Bài giảng Đấu thầu quốc tế

ĐẤU THẦU QUỐC TẾ Giảng viên TS Lê Minh Thoa Email thoalm@tlu edu vn Mobile 0932 888 822 KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ BỘ MÔN KINH TẾ 2 GIỚI THIỆU MÔN HỌC Tên môn học ĐẤU THẦU QUỐC TẾ Số tín chỉ 03 Số giờ[.]

ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

Giảng viên: TS Lê Minh Thoa

Email: thoalm@tlu.edu.vn

Mobile: 0932 888 822

KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ

BỘ MÔN KINH TẾ

GIỚI THIỆU MÔN HỌC

Tên môn học: ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

Số tín chỉ: 03

Số giờ lý thuyết: 30

Số giờ thảo luận: 15

Số giờ tự học: 60

Phương pháp giảng dạy

Thuyết giảng, truy vấn…

Thảo luận + sinh viên trình bày

Bài tập tình huống; đóng vai

Tóm tắt nội dung học phần

Nắm được những khái niệm cơ bản về đấu thầu và đấu thầu quốc tế

Hiểu các kỹ thuật cơ bản trong đấu thầu như lập hồ sơ mời thầu,đánh giá lựa chọn nhà thầu

Các thông lệ đấu thầu hiện đang áp dụng trên thế giới và Việt Namnhư của WB, ADB, JICA…

Cập nhật hoạt động quản lý đấu thầu tại Việt nam và các định hướngcủa hoạt động đấu thầu

1.1 KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ CỦA ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

1.1.1 Khái niệm

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

KHÁI NIỆM VỀ ĐẤU THẦU

Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng

cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi

tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và

thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế.

trong nước, nước ngoài

tham gia dự thầuĐẤU THẦU

Bảo đảm tính

cạnh tranh

Bảo đảm tính công bằng

Bảo đảm tính

minh bạch,

công khai

Bảo đảm tính hiệu quả kinh tế

ĐẤU THẦU

Đấu thầu

trong nước

Đấu thầu quốc tế

Đấu thầu

quốc tế

Đấu giá quốc tế

PHÂN BIỆT

PHÂN BIỆT ĐẤU THẦU TRONG NƯỚC VÀ ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

Tiêu chí Đấu thầu trong nước Đấu thầu quốc tế

Luật đấu thầu trong nước, quốc

tế và các văn bản liên quan

Ngôn ngữ

sử dụng

trong HSMT Tiếng Việt Tiếng Việt và tiếng Anh

PHÂN BIỆT

Giống nhau:

Tiêu chí Đấu thầu quốc tế Đấu giá quốc tế

Thành phần

tham gia

- Một bên mua, nhiều bên bán;

- Bên mua là tổ chức đấu thầu;

- Quy định về giá trần

- Một bên bán, nhiều bên mua;

- Bên bán là bên tổ chức đấugiá;

em xét dưới góc độ kỹ thuật, kinh nghiệm,đặc tính SP

Ít phức tạp hơn do chỉ xét việcđấu giá dưới góc độ tài chính

SO SÁNH ĐẤU THẦU QUỐC TẾ VÀ ĐẤU GIÁ QUỐC TẾ

Bảo đảm tính cạnh tranh

Bảo đảm tính công bằng

Bảo đảm tính minh bạch, công khai

Bảo đảm tính hiệu quả kinh tế

ĐẶC ĐIỂM CỦA ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

1

Giao dịchđặc biệt

2

Hàng hóa

vô hìnhhoặc hữu

hình

3

Tự do cạnhtranh

- Là một công cụ quan trọng của kinh tế thị trường, giúp người mua

(BMT) và người bán (nhà thầu) gặp nhau thông qua cạnh tranh.

- Phát triển các ngành sản xuất theo hướng chuyên môn hoá sâu và

hợp tác hoá rộng đồng thời phát triển thị trường đấu thầu.

- Là một công cụ quan trọng giúp các chính phủ quản lý chi tiêu, sử

dụng các nguồn vốn của Nhà nước sao cho có hiệu quả và chống thất thoát, lãng phí.

- Chống lại các hành vi gian lận, tham nhũng và lãng phí trong việc

chi tiêu các nguồn tiền của Nhà nước.

VAI TRÒ CỦA ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

- Thúc đẩy chuyển giao công nghệ, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm

giữa các quốc gia, các tổ chức phát triển với các quốc gia đang phát triển.

- Giúp các cơ quan quản lý có điều kiện xem xét, quản lý và đánh

giá một cách minh bạch các khoản chi tiêu do quá trình đấu thầu.

- Tạo điều kiện để thúc đẩy tiến trình đổi mới nền kinh tế từ cơ chế

tập trung bao cấp, cơ chế “xin”, “cho” sang cơ chế cạnh tranh.

- Thực hiện dân chủ hóa nền kinh tế, khắc phục những nhược điểm

của những thủ tục hành chính nặng nề cản trở sự năng động, sáng tạo.

VAI TRÒ CỦA ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

ƯU ĐIỂM

- Giúp cho người mời thầu thuận

lợi trong giao dịch.

- BMT có độ an toàn cao khi

- Chi phí các bên tham dự cũng cân nhắc khi tham gia đấu thầu.

- Khó kiểm soát thông thầu.

1.2 ƯU, NHƯỢC ĐIỂM CỦA ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

có năng lực

3

Sử dụng tốt hơn nguồn lực

4

Tạo cơ hội

kinh doanh

1.3 Ý NGHĨA KINH TẾ - KỸ THUẬT

5

Thu hút vốn và công nghệ

từ bên ngoài

1

2

3 4

CÁC NGUYÊN TẮC

Hiệu quả về kinh tế:

- Hiệu quả thể hiện ở chi phí và thời gian tổ chức đấu thầu.

Cụ thể: quy trình được thiết lập một cách thiếu khoa học, cứng nhắc hoặc phức tạp sẽ dẫn tới tăng chi phí cũng như tăng thời

1.4.1 NGUYÊN TẮC HIỆU QUẢ

Hiệu quả về xã hội:

1.4.1 NGUYÊN TẮC HIỆU QUẢ

- Các nhà thầu thuộc mọi thành phần kinh tế, có đủ khả năng

về kỹ thuật, tài chính và mong muốn đều có quyền tham gia đấu thầu, không phân biệt là nhà thầu trong nưóc hay nhà thầu quốc tế.

mời thầu càng có nhiều cơ hội để lựa chọn nhà thầu tốt nhất.

1.4.2 NGUYÊN TẮC CẠNH TRANH

- Tất cả các nhà thầu khi cùng tham gia đấu thầu thì được hưởng những quyền lợi như nhau và phải có các nghĩa vụ như nhau.

nào.

1.4.3 NGUYÊN TẮC CÔNG BẰNG

- Mọi thông tin trong hồ sơ mời thầu cũng như quyết định do

được cung cấp đầy đủ, rõ ràng, đáng tin cậy để không gây ra

sự hiểu nhầm cho các bên khác.

tiện mà phải dựa trên cơ sở khoa học, khách quan, luật pháp,

1.4.4 NGUYÊN TẮC MINH BẠCH

Các thông tin về hoạt động đấu thầu phải được thông báo rộng rãi và đầy đủ trên các phương tiện thông tin phù hợp để

một cách kịp thời.

1.4.5 NGUYÊN TẮC CÔNG KHAI

ĐẤU THẦU CẠNH TRANH QUỐC TẾ

• Đấu thầu cạnh tranh

Mua sắm trực tiếp

1.5 CÁC HÌNH THỨC LỰA CHỌN NHÀ THẦU

Đấu thầu canh tranh quốc tế (ICB - International Competitive Bidding)

1.5.1.1 Cạnh tranh không hạn chế (Open/Limited Competitive

Bidding)

thầu và tham gia đấu thầu.

1.5.1 ĐẤU THẦU CẠNH TRANH QUỐC TẾ

* Cạnh tranh rộng rãi không sơ tuyển:

- Là hình thức lựa chọn nhà thầu mà bên mời thầu không hạn chế số lượng nhà thầu tham gia đấu thầu.

- Áp dụng đối với những gói thầu có yêu cầu về kỹ thuật không phức tạp, quy mô không lớn, nhiều nhà thầu trên thị trường có

khả năng thực hiện được.

1.5.1.1 ĐẤU THẦU KHÔNG HẠN CHẾ

- Hạn chế việc duy trì mối quan hệ đối tác lâu dài với các nhà thầu.

- Nhà thầu phải đối mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh, giảm khả năng trúng thầu, dẫn tới tốn kém thời gian và chi phí tham dự thầu.

1.5.1.1 ĐẤU THẦU KHÔNG HẠN CHẾ

* Cạnh tranh rộng rãi có sơ tuyển:

thầu.

được.

1.5.1.1 ĐẤU THẦU KHÔNG HẠN CHẾ

* Nhược điểm:

- Làm tăng thêm thời gian và chi phí cho tổ chức sơ tuyển.

- Nếu các tiêu chuẩn sơ tuyển thấp hơn so với yêu cầu thực tế của gói thầu, sẽ có rất nhiều nhà thầu trúng sơ tuyển và việc

sơ tuyển không có tác dụng.

1.5.1.1 ĐẤU THẦU KHÔNG HẠN CHẾ

1.5.1.2 ĐẤU THẦU CẠNH TRANH LỰA CHỌN

Là hình thức lựa chọn nhà thầu

mà bên mời thầu chỉ lựa chọn một

số nhà thầu cụ thể để tham giađấu thầu, từ đó chọn ra nhà thầuthực hiện gói thầu

* TH1: Gói thầu mà nhiều nhà thầu có khả năng thực hiện nhưng ít nhà thầu mong muốn

- GT không đòi hỏi nhà thầu phải có năng lực tài chính và kỹ thuật ở mức độ cao, song có thể lợi nhuận mang lại là không nhiều;

- Phải thực hiện trong điều kiện không thuận lợi.

* TH2: Gói thầu có nhiều nhà thầu mong muốn, nhưng không nhiều nhà thầu có đủ năng lực

- Gói thầu không đơn giản về kỹ thuật hoặc quy mô lớn;

- Đòi hỏi nhà thầu phải có năng lực tài chính và kỹ thuật phù hợp.

1.5.1.2 ĐẤU THẦU CẠNH TRANH LỰA CHỌN

Ngoài hai trường hợp trên, trong các gói thầu lớn của dự

phải thực hiện cam kết áp dụng hình thức cạnh tranh hạn chế với sự tham gia của một số nhà thầu của nước nhận tài trợ (nếu

nguyên tắc cạnh tranh trong đấu thầu, khi đặc điểm của gói thầu

1.5.1.2 ĐẤU THẦU CẠNH TRANH LỰA CHỌN

Mời thầu đàm phán (NB- Negotiated Bidding)

Chỉ định thầu ( SB- Single bidding) là hình thức lựa chọn nhà thầu dựa

trên việc bên mời thầu xác định cụ thể một nhà thầu để tham gia đấuthầu và thực hiện hợp đồng

Chỉ định thầu được áp dụng trong các trường hợp sau (4TH):

TH1: Những gói thầu mang tính rủi ro cao có khả năng gây nguy hiểmđến tính mạng của người thực hiện, nên rất ít các tổ chức, doanh nghiệpđược phép và mong muốn hoạt động trong lĩnh vực này

TH2: Những gói thầu có tính bảo mật cao trong lĩnh vực an ninh quốcphòng của các quốc gia

1.5.2.1 CHỈ ĐỊNH THẦU

TH3: Những gói thầu có điều kiện thực hiện rất khó khăn, lợi nhuậnmang lại cho các nhà thầu thấp, thậm chí không mang lại lợi nhuận.

TH4: Những gói thầu quy mô rất nhỏ và yêu câu kỹ thuật rất đơn giản,không thu hút được sự quan tâm của các nhà thầu do lợi nhuận quá ít,tốn kém thời gian cũng như chi phí để tổ chức đấu thầu

1.5.2.1 CHỈ ĐỊNH THẦU

Chào hàng cạnh tranh (Competitive offering)

Mua sắm trực tiếp được áp dụng đối với gói thầu mua sắm hàng hóa

tương tự thuộc cùng một dự án, dự toán mua sắm hoặc thuộc dự án, dựtoán mua sắm khác

Mua sắm trực tiếp được thực hiện khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

- Nhà thầu đã trúng thầu thông qua đấu thầu rộng rãi hoặc đấu thầu hạnchế và đã ký hợp đồng thực hiện gói thầu trước đó;

- Gói thầu có nội dung, tính chất tương tự và quy mô nhỏ hơn 130% sovới gói thầu đã ký hợp đồng trước đó;

- Đơn giá của các phần việc thuộc gói thầu áp dụng mua sắm trực tiếpkhông được vượt đơn giá của các phần việc tương ứng thuộc gói thầutương tự đã ký hợp đồng trước đó;

- Thời hạn từ khi ký hợp đồng của gói thầu trước đó đến ngày phê duyệtkết quả mua sắm trực tiếp không quá 12 tháng

1.5.2.3 MUA SẮM TRỰC TIẾP

- Đấu thầu một giai đoạn;

- Đấu thầu hai giai đoạn.

1.6 PHƯƠNG THỨC THỰC HIỆN ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

1.6.1.1 Phương thức đấu thầu một giai đoạn một túi hồ sơ:

ĐK áp dụng:

- Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụphi tư vấn; gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có quy mônhỏ;

- Chào hàng cạnh tranh đối với gói thầu cung cấp dịch vụ phi tư vấn,mua sắm hàng hóa, xây lắp;

- Chỉ định thầu đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư

vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp;

- Mua sắm trực tiếp đối với gói thầu mua sắm hàng hóa;

- Chỉ định thầu đối với lựa chọn nhà đầu tư

1.6.1 ĐẤU THẦU MỘT GIAI ĐOẠN

1.6.1.1.Phương thức đấu thầu một giai đoạn một túi hồ sơ:

- Nhà thầu, nhà đầu tư nộp hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất gồm đề xuất về

kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu, hồ sơyêu cầu

- Việc mở thầu được tiến hành một lần đối với toàn bộ hồ sơ dự thầu, hồ

sơ đề xuất

1.6.1 ĐẤU THẦU MỘT GIAI ĐOẠN

1.6.1.2 Phương thức đấu thầu một giai đoạn hai túi hồ sơ:

ĐK áp dụng:

- Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp;

- Đấu thầu rộng rãi đối với lựa chọn nhà đầu tư.

1.6.1 ĐẤU THẦU MỘT GIAI ĐOẠN

1.6.1.2 Phương thức đấu thầu một giai đoạn hai túi hồ sơ:

- Nhà thầu, nhà đầu tư nộp đồng thời hồ sơ đề xuất về kỹ thuật

và hồ sơ đề xuất về tài chính riêng biệt theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu.

- Việc mờ thầu được tiến hành hai lần Hồ sơ đề xuất về kỹ

đầu tư đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật sẽ được mở hồ sơ đề xuất

về tài chính để đánh giá.

1.6.1 ĐẤU THẦU MỘT GIAI ĐOẠN

1.6.2.1 Phương thức đấu thầu hai giai đoạn một túi hồ sơ:

ĐK áp dụng:

Áp dụng trong trường hợp đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có quy mô lớn, phức tạp.

- GĐ1: Nhà thầu nộp đề xuất về kỹ thuật, phương án tài chính nhưng chưa có giá dự thầu.

=> Xác định hồ sơ mời thầu giai đoạn hai.

- GĐ2: Nhà thầu đã tham gia giai đoạn một được mời nộp hồ sơ

dự thầu HSDT gồm đề xuất về kỹ thuật và đề xuất về tài chính, trong đó có giá dự thầu và bảo đảm dự thầu

1.6.2 ĐẤU THẦU HAI GIAI ĐOẠN

1.6.2.2 Phương thức đấu thầu hai giai đoạn hai túi hồ sơ:

ĐK áp dụng:

chế đối với gói thầu mua sắm hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp có kỹ thuật, công nghệ mới, phức tạp, có tính đặc thù.

được mở ngay sau thời điểm đóng thầu Trên cơ sở đánh giá đề xuất về kỹ thuật của các nhà thầu => xác định các nội dung hiệu chỉnh về kỹ thuật so với hồ sơ mời thầu và danh sách nhà thầu đáp ứng yêu cầu được mời tham dự thầu giai đoạn hai Hồ sơ đề xuất về tài chính sẽ được mở ở giai đoạn hai.

1.6.2 ĐẤU THẦU HAI GIAI ĐOẠN

1.6.2.2 Phương thức đấu thầu hai giai đoạn hai túi hồ sơ:

- GĐ2: Các nhà thầu đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn một được mời nộp hồ sơ dự thầu Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất

về kỹ thuật và đề xuất về tài chính theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu giai đoạn hai tương ứng với nội dung hiệu chỉnh về kỹ thuật Trong giai đoạn này, hồ sơ đề xuất về tài chính đã nộp trong giai đoạn một sẽ được mở đồng thời với hồ sơ dự thầu giai đoạn hai để đánh giá.

1.6.2 ĐẤU THẦU HAI GIAI ĐOẠN

1.7.1 Căn cứ vào đối tượng công việc

(Tender for consulting services)

1.7 CÁC LOẠI HÌNH ĐẤU THẦU QUỐC TẾ

1.7.1.1 Đấu thầu dịch vụ tư vấn

Theo yêu cầu của người mua

✔ Tư vấn quản lý kinh doanh;

1.7.1.1 Đấu thầu dịch vụ tư vấn

CÁC LOẠI DỊCH VỤ TƯ VÁN

✔ Nghiên cứu trước khi đầu tư:

- Lập so sánh dự án;

- Dự toán, lợi ích sơ bộ;

- Đánh giá các vấn đề liên quan

1.7.1.1 Đấu thầu dịch vụ tư vấn

CÁC LOẠI DỊCH VỤ TƯ VÁN

- Khảo sát chi tiết và rà soát;

- Chuẩn bị thiết kế chi tiết;

Đánh giá hồ sơ nhà thầu;

Đánh giá tác động môi trường

1.7.1.1 Đấu thầu dịch vụ tư vấn

1.7.1.1 Đấu thầu dịch vụ tư vấn

KHÁI NIỆM

Đấu thầu dịch vụ tư vấn là hình thức đấu thầu nhằm mục đích đáp

ứng các yêu cầu về kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn cho Bên mờithầu trong việc xem xét, quyết định, kiểm tra quá trình chuẩn bị và thựchiện dự án

Do tính chất đặc biệt của dịch vụ tư vấn nên người ta thường coitrọng kinh nghiệm và năng lực nhà thầu hơn là giá cả

1.7.1.2 Đấu thầu dịch vụ phi tư vấn

 Nghiệm thu chạy thử, tổ chức đào tạo, bảo trì, bảo dưỡng…

 Các hoạt động khác không thuộc dịch vụ tư vấn

1.7.1.2 Đấu thầu dịch vụ phi tư vấn

ĐẤU THẦU DỊCH VỤ PHI TƯ VẤN

Là lựa chọn nhà thầu cung cấp các dịch vụ phi tư vấn với chất lượngdịch vụ tốt, giá cả hợp lý

1.7.1.3 Đấu thầu xây lắp

 Đấu thầu xây lắp là quá trình lựa chọn nhà thầu để thực hiện các

công việc trong lĩnh vực xây lắp đáp ứng yêu cầu với giá hợp lýnhất

 Đấu thầu xây lắp được tiến hành trong giai đoạn thực hiện dự án,

sau khi thiết kế và tổng dự toán được phê duyệt

1.7.1.4 Đấu thầu mua sắm hàng hóa

HÀNG HÓA

 Máy móc thiết bị;

 Phương tiện vận chuyển;

 Thiết bị (toàn bộ, đồng bộ hoặc thiết bị lẻ);

 Bản quyền sở hữu công nghệ;

 Nguyên liệu, nhiên liệu, vật liệu;

 Hàng tiêu dùng (thành phẩm, bán thành phẩm)

1.7.1.4 Đấu thầu mua sắm hàng hóa

=> Đấu thầu mua sắm hàng hóa là quá trình lựa chọn nhà thầu cung

cấp hàng hóa đạt yêu cầu với giá cả hợp lý nhất

1.7.1.5 Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư

Là gói thầu tìm kiếm nhà đầu tư thực hiện dự án theo hình thứcđối tác công tư (PPP), dự án đầu tư có sử dụng đất

Nhà đầu tư đối với dự án đầu tư có sử dụng đất (Theo điều 10của Nghị định số 25/2020/NĐ-CP) áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãiquốc tế đối với các dự án có sơ bộ tổng chi phí thực hiện dự án từ 800

tỷ đồng trở lên; có từ 02 nhà đầu tư trở lên đáp ứng yêu cầu sơ bộ vềnăng lực, kinh nghiệm trong đó có ít nhất một nhà đầu tư nước ngoài

1.7.2 CĂN CỨ VÀO PHẠM VI

- Là hình thức phổ biến trong đấu thầu

- Thường áp dụng cho những công việc đơn giản, giá trị không quá lớn

- Không hạn chế số lượng nhà thầu tham dự, miễn là đủ điều kiện

- Trong hồ sơ mời thầu, không được đưa ra điều kiện nào nhằm tạo ra

sự cạnh tranh không lành mạnh

Bên mời thầu phải thông báo công khai về các điều kiện, thời gian dựthầu trên các phương tiện thông tin đại chúng, báo đấu thầu, websiteđấu thầu tối thiểu 10 ngày trước khi phát hành HSMT

- Đấu thầu rộng rãi có yếu tố nước ngoài: Đăng tải trên báo đấu thầu 3

kỳ liên tiếp, đồng thời đăng trên báo tiếng Anh được phát hành rộng rãi

- Thời gian để nhà thầu chuẩn bị hồ sơ quan tâm tối thiểu là 20 ngày kể

từ ngày đầu tiên phát hành HSMT