Đề cương Lịch sử Đảng

Sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam. Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (21930) Vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1939 đến năm 1945. Tại sao Đảng phát động toàn quốc kháng chiến ngày 19121946? Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng (1946 1954). Tình hình Việt Nam sau tháng 71954. Đường lối của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới được xác định tại Đại hội Đảng lần thứ III (91960). Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ ngụy (1961 1965). Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống chiến lược “chiến tranh cục bộ” của Mỹ ngụy (1965 – 1968). Những thành tựu và hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc giai đoạn 19541975. Vì sao Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 121986) thông qua đường lối đổi mới đất nước (1986). Nội dung đường lối đổi mới tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 121986). Thành tựu và hạn chế của 35 năm đổi mới đất nước (1986 – 2021)được xác định tại Đại hội Đảng lần thứ XIII (2021).

NỘI DUNG ÔN TẬP MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

M c l c ục lục ục lục

Câu 1: Sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam ? 2

*Bối cảnh lịch sử ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam 3

* Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước và chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản VN 4

*Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam 6

*Ý nghĩa lịch sử sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng 7

Câu 2: Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (2/1930) 7

Câu 3: Vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1939 đến năm 1945 9

*Hoàn cảnh lịch sử 10

* Vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương: 10

* Sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và của lãnh tụ Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng Tám thể hiện ở những điểm sau: 11

Câu 4: Tại sao Đảng phát động toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946? Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng (1946 - 1954)? 12

* Đảng phải phát động toàn quốc kháng chiến vì: 12

* Nội dung đường lối kháng chiến (46-54): 13

* Ý nghĩa lịch sử 18

Câu 5 Tình hình Việt Nam sau tháng 7-1954 Đường lối của cách mạng VN trong giai đoạn mới được xác định tại Đại hội Đảng lần thứ III (9/1960) 18

* Tình hình Việt Nam sau tháng 7-1954: sau Hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết (1954) 18

* Đường lối của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới được xác định tại Đại hội Đảng lần thứ III (9/1960) 19

* Nội dung: 19

* Ý nghĩa lịch sử: 22

Câu 6 Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ ngụy (1961 -1965) 22

*Lãnh đạo phát triển thế tiến công, đánh thắng “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ và tay sai (1961-1965) .22 Âm mưu và thủ đoạn của Mỹ 22

Chủ trương của Đảng qua các Hội nghị đầu năm 1961 và 1962 23

Kết quả: 24

Câu 7: Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống chiến lược “chiến tranh cục bộ” của Mỹ ngụy (1965 – 1968) 25

*Tình hình 25

* Đường lối của Đảng ta trong công cuộc chiến đấu chống chiến lược chiến tranh cục bộ của Đế quốc Mỹ 26

*Ý nghĩa của đường lối 27

Câu 8: Những thành tựu và hạn chế của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc giai đoạn 1954-1975 28

*Hạn chế 28

* Thành tựu 29

# Giai đoạn 1954 - 1960: 29

# Giai đoạn 1961 - 1965: 29

# Giai đoạn 1965 - 1968: 30

# Giai đoạn 1969 - 1975: 30

Câu 9 Vì sao Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 12/1986) thông qua đường lối đổi mới đất nước (1986) 31

Hoàn cảnh nước ta : 31

Câu 10 Nội dung đường lối đổi mới tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng (tháng 12/1986) 33

*Nội dung 33

* Ý nghĩa 35

Câu 11 Thành tựu và hạn chế của 35 năm đổi mới đất nước (1986 – 2021)được xác định tại Đại hội Đảng lần thứ XIII (2021) 35

*Thành tựu 36

*Hạn chế 36

* Bài học kinh nghiệm lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới 37

Câu 1: Sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam ?

 Bối cảnh quốc tế

- Từ cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang chủnghĩa đế quốc Các nước tư bản đế quốc thực hiện chính sách: bên trong tăng cường bóclột nhân dân lao động, bên ngoài gia tăng các hoạt động xâm lược và áp bức nhân dân cácdân tộc thuộc địa Sự thống trị của chủ nghĩa đế quốc làm đời thuộc địa với chủ nghĩa thựcdân ngày càng gay gắt Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ ở cácnước thuộc địa

- Năm 1917, với thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, chủ nghĩa Mác-Lênin từ lýluận đã trở thành hiện thực, mở ra một thời đại mới trong lịch sử loài người; là ánh sángsoi đường cho các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giaicấp, giải phóng con người

- Tháng 3 năm 1919, Quốc tế Cộng sản (Quốc tế III) ra đời đã thúc đẩy sự phát triển mạnh

mẽ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Đối với Việt Nam, Quốc tế Cộng sản có vaitrò quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác-Lênin và thành lập Đảng Cộng sản ViệtNam

 Bối cảnh trong nước

- Năm 1858, thực dân Pháp xâm lược Việt Nam và từng bước thiết lập bộ máy thống trị,biến nước ta từ một nước phong kiến thành một “thuộc địa nửa phong kiến”

- Về chính trị, thực dân Pháp thi hành chính sách cai trị thực dân “chia để trị”, tước bỏ

quyền lực đối nội, đối ngoại của chính quyền phong kiến nhà Nguyễn, đó là một chính sách chuyên chế điển hình, chúng đàn áp đẫm máu các phong trào và hành động yêu

nước của người Việt Nam, mọi quyền tự do bị cấm Chúng chia rẽ ba nước Đông Dương,chia Việt Nam thành ba kỳ (Bắc Kỳ, Trung Kỳ, Nam Kỳ) và thực hiện ở mỗi kỳ một chế

