ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ ĐẢNG Câu 1 : Nội dung cơ bản và ý nghĩa lịch sử của Cương lĩnh chính trị đầu tiên được hội nghị thành lập Đảng ( 21930) thông qua. Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên: Cương lĩnh chính trị đầu tiên được hợp thành từ Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt và Chương trình tóm tắt của Đảng do Hội nghị thành lập Đảng thông qua. Cương lĩnh chính trị đầu tiên đề cập đến đướng hướng phát triển và những vấn đề cơ bản về chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam, gồm những nội dung cụ thể như sau: Xác định mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam là: “Chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”. Xác định nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của cách mạng Việt Nam là:
Trang 1ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ ĐẢNG Câu 1 : Nội dung cơ bản và ý nghĩa lịch sử của Cương lĩnh chính trị đầu tiên được hội nghị thành lập Đảng ( 2/1930) thông qua.
* Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên:
Cương lĩnh chính trị đầu tiên được hợp thành từ Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt và Chương trình tóm tắt của Đảng do Hội nghị thành lập Đảng thông qua Cương lĩnh chính trị đầu tiên đề cập đến đướng hướng phát triển và những vấn đề cơ bản về chiến lược và sách lược của cách mạng Việt Nam, gồm những nội dung cụ thể như sau:
- Xác định mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam là: “Chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản”
- Xác định nhiệm vụ chủ yếu trước mắt của cách mạng Việt Nam là:
+ Trên phương diện chính trị: Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến; làm cho nước Việt Nam được hoàn toàn độc lập
+ Trên phương diện kinh tế: Thủ tiêu các thứ quốc trái; tịch thu các sản nghiệp lớn của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp giao cho Chính phủ công binh quản lí; tịch thu ruộng đất của đế quốc chủ nghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo; bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo; mở mang công-nông nghiệp; thi hành luật ngày làm 8h…
+ Trên phương diện xã hội: Dân chúng được tự do tổ chức; nam, nữ bình quyền; phổ thông giáo dục theo công nông hóa…
- Xác định nhiệm vụ cơ bản là: chống đế quốc và chống phong kiến phản động; trong đó, chống đế quốc giành độc lập dân tộc được đặt lên hàng đầu
- Về lực lượng cách mạng cương lĩnh xác định: phải đoàn kết công, nông và mở rộng liên minh với các giai cấp, lực lượng tiến bộ, yêu nước tập trung lực lượng chống đế quốc và tay sai Trong đó, liên minh công-nông là lực lượng cơ bản, trong đó giai cấp công nhân là lãnh đạo
- Về phương pháp cách mạng, cương lĩnh xác định phải bằng con đường bạo lực cách mạng, không thõa hiệp để giải phóng dân tộc
- Về đoàn kết quốc tế Cương lĩnh chỉ rõ phải tranh thủ sự ủng hộ của các dân tộc
bị áp bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp Cách mạng Việt Nam
là một bộ phận của cách mạng thế giới
- Xác định vai trò lãnh đạo của Đảng: Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo
được dân chúng * Ý nghĩa của Cương lính chính trị đầu tiên:
- Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng đã xác định đường lối chiến lược của cách mạng Việt Nam; đồng thời chỉ ra phương pháp, lực lượng…để thực hiện đường lối đó; là sản phẩm của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin vào thực tiễn cách mạng Việt Nam
- Cương lĩnh phản ánh được qui luật khách quan của xã hội Việt Nam; đáp ứng được yêu cầu cơ bản, cấp bách của cách mạng nước ta lúc bấy giờ và phù hợp với xu thế của thời đại; định hướng đúng đắn cho tiến trình phát triển của cách mạng Việt Nam
CÂU 4 :
* Tình hình Việt Nam sau cách mạng Tháng Tám - Thuận lợi:
+ Cục diện thế giới và khu vực có sự thay đổi lớn có lợi cho cách mạng Việt Nam:
Sự hình thành của hệ thống các nước XHCN và phong trào giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ khắp nơi trên thế giới
+ Việt Nam trở thành quốc gia độc lập, tự do, nhân dân Việt Nam từ thân phận nô
lệ, trở thành nhân dân của chế độ dân chủ mới
Trang 2+ Đảng Cộng sản trở thành đảng cầm quyền lãnh đạo cách mạng trong cả nước; hệ
thống chính quyền cách mạng được hình thành thống nhất từ trung ương đến cơ sở - Khó khăn:
+ Các nước lớn không ủng hộ lập trường độc lập và công nhận địa vị pháp lý của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Việt Nam nằm trong vòng vây của chủ nghĩa đế quốc, bị bao vây cách biệt hoàn toàn với thế giới bên ngoài
+ Hệ thống chính quyền cách mạng mới thành lập còn non trẻ, thiếu thốn và yếu kém nhiều mặt;
+ Với danh nghĩa quân Đồng Minh đến giải giáp quân Nhật, ở phía Nam, 2 vạn quân Anh đổ bộ vào Sài Gòn mở đường cho sự xâm lược trở lại của thực dân Pháp; ở phía Bắc, 20 vạn quân Tưởng tiến vào, chiếm đóng từ vĩ tuyến thứ 16 trở ra bắc;
Tình hình này đặt nền độc lập và chính quyền cách mạng no trẻ của Việt Nam vào tình thế “Ngàn cân treo sợi tóc”, cùng lúc phải đối mặt với ba thứ giặc: giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm
* Nội dung của chỉ thị kháng chiến kiến quốc
Ngày 25/11/1945, Ban chấp hành TW Đảng ra Chỉ thị Kháng chiến kiến quốc, vạch ra con đường của cách mạng Việt Nam giai đoạn mới, với các nội dung sau:
- Chỉ thị xác định kẻ thù chính của cách mạng lúc này là thực dân Pháp xâm lược, phải tập trung ngọn lửa đấu tranh vào chúng Mục tiêu của cuộc cách mạng vẫn là cuộc cách mạng dân tộc giải phóng với khẩu hiệu: Dân tộc trên hết, tổ quốc trên hết
- Nhiệm vụ chủ yếu, trước mắt là: Củng cố chính quyền; Chống thực dân Pháp xâm lược; Bài trừ nội phản; Cải thiện đời sống nhân dân
- Xác định các Biện pháp cụ thể để giải quyết khó khăn phức tạp của cách mạng Việt Nam bao gồm:
+ Nội chính: Xúc tiến bầu của quốc hội; Thành lập chính phủ chính thức; Lập hiến pháp; Củng cố chính quyền nhân dân;
+ Quân sự: Động viên lực lượng toàn dân kiên trì kháng chiến, chuẩn bị tổ chức
và lãnh đạo cuộc kháng chiến lâu dài;
+ Ngoại giao: Kiên trì nguyên tắc Bình đẳng, tương trợ, thêm bạn, bớt thù Thực hiện “Hoa Việt thân thiện”, “Độc lập về chính trị, nhân nhượng về kinh tế” đối với Pháp
* Ý nghĩa của chỉ thị Kháng chiến kiến quốc
- Đáp ứng đúng yêu cầu cấp bách của cách mạng Việt Nam - Định hướng tư tưởng, trực tiếp chỉ đạo cuộc kháng chiến chống thực dân pháp ở Nam Bộ
- Xây dựng và bảo vệ chính quyền cách mạng trong giai đoạn đầu đầy khó khăn, phức tạp
Câu 5 (tr.75)
- Hoàn cảnh lịch sử:
+ Hệ thống xã hội chủ nghĩa trên thế giới có bước tiến bộ về mọi mặt, làm thay đổi so sánh lực lượng có lợi cho cách mạng thế giới
+ Sự nghiệp kháng chiến của ba nước Đông Dương đã giành được những thắng lợi ban đầu rất quan trọng
+ Đế quốc Mỹ thực hiện mưu đồ bá chủ thế giới, tăng cường giúp đỡ Pháp và can thiệp vào chiến tranh Đông Dương
- Nội dung:
+ Tính chất xã hội Việt Nam lúc bấy giờ có ba tính chất: dân chủ nhân dân, một phần thuộc địa và nửa phong kiến
+ Đối tượng của cách mạng: chủ nghĩa đế quốc xâm lược (thực dân Pháp và can thiệp Mỹ) và phong kiến phản động
Trang 3+ Nhiệm vụ cách mạng: đánh đuổi chủ nghĩa đế quốc xâm lược, giành độc lập và thống nhất thật sự cho dân tộc; xóa bỏ tàn tích phong kiến và nửa phong kiến, làm cho người cày có ruộng; phát triển chế độ dân chủ nhân dân, gây cơ sở cho chủ nghĩa xã hội
+ Động lực cách mạng: công nhân, nông dân, tiểu tư sản, tư sản dân tộc; ngoài ra còn có các thân sĩ yêu nước, tiến bộ Trong đó, nền tảng là liên minh công, nông và lao động trí thức; công nhân là giai cấp lãnh đạo
+ Đặc điểm cách mạng: cách mạng Việt Nam lúc này là cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân + Triển vọng cách mạng: cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân hoàn thành sẽ đưa Việt Nam tiến lên chủ nghĩa xã hội
- Ý nghĩa:
Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam được thông qua tại Đại hội II đã góp phần làm phong phú kho tàng lí luận của chủ nghĩa Mác-Lênin; là đại hội kháng chiến kiến quốc và đẩy mạnh kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn
- Ý nghĩa lịch sử của thời kỳ 1954-1975
+ Kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước kéo dài 21 năm (1954-1975), 30 năm chiến tranh cách mạng (1945-1954) và 117 năm chống đế quốc xâm lược, giành lại độc lập dân tộc, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ
+ Mở ra kỷ nguyên mới - kỷ nguyên cả nước hòa bình, độc lập, thống nhất và đi lên chủ nghĩa xã hội
+ Nâng cao uy tín của Đảng và dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế
+ Góp phần làm suy yếu trận địa của chủ nghĩa đế quốc và cổ vũ phong trào độc lập dân tộc, dân chủ và hòa bình thế giới
- Kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng
+ Giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội nhằm huy động sức mạnh toàn dân đánh Mỹ, cả nước đánh Mỹ
+ Tìm ra phương pháp đấu tranh đúng đắn, sáng tạo, thực hiện khởi nghĩa toàn dân và chiến tranh nhân dân, sử dụng phương pháp cách mạng tổng hợp
+ Phải có công tác tổ chức chiến đấu giỏi của các cấp bộ Đảng và các cấp chỉ huy quân đội, thực hiện giành thắng lợi từng bước đến thắng lợi hoàn toàn
+ Hết sức coi trọng công tác xây dựng Đảng, xây dựng lực lượng cách mạng ở miền Nam và tổ chức lực lượng chiến đấu trong cả nước, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của quốc tế - Hiện nay, những kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng thời kỳ 1954-1975 vẫn còn nguyên giá trị Bởi vì: muốn thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa thì phải huy động sức mạnh của cả dân tộc đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế; cần có những cán bộ giỏi chuyên môn và đạo đức tốt trong tất cả các cấp của các ngành, nhất là lực lượng vũ trang; cần đặc biệt quan tâm đến công tác xây dựng, phát triển Đảng, làm cho Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh và được nhân nhân tin yêu, ủng hộ…
Câu 12 (tr.211)
* Những bài học lớn về sự lãnh đạo của Đảng
- Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
- Sự nghiệp cách mạng là của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân - Không ngừng củng cố, tăng cường đoàn kết, đoàn kết toàn Đảng, đoàn kết toàn dân, đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế
- Kết hợp sức mạnh dân tộc cới sức mạng thời đại, sức mạng trong nước với sức mạnh quốc tế
Trang 4- Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam
* Làm rõ bài học về Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng luôn luôn chú trọng công tác xây dựng Đảng, nhằm nâng cao vai trò lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng Không ngừng phát triển, bổ sung Cương lĩnh chính trị, đường lối, nắm vững và kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Lấy chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động Khẳng định tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng, đồng thời chú trọng các nguyên tắc đoàn kết, thống nhất trong Đảng; tự phê bình và phê bình; gắn bó mật thiết với nhân dân
Chú trọng công tác cán bộ, coi cán bộ là cái gốc của mọi công việc Rèn luyện đạo đức cách mạng là nội dung cơ bản trong xây dựng Đảng Không ngừng đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng và hiệu quả lãnh đạo
Đảng lãnh đạo bằng đường lối và những quyết sách đúng đắn và thông qua hệ thống tổ chức đảng và các tổ chức trong hệ thống chính trị; thông qua đội ngũ cán bộ, đảng viên trên tất cả các lĩnh vực nhằm hiện thực hóa đường lối của Đảng Chú trọng nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và không ngừng làm rõ những vấn đề đặt ra trong khoa học lãnh đạo quản lý
Để hoàn thành sứ mệnh lãnh đạo của Đảng cầm quyền, Đảng không ngừng đổi mới, tự chỉnh đốn; phòng ngừa, đẩy lùi nguy cơ sai lầm về đường lối, quan liêu, xa dân
và cả nguy cơ suy thoái, biến chất của một bộ phận cán bộ, đảng viên Không ngừng làm giàu trí tuệ, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực tổ chức để đủ sức giải quyết các vấn đề do thực tiễn cách mạng đặt ra