Lịch sử vấn đề nghiên cứu
2.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu thơ thế sự trong Thơ Nôm Đường luật
Trong lịch sử văn học Việt Nam, Thơ Nôm Đường luật (TNĐL) là một hiện tượng tiêu biểu và độc đáo, phản ánh quá trình giao lưu tiếp nhận văn học TNĐL có vị trí đáng kể bên cạnh các thể thơ dân tộc dù mô phỏng thể thơ ngoại lai Việc nghiên cứu TNĐL như một thể loại văn học bắt đầu từ những năm bảy mươi của thế kỷ trước, đồng thời mở ra sự quan tâm đến thơ thế sự trong TNĐL.
Các công trình nghiên cứu tiêu biểu về thơ thế sự trong TNĐL đã phát hiện những sáng tạo độc đáo về nội dung và hình thức nghệ thuật Nghiên cứu này không chỉ tập trung vào thơ thế sự nói chung mà còn đi sâu vào các tác giả, tác phẩm tiêu biểu, làm nổi bật giá trị và đóng góp riêng của từng cá nhân Dưới đây là một số tác giả, tác phẩm và đánh giá tiêu biểu được trích dẫn.
"Quốc âm thi tập" của Nguyễn Trãi là một сборник thơ tiêu biểu về thơ thế sự trong tiến trình phát triển của thơ Nôm Đường luật (TNĐL) Với 254 bài thơ, tập thơ này giữ vị trí hàng đầu và là một cột mốc quan trọng, đặc biệt trong mảng thơ thế sự của TNĐL "Quốc âm thi tập" được đánh giá cao về nội dung, thể hiện sự khai sáng trong thơ ca Việt Nam.
Thơ Nôm Nguyễn Trãi thể hiện triết lý về luật đời, lòng người, và giao cảm với thiên nhiên đất nước \$\$$[2; tr 54]\$\$\$ Qua đó, người đọc hiểu rõ hơn về con người và nhân cách Nguyễn Trãi.
Nhà thơ trãi thể hiện phương châm xử thế và ý thức cống hiến cho xã hội, dân tộc, đồng thời bộc lộ những day dứt bi kịch cá nhân sâu sắc.
Trong thơ Nôm Nguyễn Trãi, hình tượng con người cá nhân nổi bật với ý thức cao về đức tài, lý tưởng đại dụng, sự khôn khéo, sâu sắc, tự tin và dũng cảm Nhân cách lớn này không trùng khớp với bất kỳ khuôn mẫu nào, thể hiện sự phong phú và khác biệt so với thói phàm tục.
Trong công trình Nguyễn Trãi về tác gia tác phẩm, (NXB Giáo dục,
Các học giả đã khảo sát Nguyễn Trãi trên nhiều phương diện, từ nội dung, tư tưởng đến hình thức nghệ thuật Các công trình nghiên cứu tiêu biểu bao gồm các tác phẩm của Xuân Diệu, Hoài Thanh, Nguyễn Thiên Thụ, Nguyễn Hữu Sơn, v.v Đặng Thanh Lê cũng có bài viết về Nguyễn Trãi và đề tài thiên nhiên trong dòng văn học yêu nước.
Trong bài viết trên Tạp chí Văn học số 4 năm 1980, tác giả nhận định rằng phần lớn thơ trong *Ức Trai thi tập* tập trung vào đề tài thiên nhiên, sử dụng phong cách "tả cảnh ngụ tình" Ngược lại, thơ Nôm trong *Quốc âm thi tập* chủ yếu đề cập đến thế sự, nhân tâm và hoài bão cá nhân, với việc miêu tả chim muông cây cỏ mang ý nghĩa phúng dụ về nhiều khía cạnh khác nhau của cuộc sống và triết lý.
Sau "Quốc âm thi tập" (QÂTT), tập thơ Nôm "Quốc âm từ điển" (QÂTT) đánh dấu cột mốc quan trọng thứ hai trong văn học Nôm, với gần 200 bài thơ đề cập đến nhiều vấn đề thế sự Dù có sự tương đồng với QÂTT, QÂTT vẫn sở hữu quy mô, diện mạo và vị trí đặc thù riêng.
Tập thơ là sự hòa quyện của nhiều giọng điệu, phong cách khác nhau, phản ánh sự đa dạng trong ý thơ và lời thơ Dưới sự chỉ đạo của nhà vua, các tác phẩm tập trung vào những chủ đề quen thuộc như tình yêu thiên nhiên, đất nước, chính nghĩa, trí tuệ và tâm hồn trong sáng Qua đó, tập thơ thể hiện lòng tự hào dân tộc sâu sắc về một tổ quốc độc lập và thanh bình.
Nghiên cứu tiến trình phát triển của thơ Nôm Đường luật (TNĐL), Lã Nhâm Thìn nhận định *Quốc âm thi tập* (QÂTT) tiếp nối nội dung dân tộc từ *Quốc âm thi tập* nhưng mở rộng phạm vi phản ánh xã hội Bùi Duy Tân đánh giá cao bút pháp trào lộng của QÂTT, cho rằng nó hóm hỉnh, trang nhã, phù hợp với cuộc sống thanh bình và tinh thần lạc quan.
Sau khi đi sâu nghiên cứu hai tập TNĐL QÂTT và QÂTT, tác giả
Về nội dung, cảm hứng đề vịnh của Nguyễn Trãi và các tác gia Hồng Đức có sự khác biệt rõ rệt Trong khi "Quân trung từ mệnh tập" (QÂTT) thể hiện không khí lạc quan, hào sảng, ngợi ca chế độ phong kiến thời thịnh trị, thì QÂTT của Nguyễn Trãi lại là tập thơ trữ tình đặc tả nỗi lòng uẩn ức, dằn vặt, đau buồn, cô đơn về thế sự, thời cuộc và thế thái nhân tình.
Theo nhận xét của Trần Quang Dũng, thơ thế sự trong "Thơ mới" có sự phát triển và đóng góp giá trị, cho thấy tầm quan trọng của thể loại này trong văn học Việt Nam.
Sau tập thơ Bạch Vân quốc ngữ thi (BVQNTT) của Nguyễn Bỉnh Khiêm, một cột mốc quan trọng trong tiến trình Thơ Nôm (TN) được xác lập Lã Nhâm Thìn đã chỉ ra sự khác biệt giữa thơ Nôm Nguyễn Trãi và Nguyễn Bỉnh Khiêm, nhấn mạnh tính chất xã hội trong thơ Nôm Nguyễn Bỉnh Khiêm Tư duy thế sự trong thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm vừa mang tính triết lý, vừa tiếp cận cuộc sống một cách cụ thể và có tầm khái quát xã hội rộng lớn.
Trên T p chí khoa h c số tháng 6/2008 Trường Đại học sư phạm Hà
Bài viết phân tích quá trình phát triển của tư tưởng Nho giáo (TNĐL) trong 7 thế kỷ, từ nửa sau thế kỷ XIII đến Nguyễn Khuyến và Tú Xương, thông qua các giai đoạn kế thừa, tiếp biến và sáng tạo, chia thành các chặng phát triển quan trọng.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu các bài thơ thế sự, một mảng quan trọng trong tập "Bạch Vân quốc ngữ thi tập" trích từ "Thơ văn Nguyễn Bỉnh Khiêm" (NXB Văn học, Hà Nội, 1983), nhằm làm nổi bật giá trị nội dung và nghệ thuật của thể loại thơ này trong sự nghiệp văn chương của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Để làm nổi bật nét đặc sắc của thơ thế sự trong "Bích Vân thi tập" (BVQNTT), bài viết này sẽ đối sánh và khảo sát các tác phẩm tiêu biểu của Tản Đà (TN L) trong văn học trung đại Việt Nam, nhằm làm rõ hơn những giá trị độc đáo mà BVQNTT mang lại.
4 Mục đích nghiên cứu của đề tài
Luận văn này tập trung nghiên cứu một cách hệ thống về thơ thế sự trong "Bích Câu kỳ ngộ tân truyện" (BVQNTT), đi sâu vào cả nội dung phản ánh và nghệ thuật thể hiện, dựa trên sự kế thừa các công trình nghiên cứu trước đó.
Nghiên cứu tập trung vào giá trị của mảng thơ thế sự trong "Bạch Vân quốc ngữ thi tập" của Nguyễn Bỉnh Khiêm, làm nổi bật vai trò của nó trong sự nghiệp sáng tác của ông.
BVQNTT hướng đến việc làm nổi bật đóng góp của Nguyễn Bỉnh Khiêm vào sự phát triển của thơ thế sự, đồng thời khẳng định vị trí quan trọng của tập thơ BVQNTT trong tiến trình phát triển của thơ Nôm Việt Nam.
Để triển khai đề tài, cần kết hợp các nguyên tắc liên ngành và lịch sử Bên cạnh đó, việc áp dụng các thao tác phân tích và thẩm bình luận văn là rất quan trọng Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm [Liệt kê các phương pháp cụ thể].
5.1 Phương pháp thống kê, phân loại
Luận văn tiếp cận bộ phận thơ thế sự trong *Bảo vật quốc gia* *Nguyễn Trãi* bằng phương pháp thống kê và phân loại, tập trung khảo sát số lượng bài thơ và thể tài, đồng thời so sánh tương quan với các thể tài khác trong toàn tập thơ, làm nổi bật giá trị nội dung và nghệ thuật của mảng thơ này.
Để đánh giá chuẩn xác đặc điểm nội dung nghệ thuật của "Bảo Viên Quan Niệm Tự Thi Tập" (BVQNTT), phương pháp đối chiếu, so sánh với các tác phẩm thơ Nôm Đường luật tiêu biểu được sử dụng, từ đó xác định vị trí của thi tập trong tiến trình văn học trung đại.
Phương pháp nghiên cứu tiểu sử đóng vai trò then chốt trong việc khám phá tác gia văn học, đặc biệt khi luận văn tập trung vào "Thơ thế sự trong Bạch Vân quốc ngữ thi tập" và cuộc đời Nguyễn Bỉnh Khiêm, việc áp dụng phương pháp này là vô cùng cần thiết.
5.4 Phương pháp nghiên cứu liên ngành
Để nghiên cứu sâu sắc đặc điểm nội dung thế sự và giá trị nghệ thuật của "Bình Ngô đại cáo", cần thiết phải đặt tác phẩm trong mối tương quan với các ngành Văn bản học, Ngôn ngữ học, Triết học, Xã hội học, Đạo đức học và Văn hóa học Cách tiếp cận liên ngành này giúp hiểu rõ hơn những vấn đề mà tác phẩm đề cập.
6 Đóng góp mới của luận văn
Luận văn làm nổi bật những đặc trưng thi ca thế sự của "Bạch Vân quốc ngữ thi tập," đặt nó trong dòng chảy văn học từ "Quốc âm thi tập," "Quần ngữ tân tập" đến Hồ Xuân Hương, đồng thời tuân thủ các nguyên tắc SEO để tăng khả năng hiển thị trực tuyến.
Nguyễn Khuyến và Tú Xương là những tác giả có vị trí quan trọng trong văn học Việt Nam Bài viết khẳng định giá trị của tác phẩm "Bạch Vân quốc ngữ thi" và vai trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm trong sự phát triển của thơ Nôm Đường luật và văn học Việt Nam Đề tài này tập trung vào việc hệ thống hóa các ý kiến đánh giá từ các học giả và nhà nghiên cứu về những đóng góp của các tác giả và tác phẩm này.
BVQNTT của Nguyễn Bỉnh Khiêm là nguồn tư liệu quan trọng cho việc nghiên cứu tác phẩm của ông Đề tài này đóng góp vào việc nghiên cứu thơ văn Nguyễn Bỉnh Khiêm và thơ Nôm Đường luật nói chung Kết quả nghiên cứu có thể ứng dụng trong giảng dạy Ngữ Văn, đặc biệt là các tác phẩm thơ thế sự của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Tài liệu tham khảo, Nội dung luận văn được triển khai trong 3 chương:
Chương 1 Khái niệm thơ thế sự: những tiền đề xã hội và tư tưởng của thơ thế sự trong ch Vân quốc ngữ thi tập
Chương 2 Thơ thế sự trong ch Vân quốc ngữ thi tập - nhìn từ phương diện nội dung
Chương 3 Thơ thế sự trong ch Vân quốc ngữ thi tập - nhìn từ phương diện nghệ thuật
Để làm rõ mục tiêu nghiên cứu, chương 1 sẽ tập trung vào việc trình bày khái niệm "thơ thế sự", đồng thời phân tích cơ sở xã hội và tư tưởng của dòng thơ này trong *Bạch Vân quốc ngữ thi tập* Đây là nền tảng lý luận quan trọng cho các chương tiếp theo của luận văn.
1.1 Khái niệm thơ thế sự
Văn chương thế sự phản ánh hiện thực xã hội và cuộc sống đời thường, vượt ra ngoài ý nghĩa thông thường của "việc đời" Thơ thế sự không chỉ phản ánh hiện tượng mà còn đi sâu vào bản chất của đời sống, "những điều trông thấy" trong thế cuộc nhân sinh.
