Lờii giớii thiệu1.i Bốii cảnhi nghiêni cứu Bớci sangi thếi kỷi XXI,i đóii nghèoi vẫni lài vấni đềi cói tínhi toàni cầu.i Mộti bứci tranhi tổngi thểi lài thếi giớii vớii gầni mộti nửai số
Trang 1Lờii giớii thiệu
1.i Bốii cảnhi nghiêni cứu
Bớci sangi thếi kỷi XXI,i đóii nghèoi vẫni lài vấni đềi cói tínhi toàni
cầu.i Mộti bứci tranhi tổngi thểi lài thếi giớii vớii gầni mộti nửai sối dâni
sốngi dớii 2USD*/ngàyi vài cứi 8i trongi sối 100i trẻi emi khôngi sốngi đợci
đếni 5i tuổi.i Vìi vậyi mộti phongi tràoi sôii nổii vài rộngi khắpi trêni
thếi giớii lài phảii làmi nhi thếi nàoi đểi đẩyi lùii nghèoi đói.i Còni Việti
Nami thìi sao?i Trongi nhữngi nămi gầni đây,i Việti Nami đợci đánhi
giái lài mộti trongi nhữngi nớci cói côngi táci xoái đóii giảmi nghèoi tốti
nhấti theoi tiêui chuẩni vài phơngi phápi xáci địnhi đờngi nghèoi khổi
củai WB,i tỷi lệi nghèoi ởi Việti Nami giảmi từi 58,1%i nămi 1993i xuốngi
còni 37,4%i nămi 1998i vài hiệni nayi còni khoảngi 30%.i Theoi tiêui
chuẩni quốci giai tỷi lệi nghèoi đóii củai nớci tai giảmi từi 30,01%i nămi
1992i xuốngi 11%i nămi 2000.i Tuyi quyi môi đóii nghèoi toàni quốci
giảmi nhanh.i Nhngi thựci trạngi choi thấy,i Việti Nami vẫni lài mộti nớci
nghèo.i Coni sối cáci hội bịi táii nghèoi lài rấti lớni bìnhi quâni hàngi nămi
khoảngi 50.000i hội (riêngi nămi 1996i vài 1997i mỗii nămi khoảngi
gầni 100.000i hội doi bãoi lụt.i Nếui soi sánhi tìnhi trạngi đóii nghèoi
củai nớci tai vớii cáci nớci trêni thếi giớii thìi tínhi bứci xúci củai nói lài rấti
lớn,i ngỡngi nghèoi củai Việti Nami vẫni xai vớii ngỡngi nghèoi củai thếi giới
2.i Mụci đíchi nghiêni cứui
Vớii mộti tỷi lệi khôngi nhỏi sối dâni đangi sồngi trongi cảnhi cùngi
cực,i Việti Nami sẽi khói thựci hiệni đợci tiếni trìnhi CNH-HĐHi đấti nớc.i
Vấni đềi đặti rai lài phảii làmi saoi đẩyi lùii đợci tìnhi trạngi đóii nghèoi
xuống.i Nhngi muốni cói nhữngi chínhi sách,i biệni phápi xoái đóii
giảmi nghèoi hiệui quải thìi nhấti thiếti phảii hiểui đợci nhữngi
nguyêni nhâni nàoi dẫni tớii tìnhi trạngi nghèoi đóii củai Việti Nam.i
Nhậni thứci đợci yêui cầui bứci thiếti đó,i nghiêni cứui nàyi sẽi tậpi trungi
đii sâui vàoi thựci trạngi nghèoi đóii ởi Việti Nam,i cáci nguyêni nhâni
làmi choi mộti sối ngờii rờii vàoi cảnhi khốii cùng,i cáci mốii quani hệi
giữai nghèoi đóii vớii côngi bằngi xãi hội,i sựi phâni hoái giàui nghèoi
* 2USD tính theo PPP
Trang 2giữai cáci vùngi kháci nhau.i Nghiêni cứui nàyi còni giúpi tai hiểui thêmi
mứci độ,i tầmi ảnhi hởngi củai nghèoi đóii ởi Việti Nami cũngi nhi
nhiềui nớci trêni thếi giới.i Nói ảnhi hởngi nhi thếi nào,i táci độngi rai saoi
đếni chấti lợngi cuộci sốngi củai ngờii dân,i cũngi nhi sựi cảii thiệni vịi
thếi củai quốci gia.i Cuốii cùng,i nghiêni cứui sẽi đai rai mộti sối giảii phápi
mangi tínhi địnhi hớngi đểi giúpi xoái đóii giảmi nghèoi hiệui quải
hơn
3.i Phạmi vii vài đốii tợngi nghiêni cứui
Nghiêni cứui nàyi sẽi chỉi rai tổngi quani củai sựi nghèoi đóii trêni
thếi giớii vài chủi yếui xoáyi sâui vàoi tìnhi trạngi nghèoi đóii ởi Việti
Nam,i trongi nhữngi nămi gầni đây.i Đốii tợngi đợci đềi cậpi đếni
chínhi lài nhữngi ngờii nghèoi đói.i Họi lài aii vài mứci khốni khổi củai
họi đếni đâu,i cầni phảii làmi nhữngi gìi choi cuộci sốngi củai họi tốti
đẹpi hơn.i Thôngi quai cáci ngỡngi nghèo,i cáci chỉi tiêui đánhi giái đóii
nghèoi nhi chấti lợngi củai cuộci sống,i mứci nghèoi đếni đâu,i tìnhi
trạngi giáoi dụci rai sao,i sựi đảmi bảoi yi tếi nhi thếi nào,i tìnhi trạngi
giáoi dụci rai sao,i sựi đảmi bảoi yi tếi nhi thếi nào.i Nói sẽi xáci địnhi đợci
cáci đốii tợngi rơii vàoi diệni nghèo,i diệni đói
4.i Cáci câui hỏii nghiêni cứui
Đểi đánhi giái chínhi xáci vềi tìnhi trạngi củai nghèoi đóii tai cầni
trải lờii cáci câui hỏi:
-i Đóii nghèoi lài gì?
-i Đóii nghèoi đợci biểui hiệni ởi nhữngi khíai cạnhi nào?
-i Cáci chỉi tiêui vài chuẩni mựci đểi xáci địnhi vài đánhi giái đóii
Trang 3Đểi phâni tíchi đợci tìnhi trạngi nghèoi đóii thìi tai cầni dùngi mộti
sối phơngi phápi nhi phâni tích,i đánhi giá,i soi sánh,i thốngi kêi vài môi
tải nhằmi phâni tíchi xoáyi sâui vàoi cáci nhâni tối táci độngi đếni sựi
nghèoi khó,i đánhi giái xemi mứci đội nghèoi đóii đếni đâu,i diễni
biếni củai nói nhi thếi nàoi lài phạmi vii ảnhi hởngi củai nói rai sao.i Mặti
kháci cầni phảii cói sựi kếti hợpi vớii cáci sối liệui thốngi kêi đểi phảni ánhi
tìnhi trạngi nghèoi đóii mộti cáchi trungi thựci hơn,i chínhi xáci hơn.i
Quai đói choi phépi tai soi sánhi đợci cáci ngờii nghèo,i cáci nhómi dâni
ci nghèo,i cáci vùngi nghèoi vài cáci quốci giai nghèoi kháci nhau
6.i Kếti cấui củai đềi tài:
Đềi tàii sẽi đợci chiai làmi 3i phần:
Chơngi 1:i Đóii nghèoi -i cáci nguyêni nhâni dẫni tớii đóii nghèo.Chơngi 2:i Nhữngi nhâni tối táci độngi đếni đóii nghèoi ởi Việti
Nami hiệni nay
Chơngi 3:i Mộti sối biệni phápi nhằmi xoái đóii giảmi nghèo
Doi phạmi vii nghiêni cứui rộng,i năngi lựci vài kinhi nghiệmi bảni
thâni cói hạn,i đềi tàii khôngi thểi tránhi khỏii nhữngi thiếui sóti vài
hạni chế.i Emi mongi nhậni đợci sựi chỉi dẫn,i gợii ý,i nhậni xéti củai
thầyi côi đểi bổi sungi vài hoàni chỉnhi hơn
Emi xini châni thànhi cảmi ơn
Sinhi viên:i Nguyễni Vũi Phúc
Lớpi K35-F1i trờngi Đạii họci Thơngi mạii
Chơngi 1:i Tổngi quani củai đóii nghèo
Trang 41.1.i Kháii niệmi vềi đóii nghèo
1.1.1.i Địnhi nghĩai vềi đóii nghèo
i Đóii nghèoi từi tiếngi nóii củai chínhi ngờii nghèo
Tiếngi nóii củai ngờii nghèoi choi tai nhữngi cảmi nhậni cụi thể,i rõi
ràngi nhấti vềi cáci khíai cạnhi củai nghèoi đóii (nghèoi đóii khôngi chỉi
baoi hàmi sựi khốni cùngi vềi vậti chấti mài còni lài sựi thụi hởngi thiếui
thốni vềi giáoi dụci vài yi tế.i Mộti ngờii nghèoi ởi Kêniai đãi nóii vềi sựi
nghèoi đói:i “Hãyi quani sáti ngôii nhài vài đếmi xemi cói baoi nhiêui lỗi
thủngi trêni đó.i Hãyi nhìni nhữngi đồi đạci trongi nhài vài quầni áoi
tôii đangi mặci trêni ngời.i Hãyi quani sáti tấti cải vài ghii lạii nhữngi gìi
ôngi thấy.i Cáii mài ôngi thấyi chínhi lài nghèoi đói”.i Mộti nhómi thảoi
luậni Braxini đãi địnhi nghĩai vềi đóii nghèoi là:i “Tiềni lơngi thấpi vài
thiếui việci làm,i vài cũngi cói nghĩai lài khôngi đợci hởngi thụi vềi yi
tế,i khôngi cói thứci ăni vài quầni áo”.i Ngoàii ra,i kháii niệmi đóii nghèoi
còni đợci mởi rộngi đểi tínhi đếni cải nguyi cơi dễi bịi tổni thơng,i
khôngi cói tiếngi nói vài quyềni lực.i Từi tiếngi nóii củai ngờii nghèo,i cáci
nhài nghiêni cứui đãi đai rai cáci kháii niệmi vềi đóii nghèo.i Tuỳi thuộci
vàoi cáchi tiếpi cận,i thờii giani nghiêni cứui vài sựi pháti triểni kinhi tếi
