Đề cương lịch sử đảng

Đề cương ôn tập lịch sử đảng 1. Chính sách thống trị và khai thác thuộc địa của thực dân pháp đối với nước ta? Hậu quả? 191858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta Trước hành động của pháp, triều đình nhà Nguyễn từng bước thỏa hiệp, với Hiệp ước Hác măng và Pa tơ nốt đã đầu hàng hoàn toàn td Pháp => Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp Từ năm 1897, thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc địa + Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (18971914) + Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai (19191929) Mưu đồ: + Nhằm biến việt Nam nói riêng và Đông Dương nói chung thành thuộc địa kiểu mới của Pháp + Ra sức vơ vét tài nguyên, bóc lột sức lao động rẻ mạt của người bản xứ cùng nhiều hình thức thuế khóa nặng nề. Chính sách của thực dân Pháp: Về Văn hóa xã hội: + Thực dân Pháp thực hiện chính sách ‘ngu dân’ + Chúng dùng rượu bia hoặc thuốc phiện làm suy yếu nòi giống, bạc nhược về trí tuệ qua đó thủ tiêu ý chí đấu tranh của nhân dân ta + Lập nhà tù nhiều hơn trường học + Ngăn chặn sự ảnh hưởng của văn hóa tiến bộ vào Việt Nam Về chính trị: + Thực hiện chuyên chế về chính trị với bộ máy đàn áp nặng nề + Dùng chinh sách cai trị trực tiếp, duy trì bộ máy chính quyền phong kiến từ trung ương đến địa phương làm tay sai đắc lực cho chúng. + Thực hiện chính sách chia để trị, chúng chia đất nước ta thanh 3 kì: Bắc Kì, Trung kì, Nam kì với chế độ chinh trị khác nhau nhằm chia cắt nước ta, phá vỡ kối đại đoàn kết toàn dân tộc việt nam + Thủ tiêu mọi quyền dân chủ của nhân dân Việt

ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ ĐẢNG

1 Chính sách thống trị và khai thác thuộc địa của thực dân pháp đối với nước ta? Hậu quả?

- 1/9/1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta

- Trước hành động của pháp, triều đình nhà Nguyễn từng bước thỏa hiệp, với Hiệp ước Hác măng và Pa tơ nốt đã đầu hàng hoàn toàn td Pháp

=> Việt Nam trở thành thuộc địa của Pháp

- Từ năm 1897, thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc địa

+ Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897-1914)

+ Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai (1919-1929)

- Mưu đồ:

+ Nhằm biến việt Nam nói riêng và Đông Dương nói chung thành thuộc địa kiểu mới của Pháp

+ Ra sức vơ vét tài nguyên, bóc lột sức lao động rẻ mạt của người bản xứ cùng nhiều hình thức thuế khóa nặng nề

* Chính sách của thực dân Pháp:

- Về Văn hóa- xã hội:

+ Thực dân Pháp thực hiện chính sách ‘ngu dân’

+ Chúng dùng rượu bia hoặc thuốc phiện làm suy yếu nòi giống, bạc nhược về trí tuệ qua đó thủ tiêu ý chí đấu tranh của nhân dân ta

+ Lập nhà tù nhiều hơn trường học

+ Ngăn chặn sự ảnh hưởng của văn hóa tiến bộ vào Việt Nam

- Về chính trị:

+ Thực hiện chuyên chế về chính trị với bộ máy đàn áp nặng nề

+ Dùng chinh sách cai trị trực tiếp, duy trì bộ máy chính quyền phong kiến từ trung ương đến địa phương làm tay sai đắc lực cho chúng

+ Thực hiện chính sách chia để trị, chúng chia đất nước ta thanh 3 kì: Bắc Kì, Trung kì, Nam kì với chế độ chinh trị khác nhau nhằm chia cắt nước ta, phá vỡ kối đại đoàn kết toàn dân tộc việt nam

+ Thủ tiêu mọi quyền dân chủ của nhân dân Việt Nam, đàn áp các phong trào yêu nước

- Về kinh tế:

+ Thực dân pháp thực hiện chính sách kinh tế thực dân phản động và bảo thủ nhằm biến nước ta thành thị trường tiêu thụ đặc biệt và cung cấp nguyên liệu

+ Thực hiện chính sách độc quyền kinh tế trên tất cả các nghành: Nông nhiệp, công nghiệp, thương nghiệp

+ Đặt ra nhiều thứ thuế vô lý ( Thuế thân, thuế muối,…)

+ Duy trì phương thức sản xuất lạc hậu nhằm mục đính bóc lột tối đa kìm hãm nền kinh tế nước ta trong vòng lạc hậu

* Hậu quả:

- Với kinh tế;

+ Kinh tế suy kiệt kém phát triển

+ Biến đổi tính chất nền kinh tế: KT tư bản + Tính chất phong kiến

- Với xã hội:

+ Biến đổi tính chất xã hội: XH thuộc địa nửa phong kiến

+ Phân hóa giai cấp trong xã hội: xã hội xuất hiện các gia cấp mới ngoài các gc cơ bản

là nông dân, địa chủ phong kiến xã hội còn xuất hiện giai cấp công nhân, gc tư sản gc tiểu tư sản:

Giai cấp nông dân: Là lực lượng hùng hậu có tinh thần kiên cường bất khuất cho nền

độc lập tự do của dân tộc và khao khát gianh lại ruộng đất cho dân cày

Giai cấp công nhân VN: là lực lượng hình thành gắn liền với cuộc khai thác thuộc địa

có đặc điểm của gia cấp công nhân quốc tế, là giai cấp lanh đạo CM

Giai cấp tư sản VN: Có tinh thần yêu nước dân tộc nhưng không có khả năng tập hợp

các gia tầng để tiến hành cách mạng

Tầng lớp tiểu tư sản: Bị đế quốc tư bản chèn ép có tinh thần yêu nước dân tộc rất

nhạy cảm với chinh trị và thời cuộc

+ Nảy sinh các mâu thuẫn xã hội ngoài mâu thuẫn cơ bản đã tồn tại là mâu thuẫn giai cấp XH còn nảy sinh thêm mẫu thuẫn mới đó là mâu thuẫn giữa nhân dân ta và đế quốc Pháp xâm lược, đây là mâu thuẫn dân tộc cần phải được giải quyết trước để đem lại độc lập dân tộc, tự do cho đất nước

2 Các phong trào yêu nước cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX?

* Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến:

- Phong trào Cần Vương (1885-1896): Do vua Hàm Nghi và thượng thư Tôn Thất Thuyết lanh đạo

+ Tiêu biểu là cuộc khởi nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng lãnh đạo

+ 13/7/1885, vua Hàm Nghi xuống chiếu Cần Vương

+ Phong trào Cần Vương phát triển và lan rộng ra khắp các địa phương ở Bắc Kỳ, trung kỳ, nam kỳ

+ 1/11/1888, vua Hàm Nghi bị bắt phong trào cần vương vẫn tiếp tục phát triển đến năm 1896

- Cuộc khởi nghĩa của nông dân Yên Thế (1884-1913): do Hoàng Hoa Thám lãnh đạo: + Cuộc khởi nghĩa bắt đầu từ năm 1884, nghĩa quân Yên Thế đã đánh thắng địch tại nhiều trận và gây cho địch nhiều khó khăn, tổn thất

+ Cuộc đấu tranh kéo dài đến năm 1913 rồi bị đàn áp

+ Cuộc khởi nghĩa mang nặng cốt cách phong kiến

- Trong giai đoạn chiến tranh thế giới thứ nhất (1914-1918) các cuộc đấu tranh vẫn tiếp tục diễn ra nhưng đều bị thực dân Pháp đàn áp

=> Như vậy mặc dù nhân dân ta đã anh dũng đấu tranh đánh địch nhưng đều bị địch đàn áp Sự thất bại này đã cho thấy giai cấp phong kiến và hệ tư tưởng phong kiến không đủ điều kiện để lãnh đạo cách mạng hoàn thanh sứ mệnh đem lại độc lập dân tộc

* Phong trào đấu tranh theo khuynh hướng dân chủ tư sản:

- Trong chiến tranh thế giới thứ nhất:

+ Xu hướng bạo động:

Phong trào Đông Du: Do Phan Bội Châu lãnh đạo và khởi xướng Hạn chế của ông là dựa vào Nhật để chống Pháp chẳng khác nào “ Đuổi hổ cửa trước rước beo cửa sau” Việt Nam quốc dân đảng( 1912): Cách mạng Tân Hợi bùng nổ, học thuyết Tam dân của Tôn Trung Sơn ảnh hưởng sâu sắc đến tư tưởng của Phan Bội Châu Ông đã chuyển xang tư tưởng dân chủ tư sản và lập Việt Nam quang phục hội (5/1912) để đánh pháp

+ Xu hướng cải cách:

Phong trào Duy tân: Do Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng và Trần Quý Cáp lãnh đạo Phong trào đã giương cao ngọn cờ dân chủ và cải cách văn hóa xã hội, dựa vào pháp để chống chính quyền, thực hiện các biện pháp để yêu cầu Pháp cho phép thực hiện các cải cách dân chủ, chẳng khác nào “ xin giặc rủ lòng thương”

Phong trao Đông kinh nghĩa thục: Do lương Văn Can, Nguyễn quyền lãnh đạo Phong trao diễn ra sôi nổi dưới nhiều hình thức tuyên truyền văn hóa, bài trừ tệ nạn xã hội và tuyên truyền học chữ quốc ngữ

- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất (1918-1930)

+ Phong trào quốc gia cải lương của tầng lớp tiểu tư sản thành thị và địa chủ lớp trên:

1919, phong trao tẩy chay Hoa Kiều, bài trừ hàng ngoại trấn hưng hàng nội, nêu cao khẩu hiệu “ Người Việt Nam dùng hàng Việt Nam”

1923, Phong trào chống độc quyền xuất khẩu gạo ở cảng Sài Gòn để đánh Pháp

Phong trào đấu tranh chống độc quyền nước mắm ( 1916-1920)

Phong trào đấu tranh đòi mở rộng các quyền tự do dân chủ, tham gia các hoạt động chính trị Tiêu biểu là Đảng lập hiến của Bùi Quang Ciêu

+ Phong chào dân tộc dân chủ công khai:

Các tầng lớp tiểu tư sản khác hoạt động trong các tổ chức như Tâm tâm xã(1923), VN nghĩa đoan(1925), hội phục việt(1925), Đảng thanh niên(926)

Họ tiến hành sản xuất hàng loạt các tờ báo như chuông rè, l’annam, an nam trẻ, và ra đời nhiều nhà xuất bản lớn: Nam đồng thư xã, cường học thư xã

- Phong trào cách mạng quốc gia theo khuynh hướng tư sản

+ Gắn liền với hoạt động của Việt Nam quốc dân đảng

+ Thành lập vào ngày 25/12/1927 Tiền thân là Nam đồng thư xã

+ Lãnh tụ: Nguyễn Thái học, Phạm Tuấn Tài

+ Thành phần tham gia: công nhân, hào lí, địa chủ, binh lính trong quân đội

+ Tư tưởng chính: Đánh đuổi thực dân Pháp, đánh đổ ngôi vua và thành lập chính quyền của nước Việt Nam

+ Địa bàn: Đồng bằng, trung du miền núi Bắc Bộ

+ Tiến hành các cuộc ám sát nhưng bị Pháp đàn áp

+ Tổ chức cuộc khởi nghĩa Yên bái (9/2/1930) Nhưng bị thực dân Pháp nhanh chóng đàn áp Phong trào đã chấm dứt vai trò của giai cấp tư sản

=> Các cuộc phong trào đều đem lại tinh thần đấu tranh bất khuất của nhân dân nhưng

đã chỉ rõ giai cấp phong kiến và hệ tư tưởng vô sản không hoàn thành được sứ mệnh lịch sử giao phó

* Nguyên nhân:

- Chưa có đường lối cách mạng đúng đắn

- Thiếu một phương pháp đấu tranh đúng đắn

- Hệ thống tổ chức còn thiếu chặt chẽ

- Thiếu một lực lượng cách mạng: Chưa tập hợp được toàn bộ các giai cấp tầng lớp trong xã hội đặc biệt là hai lực lượng xã hội: công nhân nông dân

- Địa vị kinh tế chính trị yếu kém

- Thiếu lực lượng lãnh đạo cách mạng

=> Sự thất bại của các phong trào yêu nước chống pháp Cuối tk XIX đầu thế kỷ XX đã cho thấy con đường cứu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản đã bế tắc Cách mạng Việt Nam rơi vào tình trạng khủng hoảng về đường lối lanh đạo cách mạng như trong đêm tối không biết đường ra

Câu 3: Hội nghị thanh lập Đảng và nội dung cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng?

*Hội nghị thành lập đảng:

- Cuối những năm 1929, các nhà yêu nước VN ở Đông Dương đã nhận thức sự cần thiết và cấp bách để thành lập môt Đảng cộng sản và chấp dứt sự khủng hoảng của các

tổ chức cộng sản ở Việt Nam

- 24/10/1929, Quuốc tế cộng sản gửi những người yêu nước ở Đông Dương văn bản về việc thanh lập đảng cộng sản và yêu cầu những người Đông Dương phải khắc phục được sự chia rẽ của các tổ chức cộng sản ở ĐD và thành lập đảng của giai cấp vô sản

- Nhận thấy sự chia rẽ của các tổ chức cộng sản ở Đ D, NAQ rời Xiêm về trung Quốc Người chủ trì hội nghị thanh lập Đảng:

+ Thời gian: Từ ngày 6/1 đến ngày 7/2/1930 tại Hương Cảng, Trung Quốc

+ Thành phần: 1 đại biểu của Quốc tế cộng sản, 2 đại biểu của Dd cộng sản đảng, 2 đại biểu của An nam cộng sản đảng

- Nội dung của hội nghị:

1 Bỏ qua mọi thanh kiến xung đột, thanh lập và hợp tác các tổ chức cộng sản ở VN

2 Định tên đảnh là đảng là DCSVN

3 Soạn thảo cương lĩnh và điều lệ sơ lược của Đảng

4 Định hướng con đường thống nhất đất nước

5 Lập ra cơ quan trung ương lâm thời gồm 9 đại biểu trong đó có 2 thành viên của tổ cức cộng sản Trung Quốc ở Đông Dương

- Hội nghị đã hoàn chỉnh và thông qua các văn kiện của Đảng: Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt, chương trinh tóm tắt và điều lệ vắn tắt của DCSVN

- Hội nghị quyết định phương hướng, kế hoạch hợp nhất các tổ chức các tổ chức cộng sản và tổ chức xuất bản các tờ báo, tạo chí của DCSVN

- 24/2/1930, theo yêu cầu của Đông dương cộng sản liên đoàn, BCH trung ương Đảng

đã họp và ra quyết định đưa Đông dương cộng sản liên đoàn vào Đảng cộng sản VN

- Nhưn vậy tính đến ngày 24/2/1930 Đảng cộng sản việt nam đã hoàn thành được việc hợp nhất các tổ chức cộng sản

* Chương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng:

Tại hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản do Nguyễn Ái Quốc chủ trì hội nghị đã thông qua cương lĩnh chính trị Đây là cương lĩnh chính trị đầu tiên của DCSVN Nội dung cương lĩnh bao gồm 5 nội dung chinh sau:

- Phương hướng chiến lược của cách mạng VN: Tư sản dân quyền và thổ địa cách

mạng để tiến tới xã hội cộng sản

+ Để thực hiện phương hướng chiến lược này, Đảng ta phải thực hiện các cuộc vân động:

1 Hoàn thành gải phóng dân tộc và giải quyết vấn đề ruộng đất cho nhân dân

2 Đi tới xã hội cộng sản

=> Hai nhiệm vụ này có mối quan hệ mật thiết với nhau, cuộc vận động trước thành cộng tạo thuận lợi cho cuộc vận động sau giành thắng lợi Như vậy, giữa giai đoạn cách mạng này: Giải phóng dân tộc và xây dựng XHCN không có bức tường ngăn cách

- Nhiệm vụ cách mạng: tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng:

+ Về chính trị: Đấu tranh chống lại sự xâm lược của thực dân pháp và bọn tay sai làm cho nước Việt Nam hoàn toàn độc lập, lập ra chính phủ công nông binh và tổ chức quân đội công nông

+ Về kinh tế:

Tịch thu sản nghiệp lớp của đế quốc thực dân cho chính phủ công nông binh quản lí: Nhà trẻ, bệnh viện, trạm xá

Tịch thi ruộng đất của địa chủ làm của riêng chia cho dân cày nghèo, mở mang công nghiệp nông nghiệp, thực hiện ngày làm 8 giờ, giảm tô giảm thuế

+ Về văn hóa: Dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ thông văn hóa công nông binh

- Về lực lượng cách mạng: Cương lĩnh đã chủ trương đoàn kết các lực lượng cách

mạng, các giai cấp tiến bộ và các cá nhân yêu nước:

+ Đảng phải thu phục được đại bộ phận dân cày, phải dựa vào hạng bộ phận dân cày để thực hiện thổ địa cách mang và chống đế quốc và phong kiến tay sai

+ Phải tập hợp được lực lượng thợ thuyền, dân cày (Công hội, hợp tác xã) làm cho họ không đứng dưới quyền và chịu ảnh hưởng của tư bản quốc gia

+ Phải có sự liên kết giữa các giai cấp tiểu tư sản, trung nông, tư sản dân tộc và thanh niên Tân Việt… để lôi kéo họ về phía vô sản giai cấp

+ Đối với phú nông, Trung tiểu địa chủ, cường hào và tư bản An Nam chưa thấy bộ mặt phản cách mạng của họ phải lợi dụng ít nhiều để trung lập họ Đối với lực lượng lộ

rõ bộ mặt phản cách mạng (Đảng lập hiến…) thì phải đánh bại chúng

- Về lãnh đạo cách mạng:

+ Giai cấp công nhân là giai cấp lãnh đạo của DCSVN

+ Đảng là đội tiên phong vủa giai cấp công nhân, đảng phải tập hợp được lực lượng giai cấp mình và làm cho giai cấp mình lãnh đạo được quần chúng Trong sự hợp tác với các giai cấp khác phải cẩn thận không khi nào nhượng bộ một chút lợi ích nào để dẫn tới thỏa hiệp

- MQH giữa cách mạng vn và cmtg: Cách mạng VN là một bộ phận của cách mạng thế

giới vì vậy phải luôn liên hệ với cách mạng thế giới đặc biệt là cách mạng vô sản Pháp

*Nhận xét:

- Đây là cương lĩnh xác định rõ nôi dung của cách mạng việt nam

- Phản ánh xu thế của cách mạng Việt Nam, giải quyết được vấn đề đường lối và giai cấp lanh đạo cách mạng, giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc tập hợp các lực lượng cách mạng để giành thắng lợi

- Cương lĩnh đã đánh dấu bước phát triển về chất lượng của cách mạng Việt Nam chứng tỏ gia cấp công nhân và Đảng cộng sản VN đủ sức lãnh đạo cách mạng và đi đên thắng lợi

*Những điểm tiến bộ của Cương linh chinh trị:

- Đây là cương linh cách mạng giải phóng dân tộc của DCSVN

- Nội dung cương lĩnh đã phân tich thấu đáo mâu thuẫn cơ bản của xã hội VN, cụ thể là mâu thuẫn giữa toan thể dân tộc Việt Nma với thực dân pháp xâm lược để đảm bảo thắng lợi của cách mạng Đảng chủ chương giải quyết hài hòa tứng bước quyền lợi của các giai cấp dù còn có mâu thuẫn nhất định về quyền lợi

- Độc lập dân tộc và định hướng xây dựng chủ nghĩa xax hội là tư tưởng cốt lõi của cương lĩnh này

- Cương linh đã giải quyết được đường lối cách mạng đó là CM vô sản và kết thúc bằng đấu tranh vũ trang gianh chinh quyền

- Về lực lượng cách mạng: Ngoài công nhân và nông dân là hai lực lượng chinh cương lĩnh chủ trương phải tranh thủ các lực lượng khác: tư sản dân tộc, tiểu tư sản, ttrung tiểu đạ chủ các loại Điều đó hoan toan phù hợp với thực tế của cách mạng VN Vì các giai cấp ngoai công nhân và nông dân cũng có một số bộ phận có tinh thần yêu nước như tư sản dân tộc, tiểu tư sản, địa chủ,… Vì thế cần phải kéo họ về phe cách mạng

=> Như vậy, cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng là 1 cương linhc giải phóng dân tộc đung đắn và sang tạo theo con đường cách mạng HCM, phù hợp với xu thế phát triển của thời đại mới, đáp ứng yêu cầu khách quan của lịch sử

Câu 4: