9. BCCĐ ĐD LẤY NB LÀ TRUNG TÂM

Để tìm hiểu rõ vấn đề này và có cơ sở đánh giá chất lượng BV trong lĩnh vực CSNB. Để từng bước nâng cao chất lượng KCB tại Bệnh viện trong thời gian tới, nên tôi chọn chủ đề “Nâng cao hiệu quả hoạt động mô hình chăm sóc toàn diện lấy người bệnh là trung tâm tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang” làm chuyên đề báo cáo của mình. Đánh giá thực trạng mô hình chăm sóc toàn diện lấy người bệnh là trung tâm qua đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả mô hình chăm sóc toàn diện lấy người bệnh là trung tâm tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang.

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ

CHUYÊN ĐỀ BÁO CÁO NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG MÔ HÌNH CHĂM SÓC TOÀN DIỆN LẤY NGƯỜI BỆNH LÀ TRUNG TÂM TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA TỈNH KIÊN GIANG

HỌ VÀ TÊN HỌC VIÊN: ……….

LỚP BỒI DƯỠNG CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP VIÊN CHỨC Y TẾ

……….

Cần Thơ

-MỤC LỤC

Danh mục viết tắt

I Đặt vấn đề

II Mục đích

III Nội dung

3.1 Giới thiệu các luận điểm chính

3.2 Cơ sở thực tiễn

3.3 Bàn luận 12

IV Kết luận và khuyến nghị

4.1 Kết luận

4.2 Khuyến nghị

V Tài liệu tham khảo

DANH MỤC VIẾT TẮT

Bệnh viện BV

Bộ Y tế BYTChăm sóc người bệnh toàn diện CSNBTDĐiều dưỡng ĐDĐiều dưỡng viên ĐDVKiểm soát nhiễm khuẩn KSNKNhân viên y tế NVYTNgười bệnh NBNgười nhà người bệnh NNNBThông tư TT

I ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong chiến lược phát triển công tác điều dưỡng, hộ sinh, Tổ chức Y tế thế giới đãkhẳng định: dịch vụ do điều dưỡng viên, hộ sinh viên cung cấp là một trong những trụ cộtcủa hệ thống dịch vụ y tế Kinh tế ngày càng phát triển, nhận thức và thái độ về sức khỏecủa người dân thay đổi, đòi hỏi phải tăng cường chuẩn mực chăm sóc của ĐDV Nhữngnăm gần đây, trình độ của ĐDV được nâng cao nên chất lượng chăm sóc NB ngày càngtăng Tuy nhiên, công tác điều dưỡng hiện nay còn một số bất cập, ảnh hưởng đến chấtlượng chăm sóc và sự hài lòng của NB Tình trạng quá tải, thiếu nhân lực nên ở một

số nơi điều dưỡng đã giao phó những công việc chăm sóc cơ bản như vệ sinh cá nhân, hỗtrợ ăn uống và vận động đi lại cho người nhà NB và thậm chí là cả những nhiệm vụchuyên môn như thay chai truyền dịch, bóp bóng oxy, cho NB ăn qua sonde dạ dày

Thông tư số 07/2011/TT-BYT Hướng dẫn công tác điều dưỡng về chăm sóc NBtrong bệnh viện, được ban hành ngày 26/01/2011 với nguyên tắc: NB là trung tâm củacông tác chăm sóc nên phải được chăm sóc toàn diện, bảo đảm hài lòng, chất lượng và antoàn Các hoạt động chăm sóc của ĐDV phải dựa trên cơ sở các yêu cầu chuyên môn và

sự đánh giá nhu cầu của mỗi NB Thông tư cũng đã quy định cụ thể về 12 nhiệm vụchuyên môn chăm sóc NB của ĐDV Điều này sẽ từng bước cải thiện công tác điềudưỡng về chăm sóc NB, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và sự hài lòng của NB

Khi nằm viện, bệnh nhân và gia đình NB cần được cung cấp đầy đủ thông tin liênquan đến tình trạng bệnh, cách thức điều trị và thái độ phục vụ tận tình của NVYT Ngoàinhu cầu về chữa bệnh NB còn có nhu cầu được chăm sóc về thể chất, tinh thần, xã hội vànhu cầu thiết lập mối quan hệ với bác sĩ và điều dưỡng

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang là bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh hạng nhất.Năm 2021, sô ́giường bệnh kế hoạch là 1250 giường khi Thông tư 07/2011/TT-BYT đươ

̣c ban hành, bê ̣nh viện đã nhanh chóng triển khai thực hiện, xây dựng kế hoạch kiểm tra,giám sát; cân đối nhân lực điều dưỡng, hộ sinh về số lượng, trình độ và phân công hợp lý;tăng cường các phương tiện phục vụ nhằm đáp ứng cơ bản nhu cầu CSNB Ngày 03tháng 12 năm 2013, Bộ trưởng Bộ Y tế cũng vừa ban hành thí điểm Bộ tiêu chí đánh giáchất lượng bệnh viện, quan điểm chủ đạo để xây dựng bộ tiêu chí “Lấy nguời bệnh làmtrung tâm của hoạt động chăm sóc và điều trị” Do đó, Bệnh viện hàng năm đều có kếhoạch triển khai đánh giá chất lượng hiện tại của bệnh viện, trong đó có hoạt độngCSNB Vậy, thực trạng hoạt động CSNB tại bệnh viện như thế nào? việc thực hiện 12

nhiệm vụ CSNB của ĐDV đạt mức độ nào? Những yếu tố nào liên quan đến việc thựchiện nhiệm vụ CSNB của ĐDV? Để tìm hiểu rõ vấn đề này và có cơ sở đánh giá chấtlượng BV trong lĩnh vực CSNB Để từng bước nâng cao chất lượng KCB tại Bệnh viện

trong thời gian tới, nên tôi chọn chủ đề “Nâng cao hiệu quả hoạt động mô hình chăm sóc toàn diện lấy người bệnh là trung tâm tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang” làm

chuyên đề báo cáo của mình

II MỤC ĐÍCH

Đánh giá thực trạng mô hình chăm sóc toàn diện lấy người bệnh là trung tâm qua

đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả mô hình chăm sóc toàn diện lấy người bệnh làtrung tâm tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Kiên Giang

III NỘI DUNG

3.1 Giới thiệu các luận điểm chính

3.1.1 Các khái niệm

Năm 1965, Hội điều dưỡng Mỹ đưa ra định nghĩa “Điều dưỡng làmột nghề hỗ trợ cung cấp các dịch vụ chăm sóc đóng góp vào việcphục hồi và nâng cao sức khỏe” Tại Việt Nam, theo từ điển Tiếng Việt,nhà xuất bản Khoa học xã hội 1999 định nghĩa “Y tá là người có trình

độ trung cấp trở xuống và chăm sóc NB theo y lệnh bác sĩ” Định nghĩanày chưa phản ánh đầy đủ vị trí và vai trò của người điều dưỡng cũngnhư nghề điều dưỡng trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe hiện nay

Ngày nay, người điều dưỡng đã được công nhận là một nghềnghiệp độc lập, cùng với các bác sĩ, dược sĩ, kỹ thuật viên và các thànhphần trong hệ thống y tế để cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho

cá nhân, gia đình, cộng đồng và xã hội, người làm điều dưỡng gọi làđiều dưỡng viên

Điều dưỡng viên (bao gồm cả nam và nữ) là những người có nềntảng khoa 5 học cơ bản về điều dưỡng, đáp ứng các tiêu chuẩn được

kê toa tùy theo sự giáo dục và sự hoàn thiện lâm sàng Theo Quyếtđịnh số 41/2005/QĐ-BNV, ngày 22 tháng 4 năm 2005 của Bộ Nội vụ,quy định chức trách của điều dưỡng là viên chức chuyên môn kỹ thuậtcủa ngành y tế, thực hiện, tổ chức thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng

cơ bản và kỹ thuật điều dưỡng chuyên khoa tại các cơ sở y tế

Chăm sóc điều dưỡng là những chăm sóc chuyên môn của ngườiđiều dưỡng đối với NB từ khi vào viện đến lúc ra viện Nội dung chínhbao gồm: chăm sóc thể chất, tinh thần, dinh dưỡng, lập kế hoạch chămsóc, theo dõi, phục hồi chức năng, giáo dục sức khỏe cho NB Chăm sócđiều dưỡng bắt đầu từ lúc NB đến khám, vào viện và cho đến khi NB raviện hoặc tử vong.

