TIỂU LUẬN NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC – LÊNIN(Nguyên lý 1)ĐỀ TÀI VẤN ĐỀ VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM TỪ GÓC NHÌN CỦA CẶPPHẠM TRÙ NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC

MỤC LỤC TRANG DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT 2 DANH MỤC BẢNG 2 LỜI MỞ ĐẦU 3 CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI VỀ VẤN ĐỀ AN TOÀN THỰC PHẨM QUA GÓC NHÌN CỦA CẶP PHẠM TRÙ NỘI DUNG VÀ

MỤC LỤC

TRANG DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT 2 DANH MỤC BẢNG 2

LỜI MỞ ĐẦU 3 CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI VỀ VẤN ĐỀ AN TOÀN THỰC PHẨM QUA GÓC NHÌN CỦA CẶP PHẠM TRÙ NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC

1.1 Cặp phạm trù nội dung và hình thức 6

1.2 Ý nghĩa của phương pháp luận 7

1.3 Vệ sinh an toàn thực phẩm là gì 7 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA ĐỀ TÀI 8

2.1 Khái quát về thực trạng vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm 7

2.2 Những thành tựu và hạn chế 11

2.3 Những vấn đề đặt ra 13

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP CHO ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 17

3.1 Giảp pháp từ phía người tiêu dùng 17

3.2 Giảp pháp từ phía nhà sản xuất 17

3.3.Giảp pháp về phía quản lí nhà nước 18

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VÀ CHỮ VIẾT TẮT

1 ATTP: An toàn thực phẩm

2 VSATTP: Vệ sinh an toàn vệ sinh thực phẩm

3 VBPL: Văn bản pháp luật

4 HĐTM: Hoạt động thương mại

5 VBQPPL: Văn bản quy phạm pháp luật

DANH MỤC BẢNG

1 Bảng 2.1: Tình hình ngộ độc thực phẩm trong cả nước

2 Bảng 2.2: Các quy định pháp luật được ban hành

MỞ ĐẦU1.Lý do chọn đề tài:

Đượctiếp cận với thực phẩm an toàn đang trở thành quyền cơ bản đối với mỗi conngười An toàn thực phẩm không chỉ ảnh hưởng trực tiếp, thường xuyên đến sứckhỏe mà còn liên quan chặt chẽ đến năng suất, hiệu quả phát triển kinh tế, thươngmại, du lịch và an sinh xã hội Rõ ràng là vấn đề an toàn thực phẩm (ATTP) ngàycàng được nhìn nhận có tầm quan trọng đặc biệt Thực phẩm an toàn đóng góp tolớn đối với việc cải thiện sức khoẻ con người và chất lượng cuộc sống cũng như vềlâu dài, đối với phát triển giống nòi.Trong thời gian qua, Việt nam đã có nhiều nỗlực trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm Các cấp, các ngành đã vào cuộc và

sự chuyển biến theo hướng tích cực đã được ghi nhận ở nhiều địa phương, đặc biệt

ở những thành phố lớn Tuy nhiên, nếu nhìn về tổng thể, công tác bảo đảm antoànthực phẩm vẫn là vấn đề thách thức to lớn ở nước ta

Vậy nên em đã chọn đề tài “Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm từ góc nhìn của cặpphạm trù nội dung và hình thức”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích của đề tài

Giúp mọi người biết được về thực trạng,tình hình, nguyên nhân, thành tựu và cáchạn chế của vấn đề vệ ính an toàn thực phẩm Đồng thời thấy được điều đó qua gócnhìn của cặp phạm trù Nội dung-Hình thức trong triết học

2.2 Nhiệm vụ của đề tài

Tính cấp thiết của đề tài An toàn vệ sinh thực phẩm là vấn đề đang được cả xã hộiquan tâm,khi ngày càng có nhiều tác nhân độc hại bị phát hiện trong thực phẩmkhiến dư luận lo ngại Cung cấp cho mọi người biết được, đồng thời đưa ra nhữnggiải pháp để giải quyết các vấn đề về VSATTP

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung nghiên cứu: Gồm hai phần lý luận và thực tiễn

+Về mặt lý luận: Cặp phạm trù của phép biện chứng duy vật: Nội dung- Hìnhthức

+Về mặt thực tiễn: Vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm trong toàn xã hội hiện nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Dựa trên cơ sở lý luận và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng

Hồ Chí Minh cùng với các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu và trình bày luận án, tác giả sửdụng phương pháp luậnduy vật biện chứng và duy vật lịch sử; đồng thời vận dụng quan điểm khách quan,quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển, quan điểm lịch sử cụ thể, quan điểmthực tiễn

5 Những đóng góp mới của đề tài

Đề ra các giải pháp về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị và tài liệu tham khảo, bài tiểu luận gồm bachương

Chương I: Cơ sở lý luận của đề tài về vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm

Chương II: Thực trạng và những vấn đề đặt ra của đề tài Chương III: Giải pháp cho đề tài nghiên cứu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Định nghĩa phạm trù nguyên nhân kết quả

Phạm trùnội dung dùng để chỉ sự tổng hợp tất cả những mặt, những yếu tố, nhữngquá trình tạo nên sự vật, hiện tượng Phạm trù hình thức dùng để chỉ phương thứctồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng đó, là hệ thống các mối liên hệ tương

Mối quan hệ: Mối quan hệ giữa nội dung và hình thức là mối quan hệ biện chứng,trong đó nội dung quyết định hình thức và hình thức tác động trở lại nội dung.Khuynh hướng chủ đạo của nội dung là khuynh hướng biến đổi, còn hình thức làmặt tương đối ổn định trong mỗi sự vật, hiện tượng Nội dung thay đổi bắt buộchình thức phải thay đổi theo cho phù hợp Tuy nhiên, không phải bất cứ lúc nàocũng có sự phù hợp tuyệt đối giữa nội dung và hình thức Nội dung quyết địnhhình thức nhưng hình thức có tính độc lập tương đối và tác động trở lại nội dung.Hình thức phù hợp với nội dung thì sẽ thúc đẩy nội dung phát triển Nếu hình thứckhông phù hợp thì sẽ kìm hãm sự phát triển của nội dung

1.2 Ý nghĩa phương pháp luận

Nội dung và hình thức luôn luôn thống nhất hữu cơ với nhau Vì vậy, trong hoạtđộng nhận thức và thực tiễn, không được tách rời giữa nội dung và hình thức, hoặctuyệt đối hóa một trong hai mặt đó

Nội dung quyết định hình thức nên khi xem xét sự vật, hiện tượng thì trước phảicăn cứ vào nội dung Muốn thay đổi sự vật, hiện tượng thì trước hết phải thay đổinội dung của nó.Trong thực tiễn cần phát huy tác động tích cực của hình thức đốivới nội dung trên cơ sở tạo ra tính phù hợp của hình thức với nội dung; mặt khác,cũng cần phải thực hiện những thay đổi đối với những hình thức không còn phù

hợp với nội dung, cản trở sự phát triển của nội dung.( Nguồn: Giáo trình những

nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác-Lênin, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Bộ Giáo dục và Đào tạo, tr 83 – 84).

1.3 Vệ sinh an toàn thực phẩm là gì

Vệ sinh an toàn thực phẩm hay an toàn thực phẩm là một môn khoa học dùng để

mô tả việc xử lý, chế biến, bảo quản và lưu trữ thực phẩm bằng những phươngpháp phòng ngừa, phòng chống bệnh tật do thực phẩm gây ra Vệ sinh an toàn thựcphẩm cũng bao gồm một số thói quen, thao tác trong khâu chế biến cần được thựchiện để tránh các nguy cơ sức ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe

Vệ sinh an toàn thực phẩm là toàn bộ những vấn đề cần xử lý liên quan đến việcđảm bảo vệ sinh đối với thực phẩm nhằm đảm bảo cho sức khỏe của người tiêudùng

Chương 2 THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CỦA ĐỀ TÀI 2.1 Khái quát thực trạng đề tài nghiên cứu

a, Thực trạng thực phẩm nước ta hiện nay

Thực phẩm là một trong những nhu cầu thiết yếu cho sự tồn tại của người tiêudùng Tuy nhiên, vì những mục đích khác nhau, các nhà sản xuất và kinh doanhthực phẩm vẫn sử dụng những biện pháp bảo quản, kích thích tăng trưởng khônghợp lý Với thực trạng nhu cầu sử dụng thực phẩm ngày càng cao của con ngườithì vấn đề đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm càng trở nên báo động hơn bao giờhết

Thực phẩm là tác nhân chính dẫn đến ngộ độc thực phẩm và các căn bệnh đặc biệtnguy hiểm từ tiêu chảy cấp đến Ung thư Tình hình ngộ độc thực phẩm của nước tangày càng gia tăng và nguyên nhân chính là thực phẩm ăn hàng ngày của conngười

Bảng 2.1 :Tình hình ngộ độc thực phẩm trong cả nước.

b, Tình hình an toàn thực phẩm ở nước ta hiện nay

Trong những năm gần đây, nền kinh tế của nước ta chuyển sang cơ chế thị trường.Các loại thực phẩm sản xuất, chế biến trong nước và nước ngoài nhập vào ViệtNam ngày càng nhiều chủng loại Việc sử dụng các chất phụ gia trong sản xuất trởnên phổ biến Các loại phẩm màu, đường hóa học đang bị lạm dụng trong pha chếnước giải khác, sản xuất bánh kẹo, chế biến thức ăn sẵn như thịt quay, giò chả, ômai … Nhiều loại thịt bán trên thị trường không qua kiểm duyệt thú y Tình hìnhsản xuất thức ăn, đồ uống giả, không đảm bảo chất lượng và không theo đúngthành phần nguyên liệu cũng như quy trình công nghệ đã đăng ký với cơ quanquản lý Nhãn hàng và quảng cáo không đúng sự thật vẫn xảy ra

Ngoài ra, việc sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật bao gồm thuốc trừ sâu, diệt cỏ,hóa chất kích thích tăng trưởng và thuốc bảo quản không theo đúng quy định gây ônhiễm nguồn nước cũng như tồn dư các hóa chất này trong thực phẩm

Việc bảo quản lương thực thực phẩm không đúng quy cách tạo điều kiện cho vikhuẩn và nấm mốc phát triển đã dẩn đến các vụ ngộ độc thực phẩm

Các bệnh do thực phẩm gây nên không chỉ là các bệnh cấp tính do ngộ độc thức

ăn mà còn là các bệnh mạn tính do nhiễm và tích lũy các chất độc hại từ môitrường bên ngoài vào thực phẩm, gây rối loạn chuyển hóa các chất trong cơ thể,trong đó có bệnh tim mạch và ung thư

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá các chương trình hành độngđảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm trên toàn cầu đã xác định đượcnguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ em là các bệnh đường ruột, phổ biến là tiêuchảy Đồng thời cũng nhận thấy nguyên nhân gây các bệnh trên là do thực phẩm bịnhiễm khuẩn Ở Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y tế, trong 10 nguyên nhân gây

tử vong thì nguyên nhân do vi sinh vật gây bệnh đường ruột đứng thứ 2 (Nguồn:

Thực trang vệ sinh an toàn thực phẩm: Buồn nhiều hơn vui dong-24h)

http://vtv.vn/chuyen-c, Nguyên nhân dẫn đến việc mất vệ sinh an toàn thực phẩm của nước ta hiện nay

Do quá trình sử dụng và bảo quản không đúng

+Dùng dụng cụ sành sứ, sắt tráng men, nhựa tái sinh … bị nhiễm chất chì để chứađựng thực phẩm

+Để thức ăn qua đêm hoặc bày bán cả ngày ở nhiệt độ thường; thức ăn khôngđược đậy kỹ, để bụi bẩn, các loại côn trùng gặm nhấm, ruồi và các động vật kháctiếp xúc gây ô nhiễm

+Do thực phẩm bảo quản không đủ độ lạnh hoặc không đủ độ nóng làm cho vikhuẩn vẫn phát triển

Do quá trình chế biến không đúng

+Quá trình giết mổ, chế biến gia súc, gia cầm, quá trình thu hái lương thực, rau,quả không theo đúng quy định

+Dùng chất phụ gia không đúng quy định của Bộ Y tế để chế biến thựcphẩm.Dùng chung dao thớt hoặc để thực phẩm sống với thực phẩm chín.

+Dùng khăn bẩn để lau dụng cụ ăn uống.Bàn chế biến thực phẩm, bàn ăn hoặcdụng cụ ăn uống nhiễm bẩn

+Không rửa tay trước khi chế biến thực phẩm, nhất là khi chuẩn bị thực phẩm chotrẻ em

+Người chế biến thực phẩm đang bị bệnh truyền nhiễm, tiêu chảy, đau bụng, nôn,sốt, ho hoặc nhiễm trùng ngoài da

+Rửa thực phẩm, dụng cụ ăn uống bằng nước nhiễm bẩn.Nấu thực phẩm chưachín hoặc không đun lại trước khi ăn

Do quá trình chăn nuôi, gieo trồng, sản xuất thực phẩm, lương thực

+Thực phẩm có nguồn gốc từ gia súc, gia cầm bị bệnh hoặc thủy sản sống ởnguồn nước bị nhiễm bẩn

+Các loại rau, quả được bón quá nhiều phân hóa học, sử dụng thuốc trừ sâu khôngcho phép hoặc cho phép nhưng không đúng về liều lượng hay thời gian cách ly.Cây trồng ở vùng đất bị ô nhiễm hoặc tưới phân tươi hay nước thải bẩn Sử dụngcác chất kích thích tăng trưởng, thuốc kháng sinh

pham-n109234.html)

cộng đồng, quy định về kiểm dịch động thực vật, hệ thống quy định về kinh doanh,xuất khẩu và nhập khẩu thực phẩm.

Cùng với các văn bản theo hệ thống pháp luật về VSATTP, nhiều văn bản luật,pháp lệnh có liên quan đến công tác kiểm soát VSATTP trong HĐTM cũng đãđược ban hành như Luật Tiêu chuẩn quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sảnphẩm hàng hóa, Luật Thương mại, Luật Quảng cáo, Luật Hình sự, Pháp lệnh Thú

y, Pháp lệnh Bảo vệ thực vật, và hàng loạt các văn bản dưới luật cũng được banhành Các văn bản nói trên đã tạo hành lang pháp lý cho công tác kiểm soátVSATTP trong HĐTM, đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế

Bảng 2.2: Các quy định pháp luật được ban hành

Những quy định trong các văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) đã được tiếpcập theo hướng mới, chuyển từ phương thức quản lý tiền kiểm sang hậu kiểm(quản lý dựa trên tiêu chuẩn, quy chuẩn công bố áp dụng); từ quản lý theo phươngthức kiểm tra VSATTP theo công đoạn sang quản lý theo quá trình, theo chuỗicung cấp thực phẩm

So với Pháp lệnh VSATTP được ban hành năm 2003, Luật ATTP4 ra đời đánh dấu

sự đổi mới tư duy từ quản lý trực tiếp sản phẩm sang quản lý cả quá trình sản xuất

ra sản phẩm Điều này có nghĩa là thay vì chứng nhận sản phẩm, sẽ thực hiệnchứng nhận quy trình như quy trình nuôi trồng, sản xuất, chế biến; bảo quản vàphân phối Tại Điều 3 của Luật ATTP có quy định: Quản lý ATTP phải được thựchiện trong suốt quá trình sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên cơ sở phân tích nguy

cơ đối với ATTP Đây là cách tiếp cận rất mới, có sự tương thích với cách quản lýcủa các nước tiên tiến, giúp chúng ta không phải chạy theo từng loại sản phẩm màquản lý nguy cơ đối với ATTP, từ đó thiết lập nên hệ thống quản lý để loại bỏnhững nguy cơ mất VSATTP

Chúng ta đã xây dựng được một hệ thống tiêu chuẩn về thực phẩm, tạo điều kiệncho các doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước áp dụng trong quá trình sản xuấtkinh doanh thực phẩm cũng như kiểm soát VSATTP trong HĐTM

Việc xây dựng, ban hành tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia,chuyển đổi tiêu chuẩn Việt Nam, tiêu chuẩn ngành thành quy chuẩn kỹ thuật quốcgia đã được các bộ, ngành quan tâm triển khai Những tiêu chuẩn, quy chuẩn này

là cơ sở để các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh thực phẩm xây dựng quy trình,

kế hoạch sản xuất kinh doanh của mình Các tiêu chuẩn đối với thực phẩm củaViệt Nam đã và đang được chú trọng xây dựng nhằm đáp ứng với yêu cầu quốc tế Hoạt động thanh tra, kiểm tra ATTP đã được quy định một cách rõ ràng, cụ thểhơn Các quy định về thanh tra, kiểm tra hiện nay đã được luật hóa trong LuậtATTP năm 2010, vì vậy có tính hiệu lực cao hơn trước đây (trước đây các quyđịnh về hệ thống thanh tra chuyên ngành VSATTP hiện mới được ghi tại Nghịđịnh số 79/2008/NĐ-CP ngày 18/7/2008 của Chính phủ).Với những quy định hiện

có, pháp luật kiểm soát VSATTP trong HĐTM ở Việt Nam đã góp phần nâng caochất lượng quản lý VSATTP trong HĐTM thời gian gần đây Điều kiện VSATTP

ở các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm được cải thiện hơn trước đây Chấtlượng của thực phẩm xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường nội địa đượckiểm soát tốt hơn Số lượng chợ đầu mối, siêu thị kinh doanh thực phẩm tăng dầntheotừng năm

Hạn chế: Sự bùng nổ dân số cùng với đô thị hóa nhanh dẫn đến thay đổi thói quen

ăn uống của nhân dân, thúc đẩy phát triển dịch vụ ăn uống trên hè phố tràn lan ,khó có thể đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Thực phẩm chế biến ngày càngnhiều, các bếp ăn tập thể gia tăng … là nguy cơ dẩn đến hàng loạt vụ ngộ độc.Bêncạnh đó, sự gia tăng nhanh dân số còn làm khan hiếm tài nguyên thiên nhiên, trong

đó nguồn nước sạch sử dụng cho sinh hoạt và ăn uống thiếu cũng ảnh hưởng khôngnhỏ đến việc bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm Sự phát triển của khoa học côngnghệ: việc ứng dụng các thành tựu khoa học kỹ thuật mới trong chăn nuôi, trồngtrọt, sản xuất, chế biến thực phẩm làm cho nguy cơ thực phẩm bị nhiễm bẩn ngàycàng tăng do lượng tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, hóa chất bảo quản trong rau, quả;tồn dư thuốc thú y trong thịt, thực phẩm sử dụng công nghệ gen, sử dụng nhiều hóachất độc hại, phụ gia không cho phép, cũng như nhiều quy trình không đảm bảo vệsinh gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm soát Ô nhiễm môi trường: sự pháttriển của các ngành công nghiệp dẩn đến môi trường ngày càng bị ô nhiễm, ảnhhưởng đến vật nuôi và cây trồng Mức độ thực phẩm bị nhiễm bẩn tăng lên, đặcbiệt là các vật nuôi trong ao hồ có chứa nước thải công nghiệp, lượng tồn dư một

số kim loại nặng ở các vật nuôi cao

2.3 Những vấn đề đặt ra

*Hậu quả

Thực phẩm bẩn gây nhiễm độc tiềm ẩn (bệnh mãn tính)

Việc sử dụng thực phẩm bẩn thường xuyên gây ra những tác hại khôn lường, ảnhhưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của con người Đó là:

-Tiêu thụ thực phẩm bẩn làm gia tăng các bệnh như béo phì, tiểu đường, bệnh tim.Theo thống kê, số lượng người thừa cân và béo phì tiếp tục tăng do tác động củachế độ ăn không lành mạnh Tác hại của thực phẩm ô nhiễm lên sức khỏe conngười được cho là vượt quá tác hại của hút thuốc lá Đây là một vấn nạn của cả thế