Mục tiêu Kết quả cuối cùng đạt được: Mục tiêu của quản lý thi công xây dựng công trình thể hiện ở chỗ các công việc phải được hoàn thành theo yêu cầu, đảm bảo chất lượng, trong phạm vi
CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
Khái niệm và mục tiêu của công tác quản lý thi công xây dựng công trình
Thi công xây dựng công trình là quá trình thực hiện dự án đầu tư, bao gồm xây dựng, lắp đặt thiết bị, sửa chữa, cải tạo, di dời, tu bổ, phục hồi, và phá dỡ công trình Nhiệm vụ chính của thi công là lên kế hoạch, tổ chức, điều hành và kiểm soát dự án để đảm bảo hiệu quả hoạt động Nếu không thực hiện đồng bộ các chức năng này, mục tiêu quản lý sẽ không đạt được Mỗi dự án đều cần sự sáng tạo, do đó, quản lý dự án xây dựng thường được xem là quản lý sáng tạo.
Quản lý là sự kết hợp của ba phương diện:
(1) Thông qua tập thể để thúc đẩy tính tích cực của cá nhân
(2) Điều hòa quan hệ giữa người với người, giảm mâu thuẫn giữa các bên
Tăng cường hợp tác hỗ trợ lẫn nhau là cách hiệu quả để thực hiện những việc mà cá nhân không thể tự làm Qua việc hợp tác, chúng ta có thể tạo ra giá trị lớn hơn so với giá trị cá nhân, từ đó nâng cao giá trị tập thể.
Xây dựng công trình là một công việc đặc trưng của dự án, bao gồm các loại hình như khu chung cư, cao ốc văn phòng hay cầu Tất cả các công trình này đều phải được phê duyệt, do đó, chúng trở thành đối tượng của quản lý dự án.
Quản lý dự án thi công xây dựng công trình là một quá trình phức tạp, bao gồm sự tham gia của nhiều chủ thể và các bước trong bộ quá trình xây dựng Công việc này trải dài từ giai đoạn chuẩn bị thi công cho đến khi nghiệm thu và bàn giao công trình đưa vào sử dụng.
Vì thê làm tốt công tác quản lý là việc có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong thực hiện dự án
Kết quả cuối cùng đạt được:
Mục tiêu của quản lý thi công xây dựng là hoàn thành công việc theo yêu cầu, đảm bảo chất lượng, trong phạm vi chi phí đã được phê duyệt, đúng thời gian và giữ nguyên phạm vi dự án không thay đổi.
Mỗi dự án đầu tư xây dựng đều có một hoặc nhiều mục tiêu cần đạt được Các mục tiêu cụ thể trong quản lý thi công xây dựng bao gồm việc đảm bảo chất lượng, tiến độ và chi phí.
- Mục tiêu về chất lượng công trình xây dựng
- Mục tiêu về thời gian thực hiện
- Mục têu về chi phí (giá thành)
- Mục tiêu về an toàn lao động
- Mục tiêu về vệ sinh môi trường
- Mục têu về quản lý rủi ro
Để đạt được kết quả mong muốn trong mỗi dự án xây dựng, việc dự trù chi phí và nguồn lực (nhân lực, tài lực, vật lực) là rất quan trọng Tuy nhiên, thực tế cho thấy rằng những biến cố và rủi ro có thể khiến chi phí vượt quá dự kiến ban đầu Ngoài ra, cũng có những trường hợp không đủ nguồn lực huy động, dẫn đến việc triển khai dự án không thuận lợi và phải điều chỉnh mục tiêu so với kế hoạch ban đầu.
Thời gian thi công xây dựng công trình thường bị giới hạn do nhiều yếu tố như cạnh tranh thị trường và cơ hội Mỗi giai đoạn của chu trình dự án cũng có thể bị khống chế về thời gian Thông thường, tiến trình thực hiện một dự án xây dựng được chia thành ba giai đoạn: khởi đầu, triển khai và kết thúc.
Một dự án xây dựng được coi là hoàn thành khi đạt được kết quả cuối cùng theo yêu cầu trong thời gian và nguồn lực đã xác định Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc này thường rất khó khăn, thậm chí không thể thực hiện Do đó, trong quản lý thi công, cần phải kết hợp và dung hòa ba phương diện chính của dự án, lựa chọn và thực hiện phương án kinh tế nhất cho từng trường hợp cụ thể.
