7 MRI cac benh ly tuy song hay gap

 Tổn thương là những nốt, mảng tăng tín hiệu trên T2W hình tam giác trên lát cắt ngang, thường không ngấm thuốc.. MRI cột sống: tổn thương giảm tín hiệu trên T1W, tăng trên T2W và có ph

NGUYỄN VĂN QUẾ

 Tủy sống là một phần của

hệ thần kinh trung ương có hình trụ dài 42 – 45cm kéo dài từ ngang mức C1 – L1,2.

 Nón tủy tương ứng vị trí

L1,2

 Chia làm 4 đoạn: cổ, ngực, lưng và cùng

 Có hai vị trí phình sinh lý

tương ứng với đám rối cánh tay và đám rối thắt lưng - cùng

 Có 31 đôi dây thần kinh: 8 đôi dây cổ, 12 đôi ngực, 5 đôi thắt lưng, 5 đôi cùng vài

1 đôi cụt.

 Sagittal: đánh giá vị trí, số lượng tổn thương

 Axial: đánh giá vị trí ngang của tổn thương

o trong tủy: trung tâm hay ngoại vi,

 Hủy myeline:

 Xơ hóa đa ổ (Multiple Sclerosis: MS)

 Viêm tủy ngang (Transverse Myelitis :TM)

 Viêm tủy - thần kinh thị giác (Neuromyelitis Optica: NMO)

 Viêm não tủy cấp lan tỏa (Acute Disseminated

Encephalomyelitis: ADEM)

 Khối u:

 Astrocytoma (hay gặp ở trẻ em)

 Ependymoma (hay gặp ở người lớn)

 Hemangioblastoma

 U bao dây thần kinh

 Metastases

 Lymphoma

 Tổn thương

ngắn hay dài

 MS tổn thương thường ngắn <

2 đốt sống

 Các bệnh khác: Viêm tủy

ngang (TM),

NMO hay thiếu máu cục bộ… tổn thương

thường trên

một đoạn dài

 Một bên hay hai bên (liên quan đến các bó)

 Là một bệnh viêm của hệ thần kinh

TW với đặc trưng là các mảng mất Myelin tại não và tuỷ sống.

 NN: bệnh tự miễn liên quan đến các yếu tố di truyền, môi trường, vius…

 Tổn thương là những nốt, mảng tăng tín

hiệu trên T2W (hình tam giác trên lát cắt ngang), thường không ngấm thuốc MS gđ

hoạt động có thể

ngấm thuốc.

 Kích thước thường < chiều cao 2 đốt sống

 Thường phối hợp với những tổn thương ở não

 Trường hợp chỉ đơn

độc ở cs cần chụp

kiểm tra lại sau 6 – 8W nhằm phát hiện thêm những tổn thương mới

BN KHÁC

MRI CộT SốNG -> MS? TUY NHIÊN + TổN

THƯƠNG ở NÃO CÓ THể CHO PHÉP NGHĨ ĐếN MS

 Đợt cấp của MS tổn thương có thể ngấm thuốc nhưng không thường xuyên như ở trên não

 MS lâu ngày -> teo tủy sống

Atrophy in longstanding MS

NMO hay còn gọi là bệnh Devic Là bệnh hủy myeline tự miễn gây nên bởi kháng thể đặc trưng NMO – IgG

Tổn thương ở cột sống thường lan tỏa

trên đoạn dài 4 – 7 thân đốt sống

+/-NMO presenting with neuritis optica (arrows) The brain is normal.

MRI cột sống: tổn thương giảm tín hiệu trên T1W, tăng trên T2W và có phần ngấm thuốc sau tiêm

Tổn thương này cũng có thể gặp trong u tuy nhiên + viêm dây thần kinh thị giác -> NMO

 Viêm dây thần kinh thị giác

 Viêm tủy cắt ngang > 3 đốt sống

 Không có bằng chứng của sarcoid, viêm mạch, Lupus…

 XN kháng thể NMO – IgG (+)

 Trước đây người ta cho rằng nhưng tổn

thương của NMO ở

não là không điển

hình, tuy nhiên ngày nay người ta đã chứng rằng NMO có tổn

thương ở não

 60 – 80% NMO có biểu hiện tổn thương ở não (đối với người châu á), đối với người châu âu thì tỷ lệ này 25-40%.

 Vị trí đặc trưng:

quanh não thất

 Đôi khi tổn thương

xuất hiện cả ở thể trai

 Cần phân biệt với MS

=> XN NMO - IgG

 Là bệnh hủy myeline của hệ thần kinh trung ương sau nhiễm virus or tiêm

 Tổn thương rải rác bán cầu hai bên, cầu não và hạch nên (khác với MS không ở hạch nền)

 Là chứng rối loạn hệ thần kinh do

tình trạng viêm ở một đoạn của tủy

sống ảnh hưởng đến chức năng vận

động, cảm giác và khả năng tự chủ.

 Nguyên nhân:

 chưa rõ

 một số giả thuyết cho rằng NN do

virus (gây bệnh thủy đậu, zona), phản ứng miễn dịch, thiếu máu…

 Ls: đau thắt lưng, yếu cơ, rối loạn cơ tròn…

 MRI

 Tổn thương lan rộng thường chiếm

hơn 2/3 chu vi mặt cắt ngang của tủy sống.

 Tăng kích thước tủy khu trú

 Tăng tín hiệu trên T2W

 Sau tiêm ngấm thuốc

BN nam 31t

Ls: bí tiểu, mất cảm giác

XN dịch não

tủy: tăng pr

nhẹ

 TM có thể biểu hiện độc lập or phối

 TM ở trẻ em thường trầm trọng hơn:

60 – 90% liệt hai chi dưới Tuy nhiên

khả năng hồi phục hoàn toàn cao hơn

ở người lớn (30-50%).

đầu thường lan rộng và phục hồi hoàn toàn hay một phần trong lần chụp sau

1/3 phục hồi một phần và 1/3 là không

có khả năng phục hồi, để lại di chứng vĩnh viển

Astrocytoma simulating Transverse myelitis

Phân biệt với u

 Chiếm 15% tất cả các u của hệ thần kinh trung ương

năm với các triệu chứng rễ và tủy

sống.

lâm sàng, vị trí tổn thương và đặc

điểm hình ảnh trên MRI

 Phần lớn là u thần kinh đêm: 90-95% các u nội tủy.

 Là u trong tủy hay gặp nhất (60%)

Sau tiêm: ngấm thuốc tương đối đồng nhất

Tăng kích thước tủy sống đoạn tổn thương

Có thể thấy đẩy lồi or ăn mòn thân các đốt sống

Thường có các nang vệ tinh đi kèm

Ependymoma ở BN nữ 40T, khối tín hiệu không đồng nhất, ngấm thuốc mạnh sau tiêm, có một cấu trúc nang nhỏ ở phần dưới tổn thương

 Ependymoma ở BN nữ 53T, khối nhỏ, tín hiệu không đồng nhất, ngấm thuốc sau tiêm Dấu hiệu “cap sign” là dấu hiệu rất

thương gặp đặc trương cho ependymoma

Ependymoma ngang mức C3 – 4 giảm tín hiệu trên T1W, tăng trên T2W với dấu hiệu “cap signs” do thoái hóa hemosiderin và ngấm thuốc mạnh sau tiêm

Ependymoma ngang mức C3 -4 ở BN nữ 65T, đau cổ lan xuống tay nhiều tháng: giảm tín hiệu trên T1W, đồng tín hiệu trên T2W với dấu hiệu “cap signs” và ngấm thuốc mạnh sau tiêm

Ependymoma dạng nang ở BN 55t, yếu dần hai chi dưới: tổn thương dạng nang ngang mức từ D4-D9, giảm tín hiệu trên T1, tăng trên T2W với dấu hiệu “cap signs” và ngấm thuốc viền sau tiêm.

 Đứng thứ hai sau ependymoma của các u nội tủy

 Tăng kích thước tủy sống vùng tổn thương

 CĐHA đôi khi khó phân biệt giữa astrocytoma

và ependymoma, cần dựa vào sinh thiết.

 Hình ảnh astrocytoma bậc II ở CSC: tăng tín hiệu trên T2W, giảm nhẹ trên T1W và có một phần ngấm thuốc và không đồng nhất

Astrocytoma ở BN nam 25T Tăng kích thước tủy ngực ngang mức D5-D8, giảm tín hiệu trên T1W, tăng trên T2W, ngấm thuốc không đồng nhất sau tiêm Tổn thương lệch trục trên axial.

 MRI : Trước phẫu thuật: tổn thương thâm nhiễm rộng, tín hiệu không

đồng nhất trên cả T1W và T2W, có

phần giảm tín hiệu trên T2W ngang

mức T2-T3 dạng

chảy máu man

tính Sau tiêm có một phần tổn

thương ngấm

thuốc.

 GPB: astrocytoma chuyển dạng ác

tính

 Hiếm gặp, khoảng 1% trong các u nội tủy

 Thường là u bậc thấp (grade I, II), phát triển

Ganglioglioma ở BN nam vị trí tủy cổ ngang mức C1-2, đồng tín hiệu trên T1W, tăng trên T2W, hầu như không ngấm thuốc sau tiêm.

có khả năng ác tính hóa

BN nam 35T, yếu chi trên tăng dần MRI CSC tăng kích thước toàn bộ tủy cổ, nốt tổn thường ngang mức C5 tăng tín hiệu không đồng nhất trên T2W, STIR, giảm tín hiệu trên T1W, ngấm thuốc mạnh sau tiêm Trên axial tổn thương nằm lệch sang trái Lưu ý có sự hiện diện của các dòng “Flow void trong tổn thương và các nang quanh tổn thương ST chẩn đoán hemangioblastoma.

 U bao dây thần kinh (Nerve sheath tumors)

 U màng não (meningioma)

 Các khối dạng nang

- Epidermoid

- Dermoid

 Là u bao dây thần kinh phổ biến

nhất nhưng thường kết hợp với NF1 (neurofibromatosis 1)

 Thường phát sinh từ rễ thần kinh

cảm giác của cột sống lưng

neurofibroma và schwannoma trên

thuốc đồng nhất hơn neurofibroma

tín hiệu ở trung tâm, tăng tín hiệu ở ngoại vi

Schwannoma: tổn thương nằm ngoài tủy sống – trong màng cứng, tăng tín hiệu trên T2W; đường tín hiệu thấp của màng cứng (mủi tên trắng)

Schwannoma vùng nón tủy, giảm tín hiệu trên T1W, tăng trên T2W, ngấm thuốc đồng nhất sau tiêm Lưu ý signs đè ép tủy, mở rộng lỗ tiếp hợp phát triển ra ngoài ống sống nhưng không xâm lấn xung quanh.

Patient: 60 years - Female

Presentation: Two week history of increasing neck and right arm pain

FINAL DIAGNOSIS: Spinal tumour: Schwannoma.; Posterior fossa: Meningioma (WHO Grade I)

Patient : Male - Young adult

Neurofibromatosis 1

 Là u phổ biến thứ hai trong các khối u trong màng cứng ngoài tủy.

+/-2

Age: 50 years

Gender: Female

Presentation:Progressive lower limb weakness.

FINAL DIAGNOSIS:  Meningioma (WHO I)

Gender: Female

Presentation:60 years old female was referred for evaluation of spinal trauma

Age: 75 year - Male

Presentation: Gradual increasing leg weakness and difficulty walking.

FINAL DIAGNOSIS: Meningioma (WHO Grade I).

 Xảy ra bên ngoài màng cứng

 Thường phát sinh từ xương, đĩa đệm

và phần mềm cạnh cột sống.

 Nguyên phát: lành tính; ác tính

 Thứ phát: di căn

 U máu (Hemangioma)

 U xương dạng xương (osteoid osteoma)

 U xương sụn (osteochondroma)

 ĐN: là sự tăng sinh các TB nội mạch của mạch máu

 Hầu hết các u máu ngoài màng cứng nằm trong xương đốt sống

tủy…

 XQ: ổ tiêu xương với các bè xương tạo hình tổ ong hoặc các sọc thẳng đứng.

hiệu cao cả trên T1W và T2W, không

bị xóa trên các chuỗi xung xóa mỡ, đôi khi chiếm toàn bộ thân đốt sống, lan rộng ra khoang ngoài màng cứng.

 Là tổn thương lành tính hay gặp

 Tuổi: thiếu niên

 Vị trí: vỏ xương dài (vùng cổ xương)

Ở đốt sống thì 75% là ở cung sau đốt sống.

 Có đặc điểm lâm sàng khá điển hình: đau nhiều về đêm, đáp ứng tốt với

nhóm kháng viêm giảm đau không

steroid (aspirin)

 Đặc điểm hình ảnh:

 XQ: hình khuyết xương nhỏ < 10mm,

có viềm đặc xương dày xung quanh.

 CLVT: Hình đặc xương quanh ổ tiêu

xương, đôi khi có nốt vôi hóa ở trung tâm.

 MRI: tín hiệu thay đổi, thường thấp

hoặc trung gian trên cả T1W và T2W Phù xương xung quanh hay gặp.

BN nam 24t đau lưng nhiều về đêm, giảm đau bằng aspirin thấy cải thiện

CT:

Osteoid osteoma L3

oedema is seen in de pedicle and posterior elements (white

arrow) Note the

extensive soft tissue oedema in the paraverte- bral soft tissue (arrow)

B Axial CT image shows

 Là u lành tính hay gặp chiếm 8 – 9%

các u xương nguyên phát.

 Tuổi: thiếu niên

 Vi trí hay gặp là cổ các xương dài

 U xương sụn cột sống hiếm gặp chỉ

chiếm khoảng 1.3 - 4% các u xương sụn.

 Đặc điểm: có vỏ liên tiếp với vỏ xương

và xương xốp liên tục với xương xốp của xương lành.

 XQ: Hình chồi xương có thể có cuống hoặc không, phát triển lồi ra ngoài

hoặc vào ống sống.

 CT: thấy vỏ xương liên tiếp với vỏ của

u, trong tổn thương thường có vôi

hóa.

 MRI: đồng tín hiệu với xương lành

trên cả T1W và T2W

 Là u lành tính nhưng có một tỷ lệ nhỏ thoái hóa ác tính.

 Về mặt đại thể u nguyên bào xương có đặc điểm giống xương dạng xương: là ổ tiêu xương có viền đặc xương xung

quanh đường kính >15mm (<10mm

được coi là u xương dạng xương).

 Tuổi: trẻ tuổi (6-30t)

 Vị trí: cung sau đốt sống, xương dài…

 Ls: có thể có hoặc không có triệu chứng

 .

 CT: vùng giảm tỷ trọng (tiêu xương),

bờ rõ nét với viền đặc xương xung

quanh.

 MRI: tổn thương giảm tín hiệu trên

T1W và T2W, ngấm thuốc mạnh sau tiêm.

 Là u hủy cốt bào, khá lành tính, chỉ 10% có thoái hóa ác tính.

5- Tuổi: 20-40t; nữ > nam

khuyu); cột sống chiếm khoảng 10%

và chủ yếu gặp ở xương cùng.

mỏng không có viền đặc xương, có

dấu hiệu thổi vỏ, đôi khí có phá vỡ vỏ xương Khó phân biệt với nang xương phình mạch.

 Là u ác tính hiếm gặp, phát sinh từ

dây sống nguyên thủy

 Tuổi: trung niên 50-60t

 Vị trí: cùng cụt, khớp bớm chẩm…

 CHT: khối tín hiệu mô mềm phát triển

từ xương xâm lấn phần mềm.

 Di căn xương khá phổ biến

 Các u nguyên phát hay gặp: K giáp,

vú, phổi, thận, tiền liệt tuyến…

 Vị trí: cuống sống, thân đốt sống

 CHT:

 Giảm tín hiệu trên T1

 Giảm hoặc tăng tín hiệu trên T2

 Tăng trên STIR

 Ngấm thuốc sau tiêm…

 Là u ác tính hiếm gặp ở cột sống, chỉ

chiếm khoảng o,5 - 3% sarcom xương và khoảng 5% các u ác tính nguyên phát của cột sống

bệnh Paget.

 Nam > nữ

thần kinh.

 Có các thể: tiêu xương; đặc xương và hổn hợp

 XQ: có giá trị chẩn đoán bản chất tổn thương

Sarcom xương cùng ở BN nam 20t

LS: đau xương cùng, H/C chèn ép thần kinh và sờ thấy khối

CT: Hình khuyết xương – phá hủy vỏ vị trí xương cùng bên phải

MRI: tín hiệu thấp nhẹ không đồng nhất trên T2W, sau tiêm ngấm thuốc mạnh

 http://www.radiologyassistant.nl/en/

p4f789faf60fa4/spine-myelopathy.html

 http://eradiology.bidmc.harvard.edu/ LearningLab/central/Bhatt.pdf

 http://radiopaedia.org/articles/intram edullary-spinal-tumours

 http://radiopaedia.org/articles/intrad ural-extramedullary-spinal-tumours

THANK YOU!