Nội dung: - Nguyên nhân: GV dẫn dắt, hướng dẫn HS trả lời câu hỏi + Xác định trên lược đồ 1.1 địa điểm diễn ra cuộc Cách mạng tư sản Anh.. - Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm: GV d
Trang 1Ngày soạn:…/…/…
Ngày dạy:…/…/…
CHƯƠNG 1: CHÂU ÂU VÀ BẮC MỸ TỪ SAU THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII
BÀI 1: CÁC CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN Ở CHÂU ÂU VÀ BẮC MỸ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
HS học về:
Các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII ở châu Âu và Bắc Mỹ Nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa, tính chất của cách mạng tư sản
Đặc điểm chính của các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở Anh, Pháp, Mỹ
2 Năng lực
Năng lực chung:
Năng lực giao tiếp và hợp tác: khả năng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập hay theo
nhóm; Trao đổi tích cực với giáo viên và các bạn khác trong lớp
Năng lực tự chủ và tự học: biết lắng nghe và chia sẻ ý kiến cá nhân với bạn, nhóm và GV.
Tích cực tham gia các hoạt động trong lớp
Giải quyết vấn đề và sáng tạo: biết phối hợp với bạn bè khi làm việc nhóm, tư duy logic,
sáng tạo khi giải quyết vấn đề
Năng lực riêng:
Năng lực tìm hiểu lịch sử: khai thác và sử dụng được thông tin của một số tư liệu lịch sử
(1.1 – 1.11) dưới sự hướng dẫn của GV để nhận thực những vấn đề cơ bản của bài học
Năng lực nhận thức và tư duy lịch sử:
Xác định được trên bản đồ thế giới địa điểm diễn ra các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu
từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII
Trình bày được những nét chung về nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa, tính chất của cách mạng tư sản
Nêu được một số đặc điểm chính của các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở Anh, Pháp, Mỹ
Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Vận dụng kiến thức về “các cuộc cách mạng tư sản
ở châu Âu và Bắc Mỹ” để:
Tìm kiếm thông tin và xác định một số quốc gia hiện nay theo thể chế quân chủ lập hiến Lựa chọn, sưu tầm các tư liệu từ nhiều nguồn (sách, internet) để viết tiểu sử của một số nhân vật lịch sử nổi bật trong các cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu ở Anh, Pháp, Mỹ như:
G Oa-sinh-tơn, T Giép-phép-xơn, M Rô-be-spie
Trang 23 Phẩm chất
Chăm chỉ: đọc, sưu tầm thông tin, hình ảnh, tư liệu về các cuộc cách mạng tư sản để mở
rộng và nâng cao nhận thức
II THIẾT BỊ DẠY HỌC
1 Đối với giáo viên
Giáo án, SHS, SGV, SBT Lịch sử và Địa lí 8 – phần Lịch sử
Lược đồ, hình ảnh có liên quan đến nội dung bài học
Máy tính, máy chiếu (nếu có)
2 Đối với học sinh
SHS Lịch sử và Địa lí 8
Tranh ảnh, tư liệu sưu tầm có liên quan đến nội dung bài học và dụng cụ học tập theo yêu cầu của GV
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
a Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS, giúp đỡ HS ý thức được nhiệm vụ học tập, hứng thú học bài
mới
b Nội dung: GV tổ chức cho HS chơi trò chơi Ai hiểu biết hơn?, HS trả lời một số câu hỏi trắc
nghiệm về sự kiện, hình ảnh liên quan đến nước Anh, Mỹ, Pháp (quốc vương đang cai trị nước Anh, ngày quốc khánh của Mỹ, ngày quốc khánh của Pháp, quốc kì của Pháp, chân dung nhân vật lịch sử)
c Sản phẩm: HS chọn đáp án đúng cho các câu hỏi trắc nghiệm và chuẩn kiến thức của GV d.Tổ chức thực hiện:
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV chia HS cả lớp thành 4 đội chơi, tổ chức nhanh cho HS chơi trò chơi Ai hiểu biết hơn
- GV phổ biến luật chơi: GV lần lượt đưa ra các câu hỏi trắc nghiệm về sự kiện, hình ảnh liên quan đến nước Anh, Pháp, Mỹ Các đội chơi xung phong giành quyền trả lời câu hỏi Đội nào trả lời đúng và nhanh nhất, đội đó là người chiến thắng
- GV lần lượt đọc các câu hỏi:
Câu 1: Quốc vương đang cai trị nước Anh là:
A Henry II
Trang 3B Vua Charles III.
C Edward I Longshanks
D John
Câu 2: Ngày Quốc khánh của Mỹ là:
A Ngày 4/7
B Ngày 2/9
C Ngày 1/10
D Ngày 26/1
Câu 3: Đâu là quốc kì của Pháp?
Câu 4: Ngày Quốc khánh của Pháp là:
A Ngày 1/8
B Ngày 14/7
C Ngày 30/5
D Ngày 28/1
Câu 5: Hình ảnh dưới đây nói về nhân vật lịch sử nào?
A Vua Sác-lơ II
B Vua Guy-li-am I
C Vua Sác-lơ I
D Vua Hen-ry V
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS các đội chơi nghe GV đọc câu hỏi, thảo luận nhanh và trả lời câu hỏi
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Trang 4- GV mời đại diện các đội chơi xung phong trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu các đội chơi khác lắng nghe câu trả lời của đội bạn, nêu đáp án khác (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV nhận xét, đánh giá và chốt đáp án
- GV tuyên bố đội thắng cuộc
- GV dẫn dắt HS vào bài học: Giữa thế kỉ XVI, nền quân chủ châu Âu đối mặt với nhiều thách thức: sự phát triển của kinh tế tư bản chủ nghĩa; nhu cầu khẳng định vị thế chính trị của giai ấp
tư sản; những tư tưởng tự do của trào lưu Khai sáng Trong bối cảnh đó, cuộc cách mạng tư sản đầu tiên đã nổ ra ở Nê-đéc-lan (Nederland) Sau Nê-đéc-lan, cách mạng diễn ra ở Anh,
Mỹ, Pháp trong các thế kỉ XVII – XVIII Vậy, nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc cách mạng? Đặc điểm và ý nghĩa của các cuộc cách mạng đó là gì? Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu
trong bài học ngày hôm nay – Bài 1: Các cuộc cách mạng tư sản ở châu Âu và Bắc Mỹ.
2 HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1 Cách mạng tư sản Anh
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Xác định được địa điểm và nguyên nhân diễn ra cuộc Cách mạng tư sản Anh
- Nêu được kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm của cuộc Cách mạng tư sản Anh
b Nội dung:
- Nguyên nhân: GV dẫn dắt, hướng dẫn HS trả lời câu hỏi
+ Xác định trên lược đồ 1.1 địa điểm diễn ra cuộc Cách mạng tư sản Anh.
+ Dựa vào thông tin trong bài và tư liệu 1.2, em hãy trình bày những nguyên nhân chính dẫn đến cuộc Cách mạng tư sản Anh.
- Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm: GV dẫn dắt, hướng dẫn HS trả lời câu hỏi
+ Cách mạng tư sản Anh đã đạt được những kết quả gì? Theo em sự khác biệt cơ bản giữa hình thức quân chủ chuyên chế và quân chủ lập hiến là gì?
+ Nêu những nét chính về ý nghĩa, tính chất và đặc điểm của Cách mạng tư sản Anh.
Trang 5c Sản phẩm: Câu trả lời của HS về cuộc Cách mạng tư sản Anh và chuẩn kiến thức của GV.
d Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Xác định địa điểm và nguyên nhân
cách mạng
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, quan sát, khai
thác Lược đồ 1.1 SHS tr.8 và trả lời câu hỏi: Xác
định trên lược đồ 1.1 địa điểm diễn ra cuộc Cách
mạng tư sản Anh.
- GV hướng dẫn HS khai thác Hình 1.2 SHS tr.8,
phân tích: Tại sao sự kiện Vua Sác-lơ I tại Nghị viện
Anh vào ngày 4/1/1642 là một dấu mốc quan trọng
dẫn đến cách mạng bùng nổ?
(Gợi ý: Xung đột giữa vua và Nghị viện, nhà vua
công khai đe dọa Nghị viện bằng vũ lực, hai bên
không thể thỏa hiệp).
- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, đọc thông tin mục
1.a, kết hợp khai thác Hình 1.2 SHS tr.9 và trả lời
câu hỏi: Xác định các nguyên nhân dẫn đến cuộc
Cách mạng tư sản Anh.
+ GV hướng dẫn HS phân tích nguyên nhân dẫn đến
cuộc Cách mạng tư sản Anh trên các phương diện:
● Nguyên nhân sâu xa.
● Nguyên nhân trực tiếp.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS đọc thông tin SHS, kết hợp khai thác Hình 1.1 –
1.3 để tìm hiểu về địa điểm, nguyên nhân dẫn đến
cuộc Cách mạng tư sản Anh
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
1 Cách mạng tư sản Anh
1.1 Địa điểm và nguyên nhân cách mạng
- Địa điểm diễn ra cuộc Cách mạng
tư sản Anh:
+ Châu Âu – khu vực Tây Âu với ba nước Anh, Pháp, Hà Lan
+ Bắc Mỹ nơi có 13 thuộc địa
- Các nguyên nhân dẫn đến cuộc Cách mạng tư sản Anh:
+ Nguyên nhân sâu xa:
● Sự phát triển kinh tế dẫn đến nhu cầu về quyền lực chính trị: Nền kinh
tế tư bản chủ nghĩa ở Anh phát triển, dẫn đến sự xuất hiện của tầng lớp tư sản – quý tộc mới => Có thế lực về kinh tế, tầng lớp này xuất hiện nhu cầu được khẳng định về quyền lực chính trị (biểu hiện qua quyền lực của Nghị viện)
● Nhu cầu tôn trọng truyền thống trong sinh hoạt chính trị tại nước Anh: truyền thống tôn trọng nhau giữa quốc vương và Nghị viện trong sinh hoạt chính trị tại nước Anh được thiết lập từ TK XIII Các vua dòng xtiu-ớt đã cai trị chuyên chế => Bất
ổn về chính trị
+ Nguyên nhân trực tiếp: Nghị viện từ
chối yêu cầu tăng thuế của vua
Trang 6Sác-Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày lần lượt các nội
dung sau:
+ Địa điểm diễn ra cuộc Cách mạng tư sản Anh.
+ Các nguyên nhân dẫn đến cuộc Cách mạng tư sản
Anh.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nêu ý kiến bổ
sung (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới
Nhiệm vụ 2: Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc
điểm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS làm việc cá nhân, khai thác
Hình 1.3 SHS tr.9, xác định thời điểm và sự kiện kết
thúc cách mạng
- GV yêu cầu HS thảo luận cặp đôi và trả lời câu hỏi:
+ Cách mạng tư sản Anh đã đạt được những kết quả
gì?
+ Theo em, sự khác biệt cơ bản giữa hình thức quân
chủ chuyên chế và quân chủ lập hiến là gì?
=> GV hướng dẫn HS khai thác thêm thông tin mục
Em có biết SHS tr.10, xác định quyền lực của nhà
vua, vai trò của Nghị viện trong chính thể quân chủ
chuyên chế và chế độ quân chủ lập hiến
(Quốc vương không thể cai trị chuyên chế Nghị
viện, nơi tầng lớp tư sản – quý tộc mới có vai trò
quan trọng, được khẳng định quyền lực).
- GV mở rộng kiến thức, yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
Kết quả của cuộc cách mạng có đem đến quyền lợi
lơ I và thông qua luật hạn chế quyền lực của nhà vua
1.2 Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm
- Kết quả: Chính quyền quân chủ lập
hiến được xác lập tại nước Anh thay cho chế độ quân chủ chuyên chế
Trang 7cho đa số nhân dân không?
- GV hướng dẫn HS khai thác thông tin mục 1b SHS
tr.10 và trả lời câu hỏi: Nêu những nét chính về ý
nghĩa, tính chất và đặc điểm của Cách mạng tư sản
Anh.
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc cá nhân, cặp đôi, đọc thông tin mục
1b, kết hợp khai thác Hình 1.3 SHS tr.9 để tìm hiểu
về kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm của cuộc
Cách mạng tư sản Anh
- GV quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày lần lượt về các
nội dung sau:
+ Kết quả của cuộc Cách mạng tư sản Anh.
+ Sự khác biệt cơ bản giữa hình thức quân chủ
chuyên chế và quân chủ lập hiến.
+ Những nét chính về ý nghĩa, tính chất và đặc điểm
của Cách mạng tư sản Anh.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nêu ý kiến bổ
sung (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức
- GV chuyển sang nhiệm vụ mới
- Ý nghĩa: mở đường cho nền kinh tế
tư bản ở nước Anh phát triển, chấm dứt nền cai trị chuyên chế
- Tính chất: cuộc cách mạng tư sản
(đáp ứng nhu cầu, quyền lợi của giai cấp tư sản)
- Đặc điểm: cuộc cách mạng tư sản
diễn ra dưới hình thức nội chiến
Hoạt động 2 Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
a Mục tiêu: Thông qua hoạt động, HS:
- Xác định được địa điểm, nguyên nhân diễn ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
Trang 8- Nêu được kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm của cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
b Nội dung:
- Nguyên nhân: GV dẫn dắt, hướng dẫn HS trả lời câu hỏi
+ Xác định trên lược đồ 1.4 địa điểm diễn ra cuộc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
+ Tại sao nhân dân thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ quyết định tiến hành cuộc Chiến tranh giành độc lập? Theo em, xung đột quan trọng nhất giữa đế quốc Anh và nhân dân các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ là gì?
- Kết quả, ý nghĩa, tính chất và đặc điểm: GV dẫn dắt, hướng dẫn HS trả lời câu hỏi
+ Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ đã đạt được những kết quả gì?
+ Trình bày ý nghĩa, tính chất, đặc điểm của cuộc chiến tranh.
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS về cuộc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
và chuẩn kiến thức của GV
d Tổ chức thực hiện:
Nhiệm vụ 1: Xác định địa điểm, nguyên nhân
diễn ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa ở Bắc Mỹ
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV yêu cầu HS làm việc cá nhân, quan sát và khai
thác Hình 1.4 và trả lời câu hỏi: Xác định trên lược
đồ 1.4 địa điểm diễn ra cuộc Chiến tranh giành độc
lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
=> GV hướng dẫn HS xác định:
+ Vị trí của 13 thuộc địa Anh – lãnh thổ ban đầu của
Mỹ so với lãnh thổ của Mỹ hiện nay
+ Xác định địa điểm diễn ra một số sự kiện quan
trọng trong chiến tranh giành độc lập
2 Chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
2.1 Địa điểm, nguyên nhân diễn ra cuộc chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
- Địa điểm diễn ra cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ:
+ Bô-xtơn: nơi diễn ra sự kiện “Tiệc
trà Bô-xtơn” ngày 16 12 – 1773
+ Phi-la-đen-phi-a: nơi đại biểu 13 thuộc địa thông qua Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố tách khỏi đế quốc Anh ngày 4/7/1776)
Trang 9- GV yêu cầu HS làm việc cặp đôi, đọc thông tin
SHS tr.11 và trả lời câu hỏi: Xác định nguyên nhân
chủ đạo dẫn đến việc nhân dân thuộc địa tiến hành
cuộc chiến tranh tách khỏi đế quốc Anh.
=> GV hướng dẫn HS tìm hiểu xung đột quan trọng
nhất giữa đế quốc Anh và nhân dân các thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc cá nhân, làm việc cặp đôi, đọc thông
tin SHS tr.11 để tìm hiểu về địa điểm, nguyên nhân
chủ đạo diễn ra cuộc chiến tranh giành độc lập của
13 thuộc địa ở Bắc Mỹ
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày lần lượt các nội
dung sau:
+ Địa điểm diễn ra cuộc Chiến tranh giành độc lập
của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
+ Nguyên nhân chủ đạo dẫn đến việc nhân dân
thuộc địa tiến hành cuộc chiến tranh tách khỏi đế
quốc Anh.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu
ý kiến bổ sung (nếu có)
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
học tập
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức
- GV mở rộng kiến thức:
Một số xung đột có tính nền tảng khác giữa đế quốc
Anh và nhân dân các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ: nhu
cầu gìn giữ quyền tự do và tự trị (về kinh tế và chính
trị) của nhân dân 13 thuộc địa (điều này có liên kết
rất rõ với đoạn mở đầu trong Tuyên ngôn độc lập
năm 1776).
+ I-oóc-tao: nơi quân đội Anh đầu hàng tướng G Oa-sinh-tơn năm 1781
- Nguyên nhân chủ đạo dẫn đến việc nhân dân thuộc địa tiến hành cuộc chiến tranh tách khỏi đế quốc Anh: + Mâu thuẫn giữa nhu cầu phát triển
tự do nền kinh tế tư bản chủ nghĩa của nhân dân thuộc địa
=> Mâu thuẫn quan trọng nhất + Các đạo luật cản trở, sắc thuế hà khắc của vua Anh
Trang 10- GV chuyển sang nội dung mới.
Nhiệm vụ 2: Kết quả, ý nghĩa, tính chất, đặc điểm
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV hướng dẫn HS thảo luận nhóm đôi, đọc thông
tin mục 2b, kết hợp khai thác Hình 1.5 – 1.7 SHS
tr.11, 12 và trả lời câu hỏi:
+ Cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ đã đạt được những kết quả gì?
+ Trình bày ý nghĩa, tính chất, đặc điểm của cuộc
chiến tranh.
- GV hướng dẫn HS khai thác, thảo luận:
+ Tư liệu 1.5: xác định thời điểm và sự kiện kết thúc
chiến tranh; sự kiện thể hiện kết quả cuộc chiến
+ Tư liệu 1.6, 1.7: kết quả của cuộc Chiến tranh
giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ
Bước 2: HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ học
tập
- HS làm việc nhóm đôi, đọc thông tin mục 2b, kết
hợp khai thác Hình 1.5 – 1.7 SHS tr.11, 12 để tìm
hiểu về kết quả, ý nghĩa, tính chất, đặc điểm của
cuộc Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh
ở Bắc Mỹ
- GV hướng dẫn, hỗ trợ HS (nếu cần thiết)
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động, thảo luận
- GV mời đại diện 1 – 2 HS trình bày lần lượt các nội
dung sau:
+ Kết quả cuộc chiến tranh giành độc lập của 13
thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ.
+ Ý nghĩa, tính chất, đặc điểm của cuộc chiến tranh.
- GV yêu cầu các HS khác lắng nghe, nhận xét, nêu
ý kiến bổ sung (nếu có)
2.2 Kết quả, ý nghĩa, tính chất, đặc điểm
- Kết quả:
+ Chiến tranh giành độc lập thắng lợi hoàn toàn
+ Hiệp ước Pa-ri được kí kết: Anh công nhận độc lập của 13 thuộc địa, chấm dứt nền cai trị chuyên chế của Anh ở Bắc Mỹ
- Ý nghĩa:
+ Một quốc gia mới ra đời: Hợp chúng quốc Mỹ
+ Tuyên ngôn Độc lập xác định quyền con người và quyền độc lập của các thuộc địa
+ Mở đường cho nền kinh tế tư bản
ở Bắc Mỹ phát triển
- Tính chất: cuộc cách mạng tư sản
(đáp ứng nhu cầu, quyền lợi của giai cấp tư sản)
- Đặc điểm: cuộc cách mạng tư sản
diễn ra dưới hình thức chiến tranh