độ cai trị riêng

- Về kinh tế, thực dân Pháp cấu kết với giai cấp địa chủ để thực hiện chính sách bóc lột tàn

bạo, cướp đoạt ruộng đất để lập đồn điền; ra sức vơ vét tài nguyên, cùng nhiều hình thứcthuế khóa nặng nề, vô lý; xây dựng một số cơ sở công nghiệp, hệ thống đường giao thông,bến cảng phục vụ chính sách khai thác thuộc địa

-Về văn hóa, thực dân Pháp tiến hành chính sách ngu dân, chúng bưng bít, ngăn cản ảnh

hưởng của văn hóa tiến bộ trên thế giới, khuyến khích văn hóa độc hại, xuyên tạc lịch sử,giá trị văn hóa Việt Nam và dung túng, duy trì các hủ tục lạc hậu

- Sự phân hóa giai cấp và mâu thuẫn xã hội diễn ra ngày càng gay gắt : địa chủ pk vs nd;

toàn thể nd VN vs thực dân Pháp

- Các cuộc khởi nghĩa và phong trào đấu tranh của quần chúng chống thực dân Pháp xâm lược diễn ra mạnh mẽ nhưng đều bị thất bại, xã hội Việt Nam rơi vào khủng hoảng về đường lối cách mạng

Trước sự xâm lược của thực dân Pháp, các cuộc khởi nghĩa và các phong trào đấu tranh của nhân dân ta diễn ra liên tục và mạnh mẽ Tuy nhiên do thiếu đường lối đúng đắn, thiếu tổ chức và lực lượng cần thiết nên các phong trào đó đã lần lượt thất bại Phong

trào yêu nước theo ý thức hệ phong kiến như phong trào Cần Vương đã chấm dứt với sự

thất bại của cuộc khởi nghĩa Hương Khê do Phan Đình Phùng lãnh đạo (1896); phong tràonông dân Yên Thế của Hoàng Hoa Thám kéo dài 30 năm cũng không giành được thắng

lợi Phong trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản do các cụ Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Lương Văn Can lãnh đạo cũng rơi vào bế tắc Cuộc khởi nghĩa Yên

Bái do Nguyễn Thái Học lãnh đạo cũng bị thất bại,… Cách mạng Việt Nam chìm trongcuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước

* Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước và chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản VN.

- Giữa lúc dân tộc ta đứng trước cuộc khủng hoảng về đường lối cứu nước, nhiều nhà yêunước đương thời tiếp tục con đường cứu nước theo lối cũ thì ngày 5/6/1911 người thanh

niên Nguyễn Tất Thành (tức là Nguyễn Ái Quốc, Hồ Chí Minh sau này) ra đi tìm đườngcứu nước theo phương hướng mới Với khát vọng cháy bỏng giành độc lập tự do cho dân,cho nước, Nguyễn Tất Thành đã bất chấp mọi nguy hiểm, gian khổ, đi qua nhiều nước củachâu Âu, châu Phi, châu Mỹ và đã rút ra chân lý: Chủ nghĩa tư bản, chủ nghĩa đế quốcthực dân là cội nguồn mọi đau khổ của công nhân và nhân dân lao động ở chính quốc cũngnhư ở các nước thuộc địa

- Đầu năm 1919, Nguyễn Tất Thành tham gia Đảng Xã hội Pháp Tháng 6 năm 1919, vớitên mới là Nguyễn Ái Quốc, Người thay mặt những người yêu nước Việt Nam gửi đến Hộinghị Véc-xây Bản yêu sách của nhân dân An Nam gồm 8 điểm đòi Chính phủ Pháp phảithừa nhận các quyền tự do dân chủ và quyền bình đẳng của dân tộc Việt Nam

- Tháng 7/1920, Nguyễn Ái Quốc được đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương

về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” của Lênin đăng trên báo Nhân đạo và cũng chính từđây đã giải đáp cho Người con đường đấu tranh giành độc lập tự do thực sự cho dân tộc,cho đồng bào mình

- Từ ngày 25 đến 30/12/1920, Nguyễn Ái Quốc tham dự Đại hội lần thứ 18 Đảng Xã hội

Pháp với tư cách đại biểu Đông Dương Kết thúc Đại hội ngày 30/12/1920, Nguyễn Ái

Quốc tán thành thành lập Đảng Cộng sản Pháp và trở thành một trong những người sáng

lập Đảng Cộng sản Pháp, và cũng là người Cộng sản đầu tiên của dân tộc Việt Nam

- Từ năm 1921-1930, Nguyễn Ái Quốc vừa tiếp tục hoạt động trong Đảng Cộng sản Pháp,nghiên cứu bổ sung và hoàn thiện tư tưởng cứu nước, vừa tích cực truyền bá chủ nghĩaMác-Lênin vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam Người tập trung

chuẩn bị về tổ chức và cán bộ, lập ra Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên (1925), tổ chức nhiều lớp đào tạo cán bộ tại Quảng Châu, Trung Quốc, đồng thời gửi cán bộ đi

học tại trường Đại học Phương Đông (Liên Xô) và trường Lục quân Hoàng Phố (Trung Quốc)

Nhờ hoạt động không mệt mỏi của Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và nhiều đồng chí cách mạngtiền bối mà đến cuối năm 1929, đầu năm 1930, những điều kiện cho sự ra đời của một Đảng vô sản ở Việt Nam đã chín muồi

*Thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam.

