Slide 1 1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HCM KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM BÁO CÁO MÔN VỆ SINH AN TOÀN THỰC PHẨM ĐỀ TÀI Vi khuẩn Campylobacter, Listeria monocytogenes Ngộ độc do thực vật có chất độc GVHD NGUYỄ[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP HCM
Trang 2NHÓM 6
1 Bùi Thanh Thùy
2 Nguyễn Huỳnh Thiêng
3 Mai Thị Thảo
4 Lê Thị Hoa Hồng
5 Giang Thị Kim Tiến
6 Nguyễn Dương Thùy Linh
Trang 4Gây nhiễm trùng đường
Trang 5Nguồn lây nhiễm
Ăn phải thức ăn chứa vi
khuẩn
thịt gà, thịt lợn chưa nấu chín
nước bị nhiễm
bẩn
Tiếp xúc thú cưng chứa
vi khuẩn
Trang 6Cơ chế gây độc và triệu chứng.
Cơ chế: Các tiêm mao bám dính vào niêm mạc đường
ruột, cạnh tranh với vi khuẩn thường trú ở ruột, phá
hủy tế bào niêm mạc ruột, gây tiêu chảy Tác động
trực tiếp lên hệ thống thần kinh trung ương hay ngoại
Trang 8Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng tránh ngộ độc thực phẩm do
nhiễm Campylobacter.
• Ăn chín, uống sôi, rửa sạch, nấu kĩ
các loại thực phẩm có nguy cơ cao
Chỉ uống sữa đã tiệt trùng
• Chế biến và tồn trữ thực phẩm tươi
sống riêng biệt với thực phẩm đã nấu
chín để tránh hiện tượng nhiễm
Trang 92 Listeria monocytogenes.
Listeria
monocytogenes
Trực khuẩn Gram (+), kị khí không bắt buộc, không
Trang 10Sự xâm nhiễm L monocytogenes
• Tốc độ xâm nhiễm vào tế bào vật chủ nhanh.
• Chủ yếu nằm ở không bào Từ không bào, chúng sẽ đi vào tế bào chất, gan Nếu cơ thể vật chủ không tạo ra đủ đáp ứng miễn dịch thì
L monocytogenes sẽ di chuyển đến vị trí khác trong cơ thể như não, nhau thai.
• Gây viêm màng não, nhiễm trùng máu, sẩy thai…………
Trang 11Đối tượng dễ mắc bệnh
Phụ nữ mang thai Trẻ em
Trang 12Thực phẩm dễ mất an toàn
Trang 14Cách phòng
tránh
Ăn chín uống sôi
Rửa sạch rau quả trước khi chế
biến
Giữ tủ lạnh sạch sẽ, thịt, hải sản riêng biệt với thực phẩm đã
chế biến
Nấu thịt chín
kỹ
Không uống sữa
chưa qua tiệt
trùng
Rửa tay, dụng cụ cắt sau khi sử dụng
Trang 16• Thịt bò không có nguồn
gốc rõ ràng
• Quá trình giết mổ ,vận chuyển không đảm bảo vệ sinh tăng nguy cơ nhiễm bẩn
Trang 17Khử mùi ôi thiu của thịt nhờ các chất bột như:
Na2SO3, NaHSO, KHSO3
Dùng nitrat hồi lại màu sắc của thịt
Thịt bò giả từ thịt lợn biến thành thịt bò nhờ chất bột gọi là “hoa hiên”
Trang 18Tiềm ẩn các vi khuẩn trong thịt bò nấu không chín :
Campylobacter, E.coli…
Nguy cơ nhiễm sán cao
Trang 19Nước phở có mùi vị thơm ngon nhờ các gói vị phở, từ các thịt ôi thiu
Bánh phở sử dụng formol
Trang 20Gia vị ăn kèm
Tương ớt không có nguồn gốc rõ ràng, chứa Rhodamine B
Các rau ăn kèm: húng, ngò gai, giá không được rửa sạch
Trang 21III Ngộ độc do thực vật có chất độc.
1 Ngộ độc do khoai tây mọc mầm.
•Solanin và Chaconin có trong
khoai tây đã mọc mầm hay khi
vỏ đã chuyển sang màu xanh.
•Có vị đắng, độc hại với cơ thể.
Trang 22Vậy khoai tây mọc mầm độc ra sao?
thành các loại đường
là solanin
và chaconin-alpha
Trang 23Nồng độ solaninÁnh sáng
Trang 24Mầm •1,34g/kg
Hàm lượng solanin
Trang 25Liều lượng 0,2-0,4g/k
g trọng lượng cơ thể
solanin
Trang 26Sự hình thành solanin không cần ánh sáng nhưng ánh sáng thúc đẩy
sự hình thành solanin diễn ra nhanh hơn do sản sinh quá trình tạo sắc
Trang 27Triệu chứng.
Nếu ăn với lượng ít, solanin và alpha-chaconin trong khoai tây gây ra những vấn đề nhẹ ở đường tiêu hóa như đau bụng, nôn
mửa và tiêu chảy.
Ngộ độc nặng hơn, các triệu chứng sẽ trầm trọng và đau đớn
hơn Bạn có thể gặp vấn đề nghiêm trọng về thần kinh (mê sảng, giãn đồng tử, sốt theo cơn, ảo giác, đau đầu, sốc ) cùng với các
Trang 28Thời gian phục hồi sau ngộ độc khoai tây phụ thuộc vào số
lượng alcaloit cũng như mức độ điều trị và trợ giúp y tế
Các triệu chứng ngộ độc khoai tây có thể kéo dài 1-3 ngày Có người phải nằm viện, thậm chí tử vong do ngộ độc khoai tây
cũng đã được ghi nhận, mặc dù rất hiếm
Trang 29cũ và mọc mầm
Trang 30Đôc tố
- Trong măng và sắn có Cyanogenic Glycosides Khi gặp men tiêu hóa trong dạ dày , gặp chất chua Cyanogenic Glycosides bị thủy phân và giải phóng acid cyanhydric (HCN )
2 Ngộ độc do sắn, măng.
Trang 31Triệu chứng
Liều gây chết: 1mg/kg thể trọng
Bất hoạt enzym cytochrome oxydase, gây
thiếu oxy cho tế bào.
Đường hô hấp bị kích thích sau đó tê dần
đi Dần dần thấy có hiện tượng rối loạn thần kinh, sợ hãi, co giật, giãn đồng tử, mạch
không đều, sắc mặt tím tái Có thể chết sau 30’.
Trang 32Phòng và trị
a Phòng chống ngộ độc.
Lột sạch vỏ, ngâm rửa kĩ, luộc kĩ, bỏ nước luộc.
Không ăn nhiều vào lúc bụng đói.
Bỏ đi nếu đắng Nên ăn cùng với đường.
b Trị ngộ độc.
- Gây nôn, rửa dạ dày, hoặc cho uống dung dịch KMnO4 0.2%, tiêm tĩnh mạch 50ml xanh metylen 1% trong dung dịch glucose 25%.
Trang 33Thực trạng
Độc tố
và triệu chứng
Một số loại nấm độc
Trang 34Thời gian Địa điểm Nguyên nhân Hậu quả
1-6/2014
Thái Nguyên
Ngộ độc nấm rừng
19 người ngộ độc đang
câp cứu
Thực trạng
Trang 35Đặt vấn đề
Tại sao trường hợp ngộ độc nấm xảy ra
càng nhiều và nhiều nơi khác nhau Nhưng
đặt biệt lại ở những nơi xa xôi, hẻo lánh?
Vậy xã hội có thật sự quan tâm đến nấm
độc những độc tố, triệu chứng của nó và
biện pháp phòng chống chưa?
Trang 36Phân loại độc tố, triệu chứng
Phân loại độc tố
Nhóm chất độc tác động lên hệ thống thần kinh
(neurotoxins)
Nhóm chất độc kích thích đường tiêu hóa dạ dày-ruột (gastrointestnal irristants)
Nhóm chất độc giống với disulfiram(disulfiram like
toxins)
Trang 37Nhóm chất độc tác động lên hệ thống
thần kinh (neurotoxins)
Muscarine,
Ibotenic/Muscimol, Ảo giác, kích động, suy nhược, liệt cơ
Trang 38Nhóm chất độc kích thích đường tiêu hóa dạ dày-ruột (gastrointestnal
irristants)
Nấm độc có
sự phân bố
rộng nhất Triệu chứng
Trang 39Nhóm chất độc giống với disulfiram(disulfiram like
cổ và
Thở nhanh,
hô hấp trở nên khó
Nhịp tim nhanh
Buồn nôn,
ói mửa.
Trang 40Một số loại nấm độc nước ta
Loại nấm bắt ruồi, có mũ nấm tròn và dẹt, màu vàng hoặc da cam, trên nấp mũ
có núm màu vàng và hoặc trắng, mặt dưới xòe ra như hình bánh xe, cuốn nấm to
và thô
-Độc tố muscarine, Liều LD50 với chuột nhắt là 0,23mg/kg thể trọng
Trang 41Nấm amanita phalloides (nấm tử thần)
Trang 42Hình dạng
Nó có mũ trắng, mũ nấm
bẹt
đường kính khoảng 10cm
màu trắng bệch, có khi màu lục hoặc xanh lục nắp nấm màu
trắng có khi màu lục, cuốn nấm màu trắng, hơi có
Trang 43Nấm amanita phalloides rất độc ,tách ra được 3 hoạt chất độc
Trang 45Ứng dụng chữa bệnh ung thu
- Chất độc a-amanitin (nấm tử thần),có thể tiêu diệt bất kỳ tế bào nào dù đó là tế bào lành mạnh hay tế bào ung thư.
Ứng dụng của nấm độc
Trang 46Cách xử lí khi ngộ độc
Gây nôn (bằng biện pháp cơ học): Trong vòng vài giờ sau ăn nấm (tốt nhất trong giờ đầu tiên) nếu bệnh nhân là người trên 2 tuổi, tỉnh táo, chưa nôn nhiều Cho bệnh nhân uống nước và gây nôn
- Uống than hoạt tính: liều 1gam/kg cân nặng người bệnh
- Cho người bệnh uống đủ nước, tốt nhất là dùng oresol
- Nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất
- Nếu người bệnh hôn mê, co giật: cho người bệnh nằm nghiêng -Nếu người bệnh thở yếu, ngừng thở: hà hơi thổi ngạt hoặc hô hấp nhân tạo bằng các phương tiện cấp cứu có tại chỗ
- Không tự về nhà trong 1 - 2 ngày đầu kể cả khi các biểu hiện ngộ độc ban đầu đã hết
- Ngộ độc nấm loại biểu hiện muộn cần được điều trị tại các cơ sở
y tế có phương tiện hồi sức tích cực tốt (thường tuyến tỉnh trở lên)
Trang 47Biện pháp
Nhận biết nấm độc,
sơ cứu
Không ăn những nấm màu sắc sặc sỡ, không rõ nguồn
gốc Làm
Tập huấn cán
bộ phòng
chống, phát
hiện ngộ độc
Trang 48…
Trang 49Gây độc khi ăn sống
Acid phytic: cản trở sự hấp thu qua ruột của một
số loại vitamin và khoáng
chất thiết yếu
Trang 51• Nhiệt độ và độ ẩm (nấu có nước) có thể tránh
được các tác hại cho cơ thể và làm tăng thêm giá trị dinh dưỡng của đậu tương.
• Nhiệt độ có tác dụng:
-Diệt các yếu tố có tính chất kiềm hãm sự hoạt động
của enzim.ví dụ chống hoạt động của men trypsin
-Điều chỉnh tốc độ thủy phân của các axit amin,nhất
là các axit amin chứa S vốn đã có ít trong đậu
tương ,làm cho các axit amin này được giải phóng
Biện pháp
Trang 52Một số
lưu ý khi
uống sữa
đậu nành
Sữa đậu nành nhất định phải đựơc đun sôi kỹ trước khi uống
Không nên đánh trứng cùng với sữa đậu nành Không nên cho thêm đường đỏ khi uống sữa đậu nành
Không nên chỉ uống sữa đậu nành không Không nên uống quá nhiều sữa đậu nành trong một lúc
Không nên uống thuốc cùng với sữa đậu nành Không nên đựng sữa đậu nành trong bình giữ nhiệt Không phải ai cũng có thể hấp thu tốt sữa đậu nành Không nên dùng sữa đậu nành thay thế sữa cho trẻ bú.
Trang 53Đối tượng không nên uống sữa đậu
nành
Người bị ung thư vú Người bị viêm dạ dày, loét dạ dày Người bị viêm thận, sỏi thận
Người bị bệnh gout
Trang 54IV Làm thế nào để đảm bảo VSATTP.
của người trực tiếp sản
xuất, kinh doanh thực
phẩm.
• Có đủ nước đạt quy chuẩn
kỹ thuật phục vụ việc chế
biến kinh doanh.
• Bếp ăn được bố trí đảm bảo
vệ sinh, không xảy ra
• Ăn chín, uống sôi Rửa tay sạch sẽ trước khi chế biến và ăn uống.
• Không chế biến hoặc chạm tay vào thực phẩm người khác sẽ sử dụng nếu mắc các bệnh truyền nhiễm.
• Nếu có thể, tự tay chế biến những món ăn ngon cho bản thân và gia đình, hạn chế ăn thức ăn lề đường.
Trang 55 Giáo trình vi thực sinh hoc thực phẩm-Kiều Hữu Ảnh- đh nông lâm TP HCM
Vi khuẩn y học-PGS-TS Lê Văn Phùng
Tài liệu tham khảo
Nguồn tài liệu tham khảo nấm