Häc xong bµi nµy häc sinh n¾m ®îc nh÷ng thµnh tù to lín cña Liªn X« vµ c«ng cuéc kh«i phôc kinh tÕ, x©y dng c¬ së vËt chÊt, kØ thuËt cña CNXH tõ sau chiÕn tranh thÕ giíi thø 2.. Tù hµo v[r]
Trang 1Ngày: 18/8/2009
Phần I
lịch sử thế giới hiện đại
từ năm 1945 đến nayChơng I.
Liên xô và các nớc đông âu sau chiến tranh thế giới thứ hai Bài 1.
- Liên Xô đã đạt đợc thành tích nổi bật trong công cuộc xây dựng CNXH
22.1941 chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít Đức
3 Bài mới.
Giới thiệu khái quát lịch sử lớp 9 gồm hai phần: Lịch sử thế giới từ năm 1945 - 2000 và lịch
sử Việt Nam Bài học cho phần mở đầu lịch sử thế giới là Liên Xô và các nớc Đông Âu sau chiếntranh thế giới II
Nêu bài học nhận thức: - Học sinh định hớng nhận thức:
- Công cuộc khôi phục kinh tế đạt kết quả nh thế nào?
- Thành tựu, ý nghĩa, bài học lịch sử
3 Bài mới
1 Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945-1950)
Gv: Gọi một học sinh thông báo tình hình Liên
Xô sau chiến tranh thế giới thứ II?
HS: Nêu ra các con số thiệt hại ở SGK
Trang 2Gv: Vậy trớc hoàn cảnh đau thơng đó, Đảng,
nhà nớc và nhân dân Liên Xô phải làm gì? và
họ đã làm nh thế nào?
HS: Nêu các dẫn chứng trong SGK
Gv: Đến đây ta đánh giá ra sao về công cuộc
khôi phục kinh tế của Liên Xô sau chiến tranh
thế giới thứ II?
HS: đánh giá đợc:
- Hoàn thành xuất sắc, Liên Xô trở lại thế
Th-ợng phong về kinh tế và khoa học kỉ thuật
+ Khoa học kỉ thuật phát triển mạnh mẽ
=> Năm 1949 chế tạo đợc bom nguyên tử
2 Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất - kỉ thuật của chủ nghĩa xã hội
(từ những năm 1950 đến những năm 70 của thế kỉ XX)
Gv: Lý giải: Cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội
là cơ sở của một nền xản xuất đại công nghiệp
hiện đại, công nghiệp hoá nông nghiệp, khoa
học kỉ thuật tiên tiến
Gv: Công cuộc xây dự cơ sở vật chất kỉ thuật
của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô đã đợc tiến
hành từ bao giờ và đã có thành tự gì cha?
* Trở thành nớc công nghiệp thứ hai thế giới
* Khoa học kỉ thuật phát triển nhảy vọt với các kìtích:
=> 1957, phóng thành công vệ tinh nhân tạo vàokhoảng không vũ trụ
=> 1961 đa nhà du hành vũ trụ lần đầu tiên baydài ngày trong vũ trụ
Trang 3Gv: Vậy chính sách đối ngoại đợc Đảng, nhà
n-ớc Liên Xô thực hiện nh thế nào?
HS: Dựa vào sách giáo khoa
4 Củng cố:
Gv: Gợi dẫn học sinh lợc lại những ý cơ bản; học sinh nắm đợc các ý của bài học:
- Hoàn cảnh đất nớc Liên xô sau chiến tranh thế giới thứ II
- Thành tự khôi phục kinh tế
- Thành tựu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
Bài tập:
1 Khoành tròn chữ cái đầu ý đúng về Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trong“Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trong
công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội sau chiến tranh thế giới thứ II là:” là:
HS: Suy nghĩ 3 phút và nêu ý kiến
- Chứng tỏ: khoa học kỉ thuật của Liên Xô
Tinh thần lao động sáng tạo
Trang 4Nguyên nhân nào dẫn đến thành tựu đó?
Gv: cho học sinh nhận xét, gv đánh giá
+ Các nớc dân chủ nhân dân Đông Âu ra đời trong hoàn cảnh
+ Thành tựu công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ?
1 Sự ra đời của các nớc dân chủ nhân dân Đông Âu.
Gv: gọi học sinh đọc nội dung SGK
Ngày tháng năm ra
++++++++
Trang 5nào đáng chú ý?
HS: Dựa vào SGK trình bày
Gv: Sau khi ra đời các nớc dân chủ nhân
dân đã làm gì?
- Sự ra đời của các nớc Công hoà Dân chủ Đức:
+ Quê hơng sào huyệt của chủ nghĩa phát xít + Anh - Pháp - Mỹ - Liên Xô tranh chấp
Gv: Trở thành các nớc dân chủ nhân dân, họ tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
2 Tiến hành xây dựng chủ nghĩa xã hội (từ 1950 đến đầu những năm 1970)
Gv: Nhiệm vụ chính của công cuộc này
là gì?
HS: Dựa vào SGK, HS nêu đợc
Gv: Với những nhiệm vụ đặt ra, nhân dân
Đông Âu đã đạt đợc những thành tựu gì?
a Nhiệm vụ:
- Xoá bỏ giai cấp bóc lột
- Công nghiệp hoá - Tập thể hoá
- Xây dựng cơ sở vật chất cho chủ nghĩa xã hội
- Liên Xô (Châu Âu)
- Trung Quốc (Châu á)
- Cu Ba.(Châu Mỹ)
- Việt Nam (Châu á) Hệ thống
- Lào (Châu á) trên thế giới
- Các nớc Đông Âu
+ Hoàn cảnh ra đời của các nớc cộng hoà dân chủ nhân dân Đông Âu?
+ Thành tựu xây dựng kinh tế
+ Quan hệ hợp tác
5 Bài tập:
a Nêu tên các nớc trong hệ thống xã hội chủ nghĩa từ sau 1945
b Đánh giá về vai trò của Liên Xô trong hệ thống
6 Hớng dẫn.
Các em suy nghĩ câu hỏi:
Trang 6Nguyên nhân nào dẫn đến thành công ở các nớc Đông Âu trong công cuộc xây dựng chủnghĩa xã hội từ 1945 đến 1970.
- Kể tên các nớc Xã hội chủ nghĩa còn tồn tại đến nay trên thế giới
- Đọc bài 2 để biết tình hình Liên Xô và Đông Âu ở tiết sau
2) Nêu một số dẫn chứng về quan hệ hợp tác giữa các nớc xã họi chủ nghĩa?
Gv: nêu câu hỏi học sinh lên bảng trả lời 2 học sinh trả lời
Lớp nhận xét
Gv: đánh giá, cho điểm
3 Bài mới
Sau những thành tựu rực rỡ từ những nănm 70 của thế kỉ XX trỡ đi, chủ nghĩa xã hội ở Đông
Âu lâm vào khủng hoảng rồi sụp đổ:
Gv: nêu bài bập nhận thức: Quá trình ấy diễn ra nh thế nào?
Nguyên nhân từ đâu , bài học lịch sử?
1 Sự khủng hoảng và tan ra của liên bang Xô Viết
Gv: Dựa vào SGK em hãy nêu hoàn cảnh thế giới lúc
này có ảnh hởng đến Liên Lô? a Hoàn cảnh thế giới.- Năm 1973 cuộc khủng hoảng năng lợng
kéo dài sự khủng hoảng toàn diện của TG
Trang 7HS: Thảo luận Phân tích, đánh giá, bình luận
Gv: Trớc tình hình đó Đảng, nhà nớc Liên Xô đã làm
gì?
Gv: Cách mà nhà nớc Liên Xô cải tổ là gì?
HS: dựa vào sách giáo khoa trình bày
Gv: Đờng lối cải tổ ấy có đúng không? vì sao?
HS: Nhận định và kết luận rồi giải thích
- Nhân dân biểu tình đòi li khai
- Xã hội rối loạn, tình trạng quan liêu, háchdịch, cửu quyền
- Không tiến hành cải cách đổi mới
- 25-12-1991 Liên bang Xô Viết tan rã
Gv: Sự khủng hoảng và sụp đổ của Liên Xô kéo theo sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa trênthế giới mà trớc hết là ở Đông Âu
II Cuộc khủng hoảng và tan rã của chế độ xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu.
Gv: Đặc điểm chung của các nớc xã hội chủ
nghĩa ở Đông âu đầu những năm 80 của thế kỉ
XX là gì? các dẫn chúng
Gv: Sai lầm nghiêm trọng của các nớc xã hội chủ
nghĩa ở Đông Âu là gì?
Gv: Trong nớc là vậy, bên ngoài thế giới ra sao?
Gv: liên hệ âm mu của bọn đế quốc mà đứng đầu
là Đế quốc mỹ luôn tiên phong chống phá
và hậu quả nh thế nào?
Gv: Quá trình khủng hoảng diến ra nh thế nào?
1 Bối cảnh trong nớc.
- Khủng hoảng kinh tế chính trị gay gắt
- Dẫn chứng:
+++
- Chính phủ đàn áp nhân dân biểu tình, khôngcải cách kinh tế, đổi mới quản lý
Trang 8Gv: Đến đây em thấy thế nào? chủ nghĩa xã hội
đã sụp đổ hoàn toàn ở Đông Âu và phe xã hội
chủ nghĩa?
HS: Cho 3 nhóm thảo luận và gọi hs trình bày
-gv gợi ý và chốt lại
Gv: Những hậu quả nghiêm trọng ở trên là do
nhuyên nhân nào mang lại?
- Chậm cải cách, sửa đổi, cán bộ thái hoá
- Bên ngoài chống phá quyết liệt
4 Củng cố.
Gv: Nêu các ý quan trọng để học sinh nhớ kĩ
Những sai lầm quan trọng trong quá trình cải tổ ở Liên Xô từ sau những năm 70? Ngày thángnăm sụp đổ
Nguyên nhân sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu
5 Hớng dẫn.
- Từ nguyên nhân sụp đổ của xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và các nớc Đông Âu từ nữa sau nhữngnăm 70, em thử nêu lên một vài kinh nghiệm cho công cuộc đổi mới của nớc ta hiện nay? đề xuất ýtởng
- Đọc bài “Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trongPhong trào giải phóng dân tộc ở các nớc á - Phi - Mỹ la tinh” là:sau chiến tranh thế giới thứhai/
Ngày: 20/9/2009
Chơng II.
Các nớc á phi mỹ la tinh (Từ năm 1945 đến nay)
Tiết 4
Bài 3:
Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc
và sự tan rã của hệ thống thuộc địa
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
Quá trình phát triển của phong trào giải phóng dân tộc và sự tan rã của hệ thống thuộc địa ởChâu á Châu Phi và Châu Mỹ la tinh: những diễn biến chủ yếu, những thắng lợi to lớn và khó khăntrong công việc xây dựng đất nớc ở các nớc này
2 T tởng:
Thấy rõ cuộc đấu tranh anh dũng và gian khổ của nhân dân các nớc chống Đế quốc
Tăng cờng đoàn kết hữu nghị giữa các dân tộc chống kẻ thù chung
Nâng cao lòng tự hào dân tộc
3 Kỹ năng:
- Rèn luyện phơng pháp t duy, khái quát, tổng hợp …
Trang 9- Kỹ năng sử dụng bản đồ kinh tế, chính trị ở các Châu và thế giới
2 Bài cũ: Nguyên nhân dẫn đến sự tan rã của CNXH ở Liên Xô và Đông Âu?
3 Bài mới: Gv giới thiệu bài mới
I Giai đoạn từ 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỷ XX
- Gv treo bản đồ Châu á lên giới
thiệu phong trào giải phóng dân tộc ở
Châu á
- Thời cơ nào giúp cho một số nớc ở
Châu á nổi dậy cùng giành chính
quyền trong thời gian ngắn?
- Gv: Sau Đông Nam á, một số nớc ở
Nam á nh ấn Độ (46 – 50), Ai Cập
(1952) …Bắc phi nổi dậy
- Gv treo bản đồ Châu phi lên giới
thiệu phong trào giải phóng dân tộc ở
Châu Phi
- Nhấn mạnh sự kiện 1960
- Nh vậy phong trào giải phóng dân
tộc diễn ra sớm nhất ở khu vực nào?
(Đông Nam á)
- Cuối mục: Gọi 1 Hs lên xác định
các nớc đã giành đợc độc lập trên bản
đồ
* Châu á : Phát xít Nhật đầu hàng đồng minh các nớc
Châu á nhất tề nổi dậy giành chính quyền
- Tiêu biểu:
+ Inđô: 17-8-1945;
+ Việt Nam: 2-9-1945;
+ Lào: 12-10-1945;
Lan nhanh sang Nam á, Bắc Phi
- 1960: 17 nớc Châu Phi giành độc lập
- 1-1-1959: Cách mạng Cuba giành thắng lợi
Tới giữa những năm 60 của thế kỷ XX hệ thống thuộc
địa của CNĐQ cơ bản bị sụp đổ
II Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỷ XX
- Gv treo bản đồ Châu Phi lên giới
thiệu phong trào giải phóng dân tộc ở
+ Môzămbích: 6-1975;
+ Ghinê Bitxao: 9-1974
hệ thống thuộc địa của Tây Ban Nha bị tan rã
III Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến giữa những năm 90 của Thế kỷ XX
Hs: Đọc và nghiêm cứu SGK
Gv: Nhiệm vụ trọng tâm của giai
đoạn ngày là gì?
Gv: Em hiểu gì về chế độ phân biệt
chủng tộc? (phân biệt da đen, đa ra 70
đạo luật tàn tệ đối với da đen)
1 Nhiệm vụ trọng tâm
- Đấu tranh chống phân biệt chủng tộc ở 3 nớc Nam ChâuPhi của các dân tộc gia đen chống lại sự phân biệt, kì thị hàkhắc của ngời da trắng
Trang 10Gv: Qúa trình và kết quả của cuộc
1 Nguyên nhân dẫn tới sự sụp đổ của hệ thống thuộc địa của CNĐQ?
2 Hãy nêu các giai đoạn phát triển của phong trào giải phóng dân tộc từ sau 1945?
Hớng dẫn.
Thống kê phong trào giải phóng dân tộc sau năm 1945 theo bảng sau
Trang 11Sự ra đời của nớc Cộng hòa nhân dân Trung Hoa
Các giai đoạn phát triển của nớc CHND Trung Hoa từ 1945 đến nay
2 Bài cũ: Nêu các giai đoạn phát triển của ptgpdt từ 1945 những năm 60 cử thế kỉ XX
3 Bài mới: Gv giới thiệu bài mới, trọng tâm bài
I Tình hình chung của Châu á
Gv: treo bản đồ Châu á lên và giới
thiệu một số nét khái quát về Châu
b Sau chiến tranh:
* Phong trào gpdt phát triển rộng khắp, nhiều nớc đãgiành đợc độc lập
* Gần suốt nửa sau thế kỷ XX diễn ra nhiều cuộc chiếntranh xâm lợc, vùng Trung Đông luôn biến động, căngthẳng, xung đột…
* Hiện nay, nhiều nớc phát triển mạnh trở thành các ờng quốc kinh tế: Hàn Quốc, Xingapo, Nhật Bản, TrungQuốc, ấn Độ… “Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trongThế kỷ 21 sẽ là thế kỷ của Châu á” là:
c-II Trung Quốc
- Hs thảo luận nêu đợc một số nớc mạnh
- Gv giới thiệu khái quát về Trung
Quốc, và cuộc nội chiến 1946 – 1949
- ýnghĩa: lịch sử của sự ra đời nớc
CHND Trung Hoa (giới thiệu H5) (kết
- Gv thông tin về kế hoạch xây dựng 2 10 năm xây dựng chế độ mới (49-59)
Trang 12CNXH ở Trung Quốc
- Gv viết bảng 2 sự kiện: 1950 –
1953 ; 1953 – 1957…
- Gọi Hs lên điền nội dung vào
- Gọi Hs đọc đoạn in nghiêng
- Vì sao Trung Quốc đạt đợc những
thành tửu trên? (Nhân dân lao động
quên mình + Liên Xô giúp)
* Kinh tế: 1950-1953 khôi phục kinh tế và cải cách
ruộng đất; 1953-1957 hoàn thành kế hoạch 5 năm lầnthứ nhất Sản lợng công nghiệp tăng 140%, sản lợngnông nghiệp tăng 25%, xây dựng 246 công trình
* Chính trị: chính sách đối ngoại tích cực thúc đẩy ptcm
thế giới
- Gv thông tin hoàn cảnh Trung Quốc
sau 1959?
- Tại sao “Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trongBa ngọn cờ hồng” là: lại làm cho
tình trạng đất nớc hỗn loạn, kinh tế điêu
đứng?
- Hs thảo luận nhóm – Gv phân tích
- Gv thông tin thêm về bản chất của Đại
cách mạng vô sản văn hóa cho Hs rõ
- Đại CMVS đúng đắn hay sai lầm? Vì
sao? Hậu quả của nó?
3 Đất nớc trong thời kỳ biến động (59-78)
- Từ 1959:TQ lâm vào tình trạng biến động kéo dài, ờng lối “Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trongBa ngọn cờ hồng” là: kinh tế giảm sút, đời sốngnhân dân điêu đứng nội bộ Đảng bất đồng về đờnglối xảy ra Đại CMVS văn hóa đất nớc càng khủnghoảng nghiêm trọng
- Thành tựu: Bảng số liệu theo SGK
- Tổng GDP tăng hàng năm: 9,6%, đứng thứ 7 thế giới
- Giá trị xuất khẩu đạt 20,6 tỉ USD, gấp 15 lần năm 1978
- Đầu t nớc ngoài: 521 tỉ USD (145 nghìn doanh nghiệp)
- Thu nhập đầu ngời: Nông thôn 2090,1; Thành phố:5160,3 NDT
* Chính trị: Bình thờng hóa… thu hồi Hồng Công, MaCao
Trang 13Ngày: 29/09/2009Tiết 6
II Thiết bị và phơng tiện dạy học.
- Sách giáo khoa lịch sử 9, tranh ảnh có liên quan
- Bản đồ thế giới, bản đồ các nớc Đông Nam á
III Tiến trình.
1 ổn định.
2 Bài củ.
Sơ lợc các giai đoạn phát triển của cách mạng Trung Quốc?
3 Giới thiệu bài.
Treo bản đồ giải phóng dân tộc giới thiệu về Châu á, Đông Nam á: Gọi học sinh đọc đoạngiới thiệu trong SGK và hỏi
Lời giới thiệu ấy định hớng cho em những kiến thức nào?
Gv? Bằng kiến thức địa lý, văn hoá, xã hội
và nội dung SGK em hãy nói những hiểu
biết của em về khu vực ĐNA trên bản đồ?
- Phí Bắc giáp TQ- phía Tây giáp ấn Độ
Gv thuyết trình:
Đặc điểm tự nhiên ấy đã hấp dẫn bọn đế
quốc rất sớm trớc năm 1945 hầu hết là
thuộc địa của chủ nghĩa Đế quốc
Gv? Sau năm 1945 có gì thay đổi?
2 Truyền thống lịch sử
Hs nhận thức sự thay đổi:
- Trớc 1945: thuộc địa (trừ Xiêm)
- Sau 1945: nhanh chóng nổi dậy khởi nghĩa giànhchính quyền
Trang 14Gv? Qua lợc đồ em hãy nêu diễn biến phong
trào?
1 h/s dựa vào lợc đồ vừa chỉ vừa nói
Gv? Vậy phong trào diễn ra nhanh chóng,
sổi nổi, mạnh mẽ nh thế nào? em hãy chứng
minh?
Gv? Sau năm 1945, cách mạng ở Đông Nam
á đã trải qua hai giai đoạn:
Đặc điểm giai đoạn này?
Gv giải thích “Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trongChiến tranh lạnh” là:
Gv? Nét nổi bật trong chiến tranh lạnh là gì?
Gv? Hậu quả của chính sách can thiệp Mỹ?
Tình hình ở Việt Nam?
+ 17-08-1945: In đô
+ 19-08-1945: Việt Nam+ 12-10-1945: Lào
* Từ năm 1945- giữa những năm 50 của TK XX
- Đế quốc xâm lợc trở lại
- Nhân dân đấu tranh:
+ Phi-lip-pin: 7-1946+ Mi-an-ma: 1-1948+ Ma-lai-xi-a: 8-1957
* Trong “Thành tựu nỗi bật có ý nghĩa lớn lao của Liên Xô trongChiến tranh lạnh” là:
- Mỹ can thiệp quân sự, gây chiến tranh
+ Thành lập SEATO+ Gây chiến tranh xâm lợc VN-L-CPC
- Việt Nam: k/c chống Pháp, chống Mỹ
Gv: Chính trong giai đoạn này, 1 sự kiện lịch sử trọng đại có ý nghĩa toàn khu vực là sự ra đời của tổ chức ASEAN Em hiểu gì về tổ chức ASEAN ?
Cho cả lớp tự đọc phần đầu
- Nguyên nhân ra đời của tổ chức Asean
- Gv thông tin thời gian thành lập
- Mục tiêu hoạt động?
- Gv giới thiệu H10
- Từ 1967 đến 1976 Asean có những hoạt
động nào nổi bật? Hs thảo luận rút ra:
- Từ 1976 mối quan hệ giữa các nớc Đông
Dơng và Asean ntn?
- Hs trả lời – Gv chốt (cải thiện rõ rệt, các
nớc bắt đầu thiết lập mối quan hệ ngoại
giao…)
- Tác dụng của sự ra đời và sự hoạt động
của Asean đối với các nớc tham gia tổ chức?
- Gv treo bảng phụ (phần in nhỏ) cho Hs
- Hạn chế ảnh hởng của các cờng quốc bên ngoài
- 8-8-1967: 5 nớc…thành lập hiệp hội của các nớc
ĐNA (Asean)
b Mục tiêu : Phát triển KT – XH thông qua nỗ lực
hợp tác chung, duy trì hòa bình, ổn định khu vực
Asean (do sự biến động của TG sau chiến
tranh lạnh, giải quyết vấn đề Cămpuchia)
- Gv viết mốc thời gian gọi Hs điền nên nớc
gia nhập vào
- Từ 1984 đến nay Asean tiếp tục có những
hoạt động nào nổi bật? Tác dụng?
1, ý nghĩa sự ra đời nớc CHND Trung Hoa?
2, Quá trình gia nhập của các nớc Đông Nam á vào tổ chức Asean?