p2 VAI TRÒ TNF α TRONG BỆNH ths hòa

VAI TRÒ TNF α TRONG BỆNH VIÊM CỘT SỐNG DÍNH KHỚPThs.Bs NGUYỄN THÁI HÒA Bộ môn Nội... VIÊM CỘT SỐNG DÍNH KHỚP• Bệnh lý thường gặp trong nhóm bệnh viêm cột sống • Đa số nam giới, dưới < 45

VAI TRÒ TNF α TRONG BỆNH VIÊM CỘT SỐNG DÍNH KHỚP

Ths.Bs NGUYỄN THÁI HÒA

Bộ môn Nội

VIÊM CỘT SỐNG DÍNH KHỚP

• Bệnh lý thường gặp trong nhóm

bệnh viêm cột sống

• Đa số nam giới, dưới < 45 tuổi,

với tuổi khởi phát hay gặp nhất

Hủy hoại cấu trúc ở VCSDK:

ảnh hưởng tới tư thế và chất lượng cuộc sống (QoL)

Theo thời gian, khớp cột sống dính vào với nhau và tạo tư thế cố định cúi về phía trước2

BN VCSDK có tác động nặng nề tới nguồn lực chăm sóc

y tế và ngoài y tế, với chi phí trung bình (chi phí trực tiếp và chi phí do ảnh hưởng khả năng lao động) là

$6,700 – 9,500 / bệnh nhân/ năm1

Hơn 30% bệnh nhân chịu gánh nặng của bệnh tật và suy giảm chất lượng cuộc sống2

1 Linden et al Chapter 10 In: Firestein, Budd, Harris, McInnes, Ruddy and Sergent, eds Kelley’s Textbook of

Rheumatology: Spondyloarthropathies 8 th ed Saunders Elsevier; 2009 p.1171

2 Braun et al Rheumatology 2008;47:1738-1740

3 Little et al Am J Med 1976;60:279-85.

Thay đổi về tư thế theo thời gian3

MÔI TRƯỜNG

CƠ ĐỊA

B27-• Viêm cột sống huyết thanh (+) hay huyết thanh (-) dựa

Tác dụng sinh học của TNF-α: Cytokin quan trọng trong

cơ chế bệnh sinh VCSDK

Brennan FM and McInnes IB J Clin Invest 2008;118:3537-45.

Kích thích tổng hợp cytokine tiền viêm

(như IL-1, IL-6, IL-23, and CM-CSF)

Kích thích sản xuất Hepcidin

(đáp ứng viêm pha cấp)

Kích thích sản xuất PGE 2

Hoạt hóa tế bào hủy xương

(tăng chuyển hóa xương)

Hoạt hóa tế bào sụn

(tăng sản xuất enzyme tiêu sụn:

metalloproteinase)

Tăng sinh mạch

Tăng kết tập tế bào miễn dịch

(kích hoạt và duy trì trình diện kháng nguyên

qua HLA lớp II)

Hoạt hóa tế bào nội mạch

(Hoạt hóa kết tập tế bào miễn dịch thông qua

E-selectin và VCAM-1)

Giải phóng các chất hóa ứng động, tăng kết tập tế

bào viêm

(RANTES, MCP-1, IL-8, SDF-1)

TNF-α mRNA trong mô sinh thiết khớp cùng chậu trong bệnh VCSDK

• TNF mRNA tìm thấy trong huyết

thanh, dịch ổ khớp, khớp cùng chậu

ở bệnh nhân VCSDK

• NC trên động vật cho thấy biểu hiện

quá mức TNFa dẫn tới tăng nguy cơ

viêm điểm bám gân

Braun J et al Arthritis Rheum 1995;38:499-505.

Tăng quá mức TNF mRNA ở mô sinh thiết

khớp cùng chậu trong VCSDK

Cơ chế thuốc: kháng thể kháng TNFα - Trung hòa hoạt tính sinh học của

TNF-α với ái lực cao

2 Gắn kết ái lực cao với các TNF-α

dạng xuyên màng (tmTNF-α)

3 Ức chế sự gắnkết của TNF-α vớireceptor

1 Gắn kết ái lực cao với các

Tiêu chuẩn lâm sàng:

Đau lưng kéo dài trên 3 tháng, cải thiện khi vận động, không giảm khi nghỉ

ngơi Hạn chế vận động cột sống thắt lưng ở cả 2 tư thế: cúi ngửa và nghiêng

Giảm độ giãn lồng ngực ≤2 cm (đo ở liên sườn 7)

Tiêu chuẩn X quang:

Viêm khớp cùng chậu 2 bên từ độ II trở lên

Viêm khớp cùng chậu 1 bên độ III hoặc IV

Chẩn đoán xác định: khi có 1 tiêu chuẩn lâm sàng và 1 tiêu chuẩn Xquang

Tiêu chuẩn New York hiệu chỉnh 1984 chẩn đoán viêm cột sống dính khớp

Tiêu chuẩn chẩn đoán viêm khớp cột sống thể trục của Hiệp hội đánh giá bệnh lý Cột sống Thế giới (Assessment of SpondyloArthritis International Society – ASAS)

Các biện pháp điều trị hiện nay

CHỈ SỐ ASDAS (ANKYLOSING SPONDGLITIS DISEASE ACTIVITY SCORE)

Đánh giá bệnh hoạt động theo chỉ số hoạt động BASDAI:

bệnh nhân tự đánh giá triệu chứng của mình trong một tuần trước thời điểm khảo sát Dựa trên một thang điểm từ 0 đến 10, với quy ước 0 điểm là không có triệu chứng và 10 điểm là triệu chứng ở mức độ nặng nề nhất, qua 6 câu hỏi sau:

Câu 1: Mức độ mệt mỏi nói chung.

Câu 2: Mức độ đau ở vùng cổ, lưng và khớp háng?

Câu 3 Mức độ đau/sưng ở các khớp ngoài vùng cổ, lưng, háng?

Câu 4 Mức độ khó chịu tại bất kỳ vị trí nào bị đau khi chạm hoặc ấn nắn?

Câu 5 Mức độ cứng khớp buổi sáng tính từ lúc thức dậy?

Câu 6 Thời gian cứng khớp buổi sáng tính từ lúc thức dậy? (Với: 0 phút: 0 điểm; 30 phút: 2,5 điểm; 60 phút: 5 điểm; 90 phút: 7,5 điểm; trên 2 giờ: 10 điểm).

Đ𝑖ể𝑚 𝐵𝐴𝑆𝐷𝐴𝐼 = Câu 1 + Câu 2 + Câu 3 + Câu 4 + 0,5(Câu 5 + Câu 6)

5

Bệnh được coi là hoạt động khi bệnh nhân có BASDAI ≥ 4 điểm

AxSpA: Khi nào cần dung thuốc sinh học?

Cập nhật các hướng dẫn điều trị

• Châu Âu (EULAR/ASAS)

• Hoa Kỳ (ACR/SPARTAN/SAA)

• Châu Á – TBD (APLAR)

- Khi không đáp ứng với các biện pháp điều trị truyền thống

- chỉ định thuốc sinh thường là TNFi)

- Khi thất bại hoặc không dung nạp với 1 thuốc kháng TNF đổi một thuốc kháng TNF khác hoặc kháng IL-17

Khuyến cáo của Châu

Âu ASAS/EULAR 2016

Int J Rheum Dis 2019;22:340–356.

Khuyến cáo điều trị AS và nr-axSpA cập

nhật 2019 (Hoa Kỳ)

50

Arthritis Care & Research, Vol 71, No 10, October 2019, pp 1285 –1299

ACR/ASS/SPARTAN: Cập nhật 2019

AS kèm viêm màng bồ đào hoặc IBD: TNFi

KT đơn dòng: IFX, ADA, GOL

Arthritis Care & Research, Vol 71, No 10, 2019, pp 1285 –1299

Cập nhật phác đồ điều trị BVCR