MRI benh ly cot song

HÌNH AXIAL* Dưới cuống sống rễ thần kinh *Ngang cuống sống *Ngang đĩa đệm GIẢI PHẪU HÌNH ẢNH HÌNH SAGITTAL *Đường giữa *Cạnh đường giữa *Lỗ liên hợp... 1.Cấu trúc ống sống spinal canal

Hình ảnh MRI

BỆNH LÝ CỘT SỐNG Bs Lê Văn Phước Ts.Bs Phạm Ngọc

Hoa Khoa Chẩn đoán hình ảnh

Bệnh viện Chợ

-X quang qui ước /

-T1W, T2W, T2W-STIR

-T1W+Gd

-MRA

-MR-myelography

-Sagittal, Axial, Coronal

-Xảo ảnh (dòng chảy dịch não tuỷ, hiệu ứng thể tích từng phần )

KỸ THUẬT

Sagittal, Axial, Coronal

Thoái hoá mỡ

Xung STIR / Di caên

MRI MYELOGRAPHY

Thời gian : 4-7 phút

Không dùng thuốc

GIẢI PHẪU HÌNH ẢNH

HÌNH AXIAL

* Dưới cuống sống (rễ thần kinh)

*Ngang cuống sống

*Ngang đĩa đệm

GIẢI PHẪU HÌNH ẢNH

HÌNH SAGITTAL

*Đường giữa

*Cạnh đường giữa

*Lỗ liên hợp

1.Cấu trúc ống sống (spinal canal)

1.1.Các thành phần xương sống

a.Thân cột sống

b.Các thành phần sau -Cung thần kinh: Bờ sau thân sống, cuống, mảnh sống

-Mấu khớp, gai ngang, gai sau

1.2.Đĩa đệm

-Nhân keo -Vòng xơ

GIẢI PHẪU HÌNH

ẢNH

1.3.Dây chằng

-Dây chằng vàng: dính vào mảnh sống và khớp mặt

-Dây chằng dọc sau (PLL).

1.4.Bao màng cứng

-Tạo bởi màng cứng -Mỡ ngoài màng cứng bao quanh

-Đường kính trước sau bao màng cứng bình thường: vùng cổ >7mm,

GIẢI PHẪU HÌNH

ẢNH

2.Các cấu trúc thần kinh

-Chóp tuỷ ở L1-L2 -Dây tận (filum terminale): kéo dài từ L1 đến S1

GIẢI PHẪU HÌNH

ẢNH

2.2 Rễ thần kinh

-Rễ trước, rễ sau, hạch rễ sau

- Đường đi:

+Rễ thần kinh nằm ở

phần trên của lỗ thần kinh liên sống.

GIẢI PHẪU HÌNH

ẢNH

Hình ñònh vò

TỔN THƯƠNG THOÁI HOÁ

-Thoát vị đĩa đệm ra sau (Posterior DH): Thoát vị vào ống sống/ thoát vị đĩa đệm.

-Thoát vị đĩa đệm ra trước (Anterior DH)

-Thoát vị đĩa đệm dạng Schmorl

-Thoát vị đĩa đệm phía bờ

LOẠI THOÁT VỊ ĐĨA

ĐỆM

+Lồi đĩa đệm (Bulging) : Lồi đều, đối xứng

+Protrusion : Lồi khu trú, ổ thoát vị có nền rộng

+Extrusion : Lồi khu trú, ổ thoát vị có cổ hẹp.

+Mảnh tự do (free fragment

herniation): Mất liên tục, rời

xa đĩa đệm.

DẠNG THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM

Trung tâm (central/ medial)

Một bên hay hai bên

KIỂU THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM

+Hình ảnh chất keo đĩa đệm lồi vào ống sống giống hình ảnh ‘kem đánh răng’ (toothpaste sign)

+Tín hiệu của chất keo thoát vị thường giống tín hiệu đĩa đệm nguyên phát (các mảnh rời có thể có tín hiệu khác với đĩa đệm nguyên phát)

HÌNH ẢNH

Thoát

vị

đĩa

đệm

Thoát vị đĩa đệm

Thoát vị đĩa đệm dạng

1 Khí trong đĩa đệm

2 Thay đổi vùng mặt đốt sống (endplate)

3 Thoái hoá mấu khớp (gai xương, phì đại)

4 Phì đại dây chằng vàng (> 5mm)

CÁC DẤU HIỆU KHÁC

CỦA TỔN THƯƠNG THOÁI

HOÁ

Loại 1: Viêm, phù

Loại 2: Thoái hoá mỡ

Loại 3: Thoái hoá xơ

THOÁI HOÁ THÂN SỐNG

Phân loại Modis

Thoát vị đĩa đệm Thoái hoá thân sống (type 1)

Thoát vị đĩa đệm Thoái hoá thân sống (type

2,3 )

Không đánh giá hết tổn thương có cấu trúc vôi (đĩa đệm, dây chằng, gai xương)

HẠN CHẾ MRI

CÁC TỔN THƯƠNG

CHOÁN CHỔ Ở CỘT

SỐNG

+Trong tuỷ (intramedullary) : Trong tuỷ sống

+Trong màng cứng (intradural, extramedullary):

Trong bao màng cứng ngoài tuỷ sống.

PHÂN LOẠI TỔN

THƯƠNG

+Các u a) Nguyên phát:

Ependymoma (60%, lưng)

Astrocytoma (25%, cổ),

Oligodendroglioma (3%)

Epidermoid, dermoid, teratoma (1-2%)

Lipoma (1%) Hemagioblastoma

TỔN THƯƠNG TRONG TUỶ SỐNG

+ Tổn thương mạch máu:

dập tuỷ, dập-xuất huyết, AVM

+ Viêm nhiễm : Sarcoid, viêm tuỷ cắt ngang, xơ

TỔN THƯƠNG TRONG TUỶ SỐNG

Filocystic Astrocytoma

Đối với các u tủy sống cần đánh giá các đặc điểm sau

-Vị trí-Hình dạng

-Đặc điểm tín hiệu

-Thành phần kén

-Tính chất bắt chất tương phản

Ependymoma

a.Tỉ lệ : 20-30% u tuỷ sống.

b.Tuổi và giới : thường ở

U TẾ BÀO SAO

(ASTROCYTOMA)

Astrocytom

a.Tỉ lệ : Thường gặp nhất

thế nữ

tuỷ, dây tận

U MÀNG NÃO THẤT VÀ ỐNG

d.MRI :

-Lớn chóp tuỷ, dây tận, thường nhiều tầng, lan theo ống sống

-U bờ không rõ, không đều.

-Tín hiệu thấp trên T1W, cao không đồng nhất trên T2W.

-Tăng tín hiệu mạnh sau

U MÀNG NÃO THẤT VÀ ỐNG

Ependymoma

Hemangioblastoma

Di caên

Lymphoma

Ganglioglioma

Dị dạng mạch máu

+Neurofibroma 35%)

+Meningioma 45%)

(25-+Di căn +Lipoma +Teratoma +Kén màng nhện +Viêm màng nhện, màng não

+AVM

TỔN THƯƠNG TRONG MÀNG CỨNG NGOÀI

TUỶ SỐNG

Schwannoma

Meningioma

a.Có hai loại: Schwannoma và neurofibroma

b.Tỉ lệ : Thường gặp nhất trong ống sống (15-30%)

c.Vị trí : Rễ sau

-Ngoài màng cứng–ngoài tuỷ (70%) Ngoài màng cứng (15%) Vưà ngoài màng cứng vừa ngoài tuỷ (15%/ Dumbbell ) Trong tuỷ (1%)

U BAO DÂY THẦN KINH VÙNG CỘT

SỐNG

d.MRI :

-Đồng hoặc có tín hiệu thấp trên T1W, tín hiệu cao trên T2W

-Schwannoma thường tăng tín hiệu mạnh sau tiêm Gd

U BAO DÂY THẦN

KINH VÙNG CỘT

SỐNG

Bn.Nguyễn Thị Th

Hình T2W Hình

T1W+Gd

T1W+G d

T1W

Khoa Chẩn đoán hình ảnh /Bv

SCHWANNOMA

- 85% ngoài tuỷ-trong

màng cứng, 15% ngoài màng cứng.

d.MRI :

-Thường đồng tín hiệu.

-Tăng tín hiệu mạnh sau tiêm Gd

U MÀNG NÃO

(MENINGIOMA)

X quang qui ước Chèn ép tủy ngang D8

MENINGIOMA

Khoa Chẩn đoán hình ảnh /Bv

+Các u:

a) U lành: Dermoid, epidermoid, lipoma,

fibroma, neurinoma,

meningioma

b) U ác: Hodgkin, lymphoma, di căn (phổi, vú).

+Đĩa đệm: Thoát vị đĩa

Xâm lấn cột sống từ ung thư phổi

Di căn cột sống

Hemangioma

Thoái hoá mỡ

BEÄNH LYÙ NHIEÃM TRUØNG

a.Nguyên nhân:VT sinh mủ

-Có bắt chất tương phản

-Tổn thương phần mềm (viêm, abscess )

VIÊM ĐĨA ĐỆM VÀ CỘT

SỐNG

BEÄNH LYÙ CHAÁN THÖÔNG

Chấn thương

cột sống

Chaán thöông

-Thường xảy ra tuổi già

-Lâm sàng khởi phát đột ngột

-Hay gặp ở vùng tuỷ ngực thấp và vùng nón tuỷ

-T1W: Tuỷ lớn, vùng giảm

tín hiệu bên trong

-T2W : tăng tín hiệu ở vùng trung tâm

-Bắt Gd nhiều dạng khác

nhau.

NHỒI MÁU TUỶ SỐNG

CẤP (ACUTE ISCHEMIC LESIONS)

Nhoài

Di chứng nhồi máu tuỷ (sau 1 năm)

BỆNH LÝ KHÁC

Syrinx: Hốc trong tuỷ (lót

bởi Astro)

Hydromyelia : Dãn ống trung tâm thông với não thất IV (lót Ependymal ).

Thường thứ phát sau chấn thương, nhiễm trùng hoặc u trong và ngoài tuỷ

RỖNG TUỶ

SỐNG (Hydrosyringomy

elia)

Roãng tuyû soáng

Bất

thườ

ng

Chiari

Myelomeningocele

Myelomeningocele +Lipoma

Dị dạng mạch máu

Xơ cứng rải rác (Multiple sclerosis)

Xơ cứng rải rác

Sarcoidosi s

MRI là phương pháp chẩn đoán hình ảnh rất có giá trị hiện nay trong đánh giá bệnh lý cột sống

thương tuỷ sống

KẾT LUẬN

XIN CÁM ƠN