củai mộti quốci giai mài tai cói cáci quani điểmi kháci nhaui vềi nghèoi
đói
i Quani niệmi trớci đây
Trớci đâyi ngờii tai thờngi đánhi đồngi nghèoi đóii vớii mứci thui
nhậpi thấp.i Coii thui nhậpi lài tiêui chíi chủi yếui đểi đánhi giái sựi
nghèoi đóii củai coni ngời.i Quani niệmi nàyi cói ui điểmi lài thuậni lợii
trongi việci xáci địnhi sối ngờii nghèoi dựai theoi chuẩni nghèo,i ngỡngi
nghèo.i Nhngi thựci tếi đãi chứngi minhi việci xáci địnhi đóii nghèoi
theoi thui nhậpi chỉi đoi đợci mộti phầni củai cuộci sống.i Thui nhậpi
thấpi khôngi phảni ánhi hếti đợci cáci khíai cạnhi củai đóii nghèo,i nói
khôngi choi chúngi tai biếti đợci mứci khốni khổi vài cơi cựci củai
nhữngi ngờii nghèo.i Doi đó,i quani niệmi nàyi còni rấti nhiềui hạni
chế
Trang 5i Quani điểmi hiệni nay
Hiệni nayi doi sựi pháti triểni củai nềni kinhi tếi thếi giới,i quani
điểmi đóii nghèoi đãi đợci hiểui rộngi hơn,i sâui hơni vài cũngi cói
thểi đợci hiểui theoi cáci cáchi tiếpi cậni kháci nhau:
-i Hộii nghịi bàni vềi giảmi nghèoi đóii ởi khui vựci châui ái Tháii
Bìnhi Dơngi doi ESCAPi tổi chứci thángi 9i nămi 1993i tạii Băngi Cốci -i
Tháii Lani đãi đai rai kháii niệmi vềi địnhi nghĩai đóii nghèo:i Nghèoi
đóii baoi gồmi nghèoi tuyệti đốii vài nghèoi tơngi đối
+i Nghèoi tuyệti đối:i lài tìnhi trạngi mộti bội phậni dâni ci khôngi
đợci hởngi vài thoải mãni nhữngi nhui cầui cơi bảni củai coni ngờii mài
nhữngi nhui cầui nàyi đãi đợci xãi hộii thừai nhậni tuỳi theoi trìnhi đội
pháti triểni kinhi tếi vài phongi tụci tậpi quáni củai địai phơng
+i Nghèoi tơngi đối:i lài tìnhi trạngi mộti bội phậni dâni ci sốngi dớii
mứci trungi bìnhi củai cộngi đồng
+i Theoi khíai cạnhi kinhi tế:i Nghèoi lài doi sựi thiếui lựai chọni dẫni
đếni cùngi cựci vài thiếui năngi lựci thami giai vàoi đờii sốngi kinhi tếi
xãi hộii củai quốci gia,i chủi yếui lài trongi lĩnhi vựci kinhi tế
+i Theoi khíai cạnhi khác:i Nghèoi lài sựi phảni ánhi trìnhi đội pháti
triểni kinhi tếi xãi hộii trongi từngi giaii đoạni lịchi sử,i trongi phạmi vii
mộti quốci gia,i mộti khui vực,i mộti vùng
-i Nămi 1998i UNĐPi côngi bối mộti bảni báoi cáoi nhani đềi “khắci
phụci sựi nghèoi khổi củai coni ngời”i đãi đai rai nhữngi địnhi nghĩai
vềi nghèo
+i Sựi nghèoi khổi củai coni ngời:i thiếui nhữngi quyềni cơi bảni
củai coni ngờii nhi biếti đọc,i biếti viết,i đợci thami giai vàoi cáci quyếti
địnhi cộngi dồngi vài đợci nuôii dỡngi tạmi đủ
+i Sựi nghèoi khổi tiềni tệ:i thiếui thui nhậpi tốii thiểui thíchi
đángi vài khải năngi chii tiêui tốii thiểu
+i Sựi nghèoi khổi cựci độ:i nghèoi khổ,i khốni cùngi tứci lài khôngi
cói khải năngi thoải mãni nhữngi nhui cầui tốii thiểu
Trang 6+i Sựi nghèoi khổi chung:i mứci đội nghèoi kémi nghiêmi trọngi
hơni đợci xáci địnhi nhi sựi khôngi cói khải năngi thoải mãni nhữngi
nhui cầui lơngi thựci vài phíi lơngi thựci chủi yếu,i nhữngi nhui cầui
nàyi đôii khii đợci xáci địnhi kháci nhaui ởi nớci nàyi hoặci nớci khác.Quani niệmi củai Việti Nami
Hiệni nayi ởi Việti Nami cói nhiềui ýi kiếni kháci nhaui xungi quanhi
kháii niệmi nghèoi đói,i songi ýi kiếni chungi nhấti choi rằng:
ởi Việti Nami thìi táchi riêngi đóii vài nghèoi thànhi 2i kháii niệmi
riêngi biệt
-i Nghèo:i lài tìnhi trạngi mộti bội phậni dâni ci chỉi cói điềui kiệni
thoải mãni mộti phầni nhữngi nhui cầui tốii thiểui cơi bảni củai cuộci
sốngi vài cói mứci sốngi thấpi hơni mứci sốngi trungi bìnhi củai cộngi
đồngi xéti trêni mọii phơngi diện
-i Đói:i lài tìnhi trạngi mộti bội phậni dâni ci nghèoi cói mứci sốngi dớii
mứci tốii thiểui vài thui nhậpi khôngi đủi đảmi bảoi nhui cầui vài vậti
chấti đểi duyi trìi cuộci sống.i Đói lài cáci hội dâni ci hàngi nămi thiếui
ăn,i đứti bữai từi 1i đếni 3i tháng,i thờngi vayi mợni cộngi đồngi vài
thiếui khải năngi chii trả.i Giái trịi đồi dùngi trongi nhài khôngi đángi
kể,i nhài ởi dốti nát,i coni thấti học,i bìnhi quâni thui nhậpi dớii 13kgi
gạo/ngời/thángi (tơngi đơngi 45.000VND)
Quai cáci địnhi nghĩai trên,i tai cói thểi đai rai địnhi nghĩai
chungi vềi nghèoi đói:i “Đóii nghèoi lài tìnhi trạngi mộti bội phậni dâni
ci khôngi cói nhữngi điềui kiệni vềi cuộci sốngi nhi ăn,i mặc,i ở,i vệi
sinh,i yi tế,i giáoi dục,i đii lại,i quyềni đợci thami giai vàoi cáci quyếti
địnhi củai cộngi đồng”
Quai cáci cáchi tiếpi cậni trêni đãi giúpi chúngi tai nângi caoi sựi
hiểui vềi cáci nguyêni nhâni gâyi rai nghèoi đóii nhằmi cói nhữngi
ph-ơngi hớngi cáchi thứci hànhi độngi đúngi đắni đểi tấni côngi đẩyi lùii
nghèoi đói,i làmi choi chấti lợngi cuộci sốngi củai ngờii dâni ngàyi càngi
tốti đẹpi hơn
Cáci khíai cạnhi củai đóii nghèo
Trang 7i Vềi thui nhập:
Đai sối nhữngi ngờii nghèoi cói cuộci sốngi rấti khói khăn,i cựci khổ.i
Họi cói mứci thui nhậpi thấp.i Điềui nàyi doi tínhi chấti côngi việci củai
họi đemi lại.i Ngờii nghèoi thờngi làmi nhữngi côngi việci đơni giản,i
laoi độngi châni tayi nhiều,i côngi việci cựci nhọci nhngi thui nhậpi
chẳngi đợci lài bao.i Hơni thếi nữa,i nhữngi côngi việci nàyi lạii thờngi
rấti bấpi bênh,i khôngi ổni định,i nhiềui côngi việci phụi thuộci vàoi
thờii vụi vài cói tínhi rủii roi caoi doi liêni quani nhiềui đếni thờii tiếti
(chẳngi hạni nhi ma,i nắng,i lũi lụt,i hạni hán,i độngi đất ).i Cáci
nghềi thuộci vềi nôngi nghiệp,i lâmi nghiệp,i ngi nghiệpi lài nhữngi
víi dụi choi vấni đềi này.i Doi thui nhậpi thấpi nêni việci chii tiêui choi
cuộci sốngi củai nhữngi ngờii nghèoi lài rấti hạni chế.i Hầui hếti cáci nhui
cầui cơi bản,i tốii thiểui củai coni ngờii nhi cáii ăn,i cáii mặc,i chỗi ởi chỉi
đợci đápi ứngi vớii mứci đội rấti thấp,i thậmi chíi còni khôngi đủ.i
Nhiềui ngờii rơii vàoi cảnhi thiếui ăni liêni miên:i chai nóii đếni vấni đềi
đủi dinhi dỡng,i riêngi việci đápi ứngi lợngi Kcaloi cầni thiết,i tốii thiểui
choi coni ngờii đểi cói thểi duyi trìi hoạti độngi sốngi bìnhi thờngi họi
cũngi chai đápi ứngi đợc,i hoặci đápi ứngi mộti cáchi khói khăn.i Điềui
nàyi đãi kéoi theoi hàngi loạti cáci vấni đềi kháci nhi làmi giảmi sứci
khoẻi củai ngờii nghèo,i doi đói giảmi năngi suấti laoi động,i từi đói
giảmi thui nhập i cứi nhi thế,i nói đãi tạoi nêni vòngi luẩni quẩni mài
ng-ờii nghèoi rấti khói thoáti rai đợc
Thui nhậpi thấpi đãi tạoi nêni tìnhi trạngi thiếui tàii sảni ởi nhữngi
ngờii nghèo.i Tàii sảni ởi đâyi cói thểi lài tàii sảni vậti chất,i tàii sảni coni
ngời,i tàii sảni tựi nhiên,i tàii sảni tàii chính,i tàii sảni xãi hội.i Tàii sảni coni
ngờii thểi hiệni ởi khải năngi cói đợci sứci laoi độngi cơi bản,i kỹi năngi
vài sứci khoẻi tốt.i Nhi đãi trìnhi bàyi ởi trên,i doi thui nhậpi thấpi nêni
ng-ờii nghèoi khôngi thểi đápi ứngi mộti cáchi đầyi đủi nhui cầui vềi lơngi
thựci thựci phảam.i Ăni uốngi cựci kìi thiếui thốni cộngi vớii laoi độngi
nặngi nềi đãi làmi giảmi sứci khoẻi củai ngờii nghèoi doi đói cũngi
khôngi đảmi bảoi đợci cáci kỹi năngi cũngi nhi sứci laoi độngi cơi bản.i
Tàii sảni tựi nhiêni nhi đâti đai,i thiếui tàii sảni tựi nhiêni cói nghĩai lài
Trang 8thiếu,i khôngi cói hoặci cói nhngi đấti đaii quái cằni cỗi,i khôngi thểi
canhi táci đợc.i Tàii sảni vậti chấti ởi đâyi nhi nhài ở,i phơngi tiệni sảni
xuấti -i ngờii nghèoi cói rấti íti hoặci hầui nhi khôngi cói cáci phơngi tiệni
sảni xuất.i Điềui nàyi đãi hạni chếi khải năngi laoi độngi củai họ,i làmi họi
khói khăni hơni nhiềui soi vớii nhữngi ngờii cói đủi phơngi tiệni sảni
xuấti nói cũngi làmi giảmi thui nhậpi củai họ.i Còni vềi nhài ở,i đạii đai
sối ngờii nghèoi sốngi trongi nhữngi căni nhài tạmi bợ,i dộti nát,i chậti
chội.i Nhiềui căni nhài khôngi đủi đảmi bảoi ani toàn,i khôngi bảoi
đảmi sứci khoẻi choi nhữngi ngờii sốngi trongi đó.i Doi khôngi cói
nhữngi tàii sảni giái trịi đểi bảoi đảmi nêni ngờii nghèoi cũngi cói rấti íti
khải năngi tiếpi cậni vớii cáci tổi chứci choi vayi vốn,i doi thui nhậpi thấpi
nêni ngờii nghèoi cũngi khôngi cói khải năngi tiếti kiệmi nhiều.i Đói
chínhi lài thiếui hụti tàii sảni tàii chính.i Còni tàii sảni xãi hội,i nhi i cáci
mốii quani hệi vài tráchi nhiệmi đốii vớii nhaui đểi khii cầni cói thểi nhời
cậyi vài ảnhi hởngi chínhi trịi đốii vớii cáci nguồni lực,i đốii vớii ngờii
nghèoi điềui nàyi cũngi rấti hạni chế,i doi thui nhậpi thấp,i lúci nàoi
cũngi phảii loi chạyi ăni đủi bữai nêni ngờii nghèoi khôngi quani tâmi
hoặci khôngi cói khải năngi thami giai nhiềui vàoi cáci mốii quani hệi xãi
hội.i Mộti điềui cảni trởi nữai là,i hầui hếti khii thami giai vàoi cáci
nhóm,i tổi chứci nàoi đói cũngi đềui phảii đóngi mộti khoảni phíi
nhấti định,i ngờii nghèoi loi ăni còni chai đủ,i nóii gìi đếni việci bỏi
tiềni thami giai nhóm,i hộii nàoi đó.i Điềui nàyi đãi làmi choi ngờii
th-sứci khoẻi khôngi đợci tốti doi ăni uốngi khôngi đảmi bảo,i laoi độngi
cựci nhọc.i Ngờii nghèoi thờngi sốngi ởi nhữngi vùngi cói điềui kiệni vệi
sinh,i yi tếi thấp,i còni nhiềui hạni chế,i chẳngi hạn,i họi khôngi đợci sửi
dụngi nguồni nớci sạch,i khôngi cói côngi trìnhi phụi hợpi vệi sinh,i
điềui nàyi cũngi làmi giảmi đángi kểi sứci khoẻi củai họ.i Nói đãi dẫni
Trang 9đếni tìnhi trạngi tỷi lệi chếti củai trẻi sơi sinhi trongi nhómi hội nghèo,i
sối trẻi bịi suyi dinhi dỡngi vài sối bài mẹi mangi thaii thiếui máui rấti cao.i
Cói điềui nàyi lài doi ngờii nghèoi cói thui nhậpi thấp,i khôngi đủi trải
khoảni tiềni việni phíi lớni cũngi nhi cáci chii phíi thuốci meni khác,i
thêmi vàoi đói cói thểi doi đốii xửi bấti bìnhi đẳngi trongi xãi hội,i ngờii
nghèoi khôngi đợci quani tâmi chữai trịi bằngi ngờii giàui nêni tỷi lệi
tiếpi cậni cáci dịchi vụi yi tếi củai ngờii nghèoi lài rấti thấp.i Bêni cạnhi
đó,i doi nhậni thứci củai ngờii nghèo,i họi thờngi khôngi quani tâmi
lắmi bệnhi tậti củai mình,i khii bịi bệnhi họi thờngi cối tựi chạyi chữai
bằngi mọii biệni phápi rẻi tiền,i chỉi đếni khii bệnhi trởi nêni trầmi
trọngi họi mớii vàoi việni vìi vậyi việci điềui trịi đemi lạii hiệui quải
khôngi caoi mài còni tốni thêmi nhiềui khoảni tiềni khôngi đángi có.Tìnhi trạngi giáoi dụci đốii vớii ngờii nghèoi cũngi lài vấni đềi đángi
thấti vọng.i Hầui hếti nhữngi ngờii nghèoi khôngi đủi điềui kiệni họci
đếni nơii đếni chốn.i Tỷi lệi thấti học,i mùi chữi ởi hội nghèo,i đóii cao.i
Cói tìnhi trạngi nhi vậyi lài doi cáci giai đìnhi nàyi khôngi thểi trangi
trảii đợci cáci chii phíi vềi họctậpi củai coni cáii họi nhi tiềni họci phí,i
tiềni sáchi vở i đii học,i họi sẽi mấti đii mộti laoi độngi trongi giai
dình.i Nhữngi ngờii nghèoi cũngi đãi nhậni thứci rõi đợci tầmi quani
trọngi củai họci thứci vớii nghèoi đóii nhngi vấni đềi họci phíi củai coni
emi họi quải lài vấni đềi quái khói khăni vớii tìnhi hìnhi tàii chínhi củai
giai đình.i Mộti phụi nữi đãi nói:i “Cáci coni tôii đãi sẵni sàngi tớii trờngi
vàoi thángi 9,i nhngi tôii khôngi biếti làmi thếi nàoi đểi cói thểi choi cải
bai đứai tớii trờng.i ởi mộti sối nớc,i trẻi emi phảii thôii họci bởii lỡi hạni nộpi
họci phíi đếni đúngi vàoi lúci mài giai đìnhi khôngi cói khải năngi
thanhi toáni nhất
Tómi lại,i yi tếi -i giáoi dụci lài vấni đềi đợci nhiềui ngờii nghèoi quani
tâm,i họi cũngi đãi hiểui rõi tầmi quani trọngi củai cáci yếui tối nàyi tớii
bảni thâni họi cũngi nhi tơngi laii củai họi vài giai đìnhi nhngi doi thui
nhậpi thấp,i khôngi đủi trangi trải,i họci phí,i việni phí,i họi đànhi
phảii đểi coni cáii thôii học,i ngờii bệnhi khôngi đợci khámi vài chữai
chạyi đúngi mức,i kịpi thời,i hầui hếti cáci ngờii nghèoi khôngi đợci
Trang 10tiếpi cậni vớii cáci dịchi vụi yi tế.i Điềui nàyi đãi làmi ảnhi hởngi đếni sứci
khoẻi củai họ,i giảmi sứci khoẻi cũngi nhi hạni chếi cơi hộii pháti triểni củai
cáci thếi hệi sau
i Nguyi cơi dễi bịi tổni thơng
ởi nhữngi ngờii nghèo,i nguyi cơi dễi bịi tổni thơngi lài nhâni tối
luôni đii kèmi vớii sựi khốni cùngi vềi vậti chấti vài coni ngời.i Vậyi nguyi
cơi dễi bịi tổni thơngi lài gì?i Nói chínhi lài nguyi cơi mài ngờii nghèoi
phảii đốii mặti vớii nhiềui loạii rủii roi nhi bịi ngợci đãi,i đánhi đập,i
thiêni tai,i bịi thôii việc,i phảii nghỉi học i Nóii cáchi khác,i nhữngi rủii
roi mài ngờii nghèoi phảii đốii mặti doi tìnhi trạngi nghèoi hèni củai họi
chínhi lài nguyêni nhâni khiếni họi rấti dễi bịi tổni thơng.i Nhữngi
ngờii nghèoi doi tàii sảni ít,i thui nhậpi thấp,i họi chỉi cói thểi trangi trảii
hạni chế,i tốii thiểui cáci nhui cầui thiếti yếui nhấti củai cuộci sống.i Vìi
vậy,i khii rủii roi xảyi rai họi rấti dễi bịi tổni thơngi vài rấti khói vợti quai
đợci cáci cúi sốci cói hại,i nhữngi cúi sốci mangi tínhi tạmi thờii mài
nhữngi ngờii cói nhiềui tàii sảni hơni dễi dàngi vợti quai đợc.i Doi thui
nhậpi thấp,i ngờii nghèoi cói rấti íti khải năngi tiếpi cậni vớii cáci cơi hộii
tăngi trởngi kinhi tế,i vìi thếi họi thờngi phảii bỏi thêmi cáci chii phíi
khôngi đángi cói hoặci giảmi thui nhập.i ởi cáci hội nghèo,i khii cói rủii roi
xảyi rai nhi mấti cắpi hayi cói ngờii bịi ốmi đaui thìi họi dễi bịi rơii vàoi
tìnhi trạngi khủngi hoảng,i làmi đảoi lộni cuộci sốngi củai cải giai
đìnhi mài mộti thờii giani lâui saui mớii cói thểi phụci hồii đợc.i Cũngi
cói khii việci khắci phụci nhữngi rủii roi trongi ngắni hạni cói thểi làmi
trầmi trọngi thêmi sựi khốni cùngi củai họi trongi dàii hạn.i Chẳngi hạn,i
víi dụi trên,i doi thiếui tàii sảni nêni đểi chạyi chữai choi mộti ngờii bịi
ốm,i giai đìnhi đãi buộci phảii quyếti địnhi choi mộti đứai coni nghỉi
họci hayi họi phảii báni trâu,i bò,i ngựa i nhữngi phơngi tiệni laoi
độngi cầni thiếti củai giai đình.i Cũngi cói thểi ngờii bệnhi thìi
khôngi khỏii đợci còni giai đìnhi từi cảnhi khái giải rơii vàoi cảnhi khốni
cùng.i Nhi vậy,i nếui cói thêmi mộti vàii sựi kiệni nghiêmi trọngi nữai
xảyi rai thìi sựi suyi sụpi đếni cùngi kiệti lài điềui khói tránhi khỏii vớii
ngờii nghèo
Trang 11Nguyi cơi dễi bịi tổni thơngi đãi tạoi nêni mộti tâmi lýi chungi củai
ngờii nghèoi lài sợi phảii đốii mặti vớii rủii ro,i vìi vậyi họi luôni néi tránhi
vớii nhữngi vấni đềi mangi tínhi rủii roi cao,i kểi cải khii điềui đói cói
thểi đemi lạii nhiềui lợii íchi choi họi nếui thànhi côngi (víi dụi đầui ti
vàoi giốngi lúai mới,i ápi dụngi phơngi thứci sảni xuấti mới )i i chínhi
điềui nàyi đãi làmi họi sốngi táchi biệti vớii xãi hộii bịi côi lậpi dầni vớii
guồngi quayi củai thịi trờngi vài doi vậyi cuộci sốngi củai họi càngi trởi
nêni bầni cùngi hơn
i Khôngi cói tiếngi nóii vài quyềni lực
Nhữngi ngờii nghèoi thờngi bịi đốii xửi khôngi côngi bằng,i bịi gạti
rai ngoàii lềi xãi hộii doi vậyi họi thờngi khôngi cói tiếngi nóii quyếti
địnhi trongi cáci côngi việci chungi củai cộngi đồngi cũngi nhi cáci
côngi việci liêni quani đếni chínhi bảni thâni họ.i Trongi cuộci sốngi
nhữngi ngờii nghèoi chịui nhiềui bấti côngi doi sựi phâni biệti đốii xử,i
chịui sựi thôi bạo,i nhụci mạ,i họi bịi tớci đii nhữngi quyềni mài nhữngi
ngờii bìnhi thờngi kháci nghiễmi nhiêni đợci hởng.i Ngờii nghèoi luôni
cảmi thấyi bịi sốngi phụi thuộc,i luôni nơmi nớpi loi sợi mọii thứ,i trởi nêni
tựi ti,i khôngi kiểmi soáti đợci cuộci sốngi củai mình.i Đói chínhi lài kếti
quải mài nguyêni nhâni khôngi cói tiếngi nóii vài quyềni lựci đemi lại.i
Mộti ngờii nghèoi ởi Trài Vinhi nóii họi chẳngi đợci gọii đii họpi vìi nhài ởi
xa,i khii nàoi phảii đii laoi độngi thìi mớii đợci gọii tới.i Kểi cải khii họi
thami giai đợci cáci cuộci họpi củai cộngi đồngi thìi họi cũngi khôngi
thểi quyếti địnhi đợci vấni đềi gìi dùi rằngi vấni đềi đói liêni quani
đếni lợii íchi củai chínhi họ
Khôngi cói tiếngi nóii vài quyềni lựci còni thểi hiệni ởi chỗi nhữngi
củai họ.i Ngờii phụi nữi khôngi cói quyềni quyếti địnhi việci gìi vài
phảii phụi thuộci hoàni toàni vàoi ngờii chồngi củai họ
1.2.i Cáci thớci đoi chuẩni mựci đánhi giái đóii nghèo
1.2.1.i Cáci thớci đoi đóii nghèo
Trang 12Đoi lờngi đóii nghèoi thôngi quai cáci chỉi tiêui nhi thui nhập,i chỉi
sối vềi giáoi dụci vài yi tế,i nguyi cơi dễi bịi tổni thơng,i khôngi cói
tiếngi nóii vài quyềni lựci choi phépi cói đợci mộti cáchi nhìni tổngi
thểi vềi đóii nghèo.i Nói phảni ánhi chínhi xáci cáci nguyêni nhâni gâyi
rai đóii nghèo,i từi đói chínhi phủi hayi cộngi đồngi quốci tếi cói cáci
biệni phápi thíchi hợpi đểi hànhi động
i Đóii nghèoi theoi thui nhập
Sửi dụngi thớci đoi thui nhậpi hayi tiêui dùngi bằngi tiềni đểi xáci
địnhi vài đoi lờngi đóii nghèoi lài mộti phơngi phápi đãi đợci ápi dụngi
từi lâu.i Từi nămi 1899i Seebohmi Rowntreei đãi sửi dụngi phơngi
phápi nàyi đểi đoi lờngi đóii nghèo.i Quai cáci cuộci khảoi sáti vềi thui
nhậpi vài chii tiêui củai cáci hội giai đìnhi ôngi đãi đai rai địnhi
nghĩa:i “Đóii nghèoi lài mứci tổngi thui nhậpi khôngi đủi trangi trảii
nhui cầui thiếti yếui tốii thiểui đểi duyi trìi sứci lựci cơi bắpi thuầni
tuý”.i Nhui cầui thiếti yếui đói baoi gồmi thựci phẩm,i tiềni thuêi nhài
vài mộti sối thứi khác.i Từi đói ôngi đãi đii đếni ớci tínhi vềi đóii nghèoi
củai mình.i Tuyi cáchi làmi nàyi còni nhiềui hạni chếi songi nói cũngi
phảni ánhi đợci phầni lớni tìnhi trạngi nghèoi khổi củai ngờii dâni lúci
bấyi giờ.i Hiệni nayi WBi vẫni sửi dụngi phơngi phápi vài cáchi tiếpi cậni
giốngi nhi củai Rowntree.i Cáchi làmi nàyi cũngi đợci nhiềui quốci giai
ápi dụngi vìi nói cói nhiềui ui điểm.i Điềui trai hội giai đìnhi thui đợci
nhiềui thôngi tin,i lài căni cứi đểi tìmi rai cáci mốii quani hệi giữai cáci
khíai cạnhi kháci nhaui củai đóii nghèo,i từi đói đai rai cáci giảii phápi
hữui hiệu.i Ngoàii ra,i thớci đoi đóii nghèoi theoi thui nhậpi vài tiêui
dùngi đãi xáci địnhi đợci ngỡngi nghèo.i Đâyi lài ranhi giớii quani trọngi
vềi thui nhậpi hayi tiêui dùngi mài dớii đó,i cáci cái nhâni vài hội giai
đìnhi bịi coii lài nghèo.i Cáchi làmi nàyi xemi rai rấti tiệni dụngi khii đai
rai cáci coni sối tổngi hợpi đóii nghèoi trêni phạmi vii toàni cầu.i WBi đai
ngỡngi nghèoi lài 1USD/ngời/ngàyi vài 2USD/ngời/ngày*
nghèoi đói.i Bêni cạnhi cáci ui điểmi nêui trên,i phơngi phápi nàyi còni
cói mộti sối hạni chế.i Đói là,i cáci cáchi điềui trai kháci nhaui giữai cáci
thờii kỳ,i giữai cáci vùng,i khui vực,i giữai cáci quốci giai làmi choi việci
** Tính theo PPP
Trang 13soi sánhi gặpi nhiềui khói khăn,i sối liệui thui thậpi từi cáci hội giai
đìnhi thờngi khôngi đầyi đủi vài chínhi xác,i khôngi phảni ánhi hếti
tìnhi trạngi bấti bìnhi đẳngi chungi củai đóii nghèo
i Yi tếi vài giáoi dục
Ngoàii cáchi tiếpi cậni dựai vàoi thui nhậpi WBi còni sửi dụngi thớci
đoi yi tếi vài giáoi dụci đểi đoi lờngi sựi khốni cùngi củai ngờii dân.i Nói
-i Tỷi lệi sửi dụngi cáci biệni phápi tránhi thaii lài tỷi lệi phụi nữi
đangi thựci hiệni hayi bạni đờii củai họi đangi thựci hiệni bấti kỳi
Đoi lờngi nghèoi đóii dựai vàoi cáci chỉi sối trêni choi phépi phảni
ánhi đầyi đủi cáci khíai cạnhi củai ngờii nghèo.i Nói giúpi tai cói mộti bứci
tranhi đầyi đủi hơni vềi chấti lợngi cuộci sốngi củai ngờii dân,i nói
thuậni lợii choi việci soi sánhi nghèoi đóii ởi nhữngi nơii cói thui nhậpi
ngangi nhau.i Nhng,i trongi thựci tế,i việci thui thậpi sối liệui vềi cáci
Trang 14chỉi sối nàyi gặpi rấti nhiềui khói khăn.i Víi dụi nhi cáci víi dụi vềi tỷi lệi
tửi vongi củai trẻi emi chủi yếui đợci lấyi rai từi cáci kếti quải điềui trai
dâni sối địnhi kỳ,i vìi vậyi cáci sối liệui vẫni còni sựi saii lệchi khái lớn.i
Vềi tuổii thọi bìnhi quâni cũngi rấti khói xáci địnhi chínhi xáci vìi nói
thờngi khôngi đợci đoi lờngi trựci tiếp.i Cáci sối liệui vềi giáoi dụci cũngi
thấti vọngi khôngi kém.i Tỷi lệi đếni trờngi cũngi chỉi lài coni sối ớci
tínhi thayi choi sối đếni trờngi thựci tế.i Hơni nữa,i tỷi lệi tổngi sối
họci sinhi họci tiểui họci cói thểi tăngi nếui sối họci sinhi lui bani tăng.i
Tuyi nhiên,i hiệni nay,i cáci nhài nghiêni cứui đãi cói nhiềui sángi kiến,i
họi đangi cối gắngi tìmi rai nhữngi phơngi phápi hữui hiệi đểi cói
thểi đai rai cáci sối liệui đángi tini cậyi hơn
i Nguyi cơi dễi bịi tổni thơng