- Đáp ứng những đòi hỏi của thực tiễn cách mạng, ngày 17/6/1929, Kỳ Bộ Bắc Kỳ HộiViệt Nam cách mạng Thanh niên đã thành lập Đông Dương Cộng sản Đảng tại Hà Nội.Tháng 11/1929, các đồng chí Tổng bộ và Kỳ Bộ Nam Kỳ của Hội Việt Nam cách mạngThanh niên quyết định thành lập An Nam Cộng sản Đảng Ngày 1/1/1930, những đại biểu

ưu tú của Tân Việt cách mạng Đảng (một tổ chức tiền thân của Đảng) đã họp và thành lậpĐông Dương Cộng sản Liên Đoàn ở Trung Kỳ Tuy nhiên ở một nước có tới ba tổ chứccộng sản nên không tránh khỏi sự phân tán về lực lượng và tổ chức, không thể thống nhất

về tư tưởng và hành động Trách nhiệm lịch sử là phải thành lập một Đảng Cộng sản duynhất, chấm dứt tình trạng chia rẽ phong trào Cộng sản ở Việt Nam

- Từ ngày 6/1 đến ngày 7/2/1930, Hội nghị hợp nhất các tổ chức Cộng sản thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đã họp ở bán đảo Cửu Long thuộc Hồng Kông (Trung Quốc) dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Ái Quốc thay mặt cho Quốc tế Cộng sản TrongHội nghị thành lập Đảng, đồng chí Nguyễn Ái Quốc đề ra 5 điểm lớn cần thảo luận vàthống nhất, trước hết là tự phê bình và phê bình, “Bỏ mọi thành kiến xung đột cũ, thànhthật hợp tác để thống nhất các nhóm cộng sản Đông Dương” Hội nghị đã nhất trí thống

nhất các tổ chức cộng sản thành lập một đảng, lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam Hội

nghị đã thông qua các văn kiện gồm: Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chươngtrình tóm tắt, Điều lệ vắn tắt của Đảng và Lời kêu gọi của đồng chí Nguyễn Ái Quốc thaymặt Quốc tế Cộng sản và Đảng Cộng sản Việt Nam gửi đến công nhân, nông dân, binhlính, thanh niên, học sinh và tất cả đồng bào bị áp bức, bóc lột nhân dịp thành lập Đảng

Trong đó, Chánh cương vắn tắt của Đảng và sách lược vắn tắt của Đảng phản ánh nội

dung cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam Hội nghị hợp nhất các

tổ chức Cộng sản có ý nghĩa như Đại hội thành lập Đảng

- Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9/1960) đã quyết nghị lấy ngày 3 tháng 2 dương lịch mỗi năm làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

*Ý nghĩa lịch sử sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam và Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời với Cương lĩnh chính trị đầu tiên đã mở ra thời kì mớicho cách mạng Việt Nam Thời kì đấu tranh giành độc lập dân tộc tiến lên chủ nghĩa xãhội

- Là một bước ngoặt vô cùng quan trọng của lịch sử cách mạng Việt Nam, quyết định sựphát triển của dân tộc, chấm dứt sự khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo củaphong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỷ XX Đó là kết quả của sự vận động, phát triển

và thống nhất phong trào cách mạng trong cả nước; sự chuẩn bị công phu về mọi mặt củaLãnh tụ Nguyễn Ái Quốc và sự đoàn kết nhất trí của những chiến sỹ tiên phong vì lợi íchcủa giai cấp, của dân tộc

- Là thành quả của sự kết hợp chủ nghĩa Mác-Lênin với phong trào công nhân và phongtrào yêu nước Việt Nam; chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ sứclãnh đạo cách mạng

- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời và việc Đảng chủ trương cách mạng Việt Nam là một bộphận của phong trào cách mạng thế giới, đã tranh thủ được sự ủng hộ to lớn của cáchmạng thế giới, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại làm nên những thắnglợi vẻ vang; đồng thời đóng góp tích cực vào sự nghiệp đấu tranh vì hòa bình, độc lập dântộc và tiến bộ của nhân loại trên thế giới

- Cương lĩnh đầu tiên của Đảng ra đời, đã xác định được những nội dung cơ bản nhất củacon đường cách mạng Việt Nam; đáp ứng được những nhu cầu bức thiết của lịch sử và trởthành ngọn cờ tập hợp, đoàn kết thống nhất các tổ chức cộng sản, các lực lượng cách mạng

và toàn thể dân tộc

Câu 2: Nội dung Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng (2/1930)

Cương lĩnh chính trị là văn bản “pháp lý” cao nhất của Đảng, là cơ sở lý luận và

đường lối cơ bản của Đảng Cương lĩnh chính trị đầu tiên (ra đời vào tháng 2/1930) bao

gồm Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt và Điều lệ vắn tắt,

cụ thể như sau:

- Phương hướng chiến lược: làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng

để đi tới xã hội cộng sản

+ Tư sản dân quyền cách mạng (Trong đó, có nhiệm vụ thổ địa cách mạng)

+ Thế giới cách mạng (để đi tới xã hội cộng sản)

dân tộc dân chủ

+ Nhiệm vụ chống đế quốc, giải phóng dân tộc phải đặt lên hàng đầu

+ Nhiệm vụ chống phong kiến, đem lại ruộng đất cho dân cày đã thực hiện từng bước

=> Nhằm tập trung vào kẻ thù chính là bọn đế quốc xâm lược và bọn phong kiến tay sai

- Trên các lĩnh vực:

Về chính trị: đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Nam

được hoàn toàn độc lập, dựng ra Chính phủ công nông binh và tổ chức quân đội công nông

Về kinh tế: tịch thu toàn bộ các sản nghiệp lớn của bọn đế quốc giao cho Chính phủ

công nông binh; tịch thu ruộng đất của bọn đế quốc làm của công và chia cho dân cày nghèo, mở mang công nghiệp và nông nghiệp, miễn thuế cho dân cày nghèo, thi hành luật ngày làm tám giờ

Về văn hóa xã hội: dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, phổ thông giáo

dục theo hướng công nông hoá

- Lực lượng cách mạng: công nhân, nông dân, tư sản, tiểu tư sản và địa chủ yêu nước.

+ Đảng phải thu phục cho được đại bộ phận dân cày và phải dựa vào hạng dân cày nghèo làm thổ địa cách mạng đánh trúc bọn đại địa chủ và phong kiến.

+ Đảng phải làm cho các đoàn thể thợ thuyền và dân cày (công hội, hợp tác xã) khỏi

ở dưới quyền lực và ảnh hưởng của bọn tư bản quốc gia Thu hút rộng rãi các tầng lớp nhân dân, phát huy sức mạnh đoàn kết rộng rãi của toàn dân tộc chống đế quốc

+ Đảng phải hết sức liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông, Thanh niên, Tân Việt, v.v để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Còn đối với bọn phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít lâu mới làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (Đảng Lập hiến, v.v.) thì phải đánh đổ

- Phương pháp cách mạng: cách mạng sử dụng bạo lực cách mạng để giành lại chính

- Sự lãnh đạo của Đảng: Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của vô sản giai

cấp, phải thu phục cho được đại bộ phận giai cấp mình, phải làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng

Kết lại, chúng ta thấy rằng, dù không được Quốc tế Cộng sản công nhận chính thức, nhưng Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam vẫn cho thấy những giátrị, ý nghĩa to lớn Đó là minh chứng rõ nét cho ngọn cờ và ý chí đấu tranh bền bỉ của giai

cấp công nhân cùng toàn thể dân tộc Việt Nam nhằm chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp Đã gần một thế kỷ kể từ khi Cương lĩnh ra đời, song dư âm của nó vẫn còn đến tận

ngày hôm nay, như nhắc thế hệ thanh niên Việt Nam phải nỗ lực hơn nữa cho sự nghiệp

Cách mạng vẻ vang mà cha ông ta để lại.

Câu 3: Vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương từ năm 1939 đến năm 1945.

*Hoàn cảnh lịch sử

- Sau khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ, tháng 11-1939, Đảng Cộng sản

Đông Dương ra Tuyên ngôn vạch trần âm mưu của thực dân Pháp, phát xít Nhật, kêugọi nhân dân Đông Dương đoàn kết đấu tranh chống đế quốc

- Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ và ngày càng lan rộng Ở Việt Nam, sự câu kết

giữa Pháp - Nhật đã đẩy người dân vào tình cảnh “một cổ hai tròng” Mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với đế quốc phát xít Pháp - Nhật phát triển rất gay gắt Nhiệm vụ giải phóng dân tộc đặt ra cấp thiết hơn bao giờ hết

 Do đó đòi hỏi Đảng Cộng sản Đông Dương phải kịp thời có sự chuyển hướngchiến lược đấu tranh, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

* Vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương:

Thể hiện trong việc tổ chức và chỉ đạo tại các cuộc hội nghị quan trọng để bàn chủ trương và biện pháp lãnh đạo phong trào đấu tranh của nhân dân đi đến thắng lợi

- Hội nghị BCH Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 11/1939 (Hội nghị TW lần thứ 6)

+, Do Tổng bí thư Nguyễn Văn Cừ chủ trì, được coi là sự mở đầu cho việc điều chỉnhchủ trương cách mạng của Đảng

+, Nhiệm vụ trước mắt: đánh đổ đế quốc và tay sai, giành độc lập dân tộc.

+, Thành lập Mặt trận Thống nhất nhân dân Phản đế Đông Dương thay cho Mặt trận Dân chủ Đông Dương

=> Đánh dấu bước chuyển hướng quan trọng đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

+, Do tổ chức Đảng và lực lượng ngoài Đảng lãnh đạo Đây báo hiệu thời kì mới của cách mạng Việt Nam- thời kì đấu tranh vũ trang trong toàn quốc để giành chính quyền

- Hội nghị TW Đảng 11/1940 ( Hội nghị lần thứ 7 )

+, Hội nghị do đồng chí Trường Chinh chủ trì trong bối cảnh phát xít Nhật đổ bộ chiếm đóng Đông Dương

+, Hội nghị dự đoán, chủ trương , vạch rõ, phân tích đánh giá kẻ thù và đưa ra

+, Xác định nhiệm vụ, mục tiêu hàng đầu là “ Giải phóng dân tộc”

+, Chỉ rõ Sau khi đánh đuổi đế quốc Pháp- Nhật sẽ thành lập Chính phủ nhân dân củanước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Thay tên các Hội phản đế thành Hội Cứu quốc, thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập Đồng minh, gọi tắt Việt Minh

+, Nhấn mạnh sự đoàn kết 3 dân tộc Đông Dương

+, Hội nghị bầu BCHTW mói do đ/c Trường Chinh làm tổng bí thư

+, Hội nghị đã hoàn chỉnh việc chuyển hướng chỉ đạo chiến lược nhằm giải quyết mục tiêu của cách mạng là độc lập dân tộc và đề ra nhiều chủ trương sáng tạo thực hiện mục tiêu ấy

+, Hội nghị có tác dụng quyết định trong cuộc vận động toàn Đảng toàn dân tích cực chuẩn bị tiến tới khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

- Tổng khởi nghĩa tháng 8/1945: Nhật đầu hàng đồng minh-lệnh tổng khởi nghĩa được

ban bố

- Ngày 2/9/1945 tại Quảng trường Ba đình chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt cho chính

phủ lâm thời đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh” Nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa”

* Sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo của Đảng Cộng sản Đông Dương và của lãnh tụ Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng Tám thể hiện ở những điểm sau:

Thứ nhất, sự lãnh đạo kịp thời: Đảng đã tận dụng thời cơ “ngàn năm có một” để

tiến hành Tổng khởi nghĩa tháng Tám giành thắng lợi nhanh chóng và ít đổ máu

Thứ hai, sự lãnh đạo sáng tạo: Đảng ta đã kết hợp tài tình giữa đấu tranh vũ trang

với đấu tranh chính trị, đấu tranh du kích với khởi nghĩa từng phần ở nông thôn, tiến lên phát động tổng khởi nghĩa ở cả nông thôn và thành thị.

+, Đảng đã kịp thời điều chỉnh chiến lược, nhằm tập trung giải quyết nhiệm vụ hàng đầu là đánh đổ đế quốc và tay sai , giành độc lập dân tộc

+, Thực thi phương châm chiến lược “kết hợp chặt chẽ đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang”, tiến từ khởi nghĩa từng phần đến Tổng khởi nghĩa

+, Sau khi giành độc lập các dân tộc sống trên bán đảo Đông Dương muốn lập ra một chính phủ liên bang hay đứng riêng thành một quốc gia độc lập tùy ý

+, Nắm đúng thời cơ, kịp thời phát động quần chúng nổi dậy giành chindh quyền, ít phải đổ máu

+, Sự điều chỉnh, chiến lược đúng đắn đó đánh dấu một bước trưởng thành mới của Đảng, thể hiện sự dày dặn kinh nghiệm, khôn khéo, kiên quyết tạo nên sức mạnh áp đảo kẻthù

+, Đây là kết quả tổng hợp của toàn dân dưới dự lãnh đạo của Đảng.Quần chúng được Đảng lãnh đạo, tổ chức, rèn luyện băg hình thực tiễn đấu tranh trở thành lực lượng hùng hậu và nòng cốt

Câu 4: Tại sao Đảng phát động toàn quốc kháng chiến ngày 19/12/1946? Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng (1946 - 1954)?

* Đảng phải phát động toàn quốc kháng chiến vì:

Nguyên nhân tiến hành: Thực dân Pháp cố tình quân sự xâm lược nước Việt Nam (với quan điểm nhân đạo và thiện chí hòa bình, Đảng, Chính phủ và nhân dân VN đã nỗ lực cứu vãn nền hòa bình mong manh: thể hiện qua Hiệp định sơ bộ (6-3-1946) và Tạm ước (14-9-1946); Ngoan cố bám giữ lập trường thực dân, không chịu công nhận những quyền

dân tộc cơ bản của nước VN Độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ

- Lịch sử đã đặt dân tộc ta trước một sự lựa chọn mới Thực tế cho thấy khả năng hoà hoãnkhông còn Địch đã công khai tuyên bố chúng sẽ hành động sáng ngày 20 - 12 nếu Chính phủ ta khước từ những điểm nêu trong tối hậu thư của chúng Trong thời điểm lịch sử đó, Trung ương Đảng đã kịp thời hạ quyết tâm phát động toàn dân kháng chiến và chủ động

mở cuộc tổng giao chiến lịch sử trước khi thực dân Pháp thực hiện màn kịch đảo chính quân sự ở Hà Nội vào ngày 20-12-1946 như chúng đã nêu lên trong tối hậu thư gửi cho Chính phủ ta trong những ngày 18, 19 Mệnh lệnh đã được phát đi Vào lúc 20 giờ ngày 19-12-1946, tất cả các chiến trường trong cả nước đồng loạt nổ súng Cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ Nhân dân cả nước đã đứng lên theo lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch

Được thể hiện tập trung trong 3 văn kiện: Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến củachủ tịch Hồ Chí Minh; Chỉ thị toàn dân kháng chiến của Trung ương Đảng; tác

phẩm“Kháng chiến nhất định thắng lợi” của đồng chí Trường Chinh.

