( SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG TRƯỜNG THPT VIỆT YÊN SỐ 2 BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM GIA HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP T ỈNH CHU KÌ 2020 2024 Tên giải pháp Vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XY.Vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ và 321” trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11Việt Nam đang trên đà đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cùng với công cuộc đổi mới chung của đất nước, sự nghiệp đổi mới giáo dục cũng góp phần không nhỏ. Đặc biệt, trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắn khoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thế giới. Trong công cuộc đổi mới toàn diện của nền giáo dục Việt Nam, chúng ta cần phải đẩy mạnh phương pháp dạy học để đào tạo được những lớp người đáp ứng được yêu cầu của đất nước. Việc cải cách giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học hiện nay là phát triển một cách toàn diện học sinh. Mỗi môn học trong nhà trường đóng một vai trò, vị trí riêng, trong đó bộ môn Lịch sử có sứ mệnh đặc biệt trong việc giáo dục truyền thống dân tộc cho thế hệ trẻ. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.” Thực tiễn việc dạy và học lịch sử hiện nay đã đáp ứng được phần nào yêu cầu của bộ môn đưa ra. Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề đặt ra mà bộ môn chưa đáp ứng được. Lý do của thực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, một trong số đó là việc chậm đổi mới cách dạy, cách thức truyền đạt và truyền cảm hứng, tạo động lực cho học sinh của giáo viên. Vì việc đổi mới phải bắt nguồn từ nhận thức của giáo viên. Người giáo viên tuy đã nhận thức được nhưng còn chậm, tâm lí ngại thay đổi, vì thế mà chưa được phổ biến, sâu sắc và thuần thục, việc triển khai và thực thi còn chưa được toàn diện. Vì vậy, muốn nâng cao chất lượng dạy và học lịch sử, thì việc đổi mới về phương pháp dạy học là hết sức cần thiết. Để đổi mới phương pháp dạy học lịch sử thì nhiều con đường, biện pháp khác nhau, trong nỗ lực tìm hiểu, nghiên cứu các phương pháp dạy học, tôi nhận thấy nhóm kĩ thuật dạy học “KWLH, XYZ và 321” có thể góp phần tạo ra những thay đổi tích cực trong cách dạy và học của giáo viên và học sinh. Nhóm kĩ thuật dạy học này tuy còn khá mới mẻ với trường học Việt Nam nhưng đã được áp dụng thành công ở nhiều nước trên thế giới, được học trò quốc tế yêu thích và hưởng ứng tích cực. Các kĩ thuật dạy học này đã thể hiện được những ưu điểm nổi bật trong việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, gắn lí thuyết với thực tế, phát huy và nâng cao năng lực của người học, phù hợp với các mục tiêu giáo dục mà UNESSCO đề ra: “ Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”. Lịch sử Việt Nam thời cận đại giai đoạn từ năm 1858 đến năm 1918 có vị trí quan trọng trong tiến trình lịch sử dân tộc, nhưng cũng có nhiều nội dung khá phức tạp trong tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh như nguyên nhân, trách nhiệm của nhà Nguyễn trong việc để nước ta rơi vào tay thực dân Pháp, việc so sánh, đánh giá cuộc kháng chiến chống Pháp giữa quan quân triều đình với nhân dân. Phong trào yêu nước chống Pháp sôi nổi của nhân dân ta trong những năm cuối cùng của thế kỉ XIX. Cũng như những thay đổi mạnh mẽ trong xã hội Việt Nam và phong trào yêu nước, cách mạng của nhân dân ta những năm đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất). Tôi nhận thấy những nội dung kiến thức lịch sử dân tộc trong giai đoạn này rất thích hợp và mang lại hiệu quả cao khi vận dụng nhóm kĩ thuật dạy học “KWLH, XYZ và 321”. Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực tiễn trên, chúng tôi lựa chọn vấn đề “Vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ và 321” trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 trung học phổ thông – chương trình chuẩn)” làm biện pháp thi giáo viên giỏi. PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I. Thực trạng công tác dạy và học môn Lịch sử ở trường THPT Việt Yên số 2. 1. Ưu điểm. Việc đổi mới phương pháp dạy học lịch sử ở trường phổ thông hiện nay đã được chú trọng và tiến hành triển khai. Giáo viên tập trung vào tổ chức, điều khiển học sinh thực hiện công việc lĩnh hội kiến thức với các phương pháp như: hoạt động nhóm, sử dụng tranh ảnh minh họa, kể chuyện, tăng cường cho học sinh trao đổi, thảo luận,…hạn chế phương pháp dạy truyền thống là giáo viên thao thao thuyết trình và đọc – chép. Học sinh không còn nằm trong tình trạng tiếp thu kiến thức một cách thụ động, mà đã chủ động, mạnh dạn và tích cực hơn trong công việc học tập, lĩnh hội kiến thức của chính mình. Dưới sự tổ chức của giáo viên, học sinh tham gia vào các hoạt động học tập như tham gia hoạt động nhóm, tiến hành thảo luận trao đổi ý kiến, tham gia đóng vai, kể chuyện,… Sự hứng thú học tập bộ môn của học sinh dần được nâng lên.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BẮC GIANG
TRƯỜNG THPT VIỆT YÊN SỐ 2
******
BÁO CÁO BIỆN PHÁP THAM GIA HỘI THI
GIÁO VIÊN DẠY GIỎI CẤP TỈNH CHU KÌ 2020-2024
Tên giải pháp: Vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ
và 321” trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 – THPT (chương trình chuẩn).
Họ và tên: Nguyễn Thị Thùy Môn giảng dạy: Lịch sử Trình độ chuyên môn: Cử nhân Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Việt Yên số 2
Trang 2PHẦN A ĐẶT VẤN ĐỀ
Việt Nam đang trên đà đẩy nhanh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Cùng với công cuộc đổi mới chung của đất nước, sự nghiệp đổi mới giáo dục cũng gópphần không nhỏ Đặc biệt, trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, cùng với sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc, nền giáo dục Việt Nam cần đẩy nhanh tiến trình đổi mới để rút ngắnkhoảng cách về trình độ phát triển giáo dục so với các nước trong khu vực và trên thế giới.Trong công cuộc đổi mới toàn diện của nền giáo dục Việt Nam, chúng ta cần phải đẩy mạnhphương pháp dạy học để đào tạo được những lớp người đáp ứng được yêu cầu của đất nước.Việc cải cách giáo dục theo hướng phát triển năng lực người học hiện nay là phát triểnmột cách toàn diện học sinh Mỗi môn học trong nhà trường đóng một vai trò, vị trí riêng,trong đó bộ môn Lịch sử có sứ mệnh đặc biệt trong việc giáo dục truyền thống dân tộc chothế hệ trẻ Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói:
“Dân ta phải biết sử ta Cho tường gốc tích nước nhà Việt Nam.”
Thực tiễn việc dạy và học lịch sử hiện nay đã đáp ứng được phần nào yêu cầu của bộmôn đưa ra Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề đặt ra mà bộ môn chưa đáp ứng được Lý do củathực trạng này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, một trong số đó là việc chậm đổi mới cáchdạy, cách thức truyền đạt và truyền cảm hứng, tạo động lực cho học sinh của giáo viên
Vì việc đổi mới phải bắt nguồn từ nhận thức của giáo viên Người giáo viên tuy đãnhận thức được nhưng còn chậm, tâm lí ngại thay đổi, vì thế mà chưa được phổ biến, sâusắc và thuần thục, việc triển khai và thực thi còn chưa được toàn diện Vì vậy, muốn nângcao chất lượng dạy và học lịch sử, thì việc đổi mới về phương pháp dạy học là hết sức cầnthiết
Để đổi mới phương pháp dạy - học lịch sử thì nhiều con đường, biện pháp khácnhau, trong nỗ lực tìm hiểu, nghiên cứu các phương pháp dạy học, tôi nhận thấy nhóm kĩthuật dạy học “KWLH, XYZ và 321” có thể góp phần tạo ra những thay đổi tích cực trongcách dạy và học của giáo viên và học sinh Nhóm kĩ thuật dạy học này tuy còn khá mới mẻvới trường học Việt Nam nhưng đã được áp dụng thành công ở nhiều nước trên thế giới,được học trò quốc tế yêu thích và hưởng ứng tích cực Các kĩ thuật dạy học này đã thể hiệnđược những ưu điểm nổi bật trong việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của ngườihọc, gắn lí thuyết với thực tế, phát huy và nâng cao năng lực của người học, phù hợp với
các mục tiêu giáo dục mà UNESSCO đề ra: “ Học để biết, học để làm, học để chung sống,
học để tự khẳng định mình”.
Lịch sử Việt Nam thời cận đại giai đoạn từ năm 1858 đến năm 1918 có vị trí quantrọng trong tiến trình lịch sử dân tộc, nhưng cũng có nhiều nội dung khá phức tạp trong tổchức hoạt động nhận thức cho học sinh như nguyên nhân, trách nhiệm của nhà Nguyễntrong việc để nước ta rơi vào tay thực dân Pháp, việc so sánh, đánh giá cuộc kháng chiếnchống Pháp giữa quan quân triều đình với nhân dân Phong trào yêu nước chống Pháp sôinổi của nhân dân ta trong những năm cuối cùng của thế kỉ XIX Cũng như những thay đổimạnh mẽ trong xã hội Việt Nam và phong trào yêu nước, cách mạng của nhân dân ta nhữngnăm đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất)
Tôi nhận thấy những nội dung kiến thức lịch sử dân tộc trong giai đoạn này rất thích
Trang 3hợp và mang lại hiệu quả cao khi vận dụng nhóm kĩ thuật dạy học “KWLH, XYZ và 321”.
Xuất phát từ cơ sở lí luận và thực tiễn trên, chúng tôi lựa chọn vấn đề “ Vận dụng
nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ và 321” trong dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 trung học phổ thông – chương trình chuẩn)” làm biện pháp thi giáo viên giỏi.
Đại đa số giáo viên đều cố gắng thay đổi phương pháp giảng dạy của mình theo
hướng phát huy tính tích cực của học sinh thông qua các phương pháp dạy học trực quan, phương pháp giải quyết vấn đề, phương pháp vấn đáp thông qua sự trình bày sinh động giàuhình ảnh của giáo viên trong tường thuật, miêu tả, kể chuyện, hoặc nêu đặc điểm của nhân vật lịch sử…
Trong quá trình giảng dạy đã kết hợp nhuần nhuyễn các đồ dung dạy học, khai thác một cách triệt để các đồ dùng và phương tiện dạy học như tranh ảnh, bản đồ…và từng bướcứng dụng công nghệ thông tin phù hợp trong dạy học Lịch sử
Bản thân là một giáo viên có nhiều năm tham gia giảng dạy môn Lịch sử nên nắmbắt rất rõ đặc điểm của bộ môn, mục đích, yêu cầu của chương trình và nắm bắt được nhữngkhó khăn mà các em gặp phải khi lĩnh hội kiến thức lịch sử
Từ các năm học trước trường tôi có ba giáo viên giảng dạy bộ môn Lịch sử với trình
độ chuẩn trở lên, đó là điều kiện để chúng tôi thường xuyên thực hiện các chuyên đề, dựgiờ, thao giảng và rút kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng bộ môn
Ngày nay với sự bùng nổ của các phương tiện thông tin truyền thông đã giúp các emtiếp cận Lịch sử với nhiều nguồn khác nhau để lĩnh hội kiến thức Lịch sử một cách đầy đủnhất Bên cạnh đó các em nhìn nhận bộ môn Lịch sử cũng theo chiều hướng tích cực hơn Học sinh THPT Việt Yên số 2 đa số các em đều ngoan,có ý thức học tập, được trang
bị đầy đủ sách giáo khoa, và có thư viện với các đầu sách để các em tham khảo
Bản thân có sức khoẻ tốt, có thời gian công tác giảng dạy; được Ban giám hiệu, tổchuyên môn cùng đồng nghiệp trong đơn vị giúp đỡ, tạo điều kiện để hoàn thành tốt nhiệmvụ
2 Hạn chế và nguyên nhân hạn chế
2.1 Giáo viên
Trang 4Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy, điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy họccủa nhà trường để phục vụ cho dạy học lịch sử như: phòng học tập bộ môn, bản đồ, tranhảnh, tài liệu và tư liệu tham khảo đã có nhưng vẫn còn ít chưa đáp ứng được cho nhu cầuhọc tập bộ môn Thêm vào đó, giáo viên lên lớp chủ yếu vận dụng các phương pháp thuyếttrình, sử dụng đồ dùng trực quan, khai thác sách giáo khoa là chính, kiểm tra đánh giá chủyếu là kiểm tra sự ghi nhớ của học sinh Do vậy, việc dạy học Lịch sử chưa thực sự tạođược hứng thú học tập bộ môn cho các em.
Trong nhiều năm qua, các nhà nghiên cứu và các thầy cô giáo cũng đã tìm hiểu và ápdụng nhiều phương pháp dạy học mới trong dạy học lịch sử như: phương pháp dạy học dự
án, phương pháp đóng vai, sử dụng tư liệu gốc, … Tuy nhiên, việc áp dụng các phươngpháp đó còn chưa thường xuyên trong các tiết học Một phần là do giáo viên vẫn thích sửdụng các phương pháp truyền thống hơn do ưu điểm của nó là không mất quá nhiều côngsức vào việc chuẩn bị Nguyên nhân khác là do giáo viên còn lúng túng trong việc áp dụngcác phương pháp mới do chưa thực sự hiểu về các phương pháp đó
Nhiều giáo viên lịch sử đã quan tâm, tìm hiểu những phương pháp, kĩ thuật dạy họcmới và bước đầu vận dụng trong dạy học bộ môn để phát huy tính tích cực, phát triển nănglực nhận thức, năng lực thực hành cho học sinh Tuy nhiên, việc áp dụng còn gặp nhiều khókhăn do đặc thù bộ môn, điều kiện cơ sở vật chất của trường, thời gian tiết học có hạn,…Phương pháp vận dụng phổ biến nhất là dạy học theo nhóm có một phần của kĩ thuật dạyhọc XYZ Bên cạnh đó, vẫn còn những GV chưa chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ đổi mới PPDH, vẫn đi theo lối mòn cũ thầy đọc – trò ghi chép
2.2 Học sinh
Mặc dù có vai trò chức năng và nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục thế hệ trẻ
nhưng một thực tế đáng buồn là vẫn còn nhiều học sinh vẫn xem nhẹ môn học này Điềunày xuất phát từ định kiến xã hội coi môn sử là môn phụ, môn học thuộc nên cả phụ huynh
và học sinh đều không chú tâm đến môn học Thêm vào đó, sự lên ngôi của các ngành kinh
tế, khoa học-kĩ thuật khiến cho nhiều phụ huynh hướng con em mình học các môn tự nhiênnhiều hơn là các môn xã hội
Học sinh vẫn có niềm yêu thích, hứng thú học tập bộ môn, nhưng bởi một số nguyên
nhân như giờ học không thu hút, phải dành thời gian cho môn học khác mà các em coi là mônhọc chính,… nên chất lượng học tập chưa thực sự hiệu quả Các em chỉ cảm thấy hứng thúmỗi khi giáo viên thay đổi cách dạy học, cho các em cơ hội được tự do phát biểu ý kiến, quanđiểm cũng như hiểu biết của mình và làm việc chủ động hơn,… Tuy nhiên, các thẩy cô vẫnchưa vận dụng thường xuyên những kĩ thuật này, vì vậy các em chưa có điều kiện để thựchiện nhuần nhuyễn những nhiệm vụ, hay thuần thục những phong cách học tập nghiên cứutheo các kĩ thuật mới đó
Như vậy, để nâng cao chất lượng dạy và học, giáo viên cần nghiên cứu về lí luận vàthực tiễn để đổi mới PPDH cho phù hợp, phát huy được tính tích cực, chủ động, niềm say
mê và hứng thú với bộ môn của học sinh Những kĩ thuật dạy học tích cực đó thì sẽ thực sựhiệu quả để đạt được mục tiêu dạy học
Trước thực trạng đó, bản thân tôi là một giáo viên lịch sử, tôi cũng trăn trở làm thếnào để cải thiện việc dạy và học môn Lịch sử để trước hết là học sinh hứng thú với môn
Trang 5học, sau đó là nâng cao chất lượng giáo dục lịch sử Do vậy, trong quá trình dạy học, tôi đã
tự tìm hiểu, học tập và áp dụng một số phương pháp dạy học tích cực nhằm tạo sự hứng thúhọc tập, tìm tòi và phát huy khả năng sáng tạo ở các em trong quá trình học tập Lịch sử Vớikinh nghiệm nhỏ này,tôi mạnh dạn đề xuất một số biện pháp vận dụng nhóm kĩ thuật dạyhọc “KWLH, XYZ và 321” vào dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 THPT – chương trìnhchuẩn
II Biện pháp vận dụng nhóm kĩ thuật “KWLH, XYZ và 321” dạy học lịch sử Việt Nam lớp 11 – THPT chương trình chuẩn.
1 Biện pháp 1: Vận dụng kĩ thuật dạy học KWLH tạo động cơ học tập cho học sinh.
Kĩ thuật KWLH là một hình thức tổ chức dạy – học đọc hiểu do Donna Ogle giớithiệu năm 1986 Học sinh bắt đầu bằng việc động não tất cả những gì các em đã biết về chủ
đề bài học Thông tin này sẽ được ghi nhận vào cột K của biểu đồ Sau đó học sinh nêu lêndanh sách các câu hỏi về những điều các em muốn biết thêm về chủ đề này Những câu hỏi
đó sẽ được ghi vào cột W của biểu đồ Trong quá trình học hoặc sau khi học xong các em sẽ
tự trả lời các câu hỏi ở cột W Những câu trả lời này sẽ được ghi vào cột L Cột H ở saucùng được Ogle bổ sung thêm với nội dung khuyến khích học sinh định hướng nghiên cứu.Sau khi học sinh đã hoàn tất nội dung ở cột L, các em có thể muốn tìm hiểu thêm về mộtthông tin Các em sẽ nêu biện pháp để tìm thông tin mở rộng Những biện pháp này sẽ đượcghi nhận ở cột H
(Trích từ Ogle, D.M (1986) K-W-L: A teaching model that develops active reading
of expository text Reading Teacher, 39, 564-570)
- Kĩ thuật KWLH có thể sử dụng trong những trường hợp sau:
+ Lần đầu tiên lên lớp, tiếp xúc với học sinh mới Mục đích: tạo cảm giác gần gũi,thân thiện với học sinh; tìm hiểu, thăm dò thái độ của người học, tìm hiểu để biết người học
có mong muốn, đề xuất gì với giáo viên.; giúp giáo viên có định hướng, điều chỉnh phươngpháp dạy học tốt hơn
+ Trước khi dạy một nội dung/ chủ đề mới rất quan trọng Kĩ thuật này đặc biệt cóhiệu quả với các bài mở đầu chương trình học, hoặc bài học mang tính chất gợi mở, tìmhiểu, giải thích
- Cách sử dụng kỹ thuật KWLH:
+ Bước 1: Chọn chủ đề hoặc bài học (có từ 2 tiết trở lên)
+ Bước 2: Giáo viên yêu cầu HS lập bảng KWLH hoặc tự chuẩn bị ở nhà rồi phátcho học sinh khi dạy trên lớp (theo mẫu)
BẢNG HỎI THEO KĨ THUẬT DẠY HỌC “KWLH”
Họ và tên học sinh:……….………
Lớp: ……… ………
Trường: ………
Câu hỏi:
1 Em đã biết gì về chủ đề/bài học này? (Điền vào cột K)
2 Em có mong muốn và đề xuất gì khi học chủ đề/bài học này? (Điền vào cột W)
Trang 63 Em đã học thêm được gì sau khi học xong chủ đề/bài học này? (Điền vào cột L)
4 Em vận dụng vào thực tiễn như thế nào? (Điền vào cột H)
…
………
………
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
………
……
+ Bước 3: Đề nghị học sinh công não nhanh và nêu ra các từ, cụm từ có liên quan đến chủ đề Cả giáo viên và học sinh cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra tất cả các ý tưởng Tổ chức cho học sinh thảo luận về những gì các em đã ghi nhận
Một số lưu ý tại cột K: Giáo viên phải chuẩn bị câu hỏi để giúp học sinh công não
“Hãy nói những gì các em đã biết về ……” Giáo viên cần khuyến khích học sinh giải
thích, vì đôi khi những điều các em nêu ra có thể là mơ hồ hoặc không bình thường
Trong trường hợp học sinh viết được rất ít ở cột K thì giáo viên cũng đừng lo lắng + Bước 4: Giáo viên hỏi tiếp học sinh xem các em muốn biết thêm điều gì về chủ đề
Cả giáo viên và học sinh ghi nhận câu hỏi vào cột W Hoạt động này kết thúc khi học sinh
đã nêu ra tất cả các ý tưởng Nếu học sinh trả lời bằng một câu phát biểu bình thường, hãy biến nó thành câu hỏi trước khi ghi nhận vào cột W
Một số lưu ý tại cột W: Giáo viên hãy hỏi học sinh những câu hỏi tiếp nối và gợi mở
theo chỉ dẫn Nếu giáo viên chỉ nói: “Các em muốn biết thêm những gì về chủ đề này?” Đôi
khi học sinh sẽ trả lời đơn giản là “không biết”, vì các em chưa có ý tưởng Vì vậy, chúng ta
hãy thử sử dụng một số câu hỏi sau: “Em nghĩ mình sẽ biết thêm được những gì sau khi em
học xong bài học/ chủ đề mới này?”
Giáo viên cũng có thể chọn một ý tưởng từ cột K và hỏi: “Em có muốn tìm hiểu thêm
điều gì có liên quan đến ý tưởng này không?” Thành phần chính trong cột W là những
mong muốn của học sinh Giáo viên phải làm thế nào để học sinh rất quan tâm điền mong muốn của mình vào cột W, nhưng phải có liên quan trực tiếp đến bài học Nếu học sinh không điền mong muốn vào cột W, coi như chúng ta không thành công
Lưu ý: Sau khi học sinh đã điền đầy đủ các thông tin vào cột K và cột W, giáo viên hãy thu phiếu lại để nghiên cứu những thông tin của các em đã viết ở cột K và W Chúng ta cũng có thể tổ chức trao đổi ngay tại lớp
+ Bước 5: Sau khi đã dạy xong bài học/chủ đề mới, giáo viên phát trả lại cho học sinh
Trang 7phiếu KWLH mà các em đã viết trước đó, yêu cầu học sinh đọc lại và tự điền câu trả lời mà các
em tìm được (trong quá trình học tập) vào cột L
+ Bước 6: Sau khi học sinh đã hoàn tất nội dung ở cột L, học sinh có thể muốn tìmhiểu thêm các thông tin có liên quan, giáo viên hãy yêu cầu các em nêu biện pháp để tìmkiếm mở rộng Giáo viên hãy khuyến khích học sinh nghiên cứu thêm về những câu hỏi màcác em đã nêu ở cột W nhưng chưa tìm được câu trả lời từ bài đọc, yêu cầu học sinh vậndụng vào thực tiễn, giải quyết các dạng bài tập như thế nào Tất cả những ý tưởng, yêu cầunày sẽ được ghi nhận ở cột H
Một số lưu ý tại cột L: Ngoài việc yêu cầu học sinh trả lời về kiến thức, giáo viênnên khuyến khích học sinh ghi vào cột L những điều các em cảm thấy tâm đắc, thú vị Đểphân biệt, có thể đề nghị các em đánh dấu những ý tưởng của các em Ví dụ, các em có thểđánh dấu tích vào những ý tưởng trả lời cho câu hỏi ở cột W, với các ý tưởng các em thích,
có thể đánh dấu sao
Giáo viên cũng đề nghị học sinh tìm kiếm từ các tài liệu khác để trả lời cho nhữngcâu hỏi ở cột W mà bài đọc không cung cấp câu trả lời, hoặc những câu hỏi mà học sinhđưa ra ở cột W không nằm trong phạm vi bài học/chủ đề mới Vì không phải tất cả các câuhỏi ở cột W đều được bài đọc trả lời hoàn chỉnh
+ Bước 7: Tổ chức cho học sinh thảo luận những thông tin các em ghi nhận ở cột L(có thể kết hợp vận dụng kĩ thuật 321)
- Những ưu điểm của kĩ thuật KWLH là:
+ Tạo hứng thú học tập cho học sinh, khi những điều các em cần học có liên quantrực tiếp đến nhu cầu về kiến thức của các em
+ Giúp học sinh dần dần hình thành khả năng tự định hướng học tập, nắm được cáchhọc không chỉ cho bộ môn đọc hiểu mà cho cả các môn học khác Giúp giáo viên và họcsinh tự đánh giá kết quả học tập, định hướng cho các hoạt động kế tiếp
- Hạn chế của kĩ thuật KWLH là:
+ Mất nhiều thời gian và công sức chuẩn bị; phải làm nhiều lần học sinh mới quen vàkhó thực hiện với lớp đông, trình độ không đồng đều
+ Sơ đồ cần phải được lưu trữ cẩn thận sau khi hoàn thành 2 bước K và W, bước L
và H phải sau một thời gian mới có thể hoàn thành tiếp
Trong quá trình dạy học thì bài học nào giáo viên cũng có thể vận dụng được kĩ thuật
KWLH mở đầu bài học, nhằm tạo động cơ học tập cho học sinh
Cụ thể, khi dạy Bài 21 – Phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong
những năm cuối thế kỉ XIX (2 tiết), giáo viên tiến hành vận dụng kĩ thuật KWLH như sau:
- Bước 1: Trước khi sử dụng phiếu KWLH, giáo viên giới thiệu về bài học (vận dụng
nguyên tắc dạy học nêu vấn đề): Sau khi kí với Pháp hai bản hiệp ước Hác-măng (1883) vàPa-tơ-nốt (1884), triều đình Huế nhìn chung đã đầu hàng giặc, thực dân Pháp muốn thiết lập
Trang 8ngay một chế độ bảo hộ ở Việt Nam Chúng muốn dựng lên một chính quyền tay sai ở Huế
để tổ chức bóc lột, nô dịch nhân dân ta Song chúng đã vấp phải sự phản kháng của đông đảo nhân dân và các tầng lớp sĩ phu văn thân, bộ phận quan lại chủ chiến trong kinh thành Huế Sự phản kháng đó được biểu hiện rõ rệt nhất bằng cuộc phản công quân Pháp của phái chủ chiến tại kinh thành Huế, mở đầu cho một giai đoạn mới của cuộc đấu tranh chống Pháp của nhân dân Việt Nam
Vậy phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong những năm cuối thế kỉ XIX diễn ra như thế nào? Các em đã biết gì về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong giai đoạn lịch sử này?
- Bước 2: GV phát phiếu KWLH và yêu cầu HS điền vào 2 cột đầu tiên với 2 câu hỏi
(theo mẫu):
+ Các em đã biết những gì về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử những năm cuối thế kỉ XIX?
+ Các em có mong muốn gì thêm khi tìm hiểu về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này?
BẢNG HỎI THEO KĨ THUẬT DẠY HỌC “KWLH”
Họ và tên học sinh:……….………
Lớp: ……… ………
Trường: ………
Câu hỏi: 1 Em đã biết gì về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột K) 2 Em có mong muốn và đề xuất gì khi học về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột W) 3 Em đã học thêm được gì sau khi học xong về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột L) 4 Em vận dụng vào thực tiễn như thế nào sau khi được học về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX? (Điền vào cột H) K W L H …
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
Trang 9………
………
………
………
………
………
………
…………
………
………
………
- Bước 3: Sau khi đưa ra yêu cầu, GV đề nghị học sinh động não nhanh và nêu ra các
từ, cụm từ có liên quan đến chủ đề Cả GV và HS cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K.
Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra tất cả các ý tưởng Tổ chức cho các em thảo luận về những gì các em đã ghi nhận
- Bước 4: Mong muốn được biết thêm khi tìm hiểu về phong trào yêu nước chống
Pháp của nhân dân Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này của HS sẽ được ghi nhận câu hỏi
vào cột W Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra các ý tưởng Nếu học sinh trả lời bằng một câu phát biểu bình thường, biến nó thành câu hỏi trước khi ghi vào cột W
- Bước 5: GV gọi 1 – 2 HS đứng lên báo cáo kết quả ghi phiếu của mình, sau đó thu
lại phiếu KWLH của cả lớp để về nhà nghiên cứu những điều HS đã viết Từ đó, điều chỉnh phương pháp dạy học theo hướng đáp ứng mong muốn của HS
Khởi động bài học với kĩ thuật dạy học KWLH như trên thể hiện sự tích cực đối với HS, đưa các em chú ý, quan tâm vào bài học ngay từ những giây phút đầu tiên mà không gượng ép Đồng thời thể hiện sự tôn trọng những hiểu biết cũng như những mong muốn chính đáng của các em với chủ đề hoặc bài học Khích lệ tinh thần học tập của học sinh là mục tiêu quan trọng của giáo dục
- Ví dụ:
K
(Điều đã biết
về phong trào
yêu nước
chống Pháp
của nhân dân
ta trong những
năm cuối thế kỉ
XIX)
W (Điều muốn biết thêm về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong những năm
cuối thế kỉ XIX)
L (Điều học được thêm về phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân ta trong những năm cuối thế kỉ XIX)
H (Vận dụng vào bài học thực tiễn như thế nào?)
- Tôn Thất
Thuyết
- Phan Đình
Phùng
…
-Hoàn cảnh nổ ra cuộc phản công quân Pháp tại Kinh thành Huế
-Nguyên nhân bùng nổ phong trào Cần vương và phong trào nông dân Yên Thế
-Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào
-Kết quả của phong trào
… Giáo viên cũng hoàn toàn có thể vận dụng kĩ thuật KWLH khi chuyển sang dạy
Trang 10Chương II – Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918) với các
bước triển khai tương tự như trên:
- Bước 1: Trước khi sử dụng phiếu KWLH, giáo viên giới thiệu về lịch sử Việt Nam
(đầu thế kỉ XX đến năm 1918): Bước sang thế kỉ XX, tình hình nước ta có những biến đổi, phong trào yêu nước chống Pháp không bị gián đoạn mà vẫn tiếp tục phát triển với những nhân tố mới
Vậy tình hình Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này diễn ra như thế nào? Các em đã biết gì về lịch sử nước ta trong giai đoạn lịch sử trên?
- Bước 2: GV phát phiếu KWLH và yêu cầu HS điền vào 2 cột đầu tiên với 2 câu hỏi
(theo mẫu):
+ Các em đã biết những gì về lịch sử nước ta trong những năm đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918)?
+ Các em có mong muốn gì thêm khi tìm hiểu về lịch sử Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này?
BẢNG HỎI THEO KĨ THUẬT DẠY HỌC “KWLH”
Họ và tên học sinh:……….………
Lớp: ……… ………
Trường: ………
Câu hỏi: 1 Em đã biết gì về lịch sử nước ta trong những năm đầu thế kỉ XX đến hết Chiến tranh thế giới thứ nhất (1918)? (Điền vào cột K) 2 Em có mong muốn và đề xuất gì khi tìm hiểu về lịch sử Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này? (Điền vào cột W) 3 Em đã học thêm được gì sau khi học xong về lịch sử Việt Nam (đầu thế kỉ XX – 1918)? (Điền vào cột L) 4 Em vận dụng vào thực tiễn như thế nào sau khi được học về lịch sử Việt Nam (đầu thế kỉ XX – 1918)? (Điền vào cột H) K W L H …
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
…
………
………
………
………
………
………
………
………
………
…………
…
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
-Bước 3: Sau khi đưa ra yêu cầu, GV đề nghị học sinh động não nhanh và nêu ra các
Trang 11từ, cụm từ có liên quan đến chủ đề Cả GV và HS cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K.
Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra tất cả các ý tưởng Tổ chức cho các em thảoluận về những gì các em đã ghi nhận
- Bước 4: Mong muốn được biết thêm khi tìm hiểu về lịch sử Việt Nam trong giai
đoạn lịch sử này của HS sẽ được ghi nhận câu hỏi vào cột W Hoạt động này kết thúc khi
học sinh đã nêu ra các ý tưởng Nếu học sinh trả lời bằng một câu phát biểu bình thường,
biến nó thành câu hỏi trước khi ghi vào cột W
- Bước 5: GV gọi 1 – 2 HS đứng lên báo cáo kết quả ghi phiếu của mình, sau đó thu
lại phiếu KWLH của cả lớp để về nhà nghiên cứu những điều HS đã viết Từ đó, điều chỉnhphương pháp dạy học theo hướng đáp ứng mong muốn của HS
kỉ XX – 1918)
L (Điều học được thêm
về lịch sử Việt Nam từ đầu thế kỉ
XX – 1918)
H (Vận dụng vào bài học thực tiễn như thế nào?)
-Chịu sự khai thác,
bóc lột tàn bạo của
thực dân Pháp
-Phan Bội Châu,
Phân Châu Trinh là
-Các hoạt động yêu nước vàcách mạng diễn ra dưới sựlãnh đạo của các chí sĩ yêunước như thế nào?
-Khuynh hướng cứu nướcmới xuất hiện như thế nào?
…
2 Biện pháp 2: Vận dụng nhóm kĩ thuật dạy học XYZ và 321 trong quá trình tổ chức
cho học sinh giải quyết chủ đề, bài học mới.
Kĩ thuật XYZ là một kỹ thuật làm việc nhóm nhằm phát huy tính tích cực của mỗithành viên trong nhóm Trong đó, X là số thành viên trong mỗi nhóm, mỗi thành viên cầnđưa ra Y ý kiến, mỗi nhóm hoạt động trong vòng Z thời gian Kỹ thuật XYZ còn gọi là kỹthuật 635 bởi thông thường mỗi nhóm có 6 thành viên, mỗi thành viên cần đưa ra 3 ý kiếntrong khoảng thời gian 5 phút Tuy nhiên, giáo viên không nên máy móc theo 635 mà nênlinh hoạt theo hoàn cảnh cụ thể (có thể là 525, 626,…tùy theo nội dung hoạt động và sốlượng học sinh trong lớp học)
Dụng cụ để triển khai kĩ thuật dạy học này: giấy bút cho các thành viên trong nhóm
- Cách tiến hành: