Tóm tắt• Tăng huyết áp và tăng lipid máu, hai yếu tố nguy cơ mạnh mẽ của bệnh tim • Bước ngoặt lớn trong giảm nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân tăng huyết áp • Statin có thể được kê đơn n
Trang 1Ths.Bs Nguyễn Văn Thảo
Phòng Khám Đa Khoa Cardio
Trường Đại học Y khoa Marseille,Pháp
Trang 22
Trang 4Tóm tắt
• Tăng huyết áp và tăng
lipid máu, hai yếu tố nguy
cơ mạnh mẽ của bệnh tim
• Bước ngoặt lớn trong giảm nguy cơ tim mạch ở bệnh nhân tăng huyết áp
• Statin có thể được kê đơn
như một loại thuốc hỗ trợ trong điều trị tăng huyết áp kèm theo rối loạn lipid máu hoặc thậm chí ở những bệnh nhân có mức cholesterol "bình thường"
4
Trang 5Reference by Aurélie Leroyer, PhD, MCF
Trang 6Định Nghĩa Xơ Vữa Động Mạch
1746: Theo nhà giải phẫu học JF Crell thấy hiện tượng canxi hoá ở động mạch chủ.
1843: Vogel nhận định yếu tố Cholesterol trong tổn thương động mạch
1904: Marchand quan sát thấy sự tổn thương “màu vàng” ở lớp áo trong và giữa của động mạch.
Định nghĩa Tổ chức y tế thế giới 1958: Liên quan đến sự tổn thương lớp áo trong ở các động mạch lớn và trung bình, bởi sự tích luỹ cục bộ lipid, phức hợp glucid, máu và canxi hoá với sự biến đổi lớp áo giữa.
6
Trang 7Reference by Aurélie Leroyer, PhD, MCF
Trang 88
Trang 10Reference by Aurélie Leroyer, PhD, MCF
Trang 12Herbert C Stary.Natural History and Histological Classification
of Atherosclerotic Lesions.AHA Volume 20, Issue 5, May 2000; Pages 1177-1178
Trang 13Giai đoạn chính xơ vữa động mạch
• 1 Rối loạn chức năng nội mạc
• 2 Tập trung, di chuyển và xuyên mạch bạch cầu
• 3.Biến đổi LDL và hình thành vệt lipid, tế bào bột và lõi lipid
• 4.Hình thành vùng ngoại vi xơ-mô cơ bao quanh
13
123bio.net - Revues - Physiopathologie de l'athérosclérose
Trang 15HẤP THU LDL
15
• Sự thâm nhiễm và tích luỹ LDL trên thành mạch nhờ các yếu tố viêm được tạo ra ở lớp nội mạc thông qua các phân
Nievelstein et al Arterioscler Thromb 1991, 11:1795-1805
Trang 16Role of OxLDL in foam cell formation
E Leiva, S Wehinger, L Guzmán and R Orrego Role of Oxidized LDL in Atherosclerosis.Hypercholesterolemia September 17th, 2015
Trang 17HẤP THU LDL
17
https://www.researchgate.net/publication/46174670_Intimal_retention_cholesterol_derived_from_a
poB48_and_apoB100-containing_lipoproteins_in_carotid_arteries_from_WHHL_rabbits
Trang 18Role of OxLDL in smooth muscle cells proliferation and migration.
E Leiva, S Wehinger, L Guzmán and R Orrego Role of Oxidized LDL in Atherosclerosis.Hypercholesterolemia September 17th, 2015
Trang 19Reference by Aurélie Leroyer, PhD, MCF
Trang 20Reference by Aurélie Leroyer, PhD, MCF
Trang 21Reference by
Aurélie Leroyer, PhD, MCF
Trang 22Reference
by Aurélie Leroyer, PhD, MCF
Trang 2323
Trang 26Lịch sử
• Akira Endo và Masao Kuroda của Tokyo, Nhật Bản bắt đầu nghiên cứu về các chất ức chế HMG CoA reductase vào năm 1971
• Ông đưa ra giả thuyết rằng nấm có thể tạo ra chất ức chế của enzyme này để chống lại một
• Tiến sĩ Endo đã được trao Japan Prize vào năm
2006 cho công trình nghiên cứu này
Trang 27GIỚI THIỆU
27
Tác dụng toàn thân của statin
• Statin có thể phát huy tác dụng bảo vệ tim mạch mà không phụ thuộc vào việc giảm LDL-cholesterol
• Cải thiện chức năng nội mô và tăng sinh khả dụng NO
• Giảm stress oxy hóa; endothelin-1; và độ cứng động mạch lớn
• Giảm xơ hóa mạch do angiotensin II; tiết aldosterone
Tác dụng làm giảm lipid máu của statin
• Statin đã được sử dụng 30 năm để ngăn ngừa
bệnh mạch vành và đột quỵ.
• Làm giảm cholesterol huyết thanh thông qua ức
chế sinh tổng hợp cholesterol ở gan
DOI: 10.1007/s11938-018-0180-4
Trang 28Cơ Chế Bệnh Sinh Về Tác Dụng Bảo Vệ Tim Mạch Của Statