Báo Cáo Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm Nguồn Gốc Động Vật Đề Tài Tồn Dư Chất Cấm (Tăng Trọng ,Tạo Nạc ) Trong Chăn Nuôi Lợn

BÁO CÁO VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM NGUỒN GỐC ĐỘNG VẬT ĐỀ TÀI TỒN DƯ CHẤT CẤM (TĂNG TRỌNG ,TẠO NẠC ) TRONG CHĂN NUÔI LỢN Đặt vấn đề Kính thưa các bạn, kính thưa Thầy, kính thưa toàn thể người xem! Chuyệ[.]

BÁO CÁO VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM

NGUỒN GỐC ĐỘNG VẬT

ĐỀ TÀI TỒN DƯ CHẤT CẤM (TĂNG TRỌNG ,TẠO

NẠC ) TRONG CHĂN NUÔI LỢN

Đặt vấn đề:

Kính thưa các bạn, kính thưa Thầy, kính thưa toàn thể người xem!

Chuyện sử dụng chất cấm trong chăn nuôi là câu chuyện nan giản mà vẫn chưa có cách nào giải quyết chấm dứt tình trạng này Nó giống như các bạn đối phó với các

tệ nạn xã hội Vậy “Ngọn nguồn chất cấm xuất phát từ đâu?” Chúng ta hãy xem xét một vòng từ nhu cầu người tiêu dùng, người chăn nuôi, người bán hàng, đại lý thuốc-thức ăn chăn nuôi xem sao?

Hiện nay, thịt lợn là loại thức ăn chính trong mâm cơm mà hầu như gia đình nào cũng có Nhu cầu sử dụng thịt lợn là vô cùng lớn nên lượng thịt cần cung cấp hằng ngày là vô cùng cao Đây là cơ hội lớn cho người chăn nuôi Người chăn nuôi trên

cơ sở nhu cầu của thị trường và nỗi lo cho cuộc sống gia đình, họ mong muốn lợn lớn nhanh, nặng cân để có thể có được lợi nhuận cao nhất có thể Thay vì cho lợn

ăn đầy đủ thức ăn, đủ ngày tháng mới xuất chuồng thì họ lại muốn lượng tiêu thụ thức ăn ít nhưng lợn vẫn phát triển và nặng cân có thể xuất chuồng sớm Người bán hàng có được lượng thịt lớn hàng ngày để tiêu thụ Chính vì điều này, mà một

cơ hội mở cho đại lý thuốc-thức ăn chăn nuôi mở ra và “Chất cấm” là giải pháp mà

họ lựa chọn

Trong thời gian gần đây, Chất cấm trong chăn nuôi là vấn đề “nóng” luôn được người tiêu dùng và người chăn nuôi quan tâm Đặc biệt, hàng loạt thông tin về việc việc sử dụng chất gây ung thư trong chăn nuôi đã thực sự gây sốc đối với cả người dân lẫn cơ quan chức năng Hàng tấn thức ăn chăn nuôi có sử dụng chất cấm với lượng lớn Những điều này đã và đang khiến nhiều người phải suy nghĩ về chất lượng cuộc sống ngày nay Thông tin việc sử dụng chất cấm hay chất tăng trọng, chất tạo nạc trong chăn nuôi heo phủ khắp các kênh truyền thông, nhiều người tiêu

dùng đã quay lưng lại với loại thịt này khiến hàng loạt trại chăn nuôi lâm vào cảnh điêu đứng do heo rớt giá, không tiêu thụ được Mặc dù các cơ quan chức năng đã nghiêm cấm sử dụng trong chăn nuôi, thế nhưng câu hỏi đặt ra là vì sao những chất này vẫn xuất hiện nhan nhản trên thị trường?

Để rõ mọi câu hỏi đặt ra, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ ràng hơn về vấn đề này

Nội dung nghiên cứu:

I- Khái niệm chất cấm

Chất cấm trong chăn nuôi nói chung là những chất độc hại đã bị Tổ chức Nông lương Thế giới (FAO) và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đề nghị không sử dụng trong chăn nuôi Các nhà khoa học cảnh báo, lượng các chất cấm này tồn đọng trong thịt gia súc, gia cầm sẽ gây những nguy hại khôn lường cho người sử dụng Ngoài ngộ độc cấp tính, các chất này còn làm rối loạn chức năng tim phổi, huyết

áp tăng, phù nề, liệt cơ, run cơ, đau đầu, choáng váng, buồn nôn và thậm chí có thể

tử vong

Chất cấm trong chăn nuôi lợn thường là các chất kích thích tăng trưởng (chất tăng trọng, tạo nạc) có tác dụng tăng hàm lượng protein,kích thích tăng trưởng nhờ quá trình chuyển hóa hàm lượng mỡ tích tụ thành các môcơ ở vật nuôi nhưng lại

gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe người tiêu thụ những thức ăn từ động thực vật bị nhiễm các chất này

II- Các nhóm chất cấm hiện nay.

Trong chăn nuôi tồn tại các nhóm chất cấm quan trọng hiện nay như nhóm chất cấm dùng để kích thích tăng trưởng (tạo nạc, tăng trọng) cho gia súc, gia cầm là carbuterol, clenbuterol, sabutamol, fenoterol, cimaterol, ractopamine,

Metronidazole, Isoxuprin, Methyl-testosterone, 19 Nor-testosterone, Terbutaline, Stilbenes, Trenbolone, Zeranol, carbadox, odaquidox, … Nhóm chất cấm sử dụng hóa chất Melamine dùng để tăng nồng độ đạm sẽ bị cấm nếu có hàm lượng trong thức ăn chăn nuôi lớn hơn 2,5mg/kg

III- Chất tạo nạc trong chăn nuôi lợn.

1 Khái niệm

Chất kích thích tăng trưởng tạo nạc hay tăng trọng là một hợp chất hóa học thuộc

họ β- agonist - các hợp chất tổng hợp phenethanolamine được sử dụng như là một tác nhân dùng để trị các bệnh về hô hấp trong y học, được xếp vào loại chất độc cấm sử dụng trong chăn nuôi trên toàn thế giới

Tác dụng làm giãn phế quản của các hợp chất β-agonist

2 Phân loại

Họ Beta-agonist gồm 2 nhóm:

 Nhóm Beta 1-agonist: gồm các chất có tác dụng kích thích tim, được dùng để điều trị sốc tim, suy tim cấp tính như Dobutamine, Isoproterenol, Xamoterol, Epinephrine…

 Nhóm Beta 2-agonist: Gồm các chất làm giãn cơ, được dùng để điều trị hen suyễn, bệnh phổi mãn tính: Salbutamol(Albuterol), Clenbuterol,

Ractopamine,Epinephrine(thúc chín tố),

Fenoterol,Formoterol,Isoproterenol(Beta1and Beta2),

Metaproterenol,Salmeterol, Terbutaline, Clenbuterol,Isoetarine, pirbuterol, procaterol, ritodrine, epinephrine

Trong những chất kể trên thì Salbutamol, Clenbuterol và Ractopamine là ba chất đứng đầu trong danh mục 18 chất kháng sinh, hóa chất bị cấm sử dụng trong chăn nuôi

3 Beta-Agonist là chất gì ?

Clenbuterol và salbutamol là 2 chất thuộc nhóm Beta-Agonist có tác dụng là dãn phế quản được dùng làm thuốc chữa bệnh hen suyễn ở người, ngoài ra khi dùng chất này cho lợn ăn, thì sẽ làm cho lợn nở mông , nở đùi, tăng trọng nhanh, tiêu biến mỡ và tăng tỉ lệ thịt nạc

Mặc dù thuốc Salbutamol được dùng chữa bệnh hen suyễn ở người nhưng phải tuân theo liều lượng và liệu trình nghiêm ngặt của bác sĩ, vì nó sẽ trở nên độc nếu

sử dụng không đúng cách Do đó, các chuyên gia đã khuyến cáo phải thận trọng đối với những người đang có bệnh tăng huyết ấp, tiểu đường và phụ nữ đang mang thai Vì lý do đó mà các nước cấm sử dụng các nhóm chất Beta-Agonist để làm chất kích thích tăng trọng trong chăn nuôi Ở Việt Nam chất này đã cấm dùng từ năm 2002

4 Cơ chế tác động của nhóm Beta Agonist :

β-agonist làm gia tăng sự phát triển của mô cơ và hạn chế sự phát triển của các mô

mỡ β-agonist tác động gián tiếp làm thay đổi các quá trình trao đổi chất đặc trưng trong tế bào mô cơ và mô mỡ, tăng cường dưỡng chất cần thiết cho sự gia tăng hàm lượng mỡ Quá trình cung cấp chất dinh dưỡng trực tiếp đến các mô quan trọng là một quá trình trao đổi chất bình thường Quá trình này diễn ra thường trực

và được điều khiển bởi các nội bào Ở các cá thể động vật đang phát triển, như lợn

chẳng hạn, dưỡng chất được chuyển hóa thành nạc hơn là mỡ, tuy nhiên ở các cá thể trưởng thành, một tỉ lệ lớn dưỡng chất lại được chuyển hóa thành mỡ hơn Ảnh hưởng của các hợp chất β-agonist đến quá trình phân phối dưỡng chất ở vật nuôi

Ảnh hưởng của β-agonist đến quá trình phân phối dưỡng chất đến mô cơ và mô

mỡ ở vật nuôi khi có (sơ đồ bên phải) và không có (sơ đồ bên trái) β-agonist

 Khi beta-agonist kết dính vào các thụ thể beta-adrenergic trên tế bào mỡ, chúng sẽ làm hoạt hóa 1 số enzyme, từ đó làm giảm sự tổng hợp và tích lũy

mô mỡ trong tế bào Ngoài ra, nó còn huy động mô mỡ bên trong tế bào để phân giải mỡ nhằm cung cấp năng lượng cho cơ thể đưa đến kết quả là tỉ lệ

mỡ trong cơ thể lợn rất ít

 Đối với mô cơ cũng có thể chứa thụ thể beta đặc trưng (beta-adrenergic receptors) ở trên bề mặt của nó Sự tương tác của beta-agonist với thụ thể beta-adrenergic sẽ làm gia tăng tổng của acide riponucleic (ARN), từ đó làm gia tăng tổng hợp protein trong tế bào, kết quả là làm gia tăng kích thước tế bào cơ Sự tăng trưởng xảy ra bằng cách gia tăng chiều dài và độ lớn của sợi

cơ một cách nhanh chóng (siêu nạc) chứ không gia tăng số lượng tế bào Do

đó quá trình tổng hợp mô cơ diễn ra nhanh hơn quá trình tổng hợp mô mỡ Kết quả là vật nuôi tiêu thụ thức ăn hiệu quả hơn và cho hàm lượng nạc cao hơn

Cấu trúc của một số β-agonist 

5 Tính chất của Salbutamol và Clenbuterol

 Salbutamol: là một loại thuốc kích thích chọn lọc các thụ thể beta - 2 (ở cơ

trơn phế quản ) Khi ăn thịt heo có salbutamol cũng giống như uống thuốc này Salbutamol còn trong thịt heo bao nhiêu là con người sử dụng bấy nhiêu Trong khi salbutamol chỉ dùng để cấp cứu bệnh nhân hen lên cơn co thắt phế quản không thở được Nếu không cắt cơn hen bệnh nhân sẽ chết Chỉ có giữa cái sống và cái chết mới phải sử dụng salbutamol vì đây là chất cực kỳ nguy hiểm chosức khỏecon người Salbutamol là chất bị ngành nông nghiệp cấm sử dụng trong chăn nuôi như một loại hoocmôn tăng trưởng Tại Việt Nam, chất này đã bị cấm sử dụng từ năm 2002

 Clenbuterol: (Spiropent, Ventipulmin) là một amin giao cảm được sử dụng

bởi người bị chứng rối loạn hô hấp như là một loại thuốc thông mũi và thuốc giãn phế quản Những người có rối loạn hô hấp mãn tính như hen suyễn sử dụng như một thuốc giãn phế quản để làm cho việc thở dễ dàng hơn Thuốc phổ biến nhất có sẵn dưới dạng hydrochloride hydrochloride các muối clenbuterol Ngoài ra Clenbuterol là loại chất kích thích tuyến thượng thận, điều tiết sinh trưởng động vật, thúc đẩy quá trình phát triển cơ bắp và tác dụng phân giải lipid Những con lợn được trộn thức ăn có chứa Clenbuterol sẽ có tỷ lệ thịt nạc nhiều hơn thịt mỡ

6 Sử dụng

Để heo nhanh lớn, siêunạc, dễ bán, một số người chăn nuôi thường dùng các chất Clenbuterol và Salbutamol, thường người ta chỉ cho dùng các chất trên khi heo gần đến ngày xuất chuồng

Việc sử dụng hóa chất cho heo ăn rất đơn giản theo công thức truyền tai nhau bằng

3 cách:

 Nếu cho heo ăn bằng cách hòa loãng với cám ăn thẳng thì mỗi thùng loại 20 lít

bỏ vào 1 thìa cà phê

 Còn pha với thức ăn khô để cho heo ăn bằng máng tự động thì 1 kg pha với 1 tấn cám

 Riêng cách hòa với nước cho heo uống thì 1 thìa cà phê hóa chất pha với 15 lít nước, hoặc 1 kg thuốc pha với 2.000 lít nước

Tuy nhiên những người chăn nuôi này cũng phải tính toán thật kỹ, bởi từ khi bắt đầu sử dụng “thần dược” cho đến khi heo xuất chuồng sẽ không quá nửa tháng

“Nếu quá nửa tháng heo sẽ tự khuỵu chân vì loại thuốc đó sẽ làm cho xương giòn, quá trình di chuyển heo sẽ tự gãy chân, bán sẽ mất giá nên bằng mọi giá khi đã sử dụng thuốc thì sau nửa tháng buộc phải xuất chuồng Nếu không xuất chuồng nhanh, không chỉ làm heo tự gãy chân mà khắp người con heo sẽ bắt đầu xuất hiện những vết lở rỉ nước…

Những con heo ăn phải hóa chất thì mông vai căng tròn, chân yếu

Heo không đứng dậy được phải vừa ngồi vừa ăn tại máng ăn tự động

Đặc điểm rõ nhất khi dùng thuốc chỉ cần sang ngày thứ 2 là heo bắt đầu nở mông vai, tạo ra những thớ thịt săn chắc Đến ngày thứ 3 heo sẽ ít di chuyển thường nằm ngủ li bì, sang ngày thứ 10 heo bắt đầu ăn đâu nằm đấy và kèm theo hiện tượng chân đứng không vững Bước sang ngày thứ 15 thì bằng mọi giá phải xuất chuồng

vì nguy cơ gãy chân rất cao Đặc biệt, không chỉ nở mông vai và siêu tạo nạc, trữ nước, trong khoảng 15 ngày cho heo ăn loại hóa chất đó trọng lượng sẽ tăng vọt trung bình mỗi ngày lên 1,5 đến 2 kg

7 Tác hại

 Việc ăn phải thịt lợn chứa chất Clenbuterol về lâu dài có thể gây biến chứng ung thư, ngộ độc cấp, run cơ, đau tim, tim đập nhanh, tăng huyết áp, choáng váng… Clenbuterol sẽ gây tổn hại cho hệ thần kinh, hệ tuần hoàn, thậm chí gây chết người Đối với gia súc như lợn, con vật khi ăn phải chất này chỉ có thể tồn tại được quá nửa tháng là phải giết mổ Clenbuterol là chất độc chất giúp tăng trọng gia súc, nguy hiểm đối với sức khoẻ con người, là loại chất kích thích tuyến thượng thận, điều tiết sinh trưởng động vật, thúc đẩy quá trình phát triển

cơ bắp, làm tăng lượng thịt nạc và đẩy nhanh việc phân giải mỡ, giảm tối đa lượng mỡ hình thành trong cơ thể, chỉ để lại một lớp rất mỏng

 Nếu lợn được kích nạc bằng Salbutamol thì cơ bắp, cơ mông, đùi rất chắc, nổi

rõ Salbutamol được hấp thụ dễ dàng qua đường tiêu hóa, là loại thuốc dùng cắt cơn hen, giãn phế quản, giãn cơ trơn Salbutamol có thể gây nhược cơ, làm giảm vận động của cơ, khớp, khiến cơ thể phát triển không bình thường Khi ăn

thịt lợn có Salbutamol cũng giống như uống thuốc này Lượng Salbutamol còn tồn dư trong thịt bao nhiêu sẽ được cơ thể người hấp thu bấy nhiêu

 Nếu người tiêu dùng ăn thịt lợn có tồn dư hai chất nói trên thì lâu dần sẽ có nguy cơ bị ảnh hưởng xấu lên tim mạch, làm cho tim đập nhanh, tăng huyết áp, run cơ, rối loạn tiêu hóa… và có thể là nguy cơ cho những căn bệnh khác

IV- Chất phụ gia trong thức ăn chăn nuôi

1.Khái niệm

 Phụ gia thức ăn chăn nuôi là chất có hoặc không có giá trị dinh dưỡng được bổ sung vào thức ăn chăn nuôi trong quá trình chế biến, xử lý nhằm duy trì hoặc cải thiện đặc tính nào đó của thức ăn chăn nuôi

Chất Carbadox và Olaquindox sử dụng chất phụ gia thức ăn chăn nuôi, việc sử dụng Carbadox như là một promoter tăng trưởng lợn

2.Chất Olaquindox

Olaquindox là một phụ gia thức ăn chăn nuôi tăng trưởng, thúc đẩy cho động vật sản xuất thực phẩm Độc tính của nó đã được báo cáo là có liên quan chặt chẽ đến

sự trao đổi chất

Để cung cấp các giải thích của độc tính trên động vật, nghiên cứu này đã tìm hiểu sự trao đổi chất của olaquindox ở chuột, gà và lợn của giới tính khác nhau của

hồ sơ chuyển hóa chất

Loài vật được cho ăn olaquindox dùng đường uống, và sau đó nước tiểu, huyết tương, phân, gan, thận và cơ bắp của họ được thu thập sắc ký lỏng kết hợp với lai bẫy ion / thời gian bay của khối phổ được sử dụng để điều tra cấu trúc và xác định các chất chuyển hóa Các cấu trúc của các chất chuyển hóa đã được làm sáng tỏ dựa trên chính xác MS 2 quang phổ và so sánh các thay đổi của họ trong khối phân

tử chính xác và các ion mảnh với những thuốc mẹ hoặc chất chuyển hóa Tổng cộng có 18, 18 và 16 chất chuyển hóa của chuột, gà và lợn đã được xác định, tương ứng Trong số các sản phẩm chuyển hóa, các chất chuyển hóa 8 tiếng đã được khẳng định như một nghiên cứu trước đã nói, và 15 chất chuyển hóa đã được phát hiện lần đầu tiên trong cơ thể

Các con đường chuyển hóa chính của olaquindox được đề xuất là NO giảm và quá trình oxy hóa của hydroxyl acid carboxylic tiếp theo NO giảm Sự khác biệt loài định tính về các cấu hình chất chuyển hóa của olaquindox giữa ba loài đã được

quan sát Tuy nhiên, hồ sơ chất chuyển hóa của olaquindox xuất hiện để được chất lượng tương tự giữa nam và nữ cho cùng một loài Các con đường chuyển hóa đề xuất của olaquindox ở động vật sẽ cung cấp dữ liệu toàn diện để làm rõ sự trao đổi chất của olaquindox giữa các loài khác nhau, và sẽ cung cấp lời giải thích khoa học cho độc tính và cặn olaquindox

V- Các chất khác

1 Nhóm chất tăng chất kích thích hormone sinh sản gọi là DES

(diethylstilbestrol)

DES- một hợp chất hóa học tương tự chất BPA (bisphenola A) được dùng để làm đồ nhựa hiện nay, chất này khiến con người ăn phải thịt có nguy cơ cao của một dạng ung thư âm đạo., các bệnh vô sinh và các vấn đề khác về khả năng mang thai

Việc sử dụng lớn nhất của DES là trong ngành chăn nuôi, sử dụng trong cải thiện chuyển hóa thức ăn trong thịt gia súc và gia cầm Trong những năm 1960, DES được sử dụng như là một kích thích Chất tố tăng trưởng trong các ngành công nghiệp thịt gia súc và gia cầm Sau đó nó được tìm thấy gây ung thư bằng năm

1971, nhưng đã không được loại bỏ cho đến năm 1979 Khi DES được phát hiện là

có hại cho con người, nó đã được chuyển đến dùng trong thú y DES là một rất mạnh chủ vận của thụ thể estrogen gây ung thư cho con người

2 Chất bảo quản

Chất Ethephon (thúc chín tố) để bảo quản thịt, các lái buôn đã sử dụng hóa chất này để bảo quản thịt gia súc, gia cầm sau giết mổ nhằm giữ độ tươi của thịt Trong chế biến bảo quản thực phẩm có nguồn gốc động vật, chất này cũng bị cấm sử dụng

VI- Cách nhận biết thịt lợn có chứa chất cấm