Đoi lờngi nguyi cơi dễi bịi tổni thơngi chínhi lài đoi lờngi mứci đội
chốngi chọii vớii cáci cúi sốci củai nhữngi hội giai đìnhi nhi gặpi rủii ro,i
bịi ngợci đãi,i đánhi đập,i thiêni tai,i bịi thôii việc,i phảii nghỉi học i
Chẳngi hạn,i khii gặpi rủii ro,i cáci hội giai đìnhi cói khải năngi bùi đắpi
lạii cáci thiệti hạii hayi khôngi vài mứci bùi đắpi nhi thếi nào?i Thôngi ờng,i ngờii tai đoi lờngi vài đánhi giái nguyi cơi dễi bịi tổni thơngi quai
th-cáci góci độ:
-i Vềi tàii sảni vậti chất:i lài nhữngi tàii sảni mài hội cói thểi báni đii
đểi bùi đắpi nhữngi mấti máti tạmi thờii vềi thui nhập.i Đâyi lài thớci
đoi vềi khải năngi tựi bảoi hiểmi củai họ.i Tàii sảni vậti chấti củai hội giai
đìnhi đợci xemi xéti theoi haii khíai cạnhi giái trịi vài tínhi thanhi
khoảni củai nó.i Tàii sảni cói tínhi thanhi khoảni caoi (hayi khải năngi
hoái giái cao)i thìi mứci đội bảoi hiểmi sẽi càngi cao
-i Vềi vốni coni ngời:i Cáci hội giai đìnhi cói trìnhi đội họci vấni
hạni chếi thờngi dễi phảii chịui sựi bấti ổni địnhi vềi thui nhậpi vài íti
cói khải năngi quảni lýi rủii roi hơn
-i Vềi đai dạngi hoái thui nhập:i ởi nôngi thôn,i hoạti độngi phii
nôngi nghiệpi mangi tínhi rủii roi íti hơni hoạti độngi nôngi nghiệp.i
Vìi vậyi đai dạngi hoái thui nhậpi lài thớci đoi khải năngi chốngi chọii lạii
cáci rủii roi liêni quani đếni thờii tiết
Trang 15-i Mốii liêni hệi vớii mạngi lớii ani sinh.i Đánhi giái nguyi cơi dễi bịi tổni
thơngi củai hội giai đìnhi dựai vàoi cáci khoảni hỗi trợi trôngi thấyi mài
họi sẽi đợci nhậni khii khủngi hoảng,i từi cáci nhómi hayi hiệpi hộii mài họi
lài thànhi viên
-i Thami giai mạngi lớii ani sinhi chínhi thức:i Nguyi cơi tổni thơngi
củai hội giai đìnhi sẽi giảmi bớti nếui hội đủi tiêui chuẩni nhậni đợci sựi
trợi giúpi xãi hộii bảoi hiểmi thấti nghiệp,i lơngi hui vài cáci khoảni trợi
cấpi kháci doi nhài nớci cấp
-i Tiếpi cậni thịi trờngi tíni dụng.i Tơngi tự,i nguyi cơi tổni thơngi
củai hội giai đìnhi sẽi giảmi nếui hội tiếpi cậni đợci nguồni tíni dụngi
mộti cáchi nhẹi nhàng
Kếti hợpi tấti cải góci đội nàyi vớii nhaui tai sẽi cói đợci mộti bứci tranhi
tổngi thểi vềi nguyi cơi dễi bịi tổni thơngi củai nhữngi ngờii nghèo,i
nói choi biếti khải năngi chốngi chọii củai hội khii cói nhữngi biếni
độngi trongi cuộci sống
Việci đoi lờngi nguyi cơi dễi bịi tổni thơngi trêni thựci tếi gặpi
nhiềui khói khăni doi nói lài mộti khíai niệmi độngi nêni việci đoi lờngi
rấti phứci tạp,i tốni nhiềui tiềni củai vài côngi sức.i Khôngi thểi đoi lờngi
nói bằngi cáchi quani sáti cáci hội giai đìnhi mài phảii cói cuộci điềui
tra,i theoi dõii trongi nhiềui nămi mớii cói thểi nắmi bắti đợci nhữngi
thôngi tini cơi bảni vài tínhi biếni độngi vài nguyi cơi dễi bịi tổni
th-ơngi mài ngờii nghèoi lài rấti quani trọng
i Khôngi cói tiếngi nóii vài quyềni lực
Khôngi cói tiếngi nóii vài quyềni lựci cói thểi đợci đoi lờngi bằngi
cáchi sửi dụngi kếti hợpi cáci biệni phápi cói sụi thami giai củai ngờii dân,i
phỏngi vấni vài điềui trai quốci giai vềi cáci vấni đềi nhi mứci tựi doi
dâni sự,i tựi doi chínhi trị.i Khôngi cói tiếngi nóii vài quyềni lựci thểi
hiệni ởi chínhi mứci đội đợci traoi quyềni củai ngờii dân.i Tứci là,i xemi
xéti khải năngi thami giai vàoi cáci quyếti địnhi củai giai đình,i củai
cộngi đồngi vìi nhữngi ngờii nghèoi thờngi bịi khinhi miệt,i đốii xửi
vài thậmi chíi còni bịi hạni chếi mộti sối quyềni mài nhữngi ngờii bìnhi
Trang 16thờngi kháci nghiễmi nhiêni đợci hởng.i đoi lờngi mứci đội khôngi cói
tiếngi nóii vài quyềni lựci nói phảni ánhi nỗii khổi đaui mài nhữngi
ng-ờii nghèoi cami lòngi gánhi chịu.i Họi khôngi cói cải nhữngi quyềni
thami giai vàoi nhữngi vấni đềi ảnhi hởngi trựci tiếpi đếni phúci lợii
củai họ.i Việci đoi lờngi đóii nghèoi dựai theoi tiêui chíi nàyi đợci ngờii
nghèoi choi lài rấti quani trọng.i Tuyi nhiên,i việci thựci hiệni gặpi
nhiềui khói khăn,i tốni kémi nhiềui tiềni củai vài côngi sức,i nói phảii
đ-ợci thựci hiệni bằngi cáci cuộci điềui tra,i phỏngi vấn,i theoi dõii trongi
nhiềui nămi mớii cói thểi nắmi bắti đợci nhữngi thôngi tini chínhi xáci
vềi vấni đềi này
1.2.2.i Cáci chỉi tiêui vài chuẩni mựci đánhi giái đóii nghèoi ởi Việti
Nami
i Chỉi tiêui đánhi giái nghèoi cấpi cái nhâni vài hội giai đình
-i Hội nghèo:i ởi Việti Nami đểi đoi tìnhi trạngi nghèoi đói,i cói
nhiềui cáchi tínhi hội nghèo.i Chẳngi hạni thànhi phối Hồi Chíi Minhi
lấyi mứci thui nhậpi bìnhi quâni dớii 500.000đ/1i khẩu/1i nămi (tơngi
đơngi trêni 33kgi gạo/tháng).i Vĩnhi Phúi lấyi tiêui chuẩni dớii
500.000đ/1i khẩu/1i năm.i Mộti sối nhài kinhi tếi lấyi tiêui thứci lơngi
thựci bìnhi quâni nhâni khẩu.i Giai đìnhi nàoi cói mứci thui nhậpi
bìnhi quâni dớii 30i kgi gạoi mộti khẩui mộti thángi đợci coii lài nghèo.i
Cói ýi kiếni đềi nghịi lấyi mứci tốii thiểui doi nhài nớci quyi địnhi làmi
chuẩn.i Ngờii cói mứci sốngi dớii mứci nghèoi khổi lài ngờii cói thui nhậpi
bìnhi quâni mộti thángi thấpi hơni mứci tốii thiểui doi nhài nớci quyi
địnhi (hiệni nayi lài 210.000đ).i Theoi Bội Laoi động-i Thơngi binhi
xãi hộii tiêui chuẩni xáci địnhi hội nghèoi nhi sau:
+i Nămi 1993:i Hội nghèoi lài hội cói thui nhậpi thấpi bìnhi quâni
đầui ngờii dớii 13kgi gạo/thángi ởi nôngi thôni (tơngi đơngi 45.000i
đồng),i 20i kgi gạo/thángi ởi thànhi thịi (tơngi đơngi 70.000i đồng).+i Nămi 1996:i Hội nghèoi lài hội cói thui nhậpi quyi đổii rai gạoi
bìnhi quâni đầui ngờii tháng.i Dớii 25kg/ngờii ởi thànhi thị,i dớii
20kg/ngờii ởi nôngi thôn,i đồngi bằngi vài trungi du,i dớii 15kg/ngờii ởi
nôngi thôni miềni núi
Trang 17-i Hội đói:i Theoi Bội Laoi độngi -i Thơngi binhi xãi hội,i tiêui chuẩni
xáci địnhi hội đóii nhi sau:
+i Nămi 1993:i Hội đóii lài hội cói thui nhậpi bìnhi quâni đầui
ng-ờii dớii 8kgi gạo/thángi ởi nôngi thôn,i 13kg/thángi ởi thànhi thị
+i Nămi 1996:i Hội đóii lài hội cói thui nhậpi quyi đổii rai gạoi bìnhi
quâni đầui ngờii lài 13kg/tháng.i Song,i trêni thựci tếi nhữngi hội đóii
lài hội thiếui lơngi thựci trongi giai đìnhi từi 3i thángi trởi lêni thểi hiệni
thiếui ăn,i đứti bữa,i bữai cơm,i bữai cháo,i ăni độni khoaii sắn i Nhi
vậyi nhữngi hội đóii thìi thờngi coni cáii củai họi thấti học,i nhài cửai
dộti nát,i đồi dùngi trongi nhài khôngi đángi kể,i khôngi còni lơngi thựci
dựi trữi trongi nhà,i songi cũngi khôngi cói tiềni đểi muai lơngi thựci
trongi ngày,i mặci dùi trêni thịi trờngi khôngi thiếui lơngi thực
Hiệni nayi Bội Laoi độngi -i Thơngi binhi xãi hộii mớii đai rai chuẩni
nghèoi mớii ápi dụngi choi giaii đoạni 2001-2005.i Theoi tiêui chuẩni
nàyi thìi cói haii phơngi áni đểi lựai chọn:
Khui vựci ápi dụng Chuẩni nghèoi (đồng/ngời/tháng)
thểi ápi dụngi choi từngi đốii tợng,i từngi vùngi cụi thểi đợc.i Nếui lấyi
mứci bìnhi quâni 800.000đồng/khẩu/nămi lài hội nghèoi ởi thànhi
phối Hồi Chíi Minhi thìi cói thểi lạii lài hội giàui ởi vùngi nôngi thôni miềni
núii phíai Bắc.i Vìi vậyi đểi chọni vài phâni loạii hội đóii nghèoi ởi Việti
Nami cói thểi phảii xemi xéti cáci đặci trngi cơi bảni cói nói nh:i Thiếui
ăni từi 3i thángi trởi lêni trongi năm,i nợi sảni lợngi khoán,i nợi thuếi triềni
miền,i vayi nặngi lãi,i coni emi khôngi cói điềui kiệni đếni trờngi (mùi
chữi hoặci bỏi học),i thậmi chíi phảii choi coni hoặci tựi bảni thâni đii
làmi thuêi cuốci mớni đểi kiếmi sốngi quai ngàyi hoặci đii ăni xin i
Trang 18Nếui đai cáci chuẩni mựci nàyi rai đểi xáci địnhi thìi rấti dễi biếti hội
đóii nghèoi ởi nôngi thôn
Bảngi 1.1.i Cáci chỉi tiêui đánhi giái nghèoi cấpi hội giai đình
Lĩnhi vực Chỉi tiêu
I.i Nhui cầui ăn 1.i Sối lợngi gạoi tốii thiểui (12kg/ngời/tháng)
2.i giái trịi khẩui phầni ăni tốii thiểui mộti ngàyi
IV.i Việci làm 6.i Thiếui việci làmi (thiếui trêni tháng/năm)
V.i Sứci khoẻ 7.i Trẻi emi từi 1i -i 3i tuổii suyi dinhi dỡngi thểi thiếui ăni
(dớii 80%i trọngi lợngi cầni cói củai đội tuổi)
8.i Ngờii lớni 15-60i tuổii ốmi đaui kinhi niêni (trêni 30i
ngày/năm)
9.i Khôngi cói khải năngi chữai bệnhi khii ốmi đau
VI.i Giáoi dục 10.i Ngờii lớni trongi đội tuổii laoi độngi (15-60)i mùi
chữ
11.i Trẻi emi 6-11i tuổii khôngi đii học
12.i Hội giai đìnhi khôngi cói đàii hoặci tii vii đểi
nghe
Nguồn:i Vũi Tuấni Anhi “Nhữngi tiêui chuẩni đánhi giái mứci
nghèoi ởi nôngi thôn”,i Tạpi chíi nghiêni cứui kinhi tế,i sối 4i nămi 1997,i
trangi 36
Dựai vàoi 12i chỉi tiêui trêni thìi chắci chắni cáci hội nghèoi đềui
ởi mứci đội kháci nhau.i Nhngi cáci thẻi phâni loạii cáci dạngi hội nghèoi
thànhi haii nhóm:
Trang 19Nhómi 1:i Hội nghèoi cói 5i chỉi tiêui vềi ăn,i mặc,i ởi dớii chuẩni
mực
Nhómi 2:i Hội rấti nghèoi cói trêni 5i chỉi tiêui dớii chuẩni mực
Bêni cạnhi cáci chỉi tiêui trên,i quai cuộci điềui trai tìnhi trạngi
giầui nghèoi nămi i 97****i Tổngi cụci Thốngi kêi chọni mứci nhiệti lợngi
tốii thiểui lài 2.100i Caloi choi ngời/ngàyi thuộci diệni nghèoi đói.i ứngi
vớii mứci đảmi bảoi nhui cầui nhiệti lợngi trên,i Tổngi cụci thốngi kêi đai
rai chuẩni mựci hội nghèoi lài hội cói mứci thui nhậpi bìnhi quân
Nôngi thôn:i dớii 50.000đồng/ngời/tháng,i trongi đói rấti nghèoi
lài dớii 30.000/thángi (hayi 360.000đ/ngời/năm)
Thànhi thị:i Dớii 70.000i đồng/ngời/tháng,i trongi đói rấti nghèoi
lài dớii 50.000i đồng/ngời/thángi (hayi 600.000i đồng/ngời/năm).Quai đói tai thấyi cáci chuẩni mựci đánhi giái nghèoi đóii ởi Việti
Nami doi Bội Laoi độngi thơngi binhi -i xãi hộii vài Tổngi cụci Thốngi kêi
đai rai lài cựci kỳi thấpi soi vớii chuẩni mựci nghèoi khổi chungi trêni thếi
giớii doi ngâni hàngi thếi giớii đai rai lài dớii 370USDngời/năm*.i Điềui
nàyi càngi chứngi tỏi nớci tai lài mộti nớci cựci nghèo,i vấni đềi đápi ứngi
nhữngi nhui cầui cơi bảni nhấti choi ngờii nghèoi lài vấni đềi nani giải.i
Đồngi thờii cũngi choi thấyi tínhi tơngi đốii khii xáci địnhi chuẩni
nghèoi đóii ởi mỗii nơii lài kháci nhau.i Vìi vậyi đểi đánhi giái đợci
chínhi xáci nghèoi đóii thìi phảii biếti đợci mứci đội nghèoi đóii đếni
đâu?i nghèoi hayi rấti nghèo.i Thựci tếi nớci tai vẫni tồni tạii mộti bội
phậni dâni ci ởi tìnhi trạngi thiếui ăn,i đóii vềi lơngi thựci (nhiệti lợngi
chỉi đạti 1500i Calo/ngời/ngày).i Doi đói khii đánhi giái nghèoi ởi Việti
Nami nêni phâni thànhi haii cấpi đội nghèoi vài đóii vìi nói phảni ánhi
đúngi hiệni thựci kháchi quan
i Chỉi tiêui đánhi giái nghèoi ởi cấpi cộngi đồng
Đểi đánhi giái cáci vùngi nghèo,i ởi nớci tai thờngi dùngi haii chỉi tiêui
chính:
-i Tỷi lệi cáci hội nghèoi tuyệti đốii trêni tổngi sối hội củai vùng
** 370USD là tính theo PPP
Trang 20-i Thui nhậpi bìnhi quâni mộti thànhi viêni trongi mộti hội giai
-i Tổngi mứci hàngi hoái lui thôngi (nhập,i xuất)i trongi vùngi tínhi
theoi đầui ngời
-i Tỷi lệi ngờii biếti chữ,i tỷi lệi trẻi emi đếni trờng
-i Tỷi lệi y,i báci sĩ,i giờngi bệnhi trêni mộti nghìni ngờii dân
-i Tuổii thọi bìnhi quân
Cáci chuẩni mựci đểi xáci địnhi vùngi nghèo:
-i Tỷi lệi cáci hội nghèoi từi 60%i trởi lên
-i Bìnhi quâni thui nhậpi củai mộti thànhi viêni trongi hội giai
đìnhi củai cải vùngi hơni mứci thui nhậpi trungi bìnhi củai mộti thànhi
viêni củai mộti hội giai đìnhi trongi cải nớc
Ngoàii rai cũngi cói thểi dùngi thêmi mộti sối chỉi tiêui phụi nh:
-i Bìnhi quâni lơngi thựci tínhi trêni đầui ngờii dâni nôngi
Trang 21Bảngi 1.2.i Cáci chỉi tiêui đánhi giái nghèoi ởi cấpi cộngi đồng
4.i Tỷi lệi sối hội khôngi cói hoặci cói íti ruộngi đấti (dớii
1/2i mứci trungi bìnhi đầui ngời)
III.i Việci làm 5.i Tỷi lệi sối ngờii laoi độngi thiếui việci làmi (trêni 3i
tháng/năm)i trongi tổngi sối laoi động
6.i Tỷi lệi laoi độngi làmi trongi cáci ngànhi nông,i lâm,i
ngi nghiệpi vài phii nôngi nghiệp
IV.i Sứci khoẻ 7.i Tỷi lệi trẻi emi 1-5i tuổii suyi dinhi dỡngi thểi thiếui
câni (dớii 80%i trọngi lợngi cầni cói củai đội tuổi)
Trang 22ng-19.i Cói hayi khôngi cói côngi trìnhi văni hoái quani
trọngi (nhài văni hoá,i thi viện,i loai truyềni thanh)
hộii (Đảng,i Đoàni thanhi niên,i phụi nữ,i mặti trậni tổi
quốc,i cáci hộii nghềi nghiệp)i trêni 1000i dân
IX.i Đờii sốngi
vài địai vịi
củai phụi nữ
23.i Tỷi lệi phụi nữi cói thaii suyi dinhi dỡng
24.i Sối phụi nữi thami giai hoạti độngi trongi cáci cơi
quani nhài nớci vài đoàni thểi xãi hộii tạii địai phơngi
trêni 1000i phụi nữ
Nguồn:i Vũi Tuấni Anhi “Nhữngi tiêui chuẩni đánhi giái mứci
nghèoi ởi nôngi thôn”,i Tạpi chíi nghiêni cứui kinhi tế,i sối 4i nămi 1997,i
trangi 38
Nhữngi chỉi tiêui vềi mứci thui nhậpi ởi cấpi cộngi đồngi (làngi xã)i
lài phảni ánhi mứci đội đápi ứngi nhữngi nhui cầui cơi bảni vềi hàngi
hoái vài dịchi vụi côngi cộng,i cải trongi tiêui dùngi vậti chấti lẫni hởngi
thụi văni hoái tinhi thần
Nhìni chungi hiệni nayi nớci tai dùngi hệi thốngi chỉi tiêui nàyi đểi
đánhi giái nghèoi cấpi cộngi đồngi lài tơngi đốii hợpi lý.i Tuyi nhiêni nói
vẫni còni cói mặti hạni chế,i chai nêui bậti đợci chỉi tiêui thui nhậpi
bìnhi quâni đầui ngờii đểi đánhi giái vềi nghèo.i Mặti khác,i saui
nhữngi trậni bãoi khủngi khiếpi cuốii nhữngi nămi 90i ởi Nami Bộ,i
nhiềui hội giai đìnhi khôngi cói nhui cầui vềi nhài ởi kiêni cố,i ngờii tai
Trang 23xâyi dựngi nhài nổii đểi sốngi chungi vớii lũ.i Hoặci hiệni nayi nhui
cầui vềi gạoi đangi cói xui hớngi giảm,i vài cũngi cói thểi rấti nhiềui hội
giai đìnhi khôngi cói nhui cầui vềi màni nếui họi ởi nhài lầui vớii máyi
điềui hoài nhiệti độ i Nhữngi hội nhi thếi chai chắci đãi thuộci diệni
nghèoi đói.1.3.i Bứci tranhi nghèoi đóii toàni cầu
Trongi thếi kỷi XX,i thếi giớii đãi chứngi kiếni mộti sựi tiếni bội vợti
bậci trongi côngi cuộci xoái đóii giảmi nghèoi vài cảii thiệni phúci lợii ởi
cáci nớci đangi pháti triển,i tuổii thọi bìnhi quâni đãi tăngi 20i năm,i tỷi
lệi chếti củai trẻi sơi sinhi vài tỷi lệi sinhi giảmi hơni mộti nửa.i Nămi
1965i đếni nămi 1998,i thui nhậpi trungi bìnhi tăngi hơni haii lầni ởi
cáci nớci nàyi vài riêngi trongi giaii đoạni 1990-1998,i sối ngờii trongi
cảnhi cùngi cựci đãi giảmi đợci 78i triệui ngời.i Tuyi nhiên,i bớci sangi thếi
kỷi XXIi nghèoi đóii vẫni còni lài vấni đềi rấti lớni củai toàni cầu.i Theoi sối
liệui củai WB,i trongi sối 6i tỷi ngờii củai thếi giớii thìi cói đếni 2,8i tỷi
ng-ờii sốngi dớii mứci 2USD/ngàyi vài 1,2i tỷi ngờii sốngi dớii mứci
1USD/ngày.i Mứci đội nghèoi đóii củai toàni thếi giớii lài rấti lớn.i Xéti
theoi từngi khui vựci mứci đội nàyi cói kháci nhaui nhngi vẫni nóii lêi
tínhi nghiêmi trọngi củai tìnhi hìnhi nghèoi đóii củai từngi khui vựci
cũngi nhi toàni thếi giới.i Sối liệui thốngi kêi củai LHQi nămi 1998i choi
thấy:i Tạii Nami á,i cói 560i triệui ngờii nghèoi (chiếmi mộti nửai tổngi
sối ngờii nghèoi trêni thếi giới).i 600i triệui dâni đangi suyi dinhi dỡng,i
250i triệui ngờii khôngi đợci sốngi trongi nhữngi điềui kiệni vệi sinhi
cơi bản.i Cói 1/3i trẻi sơi sinhi thiếui cân,i 80%i sối phụi nữi mangi thaii
lạii thiếui máu,i 1,8i triệui trẻi emi khôngi đợci tớii trờngi học.i Lựci lợngi trẻi
emi phảii laoi độngi kiếmi sốngi rấti cao.i Víi dụ,i ởi ấni Đội cói khoảngi
từi 14i đếni 100i triệui trẻi emi phảii laoi động.i Đôngi ái lài khui vựci cói
GDPi tínhi trêni đầui ngờii tăngi trungi bìnhi 5%,i mứci caoi nhấti thếi
giới.i Tuyi vậy,i khui vựci nàyi vẫni cói 170i triệui ngờii nghèoi khổ.i Tạii
miềni Nami Châui Phii -i Xaharai cói 215i triệui ngờii nghèo,i hơni 80i
triệui trẻi emi đếni tuổii tớii trờngi khôngi đợci đii học.i Hàngi nămi cói
1,3i triệui hai đấti nôngi nghiệpi bịi bỏi hoang.i Tạii cáci nớci ải Rập,i từi
nămi 1960i đếni nămi 1993,i thui nhậpi thựci tếi lài 3%/năm,i nhngi
hiệni nayi vẫni còni 73i triệui ngờii nghèo,i 60i triệui ngờii mùi chữ.i Tạii
Trang 24Mĩi lai tinhi vài vùngi Caribê,i 150i triệui ngờii nghèo,i 56%i nôngi dâni
khôngi cói nớci sạchi đểi uống.i Tạii cáci nớci nôngi nghiệpi pháti triển,i
GDPi thựci tếi tăngi hơni 3%/năm,i tuyi nhiêni vãni cói hơni 100i triệui
ngờii nghèo,i hơni 5i triệui ngờii khôngi cói nhài ởi vài hơni 30i triệui
ng-ờii nghèoi khôngi cói việci làm
Quai nhữngi sối liệui trên,i tai thấyi nghèoi đóii toàni cầui vẫni
đangi lài vấni đềi mangi tínhi bứci xúc.i Điềui nàyi i còni đợci thểi hiệni
ởi sựi bấti bìnhi đẳngi caoi trêni thếi giới,i theoi sối liệui củai WB,i thui
nhậpi trungi bìnhi củai 20i nớci giàui nhấti gấpi 37i lầni mứci thui nhậpi
trungi bìnhi củai 20i nớci nghèoi nhấti (khoảngi cáchi nàyi đãi tăngi
gâpi đôii trongi vòngi 40i nămi qua).i Nếui phâni chiai toàni bội dâni
sối thếi giới,i vài chiếmi mộti lợngi củai cảii vậti chấti vài trìnhi đội tơngi
ứngi vớii mỗii nhómi thìi tai cói thểi thấy:i 20%i dâni sối giàui nhấti thếi
giớii chiếmi dụngi 87,5%i GNP;i 84,2%i thơngi mạii thếi giới;i 85,0%i
tíchi luỹ;i 85,0%i đầui ti trongi khii đói 20%i dâni sối nghèoi nhấti
chiếmi cáci chỉi tiêui tơngi ứngi lài 1,46%;i 0,9%;i 0,7%i vài 0,9%.i Rõi
ràngi lài mộti nhómi ngờii thìi cói tấti cải còni nhómi kiai coii nhi khôngi
cói gì
Cáci nhài khoai họci đãi chỉi rai rằng,i hiệni nay,i loàii ngờii thựci tếi
đãi sảni xuấti đủi lơngi thực,i thựci phẩmi đểi nuôii sốngi toàni bội
hànhi tinh,i nếui tínhi lợngi Kcaloi bìnhi quâni đầui ngời.i Nhngi vấni
đềi lạii lài ởi việci phâni phốii chúngi nhi thếi nào.i 20%i dâni sối giàui
nhấti tiêui dùngi 87-90%i giái trịi sảni phẩmi củai toàni thếi giới,i 6%i sối
ngờii giàui nhấti đãi tiêui dùngi 35-40%i sảni phẩmi củai thếi giới.i Doi
vậy,i nghèoi đói,i bệnhi tậti vài suyi dinhi dỡngi cói thểi coii lài điềui tấti
yếui vớii nhómi dâni sối nghèo
Sựi bấti bìnhi đẳngi caoi còni thểi hiệni giữai cáci giới,i tỷi lệi ngờii
nghèoi đóii trongi giớii phụi nữi vẫni trầmi trọngi hơni nami giới.i Phụi nữi
chiếmi 60%i lựci lợngi laoi độngi trêni thếi giớii nhngi họi chỉi hởngi
10%i thui nhậpi vài sửi dụngi chai đầyi 1%i ruộngi đấti củai thếi giới,i
chiếmi 1/6i trongi sối 6i tỷi ngờii củai thếi giớii hiệni đangi thiếui dinhi
dỡng.i Cói từi 20-40%i phụi nữi ởi cáci nớci đangi pháti triểni khôngi thểi
Trang 25cói chếi đội ăni phùi hợp,i 350i triệui phụi nữi khôngi đợci hởngi dịchi vụi
chămi sóci sứci khoẻi tốii thiểui cầni thiết.i Riêngi khui vựci Nami á,i đợci
đánhi giái lài nơii cói sựi phâni hoái giàui nghèoi chậmi hơni cả,i thìi
vẫni còni tớii 80%i sối phụi nữi mangi thaii bịi thiếui máu,i sối ngờii thiếui
dinhi dỡngi lêni tớii 841i triệu(1)(1)
Quai bứci tranhi đóii nghèoi trêni củai thếi giới,i tai cói thểi khẳngi
địnhi rằngi nghèoi đóii vẫni lài tìnhi trạngi mangi tínhi toàni cầui vài
đangi lài hiệni tợngi bứci xúci hiệni nay.i Báoi cáoi củai Liêni hiệpi quốci
choi rằng,i tìnhi trạngi đóii nghèoi trêni thếi giới,i nguyêni nhâni chủi
yếui doi ảnhi hởngi củai sựi khaii phái đếni kiệti quệi tàii nguyêni thiêni
nhiên,i chiếni tranh,i bùngi nổi dâni số,i phâni phốii khôngi côngi
bằngi trongi xãi hội,i doi cáci nhi cầui thiếti yếui bịi bỏi quai (bảoi hiểmi
xãi hội,i nguồni nớc,i vệi sinh )i doi quái tậpi trungi đầui ti vàoi khui vựci
quâni sự,i giảmi ngâni sáchi xãi hội,i trậti tựi kinhi tếi bấti hợpi lýi lài trởi
ngạii lớni trêni coni đờngi đii lêni củai cáci đangi pháti triển,i đồngi thờii
cũngi lài mộti trongi nhữngi tháchi thứci nghiêmi trọngi nhấti đốii vớii
Liêni hiệpi quốc
Đóii nghèoi còni lài nguyêni nhâni chủi yếui gâyi nêni tìnhi trạngi
tộii phạm,i bạoi lực,i mấti ani ninhi xãi hội.i Nói khôngi nhữngi mangi lạii
hậui quải kinhi tếi -i xãi hộii nghiêmi trọngi choi cáci nớci đangi pháti
triểni mài còni lài nguyêni nhâni quani trọngi củai xungi đột.i Vìi vậy,i
giảmi bớti vài đii đếni xoái đóii nghèoi đóii đãi trởi thànhi tiêui điểmi
chúi ýi củai toàni nhâni loại,i trởi thànhi mụci tiêui vài nhiệmi vụi nặngi
nềi củai cáci tổi chứci phii chínhi phủi vài cáci chínhi phủi trêni thếi giới.i
Tấti cải đãi vài đangi ápi dụngi mọii biệni phápi nhằmi ngăni chặni sựi
giai tăngi nghèoi đóii trêni hànhi tinhi chúngi ta
Chơngi 2:i Cáci nhâni tối ảnhi hởngi đếni tìnhi trạngi nghèoi đóii
ởi Việti Nami
(1)(1) Xem báo Nhân dân, 9/1/1996
Trang 262.1.i Thựci trạngi đóii nghèoi ởi Việti Nami
Nghèoi đóii đangi lài mộti trongi nhữngi vấni đềi bứci xúci ởi Việti
Nami cũngi nhi nhiềui nớci trêni thếi giới,i đòii hỏii nhài nớci vài xãi hộii cầni
đặci biệti quani tâm.i Saui 15i nămi đổii mớii xâyi dựngi kinhi tếi
theoi hớngi nềni kinhi tếi hàngi hoái nhiềui thànhi phần,i vậni hànhi
theoi cơi chếi thịi trờng,i khuyếni khíchi cáci thànhi phầni kinhi tếi
pháti triển,i Việti Nami đãi vài đangi thui đợci nhữngi kếti quải đángi
khíchi lệ,i tốci đội tăngi trởngi kinhi tếi cao,i bội mặti nôngi thôni cói
nhữngi thayi đổii lớn.i Mộti bội phậni nghèoi đóii khôngi biếti cáchi
làmi ăni nhời sựi giúpi đỡi củai cồngi đồngi nayi đãi thoáti khỏii cảnhi
nghèo.i Phúci lợii xãi hội,i yi tế,i giáoi dục i từngi bớci đợci cảii thiệni vài
pháti triểni đảmi bảoi nhui cầui ngàyi càngi tốti hơni củai xãi hội,i đặci
biệti lài nhómi ngờii nghèoi đãi cói sựi thayi đổii rấti lớn.i Theoi báoi cáoi
củai WBi trongi cuộci toại đàmi vềi chuẩni nghèoi đóii ởi Việti Nam,i tổi
chứci tạii Hài Nội,i 15-16/2/2000i thìi tỷi lệi nghèoi đóii ởi Việti Nami
nămi 1993i lài 58,1%i giảmi xuóngi 34,4%i nămi 1998i vài hiệni nayi
còni khoảngi 30%.i Theoi Bội LĐTBXHi thìi tỷi lệi nghèoi đóii củai Việti
Nami lài 26,0%i nămi 1993i giảmi xuốngi 15,7%i nămi 1998i vài hiệni
nayi còni khoảngi 11%.i Quai cáci sối liệui thốngi kêi trêni tai thấy,i dùi
đánhi giái tỷi lệi nghèoi đóii củai Việti Nami bằngi phơngi phápi nàoi
thìi Việti Nami vẫni cói tốci đội giảmi nghèoi rấti nhanh,i đãi từngi đợci
cộngi đồngi quốci đánhi giái cói mộti trongi nhữngi nớci có,i tốci đội
giảmi nghèoi nhanhi nhấti thếi giới.i Tuyi nhiên,i xéti trêni tổngi thể,i
Việti Nami vẫni lài mộti nớci nghèo,i phâni hoái giàui nghèoi giữai cáci
vùng,i giữai cáci thànhi thịi vài nôngi thôn,i giữai cáci tầngi lớpi dâni ci
ngàyi càngi cói xui hớngi giai tăngi vài gayi gắt.i Trongi báoi cáoi chínhi
trịi tạii đạii hộii VIIIi Đảngi cộngi sảni Việti Nami cũngi đãi chỉi rõ:i “Đếni
nayi nớci tai vẫni lài mộti trongi nhữngi nớci nghèoi nhấti trêni thếi giới,i
trìnhi đội pháti triểni kinhi tế,i năngi suấti laoi động,i hiệui quải sảni
xuấti kinhi doanhi thấp,i cơi sởi vậti chấti kỹi thuậti còni lạci hậu,i nợi nầni
nhiều,i việci làmi lài vấni đềi đặti rai hếti sứci gayi gắt.i Sựi phâni
hóai giàui nghèoi giữai cáci vùng,i giữai thànhi thịi vài nôngi thôn,i giữai
Trang 27cáci tầngi lớpi dâni ci tăngi nhanh.i Đờii sốngi mộti bội phậni nhâni dân,i
nhấti lài ởi mộti sối vùngi căni cứi cáchi mạngi vài khángi chiếni cũ,i vùngi
đồngi bàoi dâni tộci còni quái khói khăn”
i Soi sánhi nghèoi đóii theoi vùng
Bảngi 2.1.i Diễni biếni nghèoi đóii theoi vùngi ởi Việti Nami
Nguồn:i Nguyễni Hảii Hữui “Nghèoi đóii ởi Việti Nam.i Chínhi
sáchi vài giảii pháp”.i Hộii thảo,i toại đàmi vềi chuyểni đổii nôngi
nghiệpi ởi Việti Nam.i Việci làmi vài xoái đóii giảmi nghèo.i Bội
LĐTB-XH,i nămi 1999
Quai sối liệui trêni choi thấyi tỷi lệi nghèoi đóii ởi cáci vùngi cũngi cói
sựi kháci biệti đángi kể.i Vùngi Bắci Trungi Bội (24,62%)i vài vùngi Tâyi
Trang 28Nguyêni (25,65%)i lài haii vùngi cói tỷi lệi nghèoi đóii caoi nhất,i vùngi
Đôngi Nami Bội cói tỷi lệi nghèoi đóii thấpi nhấti 4,75%.i ởi đâyi cói sựi
chênhi lệchi giữai cáci vùngi cói tỷi lệi nghèoi đóii caoi vớii vùngi cói tỷi lệi
nghèoi đóii thấpi gầni 5i lần.i Đồngi thờii cũngi dễi dàngi nhậni thấyi
ng-ờii nghèoi tậpi trungi nhiềui nhấti ởi vùngi trungi dui vài miềni núii phíai
Bắci 570.145i hội chiếmi 23,9%,i tiếpi đếni vùngi Bắci Trungi Bội cói
500.225i hội chiếmi 20,9%,i Đồngi bằngi sôngi Cửui Longi cói 489.050i
hội chiếmi 20,51%,i cải bốni vùngi còni lạii chỉi chiếmi 34,7%
Xéti trongi từngi vùng,i giữai cáci tỉnhi tỷi lệi nghèoi đóii cũngi sựi
kháci biệt.i Tạii vùngi Tâyi Nguyên,i tỷi lệi nghèoi đóii củai Lâmi Đồngi
lài 15,89%;i Đắci Lắci lài 26,44%;i nhngi Giai Laii lài 44,85%i vài Koni
Tumi lài 54,4%.i Tỷi lệi nàyi chênhi lệchi tớii 3,4i lầni giữai tỉnhi cói tỷi lệi
nghèoi đóii caoi nhấti soi vớii tỉnhi cói tỷi lệi nghèoi đóii thấpi nhất.i Nếui
lấyi chuẩni mựci tốii thiểui đểi soi sánhi thìi mộti sối tỉnhi nhi thànhi
phối Hồi Chíi Minh,i Hài Nội,i Bài Rịai -i Vũngi Tàui cói tỷi lệi nghèoi đóii
đềui dớii 5%i trongi khii đói mộti sối tỉnhi cói tỷi lêi nghèoi dóii caoi nhi
Hoài Bìnhi 55,7%;i Koni Tumi 54,5%;i Quảngi Bìnhi 46%;i Giai Laii
44,85%;i Laii Châui 42,4%;i Sơni Lai 40%.i Tỷi lệi nghèoi đóii chênhi
lệchi giữai cáci thànhi phối gầni 10i lần.i Theoi báoi cáoi củai địai
ph-ơng,i hiệni nayi mớii cói 10i tỉnh,i thànhi phối (chiếmi 16%)i cói tỷi lệi
nghèoi đóii dớii 10%i phâni bối ởi đồngi bằngi Sôngi Hồngi 5i tỉnhi
Đôngi Nami Bội 4i tỉnh,i Đồngi bằngi Sôngi Cửui Longi 1i tỉnh.i Trongi
khii đói cói 11i tỉnhi cói tỷi lệi nghèoi đóii từi 50%i trởi lêni (chiếmi 18%)i
tậpi trungi ởi miềni núii phíai Bắci 5i tỉnh,i Bắci Trungi bội 3i tỉnh,i
Duyêni Hảii miềni Trungi 1i tỉnh,i Tâyi Nguyêni 9i tỉnh.i Mộti sối
huyệni thuộci cáci tỉnhi miềni núii phíai Bắc,i Bắci Trungi Bộ,i Tâyi
Nguyêni cói tỷi lệi hội nghèoi đóii rấti caoi từi 60-70%
Theoi đánhi giái cải nhómi côngi táci cáci chuyêni giai chínhi phủi
choi thấyi 40%i ngờii nghèoi củai Việti Nami sốngi tậpi trungi tạii bai khui
vực:i miềni núii phíai Bắci 28%;i Đồngi bằngi sôngi Cửui Longi lài 21%i
vài Bắci Trungi Bội lài 18%.i Nhi vậyi sựi kháci nhaui vềi tỷi lệi nghèoi ởi
cáci vùng,i cáci tỉnh,i thànhi phối choi thấyi khải năngi bứti phá,i vơni lêni
Trang 29củai cáci vùng,i tỉnh,i thànhi phối lài kháci nhau.i Nơii nàoi cói điềui
kiệni pháti triểni nhanh,i nơii đói cói tỷi lệi giảmi nghèoi nhanh
i Soi sánhi thui nhậpi bìnhi quâni đầui ngờii thángi theoi vùngi ởi
Nguồn:i “Táci độngi kinhi tếi củai Nhài nớci nhằmi gópi phầni xoái
đóii giảmi nghèoi trongi quái trìnhi đẩyi mạnhi CNH,i HĐHi ởi nôngi
thôni đồngi bằngi Bắci Bộ”.i Đềi tàii cấpi Bội Khoai họci quảni lýi kinhi
tế,i Họci việni CTQGi HCM,i Hài Nộii 1997,i trangi 43
Nhìni vàoi bảngi trêni tai cói thểi thấyi 2i miềni cói thui nhậpi
bìnhi quâni đầui ngờii thấpi nhấti lài miềni núii vài trungi dui Bắci Bội
vài Bắci Trungi bội cũngi lài nơii cói tỷi lệi nghèoi đóii caoi vài tỷi lệi hội
giàui thấp.i Đôngi Nami bội lài vùngi cói thui nhậpi bìnhi quâni đầui
ng-ờii caoi nhấti đồngi thờii cũngi cói tỷi lệi sối hội nghèoi thấpi nhấti vài tỷi
lệi sối hội giàui caoi nhất.i Tuyi nhiên,i khôngi phảii lúci nàoi thui nhậpi
cũngi tỷi lệi thuậni vớii mứci giảmi nghèo.i ởi đồngi bằngi sôngi Hồng,i