Chăm sóc lấy bệnh nhân làm trung tâm là thực hành chăm sócbệnh nhân (và gia đình của họ) theo những cách có ý nghĩa và có giátrị đối với từng bệnh nhân Nó bao gồm lắng nghe, thông tin và đểbệnh nhân tham gia vào quá trình chăm sóc của họ IOM (Institute ofMedicine, Viện Y học) định nghĩa chăm sóc lấy bệnh nhân làm trungtâm là: "Cung cấp dịch vụ chăm sóc tôn trọng và đáp ứng với các sởthích, nhu cầu và giá trị của từng bệnh nhân, đồng thời đảm bảo rằngcác giá trị của bệnh nhân hướng dẫn tất cả các quyết định lâm sàng

3.1.2 Nội dung chăm sóc người bệnh toàn diện

Nội dung chăm sóc NB được Thông tư 07/2011/TT-BYT quy định trên cơ sở thamkhảo một số lý thuyết điều dưỡng thịnh hành, trong đó có lý thuyết về nhu cầu cơ bản(của Virgina Henderson) và lý thuyết về các mức độ phụ thuộc, tự chăm sóc của NB(Dorothea Orem) dưới đây

3.1.2.1 Lý thuyết nhu cầu cơ bản của con người của Virgina Henderson (USA)

Lý thuyết nhu cầu cơ bản của con người của Virgina Henderson (USA) cho rằngmỗi cá nhân đều có 14 nhu cầu cơ bản, khi chăm sóc người 6 bệnh, người điều dưỡng cầnđáp ứng các nhu cầu cơ bản của NB, bao gồm:

- Hít thở bình thường;

- Ăn, uống đầy đủ;

- Bài tiết bình thường;

- Di chuyển và duy trì tư thế mong muốn;

- Giấc ngủ và nghỉ ngơi;

- Chọn quần áo, trang phục thích hợp, thay và mặc quần áo;

- Duy trì nhiệt độ cơ thể trong phạm vi bình thường bằng cách điều chỉnh quần áo

và môi trường;

- Giữ cơ thể sạch và bảo vệ da;

- Tránh nguy hiểm trong môi trường và tránh làm tổn thương người khác;

- Giao tiếp với người khác thể hiện được các cảm xúc, nhu cầu, sợ hãi;

- Niềm tin về tôn giáo hoặc một người nào đó;

- Tự làm một việc gì đó và cố gắng hoàn thành;

- Chơi và tham gia một hình thức vui chơi giải trí nào đó;

- Tìm hiểu, khám phá hoặc thỏa mãn sự tò mò cá nhân để phát triển và có sứckhỏe bình thường

3.1.2.2 Lý thuyết Tự chăm sóc của Dorothea Orem (USA)

Ngoài 14 nhu cầu cơ bản của con người nêu trên, lý thuyết về Sự hạn chế tự chămsóc của Dorothea Orem (USA) cũng cần được áp dụng Đó là, người điều dưỡng cần đưa

ra những hành động chăm sóc để thỏa mãn nhu cầu chăm sóc của NB/khách hàng của họ

và những hành động chăm sóc này phụ thuộc vào nhu cầu của mỗi người Mặt khác,người điều dưỡng cần nhận định mức độ hạn chế tự chăm sóc của NB để phát hiện nhucầu chăm sóc của họ mà đáp ứng, phụ vụ Tùy thuộc vào mức độ hạn chế tự chăm sóc,

NB được xếp vào 1 trong 3 cấp độ phụ thuộc vào sự chăm sóc, bao gồm: phụ thuộc hoàntoàn, phụ thuộc một phần và không phụ thuộc (tự chăm sóc được)

NVYT cần hiểu các thành phần tạo nên sự chăm sóc y tế bao gồm: (1) Con người

là đối tượng chăm sóc, bao gồm cả thể chất, tinh thầnniềm tin, yếu tố xã hội và kiến thức

y học của mỗi cá nhân, gia đình hoặc cộng đồng (2) Môi trường tác động lên con ngườibao gồm cả yếu tố bên trong của mỗi người và yếu tố bên ngoài tác động nên tình trạngsức khỏe của mỗi người (3) Sức khỏe: là tình trạng khỏe mạnh hoặc ốm đau mà mỗi conngười trải qua (4) Chăm sóc điều dưỡng là những hành động, những đặc tính và thái độcủa người chăm sóc Khi chăm sóc NB, người điều dưỡng 7 cần nhận định NB và phâncấp chăm sóc, mỗi NB thuộc 1 trong 3 cấp độ sau:

- Phụ thuộc hoàn toàn: Điều dưỡng phải thực hiện các hoạt động chăm sóc, điềutrị, hỗ trợ toàn bộ cho NB

- Phụ thuộc một phần: Điều dưỡng thực hiện các hoạt động điều trị là chính, hỗ trợnhững hoạt động chăm sóc mà NB không tự chăm sóc được

- Tự chăm sóc: NB tự chăm sóc nhưng vẫn cần sự hỗ trợ trong điều trị, chăm sóckhi cần và họ cần được hướng dẫn, giáo dục sức khỏe để tự chăm sóc và phòng ngừa biếnchứng, phòng ngừa mắc bệnh khác

3.1.3 Nội dung chăm sóc người bệnh toàn diện

3.1.3.1 Tư vấn, hướng dẫn giáo dục sức khỏe

Bệnh viện có quy định và tổ chức các hình thức tư vấn, hướng dẫn giáo dục sứckhỏe phù hợp

Người bệnh nằm viện được điều dưỡng viên, hộ sinh viên tư vấn, giáo dục sứckhỏe, hướng dẫn tự chăm sóc, theo dõi, phòng bệnh trong thời gian nằm viện và sau khi

Bảo đảm an ninh, an toàn, yên tĩnh, tránh ảnh hưởng đến tâm lý và tinh thầnNB

3.1.3.3 Chăm sóc vệ sinh cá nhân

Chăm sóc vệ sinh cá nhân cho NB hằng ngày gồm vệ sinh răng miệng, vệ sinhthân thể, hỗ trợ đại tiện, tiểu tiện và thay đổi đồ vải

Trách nhiệm chăm sóc vệ sinh cá nhân:

- Người bệnh cần chăm sóc cấp I do ĐDV, hộ sinh viên và hộ lý thực hiện;

- Người bệnh cần chăm sóc cấp II và cấp III tự thực hiện dưới sự hướng dẫn củađiều dưỡng viên, hộ sinh viên và được hỗ trợ chăm sóc khi cần thiết

3.4.3.4 Chăm sóc dinh dưỡng

Điều dưỡng viên, hộ sinh viên phối hợp với bác sĩ điều trị để đánh giá tình trạngdinh dưỡng và nhu cầu dinh dưỡng của NB

Hằng ngày, NB được bác sĩ điều trị chỉ định chế độ nuôi dưỡng bằng chế độ ănphù hợp với bệnh lý

Người bệnh có chế độ ăn bệnh lý được cung cấp suất ăn bệnh lý tại khoa điều trị

và được theo dõi ghi kết quả thực hiện chế độ ăn bệnh lý vào Phiếu chăm sóc

Người bệnh được hỗ trợ ăn uống khi cần thiết Đối với NB có chỉ định ăn quaống thông phải do điều dưỡng viên, hộ sinh viên trực tiếp thực hiện (Tham khảo thêmThông tư 08/2011/TT-BYT để thực hiện)

3.1.3.5 Chăm sóc phục hồi chức năng

Người bệnh được ĐDV, hộ sinh viên hướng dẫn, hỗ trợ luyện tập và phục hồichức năng sớm để đề phòng các biến chứng và phục hồi các chức năng của cơ thể

Phối hợp khoa lâm sàng và khoa Vật lý trị liệu

Phục hồi chức năng để đánh giá, tư vấn, hướng dẫn và thực hiện luyện tập, phụchồi chức năng cho NB

3.1.3.6 Chăm sóc NB có chỉ định phẫu thuật, thủ thuật

Người bệnh được điều dưỡng viên, hộ sinh viên hướng dẫn và hỗ trợ thực hiệnchuẩn bị trước phẫu thuật, thủ thuật theo yêu cầu của chuyên khoa và của bác sĩ điều trị

Trước khi đưaNB đi phẫu thuật, thủ thuật, ĐDV, hộ sinh viên phải:

- Hoàn thiện thủ tục hành chính;

- Kiểm tra lại công tác chuẩn bị NB đã được thực hiện theo yêu cầu của phẫuthuật, thủ thuật;

- Đánh giá dấu hiệu sinh tồn, tình trạng NB và báo cáo lại cho bác sĩ điều trị nếu

NB có diễn biến bất thường

Điều dưỡng viên hoặc hộ sinh viên hoặc hộ lý chuyển NB đến nơi làm phẫu thuật,thủ thuật và bàn giao NB, hồ sơ bệnh án cho người được phân công chịu trách nhiệm tiếpnhận của đơn vị thực hiện phẫu thuật hoặc thủ thuật

3.1.3.7 Dùng thuốc và theo dõi dùng thuốc cho NB

Khi dùng thuốc cho NB, điều dưỡng viên, hộ sinh viên phải:

- Dùng thuốc đúng theo chỉ định của bác sĩ điều trị

- Chuẩn bị đủ và phù hợp các phương tiện cho NB dùng thuốc; khi dùng thuốc quađường tiêm phải chuẩn bị sẵn sàng hộp thuốc cấp cứu và phác đồ chống sốc, chuẩn bịđúng và đủ dung môi theo quy định của nhà sản xuất

- Kiểm tra thuốc (tên thuốc, nồng độ/hàm lượng, liều dùng một lần, số lần dùngthuốc trong 24 giờ, khoảng cách giữa các lần dùng thuốc, thời điểm dùng thuốc và đườngdùng thuốc so với y lệnh) Kiểm tra hạn sử dụng và chất lượng của thuốc bằng cảm quan:màu sắc, mùi, sự nguyên vẹn của viên thuốc, ống hoặc lọ thuốc

- Hướng dẫn, giải thích cho NB tuân thủ điều trị

- Thực hiện 5 đúng khi dùng thuốc cho NB: Đúng NB, đúng thuốc, đúng liềulượng, đúng đường dùng, đúng thời gian dùng thuốc

- Bảo đảm NB uống thuốc ngay tại giường bệnh trước sự chứng kiến của điềudưỡng viên, hộ sinh viên

- Theo dõi, phát hiện các tác dụng không mong muốn của thuốc, tai biến sau dùngthuốc và báo cáo kịp thời cho bác sĩ điều trị

- Ghi hoặc đánh dấu thuốc đã dùng cho NB và thực hiện các hình thức công khaithuốc phù hợp theo quy định của bệnh viện

- Phối hợp giữa các bác sĩ, dược sĩ, điều dưỡng viên, hộ sinh viên trong dùngthuốc nhằm tăng hiệu quả điều trị bằng thuốc và hạn chế sai sót trong chỉ định và sử dụngthuốc cho NB

3.1.3.8 Chăm sóc người bệnh giai đoạn hấp hối và người bệnh tử vong

- Người bệnh ở giai đoạn hấp hối được bố trí buồng bệnh thích hợp, thuận tiệncho việc chăm sóc, điều trị tránh ảnh hưởng đến NB khác

- Thông báo và giải thích với người nhà NB về tình trạng bệnh của NB và tạo điềukiện để người nhà NB ở bên cạnh NB

- Động viên, an ủi NB và người nhà NB

- Khi NB tử vong, điều dưỡng viên hoặc hộ sinh viên phối hợp với hộ lý thực hiện

vệ sinh tử thi và thực hiện các thủ tục cần thiết như quản lý tư trang tài sản của NB tửvong, bàn giao tử thi cho nhân viên nhà đại thể

3.1.3.9 Thực hiện các kỹ thuật điều dưỡng

Bệnh viện có các quy định, quy trình kỹ thuật điều dưỡng phù hợp, cập nhật trên

cơ sở các quy định, hướng dẫn của Bộ Y tế

Điều dưỡng viên, hộ sinh viên phải tuân thủ quy trình kỹ thuật chuyên môn, kỹthuật vô khuẩn

Điều dưỡng viên, hộ sinh viên thực hiện các biện pháp phòng ngừa, theo dõi pháthiện và báo cáo kịp thời các tai biến cho bác sĩ điều trị để xử trí kịp thời

Dụng cụ y tế dùng trong các kỹ thuật, thủ thuật xâm lấn phải bảo đảm vô khuẩn vàđược xử lý theo Điều 2 và Điều 3 của Thông tư số 18/2009/TT-BYT ngày 14/10/2009của Bộ Y tế về Hướng dẫn tổ chức thực hiện công tác kiểm soát nhiễm khuẩn trong các

cơ sở KCB và các quy định khác về kiểm soát nhiễm khuẩn

3.1.3.10 Theo dõi, đánh giá người bệnh

Người bệnh đến khám bệnh được điều dưỡng viên, hộ sinh viên khoa Khámbệnh đánh giá ban đầu để sắp xếp khám bệnh theo mức độ ưu tiên và theo thứ tự

Điều dưỡng viên, hộ sinh viên phối hợp với bác sĩ điều trị để đánh giá, phân cấpchăm sóc và thực hiện chăm sóc, theo dõi phù hợp cho từng NB

Người bệnh cần chăm sóc cấp I được bác sĩ điều trị, điều dưỡng viên, hộ sinhviên nhận định nhu cầu chăm sóc để thực hiện những can thiệp chăm sóc phù hợp

Bệnh viện có quy định cụ thể về theo dõi, ghi kết quả theo dõi dấu hiệu sinh tồn vàcác can thiệp ĐDV phù hợp với tính chất chuyên môn và yêu cầu của từng chuyên khoa