* Nội dung đường lối kháng chiến (46-54):

– Mục đích kháng chiến: Kế tục và phát triển sự nghiệp Cách mạng Tháng Tám, “Đánh

phản động thực dân Pháp xâm lược; giành thống nhất và độc lập”

– Tính chất kháng chiến: “Cuộc kháng chiến của dân tộc tạ là một cuộc chiến tranh cách

mạng của nhân dân, chiến tranh chính nghĩa, nó có tính chất toàn dân, toàn diện và lâu

dài” Đó là cuộc kháng chiến có tính chất dân tộc giải phóng và dân chủ mới.

– Phương châm tiến hành kháng chiến: Tiến hành cuộc chiến tranh nhân dân, thực hiện

kháng chiến toàn dân, toàn diện, lâu dài, dựa vào sức mình là chính

– Kháng chiến toàn dân: “Bất kỳ đàn ông đàn bà không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc,

bất kỳ người già, người trẻ Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực dân Pháp”, thực hiện mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi làng xóm là một pháo đài

– Kháng chiến toàn diện: Đánh địch về mọi mặt: chính trị, quân sự, kinh tế, văn hóa,

ngoại giao Trong đó:

+ Về chính trị: Thực hiện đoàn kết toàn dân, tăng cường xây dựng Đảng, chính quyền, các

đoàn thể nhân dân; đoàn kết với Miên, Lào và các dân tộc yêu chuộng tự do, hòa bình

+ Về quân sự: Thực hiện vũ trang toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân, tiêu

diệt địch, giải phóng nhân dân và đất đai, thực hiện du kích chiến tiến lên vận động chiến, đánh chính quy

+ Về kinh tế: Tiêu thổ kháng chiến, xây dựng kinh tế tự cung tự túc, tập trung phát triển

nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp và công nghiệp quốc phòng

+ Về văn hóa: Xóa bỏ văn hóa thực dân, phong kiến, xây dựng nền văn hóa dân chủ mới

theo ba nguyên tắc: dân tộc, khoa học, đại chúng

+ Về ngoại giao: Thực hiện thêm bạn bớt thù , biểu dương thực lực “Liên hiệp với dân tộc

Pháp, chống pharn động thực dân Pháp”, sẵn sàng đàm phán nếu Pháp công nhận Việt Nam độc lập

Lí do kháng chiến toàn diện:

- Thứ nhất, thực dân Pháp dùng nhiều thủ đoạn để xâm lược VN, thống trị và bóc lột

nhân dân Việt Nam (Tiến công về quân sự; Gây chia rẽ dân tộc, tôn giáo, thành lập chính quyền tay sai, thành lập các đảng phái chính trị phản động; Tàn phá nền kinh

tế kháng chiến, vơ vét sức người, sức của phục vụ chiến tranh; Gieo rắc văn hóa thực dân, tuyên truyền xuyên tạc chính sách của Đảng và Nhà nước; Cô lập cuộc kháng chiến về ngoại giao;… Muốn đánh thắng Pháp phải làm thất bại mọi thủ đoạncủa Pháp vì vậy phải tiến hành kháng chiến toàn dân

- Thứ hai, để tiến hành kháng chiến thành công phải xây dựng một hậu phương vững

mạnh, đảm bảo cung cấp đầy đủ sức người, sức của cho chiến tranh.Vì vậy phải xâydựng hậu phương kháng chiến về mọi mặt, đồng thời phải tranh thủ sự ủng hộ của quốc tế

Kháng chiến lâu dài (trường kỳ): Là để chống âm đánh nhanh, thắng nhanh của Pháp, để

có thời gian phát huy yếu tố “thiên thời, địa lợi, nhân hòa” của ta, chuyển hóa tương quan lực lượng từ chỗ ta yếu hơn địch đến chỗ ta mạnh hơn địch, đánh thắng địch

Lí do kháng chiến lâu dài – trường kỳ: So sánh lực lượng giữa VN và Pháp rất chênh lệch;

VN cần có thời gian để vừa kháng chiến, vừa xây dựng hậu phương và vận động quốc tế;

Để chống lại một cách hiệu quả kế hoạch đánh nhanh, thắng nhanh của Pháp, buộc quân Pháp phải đánh theo cách đánh của VN.

Lí do Pháp muốn đánh nhanh thắng nhanh:

- Về chính trị: là cuộc chiến tranh phi nghĩa nên cần phải đánh nhanh thắng nhanh

- Về quân sự: cần đánh nhanh để phát huy ưu thế của quân đội nhà nghề và phương tiện chiến tranh hiện đại

- Về kinh tế: cần đánh nhanh để tiết kiệm chi phí chiến tranh và sớm hoàn thành mục tiêu xâm lược thuộc địa để khai thác về kinh tế

Dựa vào sức mình là chính: “Phải tự cấp, tự túc về mọi mặt”, vì ta bị bao vây bốn phía,

chưa được nước nào giúp đỡ nên phải tự lực cánh sinh Khi nào có điều kiện ta sẽ tranh thủ sự giúp đỡ của các nước, song lúc đó cũng không được ỷ lại

- Tự lực dựa vào sức mình, nhưng không coi nhẹ sự giúp đỡ từ bên ngoài Vì vậy, cầntích cực vận động quốc tế, tranh thủ sự giúp đỡ quốc tế cả về vật chất, tinh thần

- Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến và đường lối kháng chiến của Đảng là hoàn toàn đúng đắn trở thành ngọn cờ dẫnđường chỉ lối động viên toàn Đảng toàn quân toàn dân ta tiến lên đường lối đó được nhân dân ủng hộ hưởng ứng trong suốt quá trình kháng chiến và trở thành một nhân tố quan trọng hàng đầu quyết định thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp

Triển vọng kháng chiến: Mặc dù lâu dài, gian khổ, khó khăn, song nhất định thắ Đường

lối kháng của Đảng với những nội dung cơ bản như trên là đúng đắn và sáng tạo, vừa kế thừa được kinh nghiệm của tổ tiên, đúng với các nguyên lý về chiến tranh cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, vừa phù hợp với thực tế đất nước lúc bấy giờ

* Kết quả của việc thực hiện đường lối

Về chính trị: Đảng ra hoạt động công khai đã có điều kiện kiện toàn tổ chức, tăng cường

sự lãnh đạo đối với cuộc kháng chiến Bộ máy chính quyền năm cấp được củng cố Mặt trận Liên hiệp quốc dân Việt Nam (Liên Việt) được thành lập Khối đại đoàn kết toàn dân phát triển lên một bước mới

Về quân sự: Đến cuối năm 1952, lực lượng chủ lực đã có sáu đại đoàn bộ binh, một đại

đoàn công binh – pháo binh Thắng lợi các chiến dịch Trung Du Đường 18, Hà Nam Ninh, Hòa Bình, Tây Bắc, Thượng Lào…đã tiêu diệt được nhiều sinh lực địch, giải phóng nhiều vùng đất đai và dân cư, mở rộng vùng giải phóng của Việt Nam và cho cách mạng Lào… Chiến thắng Điện Biên Phủ ngày 7/5/1954 được ghi vào lịch sử dân tộc ta như mộtBạch Đằng một Chi Lăng hay một Đống Đa trong thế kỷ XX

Về ngoại giao: Với phương châm kết hợp đấu tranh chính trị, quân sự và ngoại giao, khi

biết tin Pháp có ý định đàm phán, thương lượng với ta, ngày 27-12-1953, Ban Bí thư ra

Thông tư nêu rõ: “lập trường của nhân dân Việt Nam là kiên quyết kháng chiến đến thắng lợi cuối cùng”.

* Ý nghĩa lịch sử

Đối với nước ta, việc đề ra và thực hiện thắng lợi đường lối kháng chiến, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân đã làm thất bại cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp được đế quốc Mỹ giúp sức ở mức độ cao, buộc chúng phải công nhận độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của các nước Đông Dương; đã làm thất bại âm mưu mở rộng và kéo dài chiến tranh của đế quốc Mỹ, kết thúc chiến tranh lập lại hoà bình ở Đông Dương; giải phóng hoàn toàn miền Bắc

Đối với quốc tế, thắng lợi đó đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, mở rộng địa bàn, tăng thêm lực lượng cho chủ nghĩa xã hội và cách mạng thế giới; cùng với nhân dân Lào và Campuchia đập tan ách thống trị của chủ nghĩa thực dân cũ trên thế giới, trước hết là hệ thống thuộc địa của thực phân Pháp

Câu 5 Tình hình Việt Nam sau tháng 7-1954 Đường lối của cách mạng VN trong giai đoạn mới được xác định tại Đại hội Đảng lần thứ III (9/1960).

- Thuận lợi:

+ Miền Bắc được hoàn toàn giải phóng, làm căn cứ địa vững chắc cho cả nước

+ Thế và lực đã lớn mạnh hơn sau 9 năm kháng chiến.

+ Cóý chí độc lập thống nhất Tổ quốc của nhân dân từ Bắc chí Nam

- Khó khăn:

+ Đế quốc Mỹ trắng trợn phá hoại việc thi hành Hiệp định Giơ-ne-vơ, nhảy vào miền Namnước ta nhằm chia cắt lâu dài đất nước ta Đất nước ta bị chia làm 2 miền với 2 chế độchính trị khác nhau

- Miền Bắc làm CM CNXH, nền KT nghèo nàn, lạc hậu

- Miền Nam tiếp tục công cuộc CM dân tộc dân chủ nhân dân, trở thành thuộc địa kiểumới của Mỹ

Trong hoàn cảnh đó, Trungương Đảng đã họp nhiều hội nghị chuyên đề bàn về đường lốicách mạng của Việt Nam, của cách mạng mỗi miền Đến tháng 9/1930 Đảng triệu tập Đạihội Đảng toàn quốc lần thứ 3 tại Hà Nội nhằm đưa ra những quyết định mới về chiến lượccách mạng nhằm thống nhất đất nước

* Đường lối của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới được xác định tại Đại hội Đảng lần thứ III (9/1960).

* Nội dung:

Đại hội đã thảo luận và thông qua Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng

và thông qua Nghị quyết về Nhiệm vụ và đường lối của Đảng trong giai đoạn mới, thôngqua Báo cáo về xây dựng Đảng và báo cáo về Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất xây dựng chủnghĩa xã hội ở miền Bắc,…

Có 6 nội dung chính như sau:

Thứ nhất, về đường lối chung của cách mạng Việt Nam, trên cơ sở phân tích tình hình vàđặc điểm nước ta, Đại hội xác định nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam trong giai đoạnmới là phải thực hiện đồng thời hai chiến lược cách mạng khác nhau ở hai miền: Một là,đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc Hai là, tiến hành cách mạng dân tộc

dân chủ nhân dân ở miền Nam, thực hiện thống nhất nước nhà, hoàn thành độc lập và dânchủ trong cả nước

Thứ hai, về mục tiêu chiến lược chung, Đại hội cho rằng, cách mạng ở miền Bắc và cáchmạng ở miền Nam thuộc hai chiến lược khác nhau, có mục tiêu cụ thể riêng, song trướcmắt đều hướng vào mục tiêu chung là giải phóng miền Nam, hòa bình, thống nhất đấtnước

Thứ ba, về vị trí, vai trò, nhiệm vụ cụ thể của từng chiến lược cách mạng ở mỗi miền,Đại hội nêu rõ: Cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc có nhiệm vụ xây dựng tiềm lực vàbảo vệ căn cứ địa của cả nước, hậu thuẫn cho cách mạng miền Nam, chuẩn bị cho cả nước

đi lên chủ nghĩa xã hội về sau, nên giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển củatoàn bộ cách mạng Việt Nam và đối với sự nghiệp thống nhất nước nhà Còn cách mạng

dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam giữ vai trò quyết định trực tiếp đối với sự nghiệpgiải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai, thực hiện hòabình thống nhất nước nhà, hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân trong cả nước

Thứ tư, về hòa bình thống nhất Tổ quốc, Đại hội chủ trương (hay phương châm) kiênquyết giữ vững đường lối hòa bình để thống nhất nước nhà, vì chủ trương đó phù hợpvới nguyện vọng và lợi ích của nhân dân cả nước ta cũng như của nhân dân yêu chuộnghòa bình thế giới Song ta phải luôn luôn đề cao cảnh giác, chuẩn bị sẵn sàng đối phó với

mọi tình thế Nếu đế quốc Mỹ và bọn tay sai liều lĩnh gây ra chiến tranh hòng xâm lược

miền Bắc, thì nhân dân cả nước ta sẽ kiên quyết đứng lên đánh bại chúng, hoàn thành độclập và thống nhất Tổ quốc

Thứ năm, về triển vọng của cách mạng, Đại hội nhận định cuộc đấu tranh nhằm thực

hiện thống nhất nước nhà là nhiệm vụ thiêng liêng của nhân dân cả nước ta Đó là một quátrình đấu tranh cách mạng gay go, gian khổ, phức tạp và lâu dài chống đế quốc Mỹ và bè

lũ tay sai của chúng ở miền Nam Thắng lợi cuối cùng nhất định thuộc về nhân dân ta,Nam Bắc nhất định sum họp một nhà

Thứ sáu , về xây dựng chủ nghĩa xã hội, xuất phát từ đặc điểm của miền Bắc, trong đó,

đặc điểm lớn nhất là từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu tiến thẳng lên chủ nghĩa xã

hội không trải qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa, Đại hội xác định rằng, cuộc cách

mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc là một quá trình cải biến cách mạng về mọi mặt

Đó là quá trình đấu tranh gay go giữa hai con đường, con đường xã hội chủ nghĩa và conđường tư bản chủ nghĩa trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, tư tưởng, văn hóa và kỹthuật nhằm đưa miền Bắc từ một nền kinh tế chủ yếu dựa trên sở hữu cá thể về tư liệu sảnxuất tiến lên nền kinh tế xã hội chủ nghĩa dựa trên sở hữu toàn dân và sở hữu tập thể, từnền sản xuất nhỏ lên sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa

Cải tạo xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã hội về kinh tế được xem là hai mặt của

cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa về quan hệ sản xuất, hai mặt này có quan hệ mật thiết,

tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau cùng phát triển Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa

được xem là nhiệm vụ trung tâm trong suốt thời kỳ quá độ ở nước ta nhằm xây dựng cơ sở

vật chất - kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội Cùng với cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa về

kinh tế, phải tiến hành cuộc cách mạng tư tưởng và văn hóa, nhằm thay đổi cơ bản đời

sống tư tưởng, tinh thần và văn hóa của toàn xã hội phù hợp với chế độ xã hội mới xã hội

chủ nghĩa Từ những luận điểm đó, Đại hội đã đề ra đường lối chung trong thời kỳ quá độ

lên chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc nước ta là: Đoàn kết toàn dân, phát huy truyền thống yêu

nước lao động cần cù của nhân dân ta và đoàn kết với các nước xã hội chủ nghĩa, đưa

miền Bắc tiến nhanh, tiến mạnh, tiến vững chắc lên chủ nghĩa xã hội, xây dựng đời sống

ấm no, hạnh phúc ở miền Bắc và củng cố miền Bắc trở thành cơ sở vững mạnh cho cuộc

đấu tranh thống nhất nước nhà.

Thành công cơ bản, to lớn nhất của Đại hội lần thứ III của Đảng là đã hoàn chỉnh đườnglối chiến lược chung của cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới, đường lối tiến hànhđồng thời và kết hợp chặt chẽ hai chiến lược cách mạng khác nhau ở hai miền: cách mạng

xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, nhằmthực hiện mục tiêu chung trước mắt của cả nước là giải phóng miền Nam, hòa bình thốngnhất Tổ quốc