Ba yếu tố cơ bản trong quản lý thi công xây dựng công trình bao gồm thời gian, chi phí và kết quả, và chúng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau Sự kết hợp của ba yếu tố này tạo thành mục tiêu tổng thể của công tác quản lý thi công.
1.1.3 Nguyên tắc và yêu cầu của công tác quản lý thi công xây dựng công trình
Nguyên tắc của công tác quản lý thi công xây dựng công trình:
- Thống nhất lãnh đạo về chính trị, kinh tế;
- Tập thể lãnh đạo kết hợp với cá nhân phụ trách;
- Kết hợp giữa giáo dục chính trị tư tưởng với khuyến khích bằng vật chất;
Vận dụng tổng hợp các quy luật kinh tế xã hội chủ nghĩa và kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước là rất quan trọng, đặc biệt trong việc chú trọng đến hoạch toán kinh tế trong xây dựng cơ bản.
- Cần kiệm xây dựng phải đảm bảo kỹ thuật và hiệu quả kinh tế cao
Yêu cầu của công tác quản lý thi công xây dựng công trình:
Việc thi công công trình cần tuân thủ đúng thiết kế để đảm bảo từng hạng mục được kiểm tra theo yêu cầu của chủ đầu tư về hình khối kiến trúc, công năng sử dụng, kích thước, cấu tạo và chất lượng công trình.
- Phải thực hiện đúng quy trình, quy phạm kỹ thuật trong sản xuất kể cả việc lấy mẫu và thí nghiệm vật liệu xây dựng
- Phải tuân thủ các quy định hiện hành về hoạt động kinh doanh xây lắp; thực hiện đầy đủ mọi điều khoản trong hợp đồng đã kus kết
- Phải tôn trọng sự giám sát thi công từ phía ngoài.
Hình thức tổ chức quản lý thi công xây dựng công trình
1.2.1 Tổ chức dạng chức năng Đặc trưng: Tổ chức dự án theo loại hình chức năng không làm rối loạn cơ chế hiện hành của doanh nghiệp mà ủy quyền thực hiện dự án này cho một bộ phận hoặc nhóm thi công nào đó trong doanh nghiệp, do bộ phận hoặc nhóm thi công được ủy quyền này lãnh đạo, lựa chọn ra một nhóm người trong doanh nghiệp để thực thi tổ chức dự án, sau khi dự án kết thúc sẽ khôi phục lại chức năng cũ
Kết cấu này tập hợp những chuyên gia tài năng trong lĩnh vực, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu và học hỏi Điều này không chỉ giúp nâng cao kiến thức mà còn nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ về trí tuệ và kỹ thuật trong việc giải quyết các vấn đề của dự án.
Tính linh hoạt trong việc sử dụng nhân viên cho phép lựa chọn nhân tài phù hợp từ các ban ngành chức năng, đảm bảo dự án không bị gián đoạn khi có xung đột trong nhiệm vụ Việc phân công theo chuyên môn hóa giúp các bộ phận tập trung vào nghiên cứu và phát triển kỹ thuật, từ đó nâng cao hiệu quả sáng chế và cải tiến phương pháp làm việc.
Giám đốc dự án có thể đảm nhận nhiệm vụ mà không cần đào tạo chuyên ngành, với thời gian từ khi nhận nhiệm vụ đến khi tổ chức đi vào vận hành rất ngắn Chức trách rõ ràng, chức năng chuyên biệt và mối quan hệ đơn giản giúp quá trình này diễn ra thuận lợi.
Nhược điểm trong việc điều hành dự án là do các thành viên được chọn từ các bộ phận chức năng khác nhau, dẫn đến việc giám đốc dự án cần phải đạt được sự đồng thuận với lãnh đạo các bộ phận Khi có xung đột về nhu cầu của một nhân viên, việc điều chỉnh thường trở nên khó khăn.
Tổ chức dự án gặp khó khăn trong quản lý do sự bất ổn và tính ứng biến của các thành viên trong nhóm.
Trong bối cảnh chức trách, việc các thành viên trong nhóm dự án thuộc hai bộ phận khác nhau dẫn đến sự thiếu chủ động trong việc gánh vác trách nhiệm và đối mặt với rủi ro Hơn nữa, tính lưu động của các thành viên khiến cho việc xác định trách nhiệm trở nên khó khăn, dẫn đến tình trạng quản lý hỗn loạn Tổ chức theo hình thức này thường phù hợp với các dự án thi công quy mô nhỏ, không liên quan đến nhiều bộ phận.
Hình 1.1: Kết cấu tổ chức theo chức năng
1.2.2 Tổ chức dạng dự án, tổ chức dạng ma trận Đặc trưng: Có tổ chức và đội ngũ dự án độc lập, hoàn chỉnh của riêng mình, giám đốc dự án có quyền khống chế hoàn toàn đối với đội ngũ dự án
Trong quá trình xây dựng công trình, các thành viên trong ban dự án không có mối quan hệ lãnh đạo với bộ phận làm việc cũ Nhân viên phụ trách của đơn vị cũ có thể giám sát và chỉ đạo nghiệp vụ, nhưng không có quyền can thiệp vào công việc của các thành viên ban dự án hoặc yêu cầu họ quay trở lại bộ phận cũ.
Tổ chức quản lý dự án tồn tại song song với tuổi thọ của dự án Khi dự án kết thúc, cơ cấu tổ chức sẽ được giải thể, và tất cả nhân viên sẽ trở về vị trí và bộ phận cũ của họ.
Giám đốc dự án có khả năng tuyển chọn và điều động đội ngũ chuyên gia từ các bộ phận chức năng, giúp họ phối hợp hiệu quả trong quản lý dự án Điều này không chỉ bổ sung ưu điểm và khắc phục nhược điểm cho nhau mà còn thúc đẩy việc đào tạo nhân tài đa chức năng Nhân tài chuyên ngành làm việc trực tiếp tại hiện trường giúp giảm thiểu thời gian ngưng trệ, nâng cao hiệu suất làm việc và giải quyết vấn đề một cách nhanh chóng.
Giám đốc dự án có khả năng tập trung và ít gặp khó khăn trong việc ủy quyền, từ đó có thể đưa ra quyết định kịp thời và chỉ huy một cách linh hoạt.
Việc giảm bớt các bộ phận kết nối giữa dự án và các chức năng doanh nghiệp đã làm yếu đi mối quan hệ giữa chúng, từ đó giúp dễ dàng hơn trong việc quản lý và giảm thiểu các vấn đề hành chính phức tạp, tạo điều kiện thuận lợi cho giám đốc dự án trong việc triển khai công việc.
- Không làm rối loạn chế độ doanh nghiệp cũ, tổ chức theo cơ chế chức năng truyền thống vẫn được bảo lưu
Nhân viên đến từ các bộ phận khác nhau có hoàn cảnh chuyên ngành đa dạng, dẫn đến sự phối hợp không ăn ý và khó khăn trong việc tránh những bất lợi.
Công tác quản lý trong doanh nghiệp có thể dẫn đến sự không đồng đều trong khối lượng công việc của nhân viên, với một số người không hoàn thành nhiệm vụ trong khi những người khác lại không có việc để làm Hiện tượng này có thể gây lãng phí nguồn nhân lực, đặc biệt là khi nhân tài chuyên ngành khan hiếm, khiến việc điều động và sử dụng nhân viên trở nên khó khăn.
Chức năng và phương pháp quản lý thi công xây dựng công trình
1.3.1 Chức năng quản lý thi công xây dựng công trình
Quá trình xây dựng công trình là một chuỗi quyết định có hệ thống, trong đó mỗi giai đoạn khởi công đều phụ thuộc vào những quyết định ban đầu Những quyết định này có ảnh hưởng lớn đến giai đoạn thiết kế, thi công và cả sự vận hành của công trình sau khi hoàn thành.
Chức năng kế hoạch giúp đưa toàn bộ quá trình, mục tiêu và hoạt động của dự án vào quỹ đạo kế hoạch, sử dụng hệ thống kế hoạch động để điều hành và kiểm soát dự án Việc điều hành hoạt động công trình thể hiện theo trình tự mục tiêu đã định Nhờ có chức năng kế hoạch, mọi công việc đều có thể được dự đoán và kiểm soát hiệu quả.
Để đảm bảo dự án được thực hiện một cách hệ thống và hiệu quả, cần xây dựng một tổ chức ban quản lý dự án rõ ràng, xác định chức trách và trao quyền cho các thành viên trong hệ thống Đồng thời, hoàn thiện chế độ quy định sẽ giúp hệ thống vận hành trơn tru, từ đó đảm bảo mục tiêu của dự án được thực hiện.
