Vai trò của quan hệ sản xuất đối với sự phát triển của lực lượng sản xuất và vấn đề phân phối thu nhập ở nước ta hiện nay. II. Nội dung thảo luận 1. Lực lượng sản xuất 1.1. Khái niệm Khái niệm LLSX dùng để chỉ tổng thể các yếu tố cấu thành nội dung vật chất, kỹ thuật, công nghệ,... của quá trình sản xuất, tạo thành năng lực thực tiễn cải biến giới tự nhiên của con người. Với ý nghĩa như vậy, LLSX cũng đóng vai trò phản ánh căn bản trình độ chinh phục giới tự nhiên của con người. Tóm lại, LLSX là sự kết hợp giữa người lao động với tư liệu sản xuất tạo ra sức sản xuất và năng lực thực tiễn của con người trong quá trình sản xuất 1.2. Yếu tố tạo thành Gồm hai yếu tố: tư liệu sản xuất và người lao động Tư liệu sản xuất: + Gồm đối tượng lao động (sắt, thép, vải…), công cụ lao động (cày, cuốc…) + Ví dụ: Dùng vải để may quần áo, thì vải là đối tượng lao động, máy may là công cụ lao động + Trong đó, công cụ lao động giữ vai trò quyết định đến năng suất lao động + Ví dụ: Ngày xưa, người nông dân cày ruộng bằng sức động vật. Bây giờ, khi công nghệ, khoa học kĩ thuật ngày càng tiến bộ, họ sử dụng máy cày, máy gặt,… khiến cho việc làm ruộng trở nên nhẹ nhàng và tốn ít thời gian hơn
Trang 1Vai trò của QHSX đối với sự phát triển của LLSX và vấn đề phân phối thu nhập nước ta hiện nay
Chủ đề:
Trang 2MEMBERS OF GROUP
Trang 5Lực lượng sản xuất là gì ?
Trang 7Lực lượng sản xuất
Dùng để chỉ tổng thể các yếu tố cấu thành nội dung vật chất,
kỹ thuật, công nghệ, của quá trình sản xuất, tạo thành năng lực thực tiễn cải biến giới tự nhiên của con người
Đóng vai trò phản ánh căn bản trình độ chinh phục giới
tự nhiên của con người.
Trang 81 Lực lượng sản xuất
Lực lượng sản xuất là sự kết hợp giữa người lao động với
tư liệu sản xuất tạo ra sức sản xuất và năng lực thực tiễn của con người trong quá trình sản xuất
Khái niệm
Trang 9Yếu tố
tạo thành
Tư liệu sản xuất
Người lao động
Trang 101.Lực lượng sản xuất
Yếu tố
tạo thành
Tư liệu sản xuất
• Gồm đối tượng lao động (sắt, thép, vải ), công cụ lao động (cày, cuốc, máy móc )
• Trong đó, công cụ lao động giữ vai trò quyết định đến năng suất lao động
Trang 11Yếu tố
tạo thành
Tư liệu sản xuất Người lao động
Trong hai yếu tố nói trên, người lao động là nhân tố quan trọng nhất
Trang 122 Quan hệ sản xuất
Kết cấu
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Là tổng hợp các quan hệ kinh tế giữa người với người trong quá trình sản xuất vật chất
Quan hệ phân phối sản xuất sản phẩm
Khái niệm
Quan hệ tổ chức, quản lý sản xuất
QHSX
Trang 13quá trình tổ chức điều hành, hiệu quả của sản xuất, vì vậy có thể thúc đấy hoặc kìm hãm sản xuất
tâm của QHSX.
Giữ vai trò chi phối đối với các quan hệ tổ chức, quản lý sản xuất, quan hệ phân phối sản phẩm và các quan hệ xã hội khác Quan hệ tổ chức, quản lý sản xuất
Kết cấu
Quan hệ phân phối sản xuất sản phẩm
Bị chi phối bởi quan hệ
sở hữu tư liệu sản xuất,
và quan hệ tổ chức, quản
lý sản xuất Tác động trực tiếp đến lợi ích của người lao động, nên có thể thúc đẩy hoặc kìm hãm hiệu quả sản xuất
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Trang 14Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất:
● Là hai mặt của phương thức sản xuất
● Tồn tại không tách rời nhau
● Tác động qua lại lẫn nhau một cách biện chứng
Trang 15• Vai trò quyết định của LLSX đối với sự hình thành và biến đổi của quan hệ sản xuất
• Vai trò của QHSX đối với sự phát triển LLSX
Trang 164.1 Vai trò quyết định của LLSX đối với QHSX
Nguyên nhân
Trong quá trình sản xuất
● LLSX là nội dung vật chất, có tính năng động, cách mạng và thường xuyên phát
Trang 17Nguyên nhân:
QHSX là hình thức xã hội của quá trình sản xuất, có tính độc lập tương đối và ổn định
về bản chất
Trang 184.2 Vai trò của QHSX đối với sự phát triển của LLSX
Nội dung:
⮚ QHSX quy định mục đích, cách thức sản xuất và cách thức phân phối những lợi
ích từ quá trình sản xuất
⮚ QHSX có vai trò hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của LLSX
Trực tiếp tác động tới thái độ của người lao động, tới năng suất, chất lượng, hiệu quả của quá trình sản xuất, hoạt động cải tiến công cụ, ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất
Trang 19• Nền sản xuất phát triển đúng hướng
• Quy mô sản xuất được mở rộng
• Những thành tựu khoa học công nghệ được áp dụng nhanh chóng vào sản xuất
• Người lao động nhiệt tình hăng hái sản xuất, năng suất lao động cao
• Lợi ích của người lao động được đảm bảo
Thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển.
Trang 20⮚ Khi quan hệ sản xuất không phù hợp với lực lượng sản xuất:
• QHSX “đi sau” hoặc “vượt trước” trình độ phát triển của LLSX
• QHSX lạc hậu hoặc tiến bộ một cách giả tạo
• QHSX thiếu đồng bộ
• Khi mâu thuẫn giữa hai đối tượng gay gắt, đòi hỏi phải giải quyết nhưng con
người hoặc không phát hiện được, hoặc được phát hiện nhưng không giải quyết, giải quyết một cách sai lầm, chủ quan,…
Kìm hãm, cản trở lực lượng sản xuất phát triển, kéo theo hiệu năng suy giảm, xuất hiện các hiện tượng bất công trong xã hội và thậm chí trở thành nhân tố phá hoại lực lượng sản xuất.
QHSX có vai trò hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của LLSX
Trang 21⮚ QHSX quy định mục đích, cách thức sản xuất và cách thức phân phối những lợi ích từ
quá trình sản xuất
⮚ QHSX có vai trò hoặc thúc đẩy hoặc kìm hãm sự phát triển của LLSX
⮚ Trạng thái phù hợp giữa QHSX và LLSX sẽ không đứng yên một chỗ mà sẽ dần biến
đổi đến trạng thái mâu thuẫn
⮚ Con người giữ vai trò chủ thể nhận thức giải quyết mâu thuẫn, thiết lập sự phù hợp
Khi đó LLSX sẽ phát triển lên một trạng thái mới với tính chất
xã hội cao hơn
Trang 22Quy luật QHSX phù hợp với trình độ phát triển của LLSX là quy luật cơ bản, tất yếu của mọi nền kinh tế, là cơ sở để giải thích mọi sự biến đổi phát triển của các hiện tượng xã hội Việc nhận thức đúng đắn và vận dụng một cách sáng tạo quy luật này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nước đi lên Chủ nghĩa xã hội
bỏ qua chế độ Tư bản chủ nghĩa, từ đó đưa ra những chủ trương, đường lối, chính sách phù hợp
Kết luận
Trang 245.Vấn đề phân phối thu nhập nước ta hiện nay.
Phân phối thu nhập là gì?
Trang 25xuất.
Trang 26Vậy hiện nay vấn đề phân phối thu nhập nước ta như thế nào, có những thành tựu và khó khăn nào?
Trang 28✔ Thành tựu
• Thu nhập bình quân đầu người ngày càng nâng cao trong những năm qua
•Chính sách chi tiêu của chính phủ cho giáo dục, y tế, công cộng… ngày càng được quan tâm hơn
•Nhiều chính sách cho người lao động được chú trọng hơn
•Quan hệ phân phối thu nhập thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đất nước
•Tạo động lực cho người lao động sản xuất, làm việc ngày càng nhiều nhằm phục vụ cho lợi ích bản thân, doanh nghiệp và toàn xã hội
Trang 29Chênh lệch giữa hai nhóm thu nhập giai đoạn 2016-2020
Theo Tổng cục thống kê Việt Nam
• Phân phối thu nhập nước ta còn có sự
chênh lệch lớn giữa các tầng lớp dân cư
trong xã hội, giữa các vùng miền với
nhau
• Tình trạng tham ô, lãng phí vẫn còn khá
phổ biến trong xã hội
• Nhiều dự án đầu tư của chính phủ vẫn
đang bị bất cập
Trang 30Giải
pháp
khắc
phục
Điều chỉnh lại chiến lược đầu tư giữa các vùng miền
Thắt chặt khâu quản lý, rà soát chính xác các đối tượng chính sách ngay từ cấp cơ sở để các đối tượng được hỗ trợ kịp thời
Từ đầu năm 2020 tới nay, do tình hình dịch COVID, các công tác quản lý hoạt động kinh tế số (thương mại điện tử, dịch vụ điện tử, truyền thông đa phương tiện…) cần được đẩy mạnh
Khơi dậy và phát huy những nét văn hóa và đức tính tốt đẹp tiềm ẩn trong con người Việt, tinh thần tương thân tương ái, lòng trắc ẩn, tinh thần vì tổ quốc,