“Biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở trường THCS” * * * * * I Lí do chọn biện pháp Nếu tra trên Google, chúng ta sẽ có 47 700 000 kết quả trong 0,49 gi[.]
Trang 1“Biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc nhằm nâng cao
hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở trường THCS”
* * * * *
I Lí do chọn biện pháp:
Nếu tra trên Google, chúng ta sẽ có 47.700.000 kết quả trong 0,49 giây về cụm từ “Lớp học hạnh phúc”
Mô hình Trường học hạnh phúc, lớp học hạnh phúc lấy cảm hứng từ
mô hình Happy School của UNESCO (Tổ chức Giáo dục, khoa học và văn hóa của Liên hợp quốc), được triển khai thí điểm vào tháng 4/2018 ở một số trường học và hiện đang được nhân rộng trên địa bàn cả nước
Trong mọi thời đại, giáo dục luôn là đòn bẩy cho sự phát triển của xã hội Đặc biệt năm học 2022 - 2023 là năm thứ hai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 trong đó mục tiêu xây dựng lớp học hạnh phúc, trường học hạnh phúc là một dự án được nhiều nhà giáo dục quan tâm
Bác Hồ đã từng khẳng định: “Tất cả mọi người sinh ra đều có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc.” Như vậy,
hạnh phúc là mưu cầu của mỗi cá nhân, là cái đích vươn đến, là mục tiêu phấn đấu trong cuộc đời của mỗi con người
Đối với học sinh, để có được hạnh phúc trước hết là được sống trong một gia đình hạnh phúc, được sự yêu thương của bố mẹ và người thân Bên cạnh đó các em cần được trưởng thành trong một ngôi trường hạnh phúc, các em được học tập, được vui chơi, được chia sẻ, được yêu thương và được tôn trọng Theo tôi, xây dựng lớp học hạnh phúc, trường học hạnh phúc là việc làm cấp thiết cần được các nhà giáo dục quan tâm lúc này
Vậy nên, tôi đã chọn đề tài: “Biện pháp xây dựng lớp học hạnh phúc nhằm nâng cao hiệu quả công tác chủ nhiệm lớp ở trường THCS.”
II Mô tả các giải pháp giúp lớp học của bạn luôn hạnh phúc:
1 Khái niệm:
“Hạnh phúc” là một khái niệm có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp cổ (Etuxia) biểu hiện trình độ tư duy của con người được dùng một cách phổ thông Các nhà triết học và tâm lý học thì cho rằng hạnh phúc là một cảm xúc bậc cao, chỉ có ở loài người, nó mang tính nhân bản sâu sắc và thường chịu tác động của lý trí Hạnh phúc gắn liền với quan niệm về niềm vui trong cuộc sống
Có rất nhiều quan niệm về hạnh phúc song có bao nhiêu người thì có bấy nhiêu quan niệm về hạnh phúc Nhưng điều tôi muốn quan tâm là: lớp học hạnh phúc Lớp học hạnh phúc là nơi khiến cả thầy và trò đều có cảm
Trang 2giác "muốn đến" Nơi đó là gia đình lớn có niềm vui, sự mong chờ và những rung cảm
“Hạnh phúc là cảm xúc vui sướng, hài lòng của con người trong cuộc sống khi được đáp ứng, thỏa mãn các nhu cầu vật chất và tinh thần Hạnh phúc cá nhân gắn liền với hạnh phúc xã hội, không có hạnh phúc riêng lẻ
- Hạnh phúc của học sinh THCS có thể được thể hiện như:
+ Luôn cố gắng đạt được kết quả cao trong học tập để bố mẹ và thầy
cô vui lòng
+ Luôn được sự động viên, khen ngợi của mọi người về thành tích học tập và ứng xử của mình
+ Được sống và học tập trong môi trường gia đình, môi trường giáo dục có đầy đủ điều kiện về vật chất và tinh thần
+ Được chia sẻ và có cơ hội thể hiện mình
2 Tầm quan trọng của lớp học hạnh phúc:
Nhân cách, trí tuệ con người được hình thành từ lớp học hạnh phúc Lớp học hạnh phúc tạo nên cộng đồng học sinh tử tế, tích cực, kỷ
cương và có trách nhiệm với xã hội Khi lớp học tôn vinh những giá trị tốt đẹp như: yêu thương và đồng cảm; quan tâm và phục vụ; bình đẳng và công bằng hay khuyến khích học sinh phát triển những thái độ như: tích cực (tự tạo động lực); dấn thân (tự đề ra thử thách); cầu tiến (luôn phấn đấu để hoàn thiện)… thì học sinh sẽ có động lực thực hiện những hành vi đúng đắn mỗi ngày, biến sự ứng xử tử tế và giao tiếp lịch thiệp trở thành thói quen hằng ngày
Lớp học hạnh phúc giúp các em học theo năng khiếu, sở thích và nuôi dưỡng lòng say mê khám phá Vì vậy, lớp học hạnh phúc sẽ là môi
trường chú trọng giảng dạy không chỉ những điều học sinh cần và thiếu
mà còn hỗ trợ các em phát huy tối đa mọi tiềm năng, nhất là niềm say mê học tập
Lớp học hạnh phúc sẽ hỗ trợ các em tìm ra những môn học phù hợp cho sở thích - năng khiếu của mình; thấy được môn học này, kiến thức kia
có ích cho mình như thế nào, nhất là những kỹ năng sống cho hiện tại và tương lai Từ đây, các em sẽ rèn luyện mình trở thành con người tự tin,
am hiểu, sẵn sàng hội nhập quốc tế mà không bị bất kỳ rào cản nào về ngôn ngữ, văn hóa, trình độ, hay kỹ năng
Lớp học hạnh phúc cho các em phát triển thể chất cường tráng, tinh thần tích cực Nó sẽ tạo cơ hội rèn luyện thể chất, thử trải nghiệm nhiều
bộ môn thể thao và tạo nên bầu không khí vui vẻ trong mọi hoạt động của học sinh
Trang 3Lớp học hạnh phúc còn là những nhân cách tốt đẹp của người thầy giáo được phát huy hết vai trò Lao động của người thầy là: “Dùng nhân
cách để giáo dục nhân cách” Cụ thể là: lấy hình mẫu người thầy để làm gương cho học trò, dùng ngôn ngữ, hành động để hướng dẫn, giúp đỡ người học Mỗi nhà giáo là một nhân cách, là những “tấm gương sáng” để người học rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, phát triển các phẩm chất cần thiết Sản phẩm của người thầy là những con người có động cơ trong sáng, biết đồng cảm, chia sẻ, giúp đỡ mọi người và biết đặt lợi ích cá nhân sao cho phù hợp với tinh thần tập thể, cộng đồng xã hội
3 Điều kiện để lớp học được hạnh phúc:
3.1 Thứ nhất, muốn có lớp học hạnh phúc thầy cô phải là người hạnh phúc:
Cuộc sống hàng ngày với những lo toan, tất bật khiến chúng ta cảm giác mình như đang đối đầu với những áp lực cuộc sống Những bất đồng, mâu thuẫn luôn nảy sinh trong các mối quan hệ xã hội, với bạn bè, với người thân khiến tất cả chúng ta có cảm giác mệt mỏi, chán nản, làm mất dần vẻ đẹp vốn có của cuộc sống Để làm cuộc sống trở nên tươi đẹp, để giải quyết những mối bất hòa trong các mối quan hệ, chúng ta phải làm
như thế nào? Tôi nghĩ rằng tất cả đều xuất phát từ quan niệm sống của mỗi người Và gốc rễ của hạnh phúc là tình yêu thương Tình yêu là điều kì
diệu nhất trong cuộc đời này Tình yêu có thể biến một sa mạc khô cằn thành một ốc đảo xanh tươi Tình yêu có sức mạnh có thể biến một kẻ thù
thành một người bạn Vì vậy tôi rất tâm đắc với câu nói “Người giáo viên hạnh phúc sẽ thay đổi cả thế giới”
3.2 Thứ hai, muốn có lớp học hạnh phúc thì học sinh phải là người hạnh phúc:
Các em học sinh cần được học những tiết học hạnh phúc, những lớp học hạnh phúc, ở đó thầy cô có sự thay đổi về phương pháp giảng dạy phù hợp với từng nội dung và từng kiểu bài
Bên cạnh đó, các em cần được an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần: nói không với bạo lực học đường, không có sự xúc phạm về tinh thần và thân thể Học sinh được trang bị các kĩ năng cần thiết như: phòng cháy
chữa cháy, phòng tránh tai nạn thương tích,… Các em được lên tiếng, được
lắng nghe, được sai lầm và chia sẻ cảm xúc của mình Ở trong một lớp học hạnh phúc, giáo viên luôn tôn trọng từng sự khác biệt, khuyến khích sự khác biệt của từng học sinh nhưng phải trong sự thống nhất
3.3 Thứ ba, muốn có lớp học hạnh phúc cần có sự gắn kết giữa phụ huynh học sinh (PHHS) và giáo viên chủ nhiệm (GVCN)
Trang 4PHHS cần nhiệt tình tham gia hỗ trợ lớp trong các hoạt động của lớp. GVCN cũng chia sẻ những khó khăn, vướng mắc của mình tới PHHS, giúp phụ huynh thấu hiểu và cảm thông hơn.
4 Thực trạng của công tác chủ nhiệm hiện nay:
Giáo viên chủ nhiệm hiện nay luôn phải chịu những áp lực từ nhiều phía:
Áp lực từ PHHS: Nhiều phụ huynh còn ỷ nại ở thầy cô, hoặc lại quá khắt khe với GVCN Có những sự việc xảy ra nhẹ nhàng nhưng phụ huynh chưa có sự trao đổi với giáo viên mà ngay lập tức phản ánh Cũng có những phụ huynh không hợp tác với GVCN trong việc dạy con, để con phát triển tự nhiên Bên cạnh đó sĩ số học sinh trong lớp đông với nhiều đối tượng học sinh Tâm lí lứa tuổi của các em thay đổi từng ngày.
Giáo viên chủ nhiệm còn chịu áp lực từ quản lý nhà trường, cấp trên
về thi cử, đánh giá học sinh, áp lực thi đua danh hiệu của lớp, của trường Giáo dục thì luôn đổi mới Nhiều giáo viên chưa thích ứng kịp thời với những phương pháp dạy học mới. Thời gian dành cho công việc nhiều
Các em học sinh cũng vậy, các em cũng phải chịu áp lực từ bố mẹ về những mong mỏi điểm số, thành tích. Có những bậc phụ huynh chưa tâm
lí, chưa hiểu con, bắt con theo ý muốn của mình Sĩ số lớp học đông nên đôi khi thầy cô chưa động viên, khuyến khích kịp thời tới các em đó cũng
là một sự thiệt thòi
Bởi vậy, để xây dựng một lớp học thực sự hạnh phúc đòi hỏi mỗi cá nhân trong môi trường ấy phải thay đổi và tự thay đổi, không ngừng hoàn thiện bản thân
5 Một số giải pháp giúp lớp học của bạn luôn hạnh phúc:
Giải pháp 1 GVCN cần thay đổi quan niệm, nhận thức của chính mình:
Hiện nay, những quan niệm cũ về giáo dục và kỷ luật vẫn còn tồn tại: Yêu cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi; miếng ngon nhớ lâu, đòn đau nhớ đời; cá không ăn muối cá ươn… Mọi người vẫn cho rằng: trẻ em còn non nớt không có khả năng suy xét đúng sai và không có ý thức kỷ luật tự giác, cần được dạy dỗ nghiêm khắc Áp lực công việc khiến cho GVCN không đủ kiên nhẫn nên giải quyết các vấn đề xảy ra bằng cách trách phạt học sinh Nhưng những quan niệm đó đã không còn phù hợp Vậy để thay đổi được quan niệm, nhận thức của chính mình, tôi xin đưa ra một số gợi ý sau:
1 Hãy suy nghĩ sâu sắc về nghề mình chọn;
2 Yêu thích công việc của mình và yêu thương học trò hơn nữa;
Trang 53 Tự đặt mình vào hoàn cảnh của học sinh;
4 Tìm kiếm sự hỗ trợ từ các đồng nghiệp;
5 Ghi chép lại quá trình thay đổi của học sinh;
6 Hãy biết quan tâm chăm sóc bản thân (cả về mặt thể chất, tình cảm
và tâm lý);
7 Luôn tạo ra niềm vui cho bản thân
Giải pháp 2 GVCN thay đổi cách cư xử trong lớp học:
* Phương pháp: Xây dựng những quy tắc rõ ràng và nhất quán, đảm
bảo học sinh hiểu được vì sao cần có những quy tắc ấy Việc xây dựng các quy tắc cần đảm bảo hướng tới những điều tốt đẹp mà giáo viên chủ nhiệm mong đợi ở HS của mình và HS mong đợi từ bạn bè mình (về đạo đức và học tập) HS sẽ cố gắng đạt được điều GVCN mong đợi và thực hiện các quy tắc tốt hơn khi các em thấy được rằng mình được tin tưởng và các quy tắc được đề ra phù hợp với niềm tin ấy
* Nguyên tắc chính: Thay chê bai bằng khen ngợi Phải biết đặt niềm
tin vào sự tiến bộ của trẻ, xử lý sai phạm của trẻ một cách rõ ràng, dứt khoát nhưng phải có sự động viên, khuyến khích
* Một số lưu ý khi thực hiện giải pháp:
1 GVCN không đề ra quá nhiều quy tắc Nhiều quy tắc quá sẽ bị
rối khiến các em không thể tập trung đến những quy tắc quan trọng Hãy lựa chọn những quy tắc quan trọng nhất Các quy tắc cần đề cập đến những chuẩn mực đạo đức và giá trị cơ bản như: sự an toàn, sự tôn trọng lẫn nhau, lòng nhân ái và sự trung thực Các quy tắc đề ra cần có sự cân bằng hợp lý giữa lợi ích tập thể và lợi ích cá nhân
2 GVCN khuyến khích, động viên các em Vì ai cũng thích được
động viên và khen ngợi GVCN nên khen ngợi, động viên khi HS có thành tích tích cực hay biểu hiện tiến bộ Các hành vi biểu hiện tích cực sẽ tăng lên khi những HS có hành động tốt được khen ngợi Khuyến khích các học sinh trong lớp tiếp tục có hành động tương tự… Việc động viên tích cực có thể được thực hiện dưới nhiều hình thức như: mỉm cười với học sinh, khen ngợi, biểu dương trước lớp, gửi tin nhắn cho HS, ban thưởng những đặc ân…
Ví dụ:
Trước đây, tôi rất tận tụy và quan tâm đến HS, đặc biệt là những em
có học lực yếu Tôi có thói quen đi từng bàn kiểm tra vở của các em Nhưng những lời khen ngợi, khuyến khích trong lớp học của tôi rất hiếm hoi Tôi chỉ ra những lỗi sai của các em từ cách làm bài, chữ viết, giữ gìn
Trang 6sách vở một cách khá nghiêm khắc và căng thẳng Những lúc ấy, HS thậm chí không dám nhìn thẳng vào tôi
Nhưng rồi sau đó tôi nhận ra, trong khi tôi cho rằng việc đi lại kiểm tra bài của HS trong lớp là bình thường, không thấy học sinh phản ứng gì, thì chính các em lại cho rằng, mỗi lần cô kiểm tra bài, các em thấy sợ thót tim, hồi hộp, bối rối Tôi cũng nhận ra bản thân mình thiếu sự hài hước trong lớp học, ít khi cười Đặc biệt, khi tôi được giao dạy lớp chọn, áp lực
từ phía nhà trường và phụ huynh rất lớn Điều đó khiến tôi phải gấp gáp, căng thẳng, không có thời gian giúp các em thư giãn và cảm thấy thoải mái
Sau nhiều tháng kiên trì và tìm ra giải pháp cho vấn đề ở lớp học của mình, tôi dần thay đổi được không khí lớp học Học sinh của tôi sôi nổi hơn, tôi hay cười hơn, khích lệ các em nhiều hơn và sự tương tác giữa giáo viên và HS cũng tốt hơn Điều quan trọng nhất sau sự thay đổi của tôi là HS của tôi đã nói, nhờ tôi thay đổi mà chúng em hiểu bài hơn
Tôi đã học cách chấp nhận có những lỗi sai của học trò và sẽ kiên nhẫn, tận tình hướng dẫn các em cách sửa sai thay vì cáu giận như trước kia Tôi cũng đã học cách lắng nghe vì nhờ đó tôi mới hiểu các học trò của mình, mới có thể giúp các em một cách hiệu quả Và quan trọng hơn
cả, tôi đang học cách sống hạnh phúc trong từng khoảnh khắc, học cách cảm nhận hạnh phúc từ những điều bình dị nhất như ánh mắt học trò sáng lên mỗi khi hiểu bài, hay một câu nói hồn nhiên, một biểu cảm yêu thương từ các em Sau rất nhiều trải nghiệm trong nghề, tôi đã thật sự nhận ra hạnh phúc đến từ những điều rất nhỏ bé và bình dị chứ không phải
là điều gì đó to tát, xa vời
3 GVCN khuyến khích HS bằng cách khen thưởng kịp thời (quy
định điều kiện và hình thức khen thưởng…) Một số hình thức khen thưởng GVCN có thể đề ra như: Thi đua giành danh hiệu nhóm tiêu biểu, học sinh tiêu biểu trong tuần, khen thưởng kịp thời theo tuần, theo tháng; khen thưởng với học sinh có thành tích đặc biệt…
Ví dụ: Với lớp tôi chủ nhiệm, tôi chia lớp thành 5 nhóm học tập (mỗi nhóm từ 8-10 học sinh) với trình độ đồng đều trong nhóm, mỗi nhóm có 1 nhóm trưởng Các nhóm thi đua học tập theo tuần/tháng Mỗi tuần tổng kết 1 lần, HS nào có điểm cao nhất nhóm sẽ được thưởng 1 quyển vở và tuyên dương trước lớp, nhóm trưởng thi đua với nhau Nhóm nào tổng điểm cao nhất, nhóm trưởng sẽ được thưởng Như thế HS rất phấn khởi và hăng hái học tập, thi đua…
4 Giáo viên chủ nhiệm áp dụng những hình thức phạt phù hợp
và nhất quán.
Trang 7Khi những yêu cầu được đặt ra rõ ràng thì nhất thiết phải có các hình thức phạt cụ thể, rõ ràng, phù hợp đối với những sai phạm Các hình phạt cần nhằm mục đích dạy cho HS biết rằng cách xử sự của các em là sai chứ không nhằm đánh giá HS GVCN cần tránh việc sử dụng những hành động, lời nói khiến học sinh bị tổn thương Tuyệt đối không sử dụng các hình phạt mang tính bạo lực Các hình phạt cần phù hợp với mức độ vi phạm và bản chất của hành vi sai phạm Cần công bằng, khoan dung, tránh gây căng thẳng, đối đầu với học sinh khi xử lý các sai phạm
Các hình phạt cần được thực hiện một cách nhất quán, tuy nhiên cần xem xét bối cảnh, hoàn cảnh của mỗi HS để tìm hiểu nguyên nhân và không phạt HS vì những lỗi do ngoại cảnh tác động, hoặc không phải do bản thân em gây ra Không phạt HS vì những điều chưa được quy định trước (nên đưa điều đó vào nội quy, xác định hình phạt và sẽ áp dụng sau khi mọi người đã thống nhất và đồng ý) Ví dụ: Không được nghỉ giải lao hoặc ra chơi; ở lại trường sau giờ học để giải thích về những sai phạm, nguyên nhân và biện pháp sửa chữa; dọn dẹp tình trạng bừa bãi, lộn xộn
mà em đã gây ra (khắc phục hậu quả); xin lỗi những người mình đã xúc phạm; nhắc lại nội quy và cam kết thực hiện nội quy; thông báo cho phụ huynh biết vi phạm của con em mình; đến phòng hiệu trưởng nếu có những vi phạm nghiêm trọng (thường xuyên mất trật tự, đánh nhau v.v…)
5 GVCN cần làm gương cho học sinh Nếu GVCN luôn thể hiện sự
tôn trọng, lòng kiên trì và sự khoan dung thì sẽ có thể giảm thiểu các hành
vi cãi vã, gây gổ, tăng cường sự tôn trọng lẫn nhau Nếu GVCN dùng lời nói xúc phạm tới HS hay đồng nghiệp, HS cũng sẽ cư xử như vậy với bạn
bè và những người khác
6 GVCN quan tâm và hiểu biết từng HS, thương yêu, bao dung,
độ lượng với HS Hãy thấu hiểu: trẻ đang thực sự khó khăn với chính quá
trình phát triển của mình Tôn trọng, hợp tác, dân chủ trong quan hệ với
HS Khuyến khích tính độc lập, chủ động, tự giác học tập, khả năng tự học và chia sẻ kinh nghiệm trong học tập Người lớn đừng tạo thêm khó khăn hơn nữa do những kỳ vọng quá với sức trẻ mà hãy hướng dẫn trẻ biết lựa chọn cho mình
7 GVCN khuyến khích và tạo điều kiện cho HS phát triển năng lực cá nhân, kỹ năng hợp tác và cách ứng xử được xã hội công nhận:
Biết kính trọng, yêu quý, biết ơn cha mẹ, thầy cô ; lịch sự, lễ phép trong giao tiếp, ứng xử; quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ mọi người
VD: Trong các tiết sinh hoạt tôi thường cho các em xem các clip ngắn, hay những câu chuyện có tính giáo dục trong “Đắc nhân tâm”, “Hạt
Trang 8giống tâm hồn”… để các em có thể chia sẻ những cảm xúc của mình về cuộc sống
8 GVCN luôn là người bạn lớn để học sinh tôn trọng và tin tưởng Đảm bảo thỏa mãn các nhu cầu tâm lý xã hội cơ bản và chính
đáng của học sinh
VD: Học sinh lớp tôi chủ nhiệm bắt đầu có sự thay đổi lớn về tâm sinh lý Trong các tiết sinh hoạt, tôi thường trao đổi với các em về tình bạn, tình yêu, cách bảo vệ bản thân trong các tình huống có nguy cơ bị xâm phạm, cách vệ sinh cá nhân; trao đổi với các em về cảm xúc của mình với những thay đổi bất thường…
Giải pháp 3 GVCN cần quan tâm đến hoàn cảnh của học sinh:
Những vấn đề về thái độ và cách cư xử của trẻ em phần lớn bắt nguồn từ những vấn đề thực tế mà các em phải đối mặt trong cuộc sống Việc tìm hiểu những khác biệt trong hoàn cảnh, khó khăn trong cuộc sống, học tập và những khó khăn về mặt tâm lý của trẻ sẽ giúp GVCN hiểu và tìm ra biện pháp giáo dục thích hợp Các em có nhiều sự khác biệt:
* Những khác biệt trong môi trường gia đình: Học sinh sống trong
môi trường gia đình khác nhau Có em sống trong gia đình luôn có bầu không khí vui vẻ, cha mẹ quan tâm động viên khích lệ con cái, nhưng cũng có những gia đình cha mẹ không quan tâm tới con cái, thường xảy ra bạo lực Có những em phải lao động giúp đỡ gia đình
* Những khác biệt về văn hoá: Một lớp học có thể bao gồm những
học sinh đến từ những vùng miền khác nhau, với phong tục truyền thống, nền văn hóa và thói quen khác nhau Một số học sinh từ các nơi khác đến
có thể cảm thấy thiếu tự tin GVCN cần hiểu được những thách thức mà những đứa trẻ này phải đối mặt và hỗ trợ các em; giáo dục học sinh khác biết tôn trọng sở trường, cách sống của nhau để giảm đi hiện tượng bè phái, bắt nạt và ngược đãi
* Những khác biệt về thể chất: Các em đều khác nhau và có những
năng lực thể chất khác nhau Có những em khỏe mạnh hơn những em khác; có những em có thể có khiếm khuyết về cơ thể Nhưng tất cả đều có quyền bình đẳng như nhau
* Những khác biệt về năng khiếu và sở thích: Khi GVCN biết được
năng khiếu và sở thích riêng của từng học sinh, GVCN có thể giúp em phát huy khả năng sở trường tốt hơn dựa trên những điểm mạnh của các em
Trang 9VD: Lớp tôi chủ nhiệm có rất nhiều em có năng khiếu: Em giỏi toán,
em giỏi tin, em vẽ tốt… Vì vậy tôi thường giao công việc cho các em: Lập các video về lớp học của mình, vẽ tranh chào mừng ngày 20/11…
* Những khác biệt về tính cách: Mỗi trẻ đều có những đặc điểm tính
cách riêng biệt, điều này tác động tới cách xử sự của đứa trẻ Tuy nhiên, mọi con người đều có những ưu điểm
* Những trải nghiệm tiêu cực mà trẻ có thể đã phải chịu đựng:
Qua quan sát, tiếp xúc, lắng nghe, GVCN có thể biết về tình trạng của học sinh, đặc biệt khi em có những biểu hiện bất thường Sự quan tâm, thái độ và cách cư xử của GVCN là vô cùng quan trọng, có thể mang lại những thay đổi trong cuộc đời của học sinh Khi giải quyết những khó khăn trở ngại của học sinh, GVCN cần lưu ý:
- Cố gắng kiềm chế, không thể hiện thái độ quá nóng nảy, căng thẳng trước mặt HS
- Nên lắng nghe và xem xét vấn đề từ phía HS, biểu lộ sự cảm thông qua nét mặt, ánh mắt, cử chỉ
- Không nên vội vàng đưa ra những lời chỉ trích Hãy giúp học sinh làm rõ vấn đề và cùng với các em tìm ra giải pháp phù hợp
- Khi HS có khó khăn về tâm lý, GVCN cần quan tâm với thái độ tôn trọng chứ không phải là phán xét, kết tội
- Tìm kiếm sự trợ giúp thích hợp từ phía nhà trường và các cơ quan chức năng…
Giải pháp 4 Tăng cường sự tham gia của học sinh trong việc xây dựng và giám sát nội quy:
Học sinh tham gia xây dựng, giám sát nội quy được GVCN hỏi ý kiến về những vấn đề có liên quan đến bản thân Ý kiến của các em được lắng nghe, tôn trọng, được tham gia vào quá trình ra quyết định
GVCN khuyến khích, hướng dẫn học sinh tham gia xây dựng nội quy HS tham gia xây dựng các quy định, nội quy lớp, chế độ khen thưởng và xử phạt, tham gia giám sát và thực hiện các quy định Việc học sinh tham gia xây dựng, giám sát thực hiện nội quy lớp học giúp nâng cao tinh thần trách nhiệm và ý thức tự giác của học sinh, hạn chế các “vấn đề” xảy ra trong lớp học Nội quy do HS xây dựng phải phù hợp với quy định của ngành và nhà trường, nhưng bằng ngôn ngữ của học sinh nên gần gũi với các em hơn và các em chấp nhận một cách dễ dàng và tự nguyện hơn Việc tham gia xây dựng nội quy giúp HS rèn luyện khả năng bày tỏ ý kiến, ra quyết định, phát huy tinh thần tập thể và tinh thần trách nhiệm của các em
Trang 10GVCN cần lưu ý: Nội quy của lớp được viết trên giấy A0, to, rõ ràng bằng bút dạ Treo nội quy ở một vị trí phù hợp trong lớp học sao cho tất
cả HS đều có thể dễ dàng nhìn thấy
Hàng tuần, vào giờ tổng kết tuần của lớp hoặc giờ sinh hoạt, GVCN
tổ chức cho lớp thảo luận việc thực hiện nội quy Nêu rõ những qui định nào lớp đã thực hiện tốt hoặc chưa tốt (có thể để 1 học sinh điều khiển phần này) Sau một thời gian thực hiện, những nội quy thực hiện tốt có thể được thay thế bằng những nội quy khác nhằm giúp cho việc quản lý lớp học được tốt hơn
* Một số lưu ý:
Nội quy có thể được xây dựng theo những chủ đề khác nhau của năm học và có thể thực hiện theo tháng, học kỳ hoặc năm học Có thể thực hiện xây dựng nội quy vào giờ sinh hoạt, sau tiết xây dựng nội quy nên tổ chức hướng dẫn học sinh cách thực hiện và thông báo nội quy đến cha mẹ
HS để phối hợp chấp hành nội quy; GVCN hướng dẫn HS thỏa thuận các hình thức khen thưởng/ Kỷ luật Các quy định càng cụ thể càng dễ thực hiện
Giải pháp 5 GVCN cần xây dựng tập thể lớp học thân thiện, gắn bó:
Một tập thể lớp thân thiện, gắn bó là nơi học sinh đoàn kết, tôn trọng, yêu thương, giúp đỡ lẫn nhau, có tinh thần trách nhiệm, lý tưởng để trẻ học tập và phát triển nhân cách Học sinh có cơ hội được chia sẻ, bàn bạc, được thể hiện những suy nghĩ, cảm xúc của mình Học sinh được thầy cô khuyến khích, cảm thông và tôn trọng Ở đó không có trừng phạt thân thể, thân thiện, không bạo lực
Để xây dựng một tập thể lớp tốt, GVCN cần: kiên trì và nhẫn nại, có lòng nhân ái, tôn trọng học sinh, chân thành trong giao tiếp, tạo điều kiện cho việc xây dựng sự đoàn kết, gắn bó, chú trọng đến việc tổ chức các buổi thảo luận chung, chú ý đến việc giải quyết các xung đột
Các hoạt động xây dựng tập thể lớp thân thiện, gắn bó: Tạo lập hình ảnh một lớp học lý tưởng, tạo sự gắn kết giữa các thành viên trong lớp học; xây dựng nhật ký lớp; công nhận đặc điểm tốt của các thành viên; tìm hiểu về suy nghĩ và cảm nhận của học sinh về lớp học; làm hộp thư vui; hãy động viên, đừng chê bai nhau; tổ chức các hoạt động; thay đổi nội dung giờ sinh hoạt; tổ chức các câu lạc bộ (bóng đá, văn thơ…); trải nghiệm thực tế; phong trào thi đua (đôi bạn cùng tiến…), tham gia hoạt động từ thiện (Thực tế)
III Một số chỉ dẫn áp dụng đối với GVCN: