Phân tích dáng đi của những bệnh nhân có bệnh lý cột sống trên hệ thống diers 4d

Vi căđánhăgi ă nhă h ngăv ăm tăch căn ngăc aăc tăs ngăcóăth ăđ căth căhi năthôngăquaăvi căphơnătíchădángăđi, t ăđóăđ aăraăđ cănh ngăli uătrìnhăđi uătr ăhi uăqu .ă Lu năv n này phơnătíchă

IăH CăQU CăGIAăTP.ăHCM

TR NGă IăH CăBÁCHăKHOA

-

PHỂNăTệCHăDÁNGă IăC AăNH NGăB NHăNHỂNăCịă

B NHăLụăC TăS NGăTRểNăH ăTH NG DIERS 4D

ChuyênăngƠnh:ăV tălỦăk ăthu t

Mưăs :ă8520401

LU NăV NăTH CăS

TP.ăH ăCHệăMINH,ăthángă07 n mă2022

CỌNGăTRỊNHă CăHOĨNăTHĨNHăT Iă

TR NGă IăH CăBÁCHăKHOAăậ HQGă-HCM

Cánăb ăh ngăd năkhoaăh că1:ăTS.ăNguy năTh ăTh ngă

Cánăb ăh ngăd năkhoaăh că2:ăPGS.TSăHu nhăQuang Linh

Cánăb ăch mănh năxétă1:ăTS.ăTr năHyăBìnhă

Cánăb ăch mănh năxétă2:ăTS.ăNguy năTrung H u

Lu năv năth căs ăđ căb oăv ăt iăTr ngă iăh căBáchăKhoa,ă HQG Tp

HCM ngày 23 tháng 07 n mă2022

ThƠnhăph năH iăđ ngăđánhăgiáălu năv năth căs ăg m:

1 Ch ăt chăh iăđ ng:ăTS.ăLỦăAnh Tú

2 Th ăkỦ:ăTS.ăPh măTh ăH iăMi n

3 Ph năbi nă1:ăTS.ăTr năHyăBình

4 Ph năbi nă2:ăTS.ăNguy năTrung H u

5 U ăviênă:ăTS.ăNguy năTh Th ng

Xác nh năc aăCh ăt chăH iăđ ngăđánhăgiáăLVăvƠăTr ngăKhoaăqu nălỦă

chuyênăngƠnhăsauăkhiălu năv năđưăđ căs aăch aă(n uăcó)

CH ăT CHăH Iă NG TR NGăKHOAăKHOAăH Că NGăD NG

I H C QU C GIA TP.HCM

c l p - T do - H nh phúc

NHI MăV ăLU NăV NăTH CăS

H ătênăh căviên : Ph măV nă i MSHV : 1970750

NgƠy,ătháng,ăn măsinh : 07/05/1991 N iăsinh : Namă nh

Chuyên ngành :ăV tălỦăk ăthu tăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăMưăs : 8520401

II NHI MăV ăVĨăN I DUNG :

- T ngăquanăv ăb nhălỦăc tăs ng

- T ngăquanăv ăcácăph ngăphápăphơnătíchădángăđi

- Gi iăthi uăh ăth ngăphơnătíchădángăđiăDIERS 4D

- Cácăk tăqu ăphơnătíchădángăđiătrênăh ăth ngăDIERSă4D

- BƠnălu năk tăqu

- K tălu năvƠăki năngh

III NGĨYăGIAOăNHI MăV : 06/09/2021

IV NGĨYăHOĨNăTHĨNHăNHI MăV : 21/06/2022

V CÁNăB ăH NGăD NăTS.ăNguy năTh ăTh ngăậ Vi năV tălỦăYăSinhăh că-

B ăQu căphòng và PGS.TSăHu nhăQuangă Linhă ậ KhoaăKhoaăH că ngăD ng,ă

tr ngă iăH căBáchăKhoa,ă iăH căQu căGiaătp.HCM

L IăC Mă N

Sau quá trình h căt p,ărènăluy năt iătr ngă iăh căBáchăKhoaăTp.HCM,ăkhoaăKhoaăH că ngăD ngăvƠăth iăgianălƠmălu năv nănghiênăc uăv ăđ ătƠiăphơn tíchădángăđiăc aănh ngăb nhănhơnăcóăb nhălỦăc tăs ngătrênăh ăth ngăDIERSă4D Emăxinăg iăl iăc mă năcácăth yăcô,ăgi ngăviên,ăcánăb ăcácăphòng,ăbanăch căn ng

c aătr ngăđưăgiúpăemăhoƠnăthƠnhălu năv n này

c bi t, em xin c m n sâu s c t i PGS.TS Hu nh Quang Linh và TS Nguy năTh ăTh ngăđưătr căti păh ngăd năemătrongăquáătrìnhăth căhi nălu nă

v năvƠăluônăluônăđ ngăhƠnh,ănhi tătìnhăh ngăd năemăph ngăh ngăti păc nă

đ ătƠiăc ngănh ăch nhăs aănh ngăthi uăsótăđ ăhoƠnăthƠnhălu năv năm tăcáchăt tă

nh t.ăTrongăquáătrìnhănghiên c u không tránh kh i sai sót em mong nh n đ c

ý ki n t các th y cô đ emăh căh iăthêmăđ cănhi uăkinhănghi măvƠăhoƠnăthi nă

t t h n

Emăc ngăxinăđ căg iăl iăc mă năđ năBanălưnhăđ oăkhoaăPh căh iăch că

n ngăậ B nhăvi năQuơnăYă175ăcùngăcácăđ iăng ănhơnăviênăđưăgiúpăđ ăvƠăt oă

đi uăki năthu năl iăchoăemăti năhƠnhănghiênăc u

VƠăcu iăcùngăemăxinăchơnăthƠnhăc mă năgiaăđìnhăvƠăb năbèăđưăluônăđ ngăviên,ăkhíchăl ăvƠăt oăđi uăki năgiúpăđ ăemătrongăsu tăquáătrìnhăth căhi nălu nă

TịMăT TăLU NăV N

C tăs ngălƠăn iăb oăv ăt yăs ng.ăT iăđơy,ăcác dơyăth năkinhăngo iăbiên thoát ra

đ mangătínăhi u đi uăkhi n t iăc b p H th ngăth năkinh c này ho tăđ ngăkhôngăriêngăl mƠăph iăh pănh pănhƠng,ăuy năchuy năv iănhauăđ ăt oăraăm tăs căm nhăt ngă

h p [1] Vì v y, b tăth ng c aăc tăs ngăcóăth ăgơyă nhăh ngăchungăt iăquáătrìnhădiăchuy n [2, 3, 4] Vi c đi uătr cácăb nhălỦăliênăquanăt iăc tăs ngăth ngăt nănhi uăth iă

gian và kháăt năkém X-Quang, CTăvƠăMRIăđangălƠăcácăph ngăphápăch ăy uătrongă

vi căch năđoán.ăTuyănhiên,ăcácăthi tăb ănƠyăch ăchoăđ cănh ngăk tăqu ăđánhăgiáăv ă

m tăt năth ngăc uătrúcămƠăch aăđ aăraăđ c k tăqu ă nhăh ngăkháchăquanăv ăm tă

ch căn ng [5, 6].ăNgoƠiăra,ăv iănh ngăph ngăphápăs ăd ngătiaăXăcònăgơyăraănh ng nhăh ngăs căkh eălơuădƠiă[7, 8, 9] i uănày choăth yăl iăích c a m tăthi tăb ăană

toàn,ăh năch ăvi căph iăs ăd ngăcácăph ngăphápăb căx ătrongăch năđoánăc uătrúcăvƠă

đ aăraăđ căcácăđánhăgiá v ăch căn ngăm tăcách khách quan Vi căđánhăgi ă nhă

h ngăv ăm tăch căn ngăc aăc tăs ngăcóăth ăđ căth căhi năthôngăquaăvi căphơnătíchădángăđi, t ăđóăđ aăraăđ cănh ngăli uătrìnhăđi uătr ăhi uăqu ă

Lu năv n này phơnătíchădángăđiăc aănh ngăb nhănhơnăcóăb nhălỦăv ăc tătrênăh ă

th ngăDIERSă4D b ngăph ngăphápăth ngăkêămôăt ăS ăli uăthuăth pătrên 37 b nh

nhân m căb nhălỦăc tăs ng đ năth măkhámăvƠăđi uătr t iăB nhăVi năQuơnăYă175.ăK tă

qu ă choă th y nh ngă b tă th ngă đi nă hình nh : xuă h ngă điă ch mă h n, t ngă cácăkho ngăth iăgianăliênăquanăt iăch măđ tă(tr ,ăđápă ngăt i,ăti năđuăđ a)ăgi măcácăth iă

gian chân đuăđ aăvƠăt aăđ n.ăK tăqu ăc ngăghiănh n t măv năđ ngăc aăkh păhông,ă

kh păg i,ăx ngăch u,ăc tăs ngăcóăxu h ngăgi m.ăRiêngăt măv năđ ngăxoayăđ tă

s ngăl ngăvƠăng căt ng T iăthìăđápă ngăt i, góc g păkh păhôngăgi m trong khi góc

kh păg iălƠăs ăkhôngăđ ngănh tăgi aăcácăb nhănhơn.ăNgoài ra, m t s ăm i t ngăquană

gi aăcácăch ăs ăbi năd ngăc tăs ngăv iăcácăthôngăs ădángăđiătheoăchi uăh ngăb tăl iăchoăb nhănhơn đưăđ cătìmăth y nh ăxoayăvƠăl chăđ tăs ngălƠmăgi măt măv năđ ngă

c aăkh păhôngăvƠăc tăs ng Cácăk tăqu ătrênăc ngăchoăth yăs t ngăđ ngăgi aăh ă

th ng DIERSăv iăcácănghiênăc uăkhác [10, 11, 4] ơyălƠăm tătrongănh ngăđi uăki nă

c năthi tăđ ăti păt căm ăr ngăvƠăphátătri nă ngăd ngăc aăthi tăb trong ti nătrìnhătheo

dõi và đi uătr ăcácăb nhălỦăliênăquanăt iăc tăs ngăc ngănh ăcácăb nhălỦăkhácăch ngă

h n b nhălỦăv ăth năkinhă(nh ăđ tăqu ),ăchiăd iầ

ABSTRACT

The spine is where the spinal cord is protected Here, peripheral nerves exit to carry control signals to the muscles These neuromusculares work not individually, but in rhythmic, flexible coordination with each other to create a synergy [1] Therefore, abnormalities of the spine may have a general effect on mobility [2, 3, 4] The treatment of diseases related to the spine is often time consuming and quite expensive X-ray, CT and MRI are the main methods of diagnosis However, these devices only give evaluation results in terms of structural damage, but do not provide objective functional results [5, 6] In addition, with X-ray methods, there are also long-term health effects [7, 8, 9] This demonstrates the benefits of a safe device, limiting the use of radiation methods in structural diagnosis and providing objective functional assessments The assessment of the functional influence of the spine can

be done through gait analysis, thereby providing effective treatment

This thesis analyzes the gait of patients with spinal diseases on the DIERS 4D descriptive statistics method Data were collected on 37 patients with spinal diseases who visited and treated at Military Hospital 175 The results showed typical abnormalities such as: a tendency to walk slower, to increase the time involved ground contact (stance phase, load response, pre-swing) reduces swing phase and single support time The results also noted that the range of motion of the hip, knee, pelvis, and spine joints tends to decrease Particularly, the range of motion to rotate the dorsal and thoracic vertebrae increases At load response, hip flexion angle decreased while knee angle was heterogeneous between patients In addition, some correlations between spinal deformity indexes and gait parameters in an adverse direction for patients were found, such as vertebral rotation and apical deviation, which reduces the range of motion of the hip and spine joints The above results also show the similarity between the equipment on the DIERS system with other studies [10, 11, 4] This is one of the necessary conditions to continue to expand and develop the application of the device in the process of monitoring and treating diseases related

to the spine as well as other diseases such as neurological (such as stroke), lower limbầ

L IăCAMă OAN

Tôi xin camăđoanăs ăli uătrongălu năv n nƠyălƠăđ căghiănh n,ănh păli uă

và phân tíchăm tăcáchătrungăth c.ăLu năv n nƠyăkhôngăcóăb tăk s ăli u,ăv nă

b n,ătƠiăli uăđưăđ că iăh căBáchăkhoaăTP.HCMăhayătr ngăđ iăh căkhácăch pă

nh năđ c păv năb ngăđ iăh c,ăsauăđ i h c

Lu năv năc ngăkhôngăcóăs ăli u,ăv năb n,ătƠiăli uăđưăđ căcôngăb ătr ăkhiăđưăđ căcôngăkhaiăth aănh n

TP H Chí Minh, tháng 6 n m 2022

H căviênăth căhi n

Ph măV nă i

M CăL C

NHI M V LU NăV NăTH CăS i

L I C Mă N iii

TÓM T T LU NăV N iv

ABSTRACT vi

L IăCAMă OAN viii

M C L C ix

DANH M C HÌNH NH xiii

DANH M C B NG BI U xv

M U 1

CH NGă1:ăT NG QUAN 3

1.1ăS ăl căv ăb nhălỦăc tăs ng 3

1.1.1ăGi iăph uăc tăs ng 3

1.1.2ăCh căn ngăc aăc tăs ng 5

1.1.3ăCácăb nhălỦăv ăc tăs ng 5

1.1.3.1 V o c t s ng 5

1.1.3.2 Thoái hóa c t s ng 6

1.1.3.3 Thoát v đ aăđ m 7

1.1.4ăPh ngăphápăch năđoán 9

1.2ăS ăl căv ăc ăsinhăh cătrongăphơnătíchăchuy năđ ng 11

1.2.1ăCácăm tăph ngătrongăchuy năđ ng 11

1.2.2ăGi iăph uăh căch căn ngătrongăchuy năđ ng 13

1.2.3.1 Vai trò c a h th ngăc ăx ngăkh p 13

1.2.3.2ăCácăkíchăho tăc aăc ăx ng 14

1.2.3.3ăHo tăđ ngăc aăcácănhómăc ătrongăm tăc ăđ ng 15

1.2.3.4ă i uăkhi năth năkinhăc 16

1.2.3ăC ăs ăv ăc ăsinhăh c 17

1.2.3.1ăKháiăni m 17

1.2.3.2 S khác nhau gi aăc ăsinhăh c và gi i ph u h c ch căn ng 18

1.3ăC ăs ăv ăphơnătíchădángăđi 18

1.3.1ă nhăngh a 18

1.3.2ăTh iăgianăc aăchuăk ădángăđi 19

1.3.3ăCácăgiaiăđo năc aădángăđi 20

1.3.3.1ăTi pănh nătr ngăl ngă(Weightăacceptance) 20

1.3.3.2ăT aăđ nă(singleălimbăsupport) 21

1.3.3.3ă uăđ aăđ ăti nălênă(swingălimbăadvancement) 22

1.3.4ăHo tăđ ngăch năl căc aăc 24

1.3.4.1ăKi măsoátăc ă ăthìătr 25

1.3.4.2 Ki măsoátăc ă thìăđuăđ a 26

1.3.5ăC ăb năv ăphơnăchiaăch căn ngăc ăth 28

1.3.4.1ă năv ămangătheo 28

1.3.4.2ă năv ădiăchuy n 29

1.4ăCácănguyênănhơnăgơyă nhăh ngăt iădángăđi 31

1.4.1ăDiăt t 31

1.4.2ăY uăc 31

1.4.3ăM tăkh ăn ngăth ăc mă(SENSORYăLOSS)ă 32

1.4.3ă au 32

1.4.4ăSuyăgi măki măsoátăv năđ ngă(impairedămotorăcontrol) 33

1.5ăCácăph ngăphápăphơnătíchădángăđi 34

1.5.1ăPhơnătíchăb ngăquanăsát 34

1.5.2ăPhơnătíchăchuy năđ ng 34

1.5.2.1ăMáyăđoăgócăđi năt ă(electrogoniometer) 34

1.5.2.2ăH ăth ngăphơnătíchăchuy năđ ngăd aătrênăcamera 36

1.5.3ă oăđi năc ăđ ng 38

1.5.4ăPh năl căm tăđ t 43

1.5.5ăPhơnătíchăs iăchơn 46

1.5.6ăPhơnătíchăchiăphíăn ngăl ngăchuy năhóa 47

1.6ăH ăth ngăphơnătíchădángăđiăDIERSă4D 47

1.6.1ăKh iămoduleăDIERSă4Dăformetric 48

1.6.2ăKh iămoduleălegăaxis 52

1.6.3ăKh iămoduleăpedogait 54

CH NGă2:ă IăT NGăVĨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 61

2.1ă iăt ngănghiênăc u 61

2.1.1ăM uănghiênăc u 61

2.1.2ăTiêuăchu năch năm u 61

2.1.3ăTiêuăchu nălo iătr 61

2.2ăPh ngăphápănghiênăc u 61

2.2.1ăThi tăk ănghiênăc u 61

2.2.2ăPh ngăphápăl yăm u 61

2.2.3ăPh ngăti nănghiênăc u 61

2.2.4ăCácăb căti năhƠnh 62

2.2.5ăCácăbi năs ănghiênăc u 62

2.2.5.1 Thông tin b nh nhân 62

2.2.5.2 Các thông s c t s ngăt nhătrênăkh i module DIERS 4D formetric 63

2.2.5.3 Các thông s c t s ngăđ ng trên kh i module DIERS 4D 65

2.2.5.4 Các thông s trên kh i module leg axis 66

2.2.5.5ăCácăthôngăs ăv ădángăđiătrênăkh iămoduleăpedogait 67

2.2.6ăPhơnătíchăvƠăx ălỦăs ăli u 67

CH NGă3:ăK TăQU ăVĨăBĨNăLU N 68

3.1ăThôngătinăbanăđ u 68

3.2ăK tăqu ăđoăc tăs ngăt nhătrênăkh iămoduleăDIERSă4Dăformetric 69

3.3ăK tăqu ăđoăcácăthôngăs ădángăđiăc ăb nătrênăkh iămoduleăpedogait 70

3.4ăK tăqu ăđoăt măv năđ ngăc aăc tăs ng,ăx ngăch uătrênămoduleăDIERSă4Dă formetric 72

3.5ăK tăqu ăđoăgócătr căchiătrênăkh iămoduleălegăaxis 74

3.6ăT ngăquanăgi aăcácăthôngăs ăc tăs ngăt nhăvƠăcácăthôngăs ădángăđi 76

3.7ăS ăkhácănhauăgi aănhómăkhôngăbi uăhi năv oăvƠănhómăcóăbi uăhi năv o 77

CH NGă4:ăK TăLU NăVĨăH NGăPHÁTăTRI NăC Aă ăTĨI 79

4.1ăThôngătinăc ăb năc aăb nhănhơn 79

4.2ăK tăqu ănghiênăc uăch ăs ătrênăDIERSă4D 79

4.3ăHi uăqu ăc aăthi tăb ăDIERSă4D 80

4.4ăH ngăphátătri n 80

TÀI LI U THAM KH O 81

DANHăM CăHỊNH NH

Hình 1.1 C u trúc c t s ng [70] 3

Hìnhă1.2ă t s ng ng c th sáu [70] 4

Hình 1.3 Các lo i cong v o c t s ng [76] 6

Hình 1.4 Thoái hóa c t s ng [72] 7

Hình 1.5 Thoát v đ aăđ m [73] 8

Hình 1.6 V o c t s ng trên X-quang [74] 9

Hình 1.7 V o c t s ng trên nh l p th [51] 10

Hình 1.8 Thoát v đ aăđ m trên MRI [75] 10

Hình 1.9 Ba m t ph ng và tr c chuy năđ ng [83] 12

Hình 1.10 Các c đ ng c a kh p trong ba m t ph ng [23] 13

Hình 1.11 H th ngăc ăx ngăkh p [22] 14

Hình 1.12 Các kích ho t c aăc ăx ngă[23] 15

Hìnhă1.13ăQuáătrìnhăđi u khi n v năđ ng c a h th n kinh [77] 17

Hình 1.14 M t s i chân (stride) so v i m tăb c chân (step) [26] 19

Hìnhă1.15ăGiaiăđo n ti p nh n tr ngăl ng [30] 21

Hình 1.16 Th i k t aăđ nă[30] 22

Hình 1.17 Th i k c ăth đuăđ aăđ ti nălênăphíaătr c [30] 24

Hình 1.18 Ki măsoátăc ăthìătr [33] 26

Hình 1.19 Ki măsoátăc ă thìăđuăđ aă[33] 27

Hìnhă1.20ăS ăphơnăchiaăch căn ngăc ăth [13] 28

Hìnhă1.21ăDiăđ ng vùng ch u [13] 30

Hìnhă1.22ăMáyăđoăgócăđi n t strain gauge [40] 35

Hình 1.23 Phân tích chuy năđ ng b ng camera [40] 36

Hình 1.24 H th ngăcácăđi măđánhăd u [40] 37

Hình 1.25 V tríătrungătínhăbìnhăth ngăđiăquaătơmăkh p (a) và v trí trung tính sai l chăgócă8ăđ (b) [40] 38

Hình 1.26 Tín hi uăđi năc ăvƠătácăd ng l c [44] 39

Hình 1.27 Tín hi uăđi năc ă[44] 41

Hìnhă1.28ă i n c c b m tăvƠăđi n c c dây [84] 42

Hình 1.29 B ng l căvƠăph ngăc a l c [82] 44

Hình 1.30 Ph n l c m tăđ tăbìnhăth ng trong chu k dángăđiă[82] 45

Hình 1.31 Áp l c các vùng bàn chân trên h th ng DIERS 4D 46

Hình 1.32 Thi t b đoăchiăphíăn ngăl ng [78] 47

Hình 1.33 H th ng DIERS 4D [79] 48

Hìnhă1.34ăPhépăđoătamăgiácă[50] 49

Hìnhă1.35ăPhépăđoăs d ng máy chi u và b thu camera [50] 49

Hình 1.36 B năđ đ a hình b m tăl ngă[68,ă50] 50

Hình 1.37 K t qu c t s ng trên DIERS 51

Hình 1.38 K t qu chuy năđ ng c t s ng trên kh i module DIERS 4D formetric 52

Hình 1.39 H th ng ghi nh n góc tr c chi leg axis [80] 53

Hình 1.40 K t qu góc tr c chi trên kh i module leg axis 54

Hình 1.41 H th ng ghi nh n ph n l c m tăđ t pedogait [81] 54

Hình 1.42 K t qu ph n l c m tăđ t trên kh i module pedogait 55

Hình 1.43 K t qu s i chân trên kh i module pedogait 56

Hình 1.44 B nhănhơnăđ ngătrênămáyăđiăb 57

Hình 1.45 Ki m tra các hi n th trên DIERS 4D 58

Hình 1.46 K t qu thông tin chung 60

Hình 2.1 Các thông s c t s ngăt nhă[68] 64

Hình 2.2 C đ ng nghiêng, l ch và xoay c t s ng [69] 65

Hình 2.3 Góc kh p hông (hip angle) và kh p g i (knee angle) [66] 66

DANH M C B NG BI U

B ng 2.1 Bi n s c t s ngăt nhătrênăkh i module DIERS 4D formetric 63

B ng 2.2 Bi n s t m v năđ ng c t s ng,ăx ngăch u trên kh i module DIERS 4D 65

B ng 2.3 Bi n s góc tr c chi trên kh i module Leg axis 66

B ng 2.4 Bi n s dángăđiăc ăb n trên kh i module pedogait 67

B ng 3.1 K t qu đoăc t s ngăt nh 69

B ng 3.2 K t qu đoăcácăthôngăs dángăđiăc ăb n 70

B ng 3.3 K t qu đoăt m v năđ ng c t s ng,ăx ngăch u 72

B ng 3.4 K t qu đoăgócăkh p g i và kh p hông 74

B ngă3.5ăT ngăquanăgi a thông s c t s ngăt nhăvƠăch s dángăđi 76

B ng 3.6 S khác nhau v thông s dángăđiăgi a hai nhóm b nh 77

Bi uăđ 3.1 T l nhóm b nh, gi i tính 68

Bi uăđ 3.2 S khác nhau v thông s c t s ngăt nhăgi a 02 nhóm b nh 70

Bi uăđ 3.3 K t qu đoăch s dángăđiăc ăb n 72

Bi uăđ 3.4 K t qu đoăt m v năđ ng c a c t s ng 74

Bi uăđ 3.5 K t qu đoăgócăkh p hông và kh p g i 75

Bi uăđ 3.6 nhăh ng c a nhóm b nh t i thông s dángăđi 78

M ă U

iăb là m t ho tăđ ngăth ng xuyên và quan tr ng b c nh t c aăconăng i Trong

tr ng h p không có b nh lý, h th ng th năkinhăc ăph i h p nh p nhàng, uy n chuy n

v iănhauăđ t o ra m t s c m nh t ng h p [1] Tuy nhiên, b nh t t ho c ch năth ngăcóă

th lƠmăgiánăđo năđ chính xác, kh n ngăph i h p, t căđ và tính linh ho tăđ cătr ngă

cho vi căđiăb bìnhăth ng [12, 4] C t s ng tuy không tham gia nhi u vào ho tăđ ng

đ aăc ăth ti n v phíaătr c [13].ăNh ngăđơy l i là n iăcác dây kinh ngo i biên thoát ra

đ đ a các tín hi n đi u khi n t iăc [1] Vì v y mà các b nh lý v c t s ng có th gây nhăh ng chung t i quá trình di chuy n [2, 3, 4] Ng i b nhăth ngăđiăkhámăkhiăxu t

hi năcácăc năđauăt iăl ng ho căđauăkèmătêăbìălanăxu ng chân Tri u ch ng này gây khó

ch u, làm công vi căđìnhătr , khi năng i b nhăloăơuăvƠăsuyănh c

đ aăraăđ căcácăph ngăphápăđi u tr phù h p, ngoài th măkhámălơmăsƠngăcácăbácăs ăth ng ch đ nh ch p X-Quang, CT ho c MRI kèm theo X-Quang, CT là ph ngă

pháp s d ng b c x ion gây nhi u tác d ng ph khi ki m tra nên không th dùngăth măkhámăth ng xuyên Còn MRI thì ch ng ch đ nh v i b nh nhân có c y ghép kim lo i, vƠăth ng ph i ch păCTăđ thay th Sauăđó,ătùy vào m căđ b nh,ăcácăbácăs ăcóăth ch

đ nh cácăph ngăpháp đi u tr nh đi u tr n i khoa, v t lý tr li u hay ph u thu t Do

quá trình b nh có th kéoădƠi,ănênăcácăph ngăphápăs d ng tia b c x khôngăđ c

khuy n cáo s d ngăth ng xuyên Vi t Nam, đ đánhăgiáăv m t ch căn ng c a b nh

nhân th ng d a vào quan sát là chính Ph ngăphápănày nhanhăchóng,ăd ăth căhi năvƠă

ti tăki m.ăTuyănhiên,ăm t h năch ăc aăph ngăăpháp này lƠăph ăthu cănhi uăvƠoănh nă

đ nhăch ăquanăc aăng iăquanăsát.ăNg iăquanăsátăcóăth ăt pătrungăph năl năvƠoănh ngă

s ăki nătr ngăy uămƠăcóăth ăb ăquaănh ngăhƠnhăđ ngătinhăt ănh tăcóăgiáătr ătrongăch năđoán.ăH ăth ngăDIERS 4D d a trên công ngh quang h c, không s d ng tia b c x cho

hình nh c t s ng, ho tăđ ng c aăx ngăch u và chiăd i c khiăđ ngăyênăc ngănh ă

chuy năđ ng v iăđ chính xác và an toàn cao Thi t b DIERSă4Dăđ c s d ngăđ b sungăchoăcácăph ngăphápăch năđoánăs d ng b c x tia X v i m c tiêu làm gi măl ng

b c x trong vi c ch năđoánăc u trúc ng th i, thi t b cung c p m t h th ng khá toàn

di n trong ch năđoánăch căn ngăthôngăquaăvi căphơnătíchăđ ng h cădángăđi ngăd ngăthi tăb ăcóănhi u,ănh ngăch aăcóăm tăquyătrìnhăhoƠnăthi năđ ăs ăd ng,ăđánhăgiáădángăđiătrênăh ăth ngănƠy.ăNguyênănhơnăđ n t ăvi c cácăphơnătíchădángăđiătheoăph ngăphápă

đ nhăl ng trongăyăt ăcònăkháăm iăm ă i uănƠyăđưăthôiăthúcătôiăth căhi năđ ătƠiănƠy

-M cătiêuăc aăđ ătƠi: phơnătíchădángăđiăc aănh ngăb nhănhơnăcóă nhăh ngăc tă

s ngătrênăh ăth ngăDIERSă4D T ăđó,ăcóăth ăđánhăgiáăhi uăqu ăc aăthi tăb ăDIERSă4D trongăvi căch năđoán,ătheoădõi và đ aăraăđ cănh ngăli uătrìnhăđi uătr ăhi uăqu

- iăt ngănghiênăc u: nh ngăb nhănhơnăb ăb nhălỦăv ăc tăs ngăcóăbi uăhi năđauă

l ngăvƠăch aătr iăquaăph uăthu t

-ụăngh aăc aăđ ătƠi: Xơyăd ngăc ăs ălỦălu năvƠăth căti năv ăhi uăqu thi tăb ătrong

vi cătheoădõiăvƠăđánhăgiáăch căn ngăv năđ ngăc aănh ngăng iăm căb nhălỦăv ăc tăs ng

Gópăph năthamăgiaăphátătri năngƠnhăPh căh iăch căn ngătheoăh ngăhi năđ iăphùăh pă

v iăxuăth ăc aăn năcôngăngh ăyăt ătiênăti năc aăn căngoƠi

CH NGă1: T NGăQUAN 1.1ăS ăl căv ăb nhălỦ c tăs ng

1.1.1 Gi iăph uăc tăs ng

C tăs ngălƠăm tăc tăx ngădƠi cóă4ăph n u năt ăm tătr căx ngăch măđ năh tă

x ngăcùngăc t.ăC tăs ngăbaoăb căvƠăb oăv ăt yăgai.ăNhìnănghiêngăc tăs ngăcóă4ăđo n:ă

đo năc ăl iăraătr c,ăđo năng căl iăraăsau,ăđo năth tăl ngăl iăraătr căvƠăđo năcùngăl iăraăsau.ăC uătrúcăcácăđo năcongăc aăc tăs ngăđ ăthíchănghiăv iăt ăth ăđ ngăth ngăc aăc ăth ă

ng i C tăs ngăcóăt ă33ă- 35ăđ tăs ngăx păch ngălênănhau,ă24ăđ tătrênăr iănhauăt oăthƠnhă7ăđ tăs ngăc ă(C1ă- C7);ă12ăđ tăs ngăl ngă(T1ă- T12)ăvƠă5ăđ tăs ngăth tăl ngă(L1ă- L5), 5ăđ tăs ngăd iădínhăl iăt oăthƠnhăx ngăcùngă(S1-S5)ăvƠă4ăho că6ăđ tăcu iăcùngăr tănh ,ă

c năc iăcùngădínhăl iălƠmăm tăt oăthƠnhăx ngăcùng c t

Hình 1.1 C u trúc c t s ng [69]

M tăđ tăs ngănóiăchungăg mă04ăthƠnhăph năsau:

-Thơnăđ tăs ng:ăhìnhătr ,ăcóă2ăm tătrênăvƠăd i,ăh iălõmă ăgi aăvƠăm tăvƠnhăx ngă

đ că ăxungăquanh

-Cungăđ tăs ng cùngăv iăthơnăđ tăs ngăt oăthƠnhăl ăđ tăs ng Cungăđ tăs ngăg mă2ăm nhăcungăđ tăs ng vƠă2ăcu ngăcungăđ tăs ng Hai b ătrênăvƠăd iăc aăm iăcu ngăcóăkhuy tăs ngătrên vƠăkhuy tăs ngăd i Khiă2ăđ tăs ngăkh pănhauăthiăcácăkhuy tăđóăt oăthƠnhăl ăgianăđ tăs ngăđ ăchoădơyăth năkinhăgaiăs ngăchuiăra

-Cácăm măt ăcungăđ tăs ngăch iăraăcácăm mănh ăsau:ăm măgai,ăm măngang,ăm ngă

kh pă(02ăm măkh pătrênăvƠă02ăm măkh păd i)

-L ăđ tăs ng: đ căgi iăh năphíaătr căb iăthơnăđ tăs ng,ă ăhaiăbênăvƠăphíaăsauă

b iăcungăđ tăs ng.ăKhiăcácăđ tăs ngăghépăl iăthƠnhăc tăs ngăthìăcácăl ăđ tăs ngăt oăthƠnhăngăs ng

aăđ m: cácăthơnăđ tăs ngăđ căn iăv iănhauăb iăcácăđ aăđ m giúpăcácăđ tăs ngă

liênăk tăv i nhau.ă aăđ măg mănhơnănh yă ăgi a, cácăvòngăs iăbaoăquanh (baoăx )ăvƠă

t măs năt năcùng Phíaăsauăđ aăđ măcóădơyăth năkinhăvƠăt yăs ng Nhơnănh yăcó thành

Hình 1.2 t s ng ng c th sáu [69]

ph năch ăy uălƠăn căgiúpăđ aăđ măphơnăb ăl c Vaiătròăc aăđ aăđ mălƠăgi măl căđèăépă

lênăc tăs ng gi ngănh ăm tăb ăph năch ngăxóc vƠăb oăv ăt yăs ng

H ăth ngădơyăch ng: cóăch căn ngăb oăv ăc tăs ngăch ngăl iăcácăc ăđ ngăkhôngă mongămu nănh ăg p ho cădu iăquáăm c

1.1.2 Ch căn ngăc aăc tăs ng

C tăs ngăng iăgiúpăch ngăđ ătr ngăl căc ăth ăvƠăk tăn iăcácăx ngăkhácăl iăv iănhau,ăgiúpăchoăs ăv năđ ngăc aăconăng iătr ănênăđaăd ng,ălinhăho t C tăs ngăgiúpăb oă

v ăt yăs ng,ăm tăb ăph năc aăh ăth năkinhătrungă ng,ăchiăph iăm iăho tăđ ngăc aăc ă

th Nh ăhìnhădángăch ăSăcùngăv iăho tăđ ngăc aăcácăđ aăđ măgiúpăphơnătánăl cătácăđ ngălênăc ăth C tăs ngăcùngăv iăcácăx ngăs năvƠăx ngăch uăt oăthƠnhăkhungăx ngăđ ăcácăc ăbámăvƠăb oăv ăcácăn iăt ngătrongăl ngăng căvƠă ăb ng

1.1.3 Cácăb nhălỦăv ăc tăs ng

C tăs ngăthamăgiaăr tănhi uătrongăm iăho tăđ ngăhƠngăngƠy.ăTheoăđó,ănhómăb nhă

v ăc tăs ngăt ngăđ iăph ăbi nă ănh ngăđ iăt ngăl nătu iăho căph iăv năđ ngănhi u

Tuy nhiên, b nhănhơnăm căb nhălỦăc tăs ng đangăcóăxuăh ngătr ăhóa Ng iăb nhă

th ngăđiăkhámăkhiăxu tăhi năcácăc năđau t iăl ng ho căđauăkèmătêăbìălanăxu ngăchơn Tri uăch ngănƠyăgơyăkhóăch u,ălƠmăcôngăvi căđìnhătr ,ăkhi năng iăb nhăloăơuăvƠăsuyă

nh c.ăTìnhătr ngăđauăl ngăcóănguyênănhơnăt iăx ng,ăđ aăđ m,ădơyăch ngăquanhăc tă

s ng,ăt yăs ngăvƠăr ,ădơyăth năkinh,ăc ăd căl ng.ăTùyătheoătìnhătr ngăb nhălỦăs ăcóă03ă

ph ngăpháp đi uătr chính hi n nayălƠ:ăđi uătr ăn iăkhoa,ăv tălỦătr ăli uăvƠăph uăthu t.ă Cóănhi uăb nhălỦăliênăquanăt iăc tăs ng.ăTrongăđó,ăph iăk ăđ năph ăbi nănh tălƠăthoáiăhóaăc tăs ng, thoátăv ăđ aăđ m và v oăc tăs ng

1.1.3.1 V o c t s ng

V oăc tăs ngălƠătìnhătr ngăc tăs ngăb ăcongăb tăth ngăsangăm tăbênăph iăho cătráiă

c aăx ngăs ngăth ng.ăV oăc tăs ngăth ngăg pă ăthanhăthi uăniên,ătuyănhiênăng iă

tr ngăthƠnhăc ngăcóăth ăm căv oăc tăs ngădoăthoáiăhóa;ădoăti nătri năv oăc tăs ngăb mă

sinh,ăt ăv oăc tăs ngăkh iăphátăs mă(tr cătu iăthanhăthi uăniên);ăho căv oăc tăs ngăth ă

phátăsauăy uăli t,ăch năth ng,ăph uăthu tăc tăs ng.ăKho ngă3-4%ăthanhăthi uăniênăm că

v oăc tăs ng [14].ă8,3%ăng iătr ngăthƠnhătrongăđ ătu i t ă25ăđ nă74ăt iăM ăm căv oă

c tăs ng [15].ăT ăl ăm căv oăc tăs ng ănamăvƠăn ălƠăt ngăđ ngănhau,ătuyănhiênă ăđ ă

tu iăthanhăthi uăniên,ăn ăm căv oăc tăs ng cóănguyăc ăti nătri năn ngăcaoăh năsoăv iă

nam [16]

H uăh tăb nhănhơnăđ căch năđoánăv oăc tăs ngăkhôngăcóătri uăch ng,ătuyănhiên

n uăv oăc t s ngăti nătri năn ngăh năcóăth ăgơyăđauăl ng,ăkhôngăcóăkh ăn ngăgi ăth ngă

b ng,ăchơnăb ăđauătê,ădángăđiăb ă nhăh ngărõăr t.ăNgoƠiăra,ăv oăc tăs ngăcònălƠ m t trong

nh ngănguyênănhơnăd năđ năthoái hóaăc tăs ngăvƠăthoátăv ăđ aăđ m

1.1.3.2 Thoái hóa c t s ng

Thoáiăhóaăc tăs ngălƠătìnhătr ngăkhiăl păs năkh pămònăd n,ăcácăđ uăx ngăđ tăs ngă

s ătr căti pămaăsátăv iănhauăkhiăc ăth ăv năđ ngăvƠăgơyăviêm,ăd năđ năs ngăbaoăho tă

d chăkh păvƠăkhôăkh pădoăd chăkh păti tăraăb ăh năch ăNgoƠiăra,ăs ămaăsátăc aăcácăđ uă

x ngăcònăgópăph năhìnhăthƠnhăgaiăx ngăt iăđơy.ăGaiăx ngăphátătri năquáăm căti pă

t căc ăxátăgơyă nhăh ngăđ năx ngăđ tăs ng,ăr ăth năkinhăvƠăcácămôăm măxungăquanh

Hình 1.3 Các lo i cong v o c t s ng [84]

căđi măchungăc aăb nhălỦănƠyăs ăgơyăraănh ngăc năđauăc tăs ngăâmă ,ăc năđauă

s ăt ngălênăkhiăv năđ ngăvƠăgi măxu ngăkhiăngh ăng i.ăTùyăvƠoăv ătr ăthoáiăhóaămƠăs ăcóăcácăbi uăkèmătheoănh ăđauăc ,ăvai,ăl ngăcóăth ălanăraăchơnătay,ăvùngăd iămông,ăb năvƠăsauăđùi.ăTh măchí,ăn uăkhôngăki măsoátăt tăcóăth ălanăxu ng chân, gâyătêăli tăvƠăm tă

th ngăb ngăkhiădiăchuy n.ăCácăbi năch ngăđi năhìnhăkèmătheoăc aăthoáiăhóaănh ăđauă

đ u,ăchóngăm t,ăchènăépăr ăth năkinh,ăthoátăv ăđ aăđ măhayăv oăc tăs ng [17]

1.1.3.3 Thoát v đ aăđ m

Thoát v đ aăđ mălƠ tình tr ngănhơnănh yăđ aăđ măc tăs ngăthoátăraăkh iăv ătríăbìnhă

th ng trong vòngăs i,ăchèn ép vào ng s ngăhayăcácăr ădơyăth năkinhăgơyăđauăc tăs ng

[18]

V tríăthoátăv ăđ aăđ măcóăth ăx yăra ăđ tăs ngăc ăvƠăđ tăs ngăth tăl ng.ăTrong đó, thoátăv ăđ aăđ măc tăs ngăth tăl ngăth ngăg pănh tă[19] NgoƠiăb nhănhơnăl nătu iăb ăthoátăv ăđ aăđ mădoăthoáiăhóaăc tăs ngăthìănh ngăng iătr ăb ăthoátăv ăđ aăđ mădoălƠmă

vi căsaiăt ăth trongăth iăgianădƠi.ăC ălƠăn iăho tăđ ngăliênăt căt ăcúiăxu ng,ăng călên,ă

Hình 1.4 Thoái hóa c t s ng [82]

xoay trái ph i.ăC tăs ngăth tăl ngălƠăn iăch uăl căr tăl nă ăc tăs ng c ngălƠăn iăb ă nhă

h ngănhi uăb iăcácăt ăth ălƠmăvi cănh ăng iănhi u,ăng iăsaiăt ăth

Tùy vào v ătríăthoátăv ă ăc tăs ngăc ăho căth tăl ngămƠăng iăb nhăcóăcácăbi uăhi năkhácănhau,ătrongăđóăđauăl ngăvƠătêăbìătayăchơnălƠăhaiătri uăch ngăđi năhìnhănh t.ăV ătríăcácăc năđauădoăthoátăv ăđ aăđ măđ tăs ngăc ăth ngăxu tăhi nă ăvùngăc ăvƠăvaiăgáy,ăđauă

lan sangă02ăvaiăxu ngăcánhătay,ăbƠnătayăvƠăngónătay.ăCònă ăc tăs ngăl ng,ăng iăb nhă

s ăc măth yăđauăd ăd iă ăvùngăth tăl ng,ăc năđauăs ălanăd năxu ngăhôngăvƠăđùi,ălană

xu ngăc ngăchơn,ăbƠnăchơnăvƠăcácăngónăchơn.ă iăkèmăđó,ăng iăb nhăs ăg pătìnhătr ngă

tê tay chơn,ălúcăđ uăch ăcóăc măgiácănh ăchơmăchích,ăki năbòănh ngălơuăd năcácătri uă

ch ngătr ăn ngăkhi năng iăb nhăkhóăđiăl iăvƠăc măn m

Hi n nay,ăb nhănhơnăkhôngăb ăthoátăv ăđ aăđ măđ năthu nămƠăchuy năbi năsangăx pă

đ aăđ măvƠăh pă ngăs ng.ăX păđ aăđ mălƠătìnhătr ngăđ aăđ măb ăthoáiăhóa,ăm tăn căkhi nă

đ aăđ măb ăx păm tăđiăs ăđƠnăh i,ătínhăch uăl c,ăch uănén.ăH pă ngăs ng lƠătìnhătr ng c tă

s ngăch uăl căquáăt iănh ngăkh ăn ngăch uăl căc a đ aăđ m cóăgi iăh n,ăvìăv yăđ aăđ mă

s h păth ăn căđ phình to ra nh măt ngădi nătíchăti păxúcălênăd năđ năh pă ngăs ng

Hình 1.5 Thoát v đ aăđ m [74]

1.1.4 Ph ngăphápăch năđoán

ăch năđoánăcácăb nhăth ngăg pă ăc tăs ng,ăbácăs ăs ăh iăti năs ăb nh,ătìmăhi uănguyênănhơn,ăhoƠnăc nhăkh iăphátăvƠăquanăsátăc tăs ng,ăth căhi năm tăs ănghi măphápăgiúpăđánhăgiáăđ căđi mătìnhătr ngăđauăl ng.ăBênăc nhăđó,ăm tăs ăch ăđ nhăv ăhìnhă nhă

h căcóăth ăh ătr ăvi căch năđoán,ănh tălƠăkhiăđauăl ngăxu tăhi năsauăch năth ngăhayă

ng iăb nhăđưăph iăch uăđ ngăc năđauăsauăm tăth iăgianădƠiămƠăkhôngăđápă ngăđi uătr ănơngăđ ăthôngăth ng.ă

Ch păX-quangălƠăph ngăti năph ăbi nănh tăđ ăđánhăgiáănhanhăchóngăvƠăc ăb năv ă

c uătrúcăcácăph năc ngănh ăx ngăđ tăs ng,ăh păl ăliênăh păhayăv oăc tăs ng.ăM tăs ă

tr ngăh păc năch păCTăc tăs ngăđ kh oăsátăsơuăh năv ăc uătrúcăx ngăc tăs ng Tuy

nhiên, c ăhaiăph ngăphápănƠyăđ uăs ăd ngătiaăb căx ăgơyă nhăh ngănh tăđ nhăt i s că

kh e ng iăch păn uăph iăs ăd ngălơuădƠi Vìăv y,ăhaiăph ngăphápănƠyăch ăgiúpăch năđoánăbanăđ uăkhôngăphùăh păv iăvi cătheoădõiăs ăph căh i,ăđápă ngăli uătrìnhăđi uătr ă

c aăb nhănhơnătrongăquáătrìnhăđi uătr

Hi n nayăcóăm tăph ngăphápăs ăd ngănguyênălỦăquangăh călƠăquétăđ aăhìnhăb ă

m tăl păth đ ăch năđoánăv oăc tăs ng.ă ơyălƠăph ngăphápăchoăhìnhăraăhìnhă nhăc tă

s ngă3DămƠăkhôngăs ăd ngăb căx Cácăcôngătrìnhănghiênăc uătrênăthi tăb ănƠyăđưăđ aăraăk tălu n,ăđơyăcóăth ăxemălƠăm tăph ngăphápăh uăhi uăh tr ătrongăquáătrìnhăđi uătr ă

v oăc tăs ng,ăgópăph năl năgi mă nhăh ngăc aăb căx ă[20, 21]

Hình 1.6 V o c t s ng trên X-quang [75]

ăkh oăsátăcácăph năm mănh ăc ,ădơyăch ng,ă ngăs ng,ăr ăth năkinh,ăđ aăđ mầă

ph iăc năđ năMRIăc tăs ng.ăPh ngăphápănƠyăđ căđánhăgiáălƠăkháăanătoƠnăvìăkhôngăs ă

d ngăb căx ăTuyănhiên,ăMRIăl iăch ngăch ăđ nhăv iănh ngăng iăcóăc yăghépăkimălo iătrongăng iăvƠăth ngăđ căthayăth ăb ngăCT NgoƠiăra,ăchiăphíăch păMRIălƠăkháăcao

Hình 1.7 V o c t s ng trên nh l p th [51]

Hình 1.8 Thoát v đ aăđ m trên MRI [76]

Các ph ngăphápătrênăch ăgiúpăđánhăgiáăv ăm tăc uătrúc,ăch aăchoăth yănh ngă nhă

h ngăch căn ng m tăcáchăkháchăquan i uănƠyăcóăth ăđ căth căhi năquaăphơnătíchădángăđi ăVi tăNam, ph năl năcácăphơnătíchădángăđiăs ăd ngăph ngăphápăquanăsátălƠăchính.ă ơy đ c xemălƠăph ngăphápănhanhăchóngănh t,ăd ăth căhi năvƠăti tăki m.ăTuyănhiên,ăm tăh năch ăc aăph ngăphápănƠyălƠăph ăthu cănhi uăvào nh năđ nhăch ăquanăc aă

ng iăquanăsát.ăNgoài ra, ng iăquanăsát c ngăs ăcóăth ăt pătrungăph năl năvƠoănh ngă

s ăki nătr ng y uămƠăcóăth ăb ăquaănh ngăhƠnhăđ ngătinhăt ănh tăcóăgiáătr ătrongăch năđoán.ă i uănƠy,ăđ tăraăyêuăc uăc năcóăm tăthi tăb ăcóăth ăghiănh năvƠăphơnătíchăchuy nă

đ ngăc aăb nhănhơn.ăQuáătrìnhăphơnătíchănƠyălƠăm tăph nătrongănh ngănghiênăc uăv ăc ăsinhăh căkháăphátătri nătrênăth ăgi i nh ngăm iălƠă ăVi tăNam

1.2 S ăl căv ăc ăsinhăh cătrongăphơnătíchăchuy năđ ng

1.2 1ăCácăm tăph ngătrongăchuy năđ ng

Gi iăph uămôăt ăc ăth ăconăng iăliênăquanăđ năv ătríăgi iăph u.ăBaăv ătríăkhôngăgianăc aăc ăth ăt ngă ngăv iăbaăm tăph ngăgi iăph u:ăm tăph ngăđ ngăd c,ăm tăph ngătránăvƠăm tăph ngăngang:

-M tăph ngăđ ngăd că(sagittalăplane)ăchiaăc ăth ăraălƠmăhaiă n a:ăph iăvƠătrái

T ngă ngăv iăm tăph ngănƠyălƠătr căngangă(transversalăaxis)

-M tăph ngătránă(frontalăplane)ăhayăm tăph ngăđ ngăngangă(verticalăplane)ăvƠăcònă

đ căg iălƠăm tăph ngăvƠnhă(coronalăplane)ăchiaăc ăth ăraălƠmăhaiăn a:ătr că(anterior)ă

và sau (posterior).ăT ngă ngăv iăm tăph ngănƠyălƠătr cătr căsauă(anteroposteriorăaxis)

-M tăph ngăn măngangă(transversalăhayăhorizontalăplane)ăchiaăc ăth ăraălƠmăhaiă

ph nălƠătrênă(superior)ăvƠăd iă(inferior).ăT ngă ngăv iăm tăph ngănƠyălƠătr căđ ngăd că

(longitudinalăaxis)ălƠătr căt ngă ngăv iăm tăph ngănƠy

Cácăchuy năđ ngăc aăkh p

- G p (flexion)ă /ă du i(extension): chuy nă đ ngă gi m/t ngă gócă kh pă trongă m tă

ph ngăđ ngăd c.ă

- D ng(abduction)/khép(adduction):ăchuy nă đ ngăc aăm tă đo năraă kh iă/tr ăl iă

đ ngăgi aăgi aătrongăm tăph ngătrán.ă

- XoayăvƠoătrongă(internalărotation)/ăxoayăraăngoƠiă(externalărotation):ăchuy năđ ngăxoayăc aăkh pătrongăm tăph ngăngang.ă

Hình 1.9 Ba m t ph ng và tr c chuy năđ ng [72]

1.2.2 Gi iăph uăh căch căn ngătrongăchuy năđ ng

1.2.3.1 Vai trò c a h th ngăc ăx ngăkh p

- B ăx ng (skeleton):ăbaoăg măcácăx ng vƠănh ngăliênăk tăcácăx ngăt oănênă

b ăkhungăc ngăc aăc ăth ăng i.ăB ăx ngăb oăv ăchoănh ngăc ăquanăn iăt ngăkh iăb ă

t năth ng.ăNh ă nhăh ngătácăđ ngăc aănh ngăc ăbámăvƠoăx ngămƠăchúngăcóăth ăchuy năđ ngăvƠănh ngăliênăk tăc aăchúngăv iănh ngăx ngăkhácăđ căgi ă ăm tăt ăth ă

ch căch n

-Kh păx ng (skeletal joint) ho căb ăm tăkh pălƠăm tăb ăph năcóăch căn ngăk tă

n iăcácăx ngătrongăc ăth ăv iănhauănh măđ ăt oăthƠnhăm tăh ăth ngăx ngătrongăt ngă

th ăCácăkh pănƠyăcóănhi măv ăquanătr ngălƠăgi ăvƠăh ătr ăchoăcácăchuy năđ ngăkhácănhauăc aăc ăth ăN iăcácăx ngăti păxúcăv iănhauăđ căg iălƠădi năkh p Tùyăthu căvƠoăhìnhătháiăc aădi năkh pămƠăcácăx ngătrongăm tăkh păcóăđ ălinhăho tăkhácănhau

- Gân (tendon) lƠămôăliênăk tăđ căc u t oăb iăcácăs iăcollagenăđƠnăh i.ăGơnăk tă

n iăx ng v iăc ,ăcóăch căn ngătruy năl c.ăK tăn iănƠyăchoăphépăcácăgơnăđi uăch nhăth ă

đ ngăcácăl cătrongăquáătrìnhăchuy năđ ngăc aăkh p,ămangăl iăs ă năđ nh

- Dơyă ch ngă (ligament)ă lƠă cácă môă liênă k tă s iă c ngă đ că c uă t oă b iă cácă s iăcollagen.ăDơyăch ngăk tăn iăcácăx ngăđ ăphátăđ ngăvƠăh năch ăchuy năđ ngăc aăkh p,ă

c ngănh ăcungăc păcácătínăhi uăh ngăđ ngăc măth ăvƠăđ ngăh căquanătr ng

- C ăx ngă(skeletal muscle): g mănhi uăbóăs iăc ăriêngăbi t.ăM iăbóăch aăt iăhƠngă

tr măcácăs i,ăm iăs iăc ăđ căl păđ căxemănh ălƠăm tăt ăbƠoăc ăCácăs iăc ănƠyăđ că

Hình 1.10 Các c đ ng c a kh p trong ba m t ph ng [23]

baoăb căb iămôăliênăk tăg iălƠămƠngăs iăc ăMƠngăs iăc ăbaoăg măm tăt ăbàoăth căs ă(mƠngăsinhăch t)ăvƠăm tăl păv ăm ngăch aănhi uăcollagenăbaoăb căbênăngoƠi.ă ăm iăt n cùngăs iăc ,ăl păv ăm ngăhòaămƠngăv iăgơn.ăSauăđó,ăgơnăt pătrungăthƠnhăt ngăbóăđ ăt oăraăgơnăc aăc ăg năvƠoăx ng.ăNh ăv y,ăc ăx ngăcóăth ăt oăraăchuy năđ ngăho căgi ă

v ngăt ăth ăchoăc ăth

Hình 1.11 H th ngăc ăx ngăkh p [22]

1.2.3.2ăCácăkíchăho tăc aăc ăx ng

S ăho tăhóaăc aăc ăx ngătheoătruy năth ngăđ căg iălƠăs coăl iă(contraction).ăS ăcoăl iăng ăỦăs ărútăng n,ăđi uănƠyăkhôngăđúngăkhiăc ăth căhi nălyătơmălƠălúcăc ăđ căkéoă

dài, thu tăng ăắkíchăho tă(action)”ălƠăthíchăh păđ ăthayăth [23] C ăcóăbaăch ăđ ăkíchă

ho tăchính:ă(ly tâm (eccentric),ăđ ngătr ng (isometric),ăđ ngătơm (concentric))ălƠăk tă

qu ăc aăc ăhaiăthƠnhăph năch ăđ ngăvƠăth ăđ ngăc aăs căc ngăc ăC ngăcóăth ănóiăho tă

đ ngăth ăt ăc aăc ălƠăkhôngăho tăđ ng,ăkhôngăđ căkíchăho tăb iăvìăvi căkíchăho tăchúngăvƠoăth iăđi măđóăs ăkhôngăhi uăqu ăho căph nătácăd ngăv iănhi măv ăđangăth căhi n

V ăm tăc ăh c,ăbaălo iătácăđ ngăd aătrênăs ăcơnăb ngăc aăcácăl căvƠămômenăhi năcóăt iăb tăk ăth iăđi mănh tăđ nhănƠo.ă

-Kíchăho tăđ ngătr ngă(isometric action): mô-menăxo nămƠăcácăc ăđ căkíchăho tă

t oăraăchínhăxácăb ngămô-menăxo năc aăl căc n,ăchi uădƠiăc aăc ălúcănƠyăkhôngăđ i.ă

Bi năhi năchoălo iăkíchăho tălƠăs ăgi ăv ngăt ăth

-Kíchăho tăh ngătơmă(concentricăaction):ămô-menăxo nămƠănhómăc ăđ căkích

ho tăl năh nămô-menăxo năc aăl căc n,ăd năđ năc ăng năl i.ă

-Kíchăho tălyătơmă(eccentricăaction):ămô-menăxo nămƠăcácăc ăđ căkíchăho tăt oăraănh ăh nămô-menăxo năc aăl căc n,ăchi uădƠiăc aăc ădƠiăra.ă

1.2.3.3 Ho tăđ ngăc aăcácănhómăc ătrongăm tăc ăđ ng

Trongăm tăc ăđ ng,ăkhôngăph iăch ăcóăm tăc ăhayăm tănhómăc ăthamăgiaăc ăđ ngăđó,ămƠăth tăraăcóăr tănhi uănhómăc ăcùngăho tăđ ngăđ ăc ăđ ngăx yăraăchínhăxácăvƠăđi uăhòa.ăCácăc ăchínhăt oăraăm tăc ăđ ngăđ căg iălƠăc ăch ăv nă(agonist);ănh ngăc ăkíchă

ho tăh ngătơmăvƠăc ăđ ngăx yăraătheoăchi uăcoăng năc aăc ăNh ngăc ă ăphíaăbênăkiaă

tr căquayăc aăkh pălƠăc ăđ iăv năhayăc ăđ iăkhángă(antagonist),ănh ngăc ănƠyăs ăkíchă

ho tălyătơm,ăcácăs iăc ăs ădƠiăraăv iănhi măv ălƠmăchoăchuy năđ ngăđ căuy năchuy năvƠănh pănhƠng.ăNh ngăc ătácăđ ngălênăm tăkh păkhácăđ ălƠmăgiaăt ngăl c choănhómăc ă

ch ăv năđ căg iălƠănhómăc ăhi păđ ngă(synergist) [24].ăNgoƠiăra.ăcònăcóăm tănhómăc ăcóănhi măv ăc ngăc ăđi măbámănguyênă yăc aăc ăch ăv năđ t ngăc ngăđ căg iălƠănhómăc ăc ngăc ăhayăc ă năđ nhă(fixator).ăTuyănhiên,ătrongăm tăc ăđ ngăkhôngăph iăt tă

c ăcácănhómăc ănêuă ătrênăđ uăph iăthamăgia,ămƠăch ăy uălƠăhaiănhómăc ălƠăc ăch ăv năvƠăc ăđ iăkháng.ăVíăd ,ătrongăc ăđ ngăg păcácăngónătay,ănhómăc ăg păngónătayă(nôngăvƠă

Hình 1.12 Các kích ho t c aăc ăx ng [23]

sơu)ălƠăc ăch ăv n,ănhómăc ădu iăngónătayălƠăc ăđ iăkháng,ănhómăc ădu iăc ătayălƠăc ă

đ ngăv nă- cácăc ănƠyălƠmăt ngăđ ăc ngăc aăcácăc ăg păngónăvìăcácăc ăg păngónălƠăc ănhi uăkh p

1.2.3.4ă i uăkhi năth năkinhăc

Cácăc ăcùngăv iăv iăh ăth năkinhăh păl iăthƠnhăm tăth ăkhôngătáchăr iăđ c.ăTrongăcácăc ăcóănh ngăđ uăt năcùngăc aăcácădơyăth năkinhăv năđ ngămangănh ngăxungăđ ngă

t ăh ăth năkinhătrungă ngăt iăgơyăh ngăph năvƠăkíchăho tăc ăS ăl ngăs iăc ăđ căm tă

t ăbƠoăth năkinhăv năđ ngăchiăph iăh păl iăv iănhauăt oăthƠnhăđ năv ăv năđ ngă(motorăunit).ăCácăc ăc ngăcònănh nănh ngăxungăđ ngăt ăh ăth năkinhăđ ăđi uăhòaătr ngăl că

c aăchúng.ăTrongăc ăcònăcóănh ngăđ uăt năcùngăc măgiácăthuănh nă ăđơyăvƠăd nătruy nă

t ăc ăđiănh ngăkíchăthíchăv ăc măgiácănh ănhi tăđ ,ăđauăvƠăc ănh ngăkíchăthíchăph ăthu căvƠoătr ngătháiăc aăc ăvƠoăm căđ ăm tăm iăc aănóăvƠoăđi uăki nănuôiăd ng ăNh ngăkíchăthíchăxu tăhi nătùyăthu căvƠoăm căđ ăc ngăc aăc ăvƠoăm căđ ăcoăhayăgiưnăc aănóă

h păthƠnhăm tănhómăđ căbi tăc aănh ngăkíchăthíchănƠyăvƠăđ căg iălƠăkíchăthíchăb năth ă(proprioceptiveăstimulation).ăVaiătròăc aănh ngăkíchăthíchăđ căthuănh nătrongăc ăb iă

nh ngăđ uăt năcùngăth năkinhăc măgiácălƠăr tăl n.ăNh ăcóăchúngămƠăth căhi năđ căkh ă

n ngălƠmănh ngăđ ngătácăph iăh p,ăhi păđ ngăgi aăcácănhómăc ăriêngăbi tăthôngăquaăh

th năkinh.ăS ăthuănh nănh ngăkíchăthíchănƠyăchoăphépătaăcóăc măgiácăv ăv ătríăc aănh ngăphơnăđo nănƠyăc aăc ăth ăsoăv iănh ngăphơnăđo năkhác

1.2.3 C ăs ăv ăc ăsinhăh c

1.2.3 1ăKháiăni m

C ăsinhăh căđ căđ nhăngh aălƠănghiênăc uăchuy năđ ngăc aăsinhăv tăb ngăcáchăs ă

d ngăkhoaăh căc aăc ăh c.ăC ăh călƠăm tănhánhăc aăv tălỦăliênăquanăđ năvi cămôăt ăchuy năđ ngăvƠăcáchăcácăl căt oăraăchuy năđ ng.ăC ăh căđ căchiaăthƠnhănhi uăl nhăv c,ătrongăđóăcóăbaăl nhăv căchínhăliênăquanănh tăđ năc ăsinhăh călƠ:ăc ăh căch tăr n,ăc ăh că

v tăbi năd ngăvƠăc ăh căch tăl ng

H uăh tăcácănghiênăc uăv ăc ăsinhăh căchuy năđ ngăd aătrênăcácămôăhìnhăch tăr nă

c aăh ăth ngăx ng.ăC ăh căch tăr năđ căchiaăthƠnhăt nhă(statics)ăvƠăđ ngă(dynamics).ă

T nh lƠănghiênăc uăcácăđ iăt ngă ătr ngătháiăđ ngăyênăho căchuy năđ ngăđ u ng là nghiênăc uăv cácăv tăth ăđ căgiaăt căb iătácăd ngăc aăcácăl c.ăQuanătr ngănh t,ăđ ng

đ căchiaăthƠnhăhaiănhánh:ăđ ngăh că(kinematics)ăvƠăđ ngăl căh c (kinetics).ă ngăh că

Hình 1.13 Quáătrìnhăđi u khi n v năđ ng c a h th n kinh [77]

môăt ăchuy năđ ng c aăđ iăt ng, th ng kèm theo các đ iăl ngăđoătuy nătínhă(mét,ăv.v.)ăho căgócă(radian,ăđ ,ăv.v.).ăVíăd ăv ăđ ngăh cănh ălƠăt căđ ăc aăv năđ ngăviên,ăđ ădƠiăs iăchơnăho căv năt căgócăkhiădu iăhông.ă ngăl căh căliênăquanăđ năvi căxácăđ nhănguyênănhơnăc aăchuy năđ ng.ăCóăhaiăđ iăl ngăquanătr ngăc aăđ ngăl căh călƠăl căvƠă

mômen Víăd ăv ăcácăbi năs ăđ ngăl căh cătrongăch y b lƠăl căgi aăbƠnăchơnăvƠăm tă

đ tăho căl căc năc aăkhôngăkhí [25]

1.2.3.2 S khác nhau gi aăc ăsinhăh c và gi i ph u h c ch căn ng

Gi iăph uăh căch căn ngănhìnănh năho tăđ ngăchuyênăbi tăc aăt ngăkh p,ăho căcácă

kh pălơnăc n.ăTrongăkhiăc ăsinhăh cănhìnănh năs căm nhăt ngăh păc aăc

Gi iăph uănhìnănhơnăs ăthayăđ iăv ăc uătrúcăc aăm tăc ă nhăh ngăt iăkh pămƠăc ă

g n vƠo.ăTrongăkhiăc ăsinhăh cănhìnănh nă nhăh ngăt ngăth ăt iănh ngăkh păkhác

Nghiênăc uăc ăsinhăh căghiăl iăs ăph căt păc aăcácăho tăđ ngăc ăb păt oăraăd aăvƠo

mô hình hóa và các môăph ng.ăMôăhìnhăhóaăliênăquanăđ năvi căphátătri n m tăbi uădi nătoánăh c,ătrongăkhiămôăph ngăs ăd ngăcácămôăhìnhăc ăsinhăh căđ ăki mătraănh ngăthayă

đ iătrong cácăthôngăs ăkhácănhau đ năchuy năđ ngăho căc ăth ănh ăth ănƠo.ăMôăhìnhăcó

đ ăđ năgi năvƠăph căt pătùyătheoăyêuăc uănghiên c u [23]

1.3ăC ăs ăv ăphơnătíchădángăđi

1.3.1ă nhăngh a

PhơnătíchădángăđiălƠăm tătrongănh ngăh ngănghiênăc uăđ ngăc aăc ăsinhăh c Khi

c ăth ădiăchuy năv ăphíaătr c,ăm tăchơnăđóngăvaiătròănh ăm tăngu năh ătr trong khi chơnăcònăl iăt ăti nălênăt oăraăm tăv ătríăh ătr ăm i.ăSauăđó,ăcácăchơnăđ oăng căvaiătrò.ăăchuy nătr ngăl ngăc ăth ăt ăchơnănƠyăsangăchơnăkia,ăc ăhaiăbƠnăchơnăđ uăti păxúcă

v iăm tăđ t.ăChu iăs ăki nănƠyăđ căl păl iăb iăt ngăchơnăv iăs ăs păx păt ngăh ăchoă

đ năkhiăđ năđíchăc aăng iăđó.ăM tăchu iăcácăch căn ngănƠyăc aăm tăchơnăđ căg iălƠăchuăk ădángăđi [26].ăChu iăcácăhƠnhăđ ngăn iăti pănhau,ăkhôngăcóăđi măb tăđ uăho că

đi măk tăthúcăc ăth ăDoăđó,ăb tăk ăs ăki nănƠoăc ngăcóăth ăđ căch nălƠmăth iăđi măb tă

đ uăchuăk ădángăđi.ăB iăvìăth iăđi măti păxúcăv iăsƠnălƠăs ăki năd ăxácăđ nhănh t,ăhƠnhă

đ ngănƠyăth ngăđ căch nălƠmăđi măb tăđ uăchoăvi căphơnătíchădángăđi.ăNg iăbìnhă

th ngăb tăđ uăti păxúcăsƠnăv iăgótăchơnăc aăh ă(heelăstrike).ăVìăkhôngăph iăt tăc ăb nhănhơnăđ uăcóăkh ăn ngănƠy,ănênăthu tăng ăti păxúcăbanăđ uă(initialăcontact)ăs ăđ căs ă

d ngăđ ăch ăđ nhăs ăb tăđ uăc aăchuăk ădángăđi

M iăchuăk ădángăđiăđ căchiaăthƠnhăhaiăgiaiăđo n:ăthì tr ă(stanceăphase) là khi chân ătrênăm tăđ t vƠăthìăđuăđ aă(swingăphase) lƠăkhiăchơnăđ cănơngălênăkh iăm tăđ t Thông

th ngăkho ngăth iăgianăti păxúcăv iăsƠnăx păx ă60%ăđ iăv iătr ăvƠă40%ăđ iăv iăđuăđ aă

[27].ăKho ngăth iăgianăchínhăxácăc aăcácăkho ngăchuăk ădángăđiănƠyăthayăđ iătheoăv nă

t căđiăb ăc aăng iăđó [12, 28].ăKho ngăth iăgianăc aăc ăhaiăgiaiăđo nădángăđiăchoăth yă

m iăquanăh ăngh chăđ oăv iăt căđ ăđiăb ăCóăngh aălƠ,ăc ăt ngăth iăgianătr ăvƠăđuăđ aă

đ uăđ cărútăng năkhiăv năt căđiăb ăt ngălên.ăS ăthayăđ iătrongăth iăgianăc aătr ăvƠăđuă

đ aătr ănênăl năd năkhiăt căđ ăgi măxu ng [29]

1.3.2ăTh iăgianăc aăchuăk ădángăđi

Th iăgianăm tăs iăchơn (stride)ălƠăkho ngăth i gianăgi aăhaiăl năti păxúcăbanăđ uă

c aăchơnăv iăm tăđ t Th iăgianăm tăs iăchơnăt ngăđ ngăv iăchuăk ădángăđi

B căchơnă(step)ăliênăquanăđ năth iăgianăgi aăhaiăchi.ăCóăhaiăb căchơnătrongăm iăchuăk ădáng đi.ăT iăđi măgi aăc aăchuăk ădángăđi,ăchơnăkiaăti păxúcăv iăm tăđ tăđ ăb tă

đ uăthìătr ăti pătheo.ăKho ngăth iăgianăgi aăm tăl năti păxúcăbanăđ uăc aăm iăchơnălƠă

m tăb căchơn.ăS ăbùăđ păt ngăt ăv ăth iăgianăs ăđ căl păl iătheoăki uăt ngăh ătrongă

su tăquáătrìnhăđiăb

Hình 1.14 M t s i chân (stride) so v i m tăb c chân (step) [26]

1.3.3ăCácăgiaiăđo năc aădángăđi

M tăchuăk ădángăđiăđ căphơnăthƠnhă08ăthì:ăti păxúcăbanăđ u,ăđápă ngăt i,ăgi aătr ,ă

cu iătr ,ăti năđuăđ a,ăđ uăđuăđ a,ăgi aăđuăđ aăvƠăcu iăđuăđ a.ăCácăthìăc aădángăđiăc ngăcungăc păm tăph ngăti năđ ăquanăsátăcácăhƠnhăđ ngăđ ngăth iăc aăcácăkh păriêngăl ăthƠnhăcácăd ngăc aătoƠnăb ăch căn ngăchi d i.ă ơyălƠăm tăcáchăti păc năđ căbi tăquană

tr ngăđ ăgi iăthíchăcácătácăđ ngăch căn ngăc aăkhuy tăt t.ăM iăgiaiăđo nătrongăs ă8ăgiaiă

đo nădángăđiăcóăm tăm cătiêuăch căn ngăvƠăm tămôăhìnhăquanătr ngăc aăchuy năđ ngă

hi păđ ngăch năl căđ ăth căhi năm cătiêuănƠy [30].ăS ăk tăh pătu năt ăc aăcácăgiaiăđo nă

c ngăgiúpăchoăchiăcóăth ăhoƠnăthƠnhă3ănhi măv ăc ăb n.ă óălƠăs ăti pănh nătr ngăl ng,ă

t aăđ năvƠăđuăđ aăđ ăti nălênăphíaătr c

1.3.3.1ăTi pănh nătr ngăl ng (Weight acceptance)

Ti pănh nătr ngăl ngălƠănhi măv ăđ uătiênăc aăgiaiăđo nătr ă ơyălƠănhi măv ăkhóă

kh nănh tătrongăm tăchuăk ădángăđiăvìă3ănhuăc uăch căn ngăph iăđ căth aămưn.ă óălƠ:ă

h păth ăs c,ă năđ nhăchơnăbanăđ uăvƠăduyătrìăs ăti nălên.ăTh ătháchălƠăchuy nătr ngăl ngă

c ăth ăđ tăng tălênăm tăchơnăv aăm iăhoƠnăthƠnhăvi căđuăđ aăv ăphíaătr căvƠăcóăs ăliênă

k tăkhôngă năđ nh.ăLiênăquanăđ năhaiăgiaiăđo nădángăđiăti păxúcăbanăđ uăvƠăđápă ngăt iă

Giaiăđo nă1.ăTi păxúcăbanăđ uă(Initial contract)

(k ho ngăchuăk :ă0%ăt iă2%)

Giaiăđo nănƠyăbaoăg măth iăđi măđ tăchơnăxu ngăsƠnăvƠăngayăl păt căb tăđ uăchuy nătr ngăl ngăc ăth ăCácăt ăth ăkh păcóăt iăth iăđi mănƠyăxácăđ nhăđápă ngăt iă

c aăchi.ăG păhông,ădu iăđ uăg i,ămuăbƠnăchơnăđ căg păđ nătrungătính.ăGótăchơnăti păxúcăv iăsƠnănhƠ.ăChiăđ iădi năđangă ăti năđuăđ a.ăHaiăchơnălúcănƠyăch măđ t,ăb tăđ uă

th iăk ăt aăkép

Giaiăđo nă2.ă ápă ngăt iă(Loading response)

(kho ngăchuăk :ă2%ăt iă12%)

Giaiăđo nănƠyăti pătheoăc aăti păxúcăbƠnăđ uăv iăchơnăch măđ t vƠăti păt căchoăđ năkhiănh căchơnăkiaălênăđ ăđuăđ a.ăTr ngăl ngăc ăth ăđ căchuy nălênăchân phíaătr c.ă

S ăd ngăgótăchơnănh ăm tăđ ngătácăl căl ,ăg păđ uăg iăđ ăh păth ăs c Chiăđ iădi năđangătrongăti năđuăđ a,ălúcănƠyăc ă02ăchơnăv năch măđ t,ăti pătheoăgiaiăđo năđ uăc aăt aăkép

1.3.3.2ăT aăđ n (single limb support)

Chơnăgi ăvaiătròătr ăđ ăchoăchơnăđ iădi nănh căkh iăm tăđ t,ăti năhƠnhăquáătrìnhăđuă

đ aă(t aăđ n).ă i uănƠyăti păt căchoăđ năkhiăchơnăđ iădi năti păxúcăv iăsƠnăm tăl năn a.ăTrongăkho ngăth iăgianănƠy,ăm tăchiăđ mănhi mănơngăđ ătoƠnăb ătr ngăl ngăc ăth ă ă

c ăm tăph ngăđ ngăd căvƠăm tăph ngătránătrongăkhiăquáătrìnhăti nălênăv năti păt c.ăHaiăgiaiăđo năliênăquanăđ năt aăđ n:ăgi aăthìătr ăvƠăcu iăthìătr ăChúngăđ căphơnăbi tăch ă

y uăb iăc ăch ăti nătri n

Giaiăđo nă3.ăGi aăthìătr ă(Mid stance)

(kho ngăth iăgianăchuăk :ă12%ăđ nă31%)

ơyălƠăn aăđ uăc aăkho ngăt aăđ n.ăNóăb tăđ uăkhiăchơnăcònăl iăđ cănơngălênăvƠă

ti păt căchoăđ năkhiătr ngăl ngăc ăth ăđ căc năch nhătrênăbƠnăchơnătr c M cătiêuălƠă

đ ăchiăti nălên,ă năđ nhăchiăvƠăthơnămình.ăMuăbànăchơnăg pătrongăkhiăđ uăg iăvƠăhôngă

du i.ăChiăđ iădi n đangă ăgi aăthìăđuăđ a

Giaiăđo nă4.ăCu iăthìătr (Terminal stance)

Hình 1.15 Giaiăđo n ti p nh n tr ngăl ng [30]

Ti p xúc ban đ u áp ng t i

(kho ngăth iăgianăchuăk :ă31%ăđ nă50%)

Giaiăđo nănƠyăhoƠnăthƠnhăt aăđ n, b tăđ uăv iăvi cănơngăgótăchơnălênăvƠăti păt căchoăđ năkhiăbƠnăchơnăkiaăch măđ t.ăTr ngăl ngăc ăth ădiăchuy năv ăphíaătr căc aăbƠnăchơnătr cătrongăsu tăgiaiăđo nănƠy.ăM cătiêu:ăs ăti nălênăc aăc ăth ăv tăraăngoƠiăchơnă

t aăđ n,ă năđ nhăchiăvƠăthơnămình.ăGótăchơnănơngălên,ăđ uăg iăhoƠnăthƠnhăph năvi cădu iăvƠăsauăđóăb tăđ uăm tăvòngăg păm i.ăS ăm ăr ngădu iăhôngăvƠăgótăchơnănơngălênăs ăđ tăchiă ăv ătríăd ăb ătr tăh n.ăChiăcònăl iăđangă ăcu iăđuăđ a

1.3.3.3ă uăđ aăđ ăti nălên (swing limb advancement)

ăđápă ngănhuăc uăcaoăc aăvi căti nălênăc aăchi,ălƠăs chu năb ătrongăthìătr ăSau đóăchiăs ănơngălênăvƠăđuăđ a,ăc ăth ăti nălênăđ ăhoƠnăthƠnhăm tăchuăk ădángăđiăvƠăchu nă

b ăchoăkho ngăgiaiăđo nătr ăti pătheo.ăB năgiaiăđo n bao g m: ti n đuăđ a,ăđ uăđuăđ a,

gi aăđuăđ aăvƠăcu iăđuăđ a

Giaiăđo nă5.ăTi năđuăđ a (pre swing)

(k ho ngăth iăgianăchuăk :ă50%ăđ nă62%)

Giaiăđo nătr ăcu iăcùngălƠăth iăgianăt aăképăth ăhaiătrongăchuăk ădángăđi, b tăđ uă

v iăti păxúcăbanăđ uăc aăchiăđ iădi năvƠăk tăthúcăb ngănh căngón.ăGi iăphóngătr ngăl ngă

Hình 1.16 Th i k t aăđ n [30]

Gi a tr (12-31%)

Cu i tr (12-31%)

vƠăchuy nătr ngăl ngăx yăraătrongăgiaiăđo nănƠy.ăT tăc ăcácăchuy năđ ngăvƠăho tăđ ngă

c ăb păx yăraăt iăth iăđi mănƠyăđ uăliênăquanăđ năs ăti nălên.ăKhiătr ng l ngăc ăth ă

đ căc ăth ăđ căg ăb ăm tăcáchăđ tăng t,ăchiăđ iăđi năgópăph năvƠoăs ăti nălênăv iăm tăắcúăhích”ăv ăphíaătr căđ ăchu năb ăchoănhuăc uăđuăđ aănhanhăchóngăv ăphíaătr c.ăM că

tiêu: đ nhăv ăchiăđ ăđuăđ a,ăđ yănhanhăđ ăđuăđ a.ăChiăđápă ngăv iăvi căchuy nătr ngă

l ngăb ngăg pălòngăbƠnăchơn,ăg păđ uăg iăvƠăgi mădu iăc aăhông.ăChơnăđ iădi năđangăăgiaiăđo năđápă ngăt i

Giaiăđo nă6.ă uăđuăđ aă(initial swing)

(kho ngăth iăgianăchuăk :ă62%ăđ nă75%)

Giaiăđo nănƠyăx păx ăm tăph năbaăth iăgianăchơnăđuăđ a.ăNóăb tăđ uăkhiăbƠnăchơnă

đ cănơngălênăkh iăsƠnăvƠăk tăthúcăkhiăbƠnăchơnăđuăđ aăđ iădi năv iăbƠnăchơnătr ăM cătiêu:ănơngăcaoăchơnăđ ăti năv ăphíaătr c.ăLúcănƠyăthìăhôngăg p,ăchơnăđ iădi năđangă ăgiaiăđo năgi aătr [30]

Giaiăđo nă7.ăGi aăđuăđ a (mid swing)

(kho ngăth iăgianăchuăk :ă75%ăđ nă87%)ăGC

Giaiăđo nănƠy,ăm tăph năbaăgi aăc aăgiaiăđo năđuăđ a,ăb tăđ uăkhiăchơnăđuăđ aăđ iă

di năv iăchiătr ăGiaiăđo năk tăthúcăkhiăchiăđuăđ aăv ăphíaătr căvƠăx ngăchƠyăth ngă

đ ngă(t călƠăt ăth ăg păhôngăvƠăđ uăg iăb ngănhau).ăM cătiêu:ăNơngăchiăđ ăti nălên.ăChơnă

đ iădi nă ăgiaiăđo năcu iăc aăgi ătr

Giaiăđo nă8.ăCu iăđuăđ aă(terminal swing)

(kho ngăth iăgian:ă87%ăđ nă100%)

Giaiăđo năcu iăcùngăc aăđuăđ aănƠyăb tăđ uăv iăm tăcúăhíchăth ngăđ ngăvƠăk tăthúcăkhiăbƠnăchơnăch măsƠn.ăNơngăcaoăchơnăđ căhoƠnăthƠnhăb ngăcáchădu iăđ uăg i,ăhôngă

h ăxu ngăm tăchút,ăbƠnăchơnăv năđangă ătr ngătháiăg pămu.ăM cătiêu:ăhoƠnăthi nănơngă

chi,ăchu năb ăchoăth iăk ătr ăChơnăđ iădi năđangă ăgiaiăđo năcu iătr