Trong quá trình thi công xây dựng, các bộ phận liên kết giữa các giai đoạn và tầng cấp có mối quan hệ phức tạp, dễ dẫn đến mâu thuẫn Nếu không được xử lý kịp thời, những mâu thuẫn này có thể gây trở ngại cho sự hợp tác và ảnh hưởng đến mục tiêu dự án Do đó, việc sử dụng chức năng điều hành của quản lý dự án là cần thiết để kết nối và khắc phục các trở ngại, đảm bảo hệ thống hoạt động hiệu quả.
Dự án công trình có thể xa rời mục tiêu ban đầu, do đó cần áp dụng các biện pháp như quyết sách, kế hoạch, điều hòa và phản hồi thông tin Việc lựa chọn các phương pháp quản lý khoa học là cần thiết để điều chỉnh khoảng cách này, đảm bảo mục tiêu được thực hiện Các mục tiêu bao gồm mục tiêu tổng thể, mục tiêu con và mục tiêu giai đoạn, tạo thành một hệ thống liên kết Do đó, việc khống chế mục tiêu cũng cần phải là một hệ thống liên tục Nhiệm vụ chính của quản lý dự án công trình là kiểm soát các mục tiêu đầu tư, tiến độ và chất lượng.
1.3.2 Phương pháp quản lý thi công xây dựng công trình Đứng sau mục tiêu và nguyên tắc quản lý, phương pháp quản lý mang tính năng động cao Người ta không được lựa chọn nguyên tắc quản lý nhưng lại có quyền lựa chọn và vận dụng linh hoạt các phương pháp quản lý Tính chất nhiều phương án của các phương pháp làm cho công việc của người quản lý vừa phức tạp, nhiều hơn vừa phong phú, đa dạng hơn Có nhiều phương pháp quản lý khác nhau, tùy theo chổ đứng, tùy theo mục tiêu nghiên cứu, người ta có thể phân loại phương pháp quản lý theo nhiều cách khác nhau:
Dựa vào mục tiêu quản lý, các phương pháp quản lý thi công xây dựng công trình được phân loại thành bốn nhóm chính: quản lý tiến độ, quản lý chất lượng, quản lý an toàn và quản lý môi trường.
Phương pháp quản lý thi công xây dựng công trình được phân loại dựa trên tính chất đo lường thành ba loại: phương pháp định tính, phương pháp định lượng và phương pháp quản lý tổng hợp.
Phương pháp quản lý thi công xây dựng công trình được phân loại dựa trên tính chất chuyên ngành, bao gồm: phương pháp quản lý hành chính, phương pháp quản lý kinh tế, phương pháp quản lý kỹ thuật và phương pháp quản lý pháp luật.
Nội dung của quản lý thi công xây dựng công trình
Thi công là giai đoạn quan trọng trong việc xây dựng công trình và thực hiện dự án đầu tư Trong quá trình này, chủ đầu tư và các nhà thầu cần quản lý thi công để đảm bảo dự án được thực hiện đúng theo thiết kế kỹ thuật và thiết kế thi công, đồng thời vượt qua các mục tiêu về kế hoạch, tiến độ và hợp đồng Việc này cũng nhằm đảm bảo chất lượng xây lắp và an toàn trong suốt quá trình thi công.
Quản lý thi công là quá trình nghiên cứu, theo dõi, hướng dẫn, phát hiện và điều chỉnh các hoạt động trên công trường để đảm bảo thi công đạt và vượt yêu cầu về thời hạn, chất lượng, giá thành và an toàn lao động Quá trình này cần được thực hiện liên tục và toàn diện trong cả ba giai đoạn của thời kỳ thi công Để đạt được hiệu quả trong quản lý thi công, cần dựa vào các văn bản thiết kế, chính sách của Nhà nước, quy trình, quy phạm, định mức hiện hành và những thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại.
Trong hoạt động quản lý thi công xây dựng đối với nhà thầu xây dựng bao gồm các nội dung chủ yêu sau:
- Quản lý chất lượng xây dựng
- Quản lý tiến độ xây dựng
- Quản lý khối lượng thi công xây dựng công trình
- Quản lý an toàn lao động trên công trường xây dựng
- Quản lý môi trường xây dựng
1.4.1 Nội dung quản lý chất lượng xây dựng
Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình bao gồm các hoạt động như quản lý chất lượng của nhà thầu thi công, giám sát quá trình thi công và nghiệm thu công trình từ phía chủ đầu tư, cũng như giám sát tác giả của nhà thầu thiết kế.
Quản lý chất lượng bao gồm các hoạt động chức năng nhằm xác định và thực hiện chính sách cũng như mục đích chất lượng Điều này được thực hiện thông qua việc lập kế hoạch, tổ chức và đảm bảo chất lượng, đồng thời cải tiến chất lượng trong một hệ thống nhất định.
Quản lý chất lượng công trình xây dựng bao gồm các hoạt động nhằm thiết lập và thực hiện các yêu cầu, quy định thông qua kiểm soát, đảm bảo và cải tiến chất lượng Hoạt động này chủ yếu tập trung vào công tác giám sát và tự giám sát của chủ đầu tư cùng các bên liên quan khác.
Quản lý chất lượng công trình xây dựng là nhiệm vụ của tất cả các bên liên quan, bao gồm chủ đầu tư, nhà thầu và các tổ chức cá nhân trong quá trình khảo sát, thiết kế, thi công, bảo hành và bảo trì Theo nghị định 46/2015/NĐ-CP, quản lý chất lượng và bảo trì công trình được thực hiện xuyên suốt từ giai đoạn khảo sát, thiết kế cho đến thi công và khai thác sử dụng công trình.
Quá trình thi công xây dựng của nhà thầu và đội ngũ thi công trực tiếp đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng đến chất lượng công trình Nhà thầu cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình và quy phạm kỹ thuật để đảm bảo tiêu chuẩn chất lượng theo thiết kế đã được phê duyệt Để nâng cao chất lượng công trình, cần tăng cường công tác kiểm tra và giám sát thi công.
1.4.1.2 Nội dung của quản lý chất lượng trong công tác thi công xây dựng công trình
Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với yêu cầu, tính chất và quy mô của công trình xây dựng, trong đó xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân và bộ phận thi công trong việc đảm bảo chất lượng công trình.
Thực hiện kiểm tra vật liệu, cấu kiện, vật tư và thiết bị công trình trước khi xây dựng và lắp đặt là rất quan trọng Các thí nghiệm này cần tuân thủ đúng tiêu chuẩn và yêu cầu thiết kế để đảm bảo chất lượng công trình.
Lập và kiểm tra việc thực hiện biện pháp thi công, tiến độ thi công
Lập và ghi nhật kí thi công xây dựng công trình theo quy định
Kiểm tra an toàn lao động, vệ sinh môi trường bê trong và ngoài công trường
Nghiệm thu, lập bản vẽ hoàn công cho bộ phận công trình xây dựng, hạng mục công trình xây dựng và công trình xây dựng hoàn thành
Báo cáo cho chủ đầu tư về chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn lao động và vệ sinh môi trường trong quá trình thi công xây dựng theo yêu cầu của họ.
Chuẩn bị các tài liệu làm căn cứ nghiệm thu theo quy định
1.4.1.3 Các biện pháp kiểm tra chất lượng
Sử dụng các phương tiện kỹ thuật để thực hiện kiểm tra tại chỗ hoặc trong phòng thí nghiệm, áp dụng các phương pháp thống kê để điều tra, chọn mẫu và xử lý dữ liệu đã thu thập Ghi chép và nhận ký công trình, đồng thời kết hợp giữa kiểm tra thường xuyên và kiểm tra đột xuất.
Doanh nghiệp cần thành lập bộ phận kỹ thuật để phối hợp với chủ đầu tư, tổ chức thiết kế và các cơ quan liên quan nhằm giám sát và lập hồ sơ kết luận về chất lượng nghiệm thu cho từng công việc, hạng mục và bộ phận của công trình.
Quản lý chất lượng thi công xây dựng là trách nhiệm chung của tất cả các bên liên quan, bao gồm chủ đầu tư, nhà thầu, và các tổ chức cá nhân tham gia vào khảo sát, thiết kế, cung cấp nguyên vật liệu, thi công, bảo hành, bảo trì, cũng như khai thác và sử dụng công trình.
1.4.1.4 Một số công cụ thống kê thường dùng trong quản lý chất lượng: a Lưu đồ hay biểu đồ quá trình
Lưu đồ quá trình là công cụ quan trọng để thể hiện và phân tích các công việc trong dự án, giúp đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng Phương pháp này cho phép nhận diện các hoạt động thừa cần loại bỏ, cũng như những hoạt động cần cải tiến Đồng thời, lưu đồ cũng xác định rõ vai trò của từng thành viên trong quản lý chất lượng, bao gồm nhà cung cấp, khách hàng và nhà thầu.
Hình 1.5: Lưu đồ quá trình b Biểu đồ hình xương cá (biểu đồ nhân quả
Biểu đồ nhân quả là công cụ quan trọng trong quản lý chất lượng, giúp liệt kê và phân tích các nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả Nó cho phép xác định những nguyên nhân cần được xử lý ưu tiên, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm Có bảy nhân tố chính ảnh hưởng đến chất lượng, bao gồm con người, máy móc, vật liệu, phương pháp tiến hành, biện pháp đo lường, nhân tố môi trường và thông tin.
Phương pháp, thiết bị QUÁ TRÌNH Nhân lực, đo lường, môi trường
Hình 1.6: Biểu đồ xương cá c Biểu đồ Parento
Những nhân tố ảnh hưởng và một số tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thiện của công tác quản lý thi công xây dựng công trình
thiện của công tác quản lý thi công xây dựng công trình
1.5.1 Những nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý thi công xây dựng công trình
1.5.1.1 Nhóm nhân tố khách quan a Chính sách kinh tế vĩ mô
Chính sách kinh tế vĩ mô và cơ chế quản lý của Nhà nước ngày càng ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng cơ bản Những chính sách này tác động trực tiếp đến quản lý chất lượng công trình, chi phí, nhân công, máy móc, cũng như các vấn đề tín dụng và cho vay đối với doanh nghiệp xây dựng Đồng thời, chúng cũng liên quan đến độc quyền, hỗ trợ và luật bảo vệ môi trường, tạo ra cả cơ hội lẫn thách thức cho các doanh nghiệp trong ngành.
Khi thị trường kinh tế vĩ mô ổn định và môi trường kinh doanh thuận lợi, các doanh nghiệp trong cùng lĩnh vực sẽ đạt được lợi nhuận đáng kể nhờ vào việc giảm thiểu chi phí quản lý, do không cần áp dụng nhiều biện pháp đối phó với những thay đổi.
Chính sách lãi suất, tỷ giá hối đoái và tín dụng cho doanh nghiệp xây dựng có tác động trực tiếp đến chi phí vốn Sự gia tăng các chỉ số này cùng với việc hạn chế tín dụng cho vay sẽ làm tăng chi phí xây dựng, trong khi ngược lại, nếu các chỉ số giảm, chi phí sẽ giảm theo.
Chính sách ưu tiên và hỗ trợ doanh nghiệp trong khu vực tạo ra môi trường cạnh tranh không hoàn hảo, buộc các doanh nghiệp phải gia tăng chi phí để tạo ra lợi thế nổi bật so với đối thủ, từ đó ảnh hưởng đến chi phí quản lý thi công Hiểu biết về đối thủ cạnh tranh là yếu tố quan trọng nhất đối với khả năng trúng thầu của doanh nghiệp xây dựng Việc nắm bắt thông tin về số lượng và năng lực của các đối thủ là cần thiết trong công tác dự thầu, giúp doanh nghiệp đưa ra các thông tin về năng lực và biện pháp thi công tối ưu hơn so với đối thủ.
Mức độ cạnh tranh trong ngành được xác định bởi nhiều yếu tố, bao gồm số lượng nhà thầu tham gia, tốc độ tăng trưởng của ngành, sự đa dạng hóa giữa các đối thủ, và các rào cản ngăn cản sự xâm nhập của các đối thủ tiềm ẩn.
Hiện nay, các doanh nghiệp xây dựng trong nước đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các công ty nước ngoài có công nghệ thi công tiên tiến Để nâng cao khả năng cạnh tranh, các nhà quản lý cần tận dụng cơ hội thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài và công nghệ hiện đại Sự biến động của các yếu tố đầu vào cũng là một yếu tố quan trọng cần được xem xét trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp.
Giá thành sản phẩm xây lắp chủ yếu do chi phí nguyên vật liệu đầu vào như sắt thép, xi măng và thiết bị ngoại nhập chiếm từ 60% đến 70% Sự tăng giá, dù nhỏ, của các nguyên vật liệu này sẽ làm tăng chi phí xây dựng so với giá dự thầu, tùy thuộc vào loại kết cấu công trình Ví dụ, từ cuối 2008 đến 2010, giá thép xây dựng đã tăng từ 11.000 đồng/Kg lên khoảng 16.000 đến 17.000 đồng/Kg Năm 2011, chi phí nhân công và máy thi công cũng tăng do lạm phát kinh tế vĩ mô, dẫn đến tổn thất lớn cho hoạt động sản xuất kinh doanh xây dựng, thiếu hụt vốn thi công và trì trệ trong tiến độ công trình.
Các doanh nghiệp xây dựng cần thực hiện dự báo rủi ro về giá cả và các biến động khác trong quá trình sản xuất kinh doanh Để đảm bảo sự ổn định và bền vững trong hoạt động, cần có các biện pháp đối phó và dự phòng cho mọi tình huống xảy ra Bên cạnh đó, điều kiện tự nhiên địa lý và cơ sở hạ tầng giao thông cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hoạt động sản xuất.
Sản phẩm xây dựng công trình thường diễn ra ngoài trời, với mặt bằng trải dài trên các địa lý hành chính Các điều kiện tự nhiên như địa hình, khí hậu và thời tiết của từng vùng địa phương có ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý và tổ chức thi công Điều này đặc biệt thể hiện qua việc thiết kế và áp dụng các biện pháp thi công phù hợp với điều kiện tự nhiên cụ thể.
Hệ thống giao thông và thông tin liên lạc có ảnh hưởng lớn đến quản lý và điều hành công trình Giao thông thuận lợi giúp tối ưu hóa việc vận chuyển, tổ chức mặt bằng và thi công, từ đó tiết kiệm thời gian và chi phí Ngược lại, hệ thống giao thông kém và điều kiện thời tiết không thuận lợi sẽ làm tăng chi phí quản lý thi công.
Thiết kế có thể được điều chỉnh theo yêu cầu của chủ đầu tư về công năng và biện pháp thi công, cũng như vật tư để phù hợp với thực tế Nếu sự thay đổi này là đáng kể, nó sẽ vượt ra ngoài kế hoạch ban đầu của doanh nghiệp, dẫn đến phát sinh chi phí cho việc thay đổi thiết kế, mua sắm và dự trữ nguyên vật liệu xây dựng, cũng như chi phí vận chuyển đến công trường.
Hệ thống giao thông kém thuận lợi khiến doanh nghiệp phải chịu thêm chi phí cho việc vận chuyển và tìm nguồn vật tư gần, dẫn đến giá cao Ngoài ra, chi phí làm đường tạm cho tổ chức thi công cũng gia tăng Tất cả những yếu tố này đều ảnh hưởng đến công tác quản lý thi công.
Điều kiện thời tiết không thuận lợi như mưa nhiều, thiên tai và lũ lụt có thể gây thất thoát hoặc hư hỏng công trình, ảnh hưởng đến tiến độ thi công và công tác quản lý xây dựng Sự hợp tác của các đơn vị thi công trong khu vực là yếu tố quan trọng quyết định thành công của doanh nghiệp xây dựng Quá trình thi công không chỉ liên quan đến chủ đầu tư và tư vấn thiết kế, mà còn bao gồm nhiều đơn vị cộng tác như chính quyền địa phương, nhà cung cấp vật tư, thiết bị, và đội ngũ công nhân, từ lao động phổ thông đến các tổ đội chuyên nghiệp, tất cả đều ảnh hưởng lớn đến việc tổ chức và thực hiện thi công.
Nếu một địa phương có nguồn cung cấp vật liệu ổn định và phong phú, việc bố trí kho lưu trữ và phân phối vật tư sẽ trở nên dễ dàng hơn, đồng thời giúp giảm chi phí lưu kho Ngược lại, nếu nguồn cung không ổn định, chi phí lưu kho sẽ tăng lên.
Nếu nguồn lao động phổ thông và công nhân kỹ thuật có trình độ cao, việc bố trí lao động và chất lượng sản phẩm sẽ đạt yêu cầu kỹ thuật và mỹ thuật Ngược lại, nếu chất lượng và số lượng lao động không đáp ứng yêu cầu, sẽ gây cản trở trong công tác điều hành và quản lý thi công, ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ thực hiện.