Các khối u ác tính trên MRI T ăng tín hiệu do bắt tương phản Gadolinium 0.1 mmol/kg : đậm độ bắt tương phản điển hình... Các khối u ác tính trên MRI Tăng tín hiệu sau chích tương phản:
Trang 1Dr T.H DAO Unité de Sénologie Département d'Imagerie Médicale Hôpital Henri-Mondor , Créteil
CỘNG HƯỞNG TỪ TUYẾN VÚ
Tổn thương ác tính
Trang 2Các khối u ác tính trên MRI
Hình thái học đa dạng giống như trên X quang nhũ ảnh (nốt +/- bờ không đều, tổn thương hình sao…)
Trang 3Các khối u ác tính trên MRI
Tín hiệu thấp trên T1
Tín hiệu cao trên T2 không hằng định, thường có cường độ nhẹ.
Trang 4Các khối u ác tính trên MRI
Tiêm Gadolinium : đặc trưng hóa tính chất tốt trên T2.
Trang 5Dao et coll 1993 26 88 95 sau x ạ trị
Gilles et coll 1993 26 93 63 sau m ổ
Harms et coll 1993 30 94 37 tr ước mổ
Heywang et coll 1994 76 100 78 định liều
Hulka et coll 1995 20 86 93 tr ước mổ
Trang 6Các khối u ác tính trên MRI
T ăng tín hiệu do bắt tương phản Gadolinium (0.1 mmol/kg) : đậm độ bắt tương phản điển hình.
Trang 7Các khối u ác tính trên MRI
Tăng tín hiệu sau chích tương phản:
• tưới máu u, quan trọng hơn
• giàu hệ mao mạch, dãn nở,
• tính thấm mao mạch
• +/- shunts động-tĩnh mạch
Trang 8Các khối u ác tính trên MRI
Tăng tín hiệu sau chích tương phản:
Trang 9Các khối u ác tính trên MRI
Trang 10C ác khối u ác tính trên MRI
• không đồng nhất (96 %)
• đôi khi tăng tương phản ngoại vi (16%)
• dạng ổ (85%), giả nốt hay lan tỏa,
• một ổ hay nhiều ổ,
Tăng tín hiệu sau chích tương phản:
Trang 11Các khối u ác tính trên MRI : nhìn thấy bắt tương phản: lợi ích của xóa nền
Trang 12Axiale T2
Gadolinium ( x óa nền )
Các khối u ác tính trên MRI :
nhìn thấy bắt tương phản: lợi ích của xóa nền
Trang 13Các khối u ác tính trên MRI : nhìn thấy bắt tương phản: : các xung kích
thích nước (và bảo hòa mỡ)
Trang 14Các khối u ác tính trên MRI :
Trang 15Các khối u ác tính trên MRI
Ti êm Gadolinium (0 à 8 phút sau IV)
Tăng tín hiệu sau chích tương phản : nhanh, puis étalé dans le temps các xung khảo sát động đến 8-
10 phút: biểu đồ bắt thuốc tương phản
Trang 16Các khối u ác tính trên MRI
Biểu đồ bắt tín hiệu sau chích tương phản:
• thì bắt tương phản sớm: « wash-in »,
điển hình có dạng dốc dựng thẳng trong những giây đầu tiên (<10 s),
• đỉnh bắt tương phản (50-250%),
Trang 17Các khối u ác tính trên MRI
Biểu đồ bắt tín hiệu sau chích tương
phản:
• Tính chất đồng nhất của bắt tương phản của u được so sánh với mô tuyến còn lại xung quanh
Trang 18Các khối u ác tính trên MRI
Biểu đồ bắt tín hiệu sau chích tương
Trang 19 C ác dạng đường cong bắt tương phản:
(theo K.Kuhl et al, Radiology
1999 ; 211 :101-110)
Các khối u ác tính trên MRI
Trang 20Các khối u ác tính trên MRI
Tiêm Gadolinium, động: bắt tương phản
theo các dạng đường biểu diễn:
(th ải nhanh ) (b ình nguyên ) ( tăng tiến )
Trang 21Các khối u ác tính trên MRI
các tổn thương ác tính
Trang 22Các khối u ác tính trên MRI
• bắt tương phản kiểu bình nguyên: 33% các tổn thương ác tính
Trang 23Các khối u ác tính trên MRI
• bắt tương phản kiểu đơn pha, tăng tiến: 9% các tổn thương ác tính
Trang 24Các khối u ác tính trên MRI
bắt tương phản kiểu
« wash-out » của
1 u ác tính sau quầng vú
Trang 25Các khối u ác tính trên MRI
u nh ỏ bắt tương phản kiểu
« wash-out »
Trang 26Các khối u ác tính trên MRI
Kh ối u bắt tương phản kiểu bình
nguyên
Trang 27Các khối u ác tính trên MRI
Những biểu hiện MRI của một khối u ác
tính sau tiêm Gadolinium (đặc hiệu ++
+) :• bắt tương phản không đồng nhất, dạng ổ,
• bắt tương phản không đều, thậm chí ở ngoại vi,
• « wash-in » sớm, dạng mái dựng thẳng
• « wash-out »
Trang 28Các khối u ác tính trên MRI
Trang 29Các khối u ác tính trên MRI
Chẩn đoán một khối u ác tính trong dân
số có nguy cơ: (vú đặc ?)
Se (%)
J Clin Oncol Nov 2005, 23:8469-8476
Trang 30• mã hóa màu tùy theo dốc lên wash in
• mã hóa màu tùy theo mã hóa màu tùy theo sự có mặt của wash out
IRM vú
Bản đồ màu Wash in-Wash out (Siemens)
Trang 31IRM vú
Bản đồ màu
Bắt tương phản cả 2 bên
Trang 32 Bản đồ màu Wash in
Bắt tương phản 2 bên, dốc lên thẳng wash-in
IRM vú
Bản đồ màu
Trang 33IRM vú
Bản đồ màu
Trang 34Bắt tương phản cả 2 bên, dốc lên wash in thẳng đứng, wash out dạng bình nguyên
IRM vú
Bản đồ màu
Trang 36Wash in Wash out
Trang 37Các khối u tái phát
• cùng triệu chứng học MRI trên T1, T2
• Bắt tương phản sau tiêm Gadolinium
• phản ứng xơ hóa sau xạ trị và/hay sau mổ.
Độ nhạy 95 %, độ đặc hiệu 85 %
(Dao TH, Rahmouni A, Campana F, Laurent M, Asselain B, Fourquet A,
Radiology 1993 ; 187 : 751-756 )
Trang 38Các khối u tái phát
X quang nhũ ảnh: núm vú bị kéo tụt vào rõ rệt sau 6 năm điều trị
Trang 39Các khối u tái phát
Trang 40Các khối u tái phát
BN nữ 34t;
comédocarcinome khối lớn được điều trị bằng xạ, đã lành bệnh
4 năm sau điều trị
Trang 41Các khối u tái phát
tái phát đa ổ (0.5 T)
Gadolinium
Trang 42MRI VÚ
Âm tính giả
Trang 44MRI VÚ
Âm tính giả
Tổn thương xơ rất nhiều
sau điều trị: tái phát ?
T2 T1
STIR Gadolinium
Trang 45MRI VÚ
Âm tính giả
Tái phát với tổn thương xơ rất nhiều
Trang 46MRI VÚ
Âm tính giả
• carcinomes in situ (40-70% trường hợp )
• carcinomes lobulaires (dạng thùy)
• médullaires,(thể tủy)
• collọdes (thể keo), mucineux (thể nhày)
Trang 47MRI VÚ Dương tính giả
• tuyến bình thường
• tổn thương lành tính
• bệnh tuyến vú lành tính, loạn dưỡng xơ-nang
(thay đổi sợi bọc)
Trang 48MRI VÚ Dương tính giả : Vú bình thường
• bắt tương phản trong khoảng 80% các
trường hợp trong thời kỳ tiền mãn kinh
• bắt tương phản tối đa ở tuần thứ nhất và tuần thứ
tư của chu kỳ kinh
MRI v ú v ào tuần thứ hai của chu kỳ kinh
Trang 49• bắt tương phản mờ nhạt, lan tỏa, không mạnh
• biểu đồ bắt tương phản đơn pha,
• không có dạng « wash-out »
Trang 50MRI VÚ Dương tính giả : Vú bình thường
• giảm hay biến mất sau 2-6 tháng
• có thể tồn tại kéo dài trong 27 % trường hợp sau 4 tháng theo dõi
Theo dõi bằng MRI, còn đang tranh cãi
Kuhl CK, Heribert BB, Gieseke J, Burkhard PK, Sommer T,
Lutterbey G, Schild HH, Radiology 1997 ; 203: 137-144 )
Trang 51MRI VÚ Dương tính giả : Vú bình thường
• bắt tương phản còn quan sát ở bệnh nhân sau mãn kinh đang điều trị nội tiết tố
MRI vú sau khi ngưng TSH (3
tháng?)
Trang 52MRI V Ú
Dương tính giả : Tổn thương lành tính
• 30 % tổn thương lành tính có biểu hiện bắt tương phản « nghi ngờ »
• bắt tương phản tăng dần hơn (đoạn đầu của dốc lên thấp)
• đơn pha (83 % các cas)
• dạng bình nguyên trong 11 % các cas
• wash-out trong 6% các cas
Trang 53MRI VÚ
đường biễu diễn bắt tương phản 1 phút
sau tiêm gado của các khối u ác tính,
211 :101-110)
Trang 55MRI VÚ
Dương tính giả: các tổn thương lành tính
• fibroadénomes (t ăng sinh ),
• abcès, viêm (sau mổ, sau xạ trị)
Trang 56MRI VÚ
Dương tính giả: các tổn thương lành tính
Trang 57MRI VÚ
Dương tính giả : Bệnh vú lành tính, thay đổi sợi
bọc (« mastose »)
• tăng sản loại không tăng sinh +/- nang,
• dị sản bán hủy, bệnh u tuyến,
• tăng sản loại tăng sinh +/- không điển hình về tế bào
Trang 58MRI VÚ
Dương tính giả : Bệnh vú lành tính,
thay đổi sợi bọc (« mastose »)
• bắt tương phản sớm, đậm,
• thì « wash-in » có dốc lên thoải hơn,
• đường cong bắt tương phản đơn pha,
• không có dạng « wash-out »,
• có thể có dạng bình nguyên
Trang 59MRI VÚ
Dương tính giả : Bệnh vú lành tính,
thay đổi sợi bọc (« mastose »)
Trang 60MRI VÚ
Dương tính giả : Bệnh vú lành tính,
thay đổi sợi bọc (« mastose »)
Nodule de « mastose »
Trang 62MRI VÚ
Dương tính giả : Bệnh vú lành tính,
thay đổi sợi bọc (« mastose »)
dõi MRI sau 4 tháng.
nốt đơn độc vẫn tồn tại: carcinoma
Trang 63MRI VÚ
Dương tính giả : Bệnh vú lành tính,
thay đổi sợi bọc (« mastose »)
MRI tuần thứ 2 chu kỳ
kinh : Hyperplasia ?
MRI tuần thứ 1 chu kỳ kinh :
MRI tuần thứ 1 chu kỳ kinh :
Hyperplasia bên trái
Bên phải ?
Trang 64MRI VÚ
Dương tính giả : Bệnh vú lành tính,
thay đổi sợi bọc (« mastose »)
MRI lần sau vào tuần đầu chu kỳ kinh:
Hyperplasia bên trái, u bên phải.
Trang 65• đỉnh nằm ở trước phút thứ 2 sau tiêm Gd,
• bắt tương phản mạnh («cut-off value»: 130%),
• dạng khu trú, không đồng đều, ở phía ngoại vi
• có dạng thải nhanh « wash-out »,
Trang 66MRI VÚ
Các tiêu chuẩn hướng đến lành tính
khi đứng trước cách bắt tương phản :
• thời kỳ tiền mãn kinh (tuần thứ 1 và 4) hay không ngưng điều trị nội tiết tố trước đó,
• bắt tương phản muộn từ phút thứ 2 sau tiêm Gd,
• bắt tương phản yếu, lan tỏa,
• dạng khu trú nhưng đường cong bắt tương phản đơn pha
• thì « wash-in» có dốc lên thoải hơn,
Trang 67• không có dạng « wash-out »,
• không bắt tương phản ngoại biên,
• đường bờ đều đặn hay dạng nhiều thùy,
• bắt tương phản từ trung tâm hướng ra ngoại biên (FA)
• các vách bên trong không bắt tương phản (FA),
• tín hiệu cao mạnh trên T2 (nang)
MRI VÚ
Các tiêu chuẩn hướng đến lành tính
khi đứng trước cách bắt tương phản :
Trang 68• dùng antenne (coil) bề mặt, hai bên
• Tiêm Gadolinium,
• Các xung nhanh, động
• Xoá nền, kích thích nước và/hay bảo hòa mỡ, bản
đồ màu: xem việc bắt tương phản
• các đường biểu diễn trong trường hợp nghi ngờ
MRI VÚ
K ết luận
Trang 69Cas lâm sàng
Loạn dưỡng đa nang
Trang 70Bệnh vú lành tính
Trang 71MRI VÚ Kết luận
• bổ trợ cho các phương tiện chẩn đoán hình ảnh khác
• triệu chứng học của các chẩn đoán phân biệt
• kỹ thuật tương ứng tùy thuộc vào mỗi loại bệnh cảnh lâm sàng (tiền mãn kinh hay điều trị nội tiết, bệnh vú không do viêm),
• phân giải không gian và thời gian +++