kháchhàng
Yêu cầu: Cho biết các thủ kiểm soát đơnvị cần áp dụng nhằm ngăn ngừa các saiphạmtrên
8 NhânviênThu mới được tuyển dụng vàđượcphân công viết chương trình phần
mềm kế toán Thu đã viết thêm một“module” trong chương trình tính lươngvới
hàm “if’ xác định mã nhân viên Khi bộ phận nhập dữ liệu giờ công của Thuvới
mã nhân viên xác định, chương trình sẽ tự động nhận đơn giá tiền lương củanhân viên lân caohơn 50% so với mức lương đã được duyệt
Yêu cầù: Cho biết các thủ kiểm soát đơnvị cần áp dụng nhằm ngăn ngừa các sai
phạm ưên
9 Khi tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ đối với nghiệp vụ mua hàng của công ty
Tosok, kiểm toán viên nhận thấy có những thủ tục kiểm soát sau:
- Tất cả các nghiệp vụ mua hàng đều phải lập Đơn đặt hàng, đơn đặt hàng được
đánh số thứtự liên tục trước khi sửdụng
- Hàng nhập kho được thủ kho trực tiếp kiểm nhận nhưng có sự chứng kiến của
bảo vệ Tuy nhiên, người bảovệkhông ký tênvàophiếunhập kho
Yêu cầu: Cho biết mỗi thủ tục kiểm soát trên nhằm ngănngừanhữngsaiphạmnào?
Trang 3610 Anh chị hãy đánh giá rủi ro kiểm soát căn cứvào các thôngtin dưới đây do kiểm toán viên thuthập đượckhi tìm hiểu về chutrình mua hàng:
a Đặc điểm nghiệp vụ mua hàng:
- Số lượng nghiệp vụ mua hàng rất lớn
- Số lượng nhà cung cấp nhiều
- Nhiều loại hàngcó giá trị cao
b Các sai phạm có thể xảyra:
- Hàng mua không đúngmục đích hay nhậnhàng không đặt mua
- Không kiểmtrasố lượnghay chất lượng hàng nhập
- Hóađơn không phù hợp với số lượng hàng thựcnhận
- Ghi nhận nợ phải trả dù không nhận hàng:
- Nhàcung cấp ghi trùnghóa đơn
c Cácthủtục kiểm soátđơn vị đang áp dụng:
- Phân chiatrách nhiệm kho, mua hàng, nhận hàng và kế toán
- Mọi nghiệp vụ mua hàngđều lập đơn đặthàng
- Đơn đặt hàng phải được lập làm căn cứ trên phiếuđề nghị mua hàng
- Lưu hồ sơ riêng về cácđơn đặt hàng chưa thực hiện
- Mọi nghiệp vụ nhận hàng đều phải được kiểm tra và lập biên bản kiểm tra chấtlượng sản phẩm
- Đơn đặt hàng, biên bản kiểm kê chất lượng sản phẩm và hóa đơn trước khi
chuyển cho kếtoán thanh toán, vv
d Các thủtục kiểm soát cần thiết nhưngđơn vị không áp dụng:
- Phiếu đề nghị muahàng và đơn đặt hàng không được xét duyệt
- Không có thủ tục điều tra về các phiếu nhập nhưng không có hóa đơn, hay có
hóa đơnnhưngkhôngcó phiếu nhập
Trang 37e Môi trường kiểmsoát:
- Ban giám đốc không cóxu hướng thổi phòng hay che giấu lợi nhuận
- Năng lực củanhân viên khá nhưng không có bằng chứng về việc tôn trọng các
giátrị đạo đức
- Phân chianhiệmvụ và quyềnhạnrõràng giữacác bộ phận
11 Kiểm toán viên Toàn được giao phụ trách kiểm toán khoản mục hàng tồn kho
cho báo cáo tài chính kết thúc vào ngày32/12/200X của hai công ty khác nhau Công ty thứ nhất kinh doanh xe và phụ tùng chuyên dùng trong xây dựng, có hàng tồn kho bao gồm xe tải, phụ tùng của xe tải và máy xúc đất Công ty thứ
hai chuyên bán lẽ trang sức và mộtsố phòng trưng bày giới thiệu sảnphẩmởcáckhách sạn lớn trong thành phố
Yêu cầu: Hãy chobiết rủi ro tiềm tàngởcông ty nào cao hơn? Vì sao?
12. Khi tìm hiểu về hoạt động bán hàng của công ty PGHOME, kiểm toán viênThắng ghinhận những thayđổi sau trongchính sách bán chịu:
a Đơn vị tiến hành phân loại khách hàng áp dụng hạn mức bán chịu khác nhau cho từng nhóm khách hàng Các khách hàng cũ và luônthanh toán đúng hạn
sẽ đượcbán chịu nhiều hơn và cho trảchậm lâuhơn cáckhách hàng mới hoặccác khách hàng thường vi phạm thờihạn thanh toán
b Để giảm bớt chi phí, đơn vị bỏ thủ tục gửi thư hàng tháng cho khách hàng thông báo về tình hìnhcông nợ
c Ngoài ra đơn vị còn cắt giảm một nửa nhân viên kỳ cựu và thay vào đó sửdụng một phần mềm theo dõi tự động vàotháng 11.2004
Yêu cầu; Hãycho biết mỗi thayđổi trên liên quan đến loại rủi ro nào trong thành
phần của rủi ro kiểm toán?
13.Trong hồ sơ kiểm toáncủa KTV Tài, có lưu các tài liệu sau:
a Biên bản ghi nhận cuộc trao đổi giữa KTV và GĐ cty về khoản phải thu của cty
Cosmos Theo đó cty Cosmos đãquá hạn thanh toán 6tháng nhưng GĐ cty chorằng món nợ này sẽ chắc chắn thu được vì cty Cosmos có đặt cọc tại đơn vị 50%
giátrị món nợ
Trang 38b Biên bản kiểm kê hàng tồn kho của đơn vị, có chữ kýxác nhận của KTV.
c Một bài báo trong tạp chí chuyên nghành, trong đó đề cập đến sự tăng trưởng doanh thu của đơn vị ởmức 20%
d Thư xácnhận của ngân hàng MB về các khoản vay ngắn hạn
Yêu cầu: đối với mỗi tài liệu trên, hãy cho biết nó cung cấp bằng chứng về vấn
đề gìvà độ tin cậy của nó
14. Bạn đang kiểm toán tài sản cố định cho Công ty kinh doanh nhà Himlam, các
loại tài sản cố định của Công tybao gồm: Quyền sử dụng đất (cóthời hạn), nhà, máy vi tính và xe du lịch
Yêu cầu: Cho biết các thử nghiệm cần thực hiện và bằng chứng kiểm toán cần
thunhậpnhằmđáp ứng cơ sởdẫn liệu hiệnhữu và quyền sởhữu
15 KTV Ân được giao phụ trách kiểm toán khoản mục nợ phải trả của cty Bình
Minh niên độ kếtthúc 31/12/2015 GĐ cty BìnhMinh cho rằng không có không
có sai sót nào vì kiểm toán nội bộ đãkiểm tra sổ sách và chứng từ của cả năm
hiện hành và 1 tháng sau khi kếtthúc niên độ, đồng thời kế toán trưởng công ty
cũng xác nhận rằng không có khoản nợ nào bịbỏ sót
Theo anh (chị) KTV Ân có nên dựa vào công việc của kiểm toán nội bộ và xác
nhận của kế toán trưởng công tyđể giảm các thủ tục kiểmtoán liên quan không?
Vì sao?
16 Mỗi tình huống dưới đây là mỗi cặp gồm 2 bằng chứngkiểm toán, hãy cho biếtbằng chứng nào thíchhợphơn? Tạisao?
1 Kiểmtra sổ chi tiết tiền gửi ngân hàng -Kiểm tra sao kê ngânhàng
2 Kiểmtra vật chấttiền mặt -Kiểm travật chấtthiết bịđiện tử
3 Thảo luận về khả năng bồi thường của một vụ kiện với công ty luật - Thảo
luận về khả năng bồi thường của một vụ kiện với công tykiểmtoán
4 Xác nhận nợ phải thuvới đơn vị - Xác nhận nợ phải thu với khách hàng
5 Hóađơn bán hàng-Hóađơn mua hang
Trang 3917. Mỗi tình huống dưới đây bao gồm một cặp hai bằng chứng kiểm toán Đối với mỗi tình huốnghãy cho biết bằng chứng nào thích hợp hơn Giải thích.
1 Xác nhận nợ phải thu vớiđơn vị Xác nhận nợ phải thuvới khách hàng
2 Kiểm tra vật chất đối với sản phẩm kéo sắt - Kiểm tra vật chất đối với các sảnphẩm là thiết bị điện tử
3 Kiểm tra chứng từdo một nhóm nhân viên thực hiện qua nhiều công đoạn - Kiểmtra chứng từ do một nhân viênthực hiệnqua tất cả cácgiaiđoạn
4 Thảo luận về khả năng phải bồi thường của một vụ kiện với công ty luật làm tư
vấn pháp lỷ cho khách hàng -Thảo luận vềvấn đề đó với kiểmtoán viêncủa công ty tư
vấn pháp lý đó
5 Xácnhận số dư tiền gửi ngân hàng với Ngân hàng - Xác nhận trữ lượng mỏ dầu
vớichuyên gia địa chất chuyên vềđánh giá trữ lượng mỏ
6 Xác nhận tiền gửi ngân hàng -Kiểm tra sổ phụ ngân hàng
7 Kiểm tra vật chất hàng tồn kho được bảo quản bởi mộtCông ty quản lý kho công
cộng Gửi thư xác nhận về hàng tồn kho đối với công ty quản lý kho đó
18. Dưới đây là cácmục tiêukiểm toán nợ phải thu, anh (chị) hãy cho biết mỗi mục
tiêu tương ứng với cơ sở dẫn liệu nào?
1 Các khoản nợ phải thu khách hàng đã ghi chép có thực tại thời điểm lập
báo cáo
2 Tấtcả cáckhoản nợ phảithu đều được ghinhận đầyđủ
3 Cảc khoản nợ phải thu khách hàng được ghi chép đúng số tiền gộp trên
báo cáo tài chính và phù hợp giữa chi tiết các khoản nợ phải thu khách
hàng với sổ cái
4 Sự đúng đắn trong trình bày và công bố khoản nợ phải thu, bao gồm việc
phân loại đúng đắn các khoản nợ phải thu, cũng như công bố đầy đủ các
vấnđề liên quan nhưcầmcố, thế chấp
5 Các khoảnnợphảithukhách hàng vàongày lậpbáo cáo thuộc về đơn vị
Trang 4019. Dưới đây là một số bằng chứng kiểm toán do kiểm toán viên thu thập trong quá
trình kiểm toán
1 Biênbảnkiểm kê tài sản cố định hữuhình
2 Hóa đơn bán hàng lưu tại đơn vị
3 Phiếuyêu cầumuavậttưlưuở kho
4 Những hóa đơnmua hàng chưa thanh toán trong hồ sơ lưu củađơn vị
Yêu cầu: Hãy sắp xếp các bằng chứng trên theo thứ tự tính thích họp giảm dần
và giảithích cách sắp xếp đó
20 Chứngkiến kiểm kê tài sản cố định có giúpKTV thu thập bằng chứngvề quyền
sở hữu tài sản cố định không? vì sao ?
21. Theo anh (chị), giữa hai thời điểm kiểm kê TSCĐHH: Vào cuối ngày 31/12 so với 15 ngày sau là ngày 15/01 thì kiểm kê vào thời điểm nào thích họp hơn? Vì sao?
22 Dưới đây là một số bằng chứng do kiểm toán viên đã thu thập được trong quá
5 Báo cáo hàng tháng về tình hình trả nợ cho ngườibán trong hồ sơ của đơn vị
6 Những hóa đơn chưa thanh toán trong hồ sơ lưu của đơn vị
7 ủy nhiệmchi do đơn vị phát hành
8 Phiếu yêucầu mua vậttưlưu ở kho
9 Sổ phụ của ngânhàng lưu trong hồ sơ của đơn vị
10 Những tài liệu được nhà quản lý đơn vị sử dụng để lập các ước tính kế toán (dự phòng giảm giá hàng tồn kho, Dự phòng nợ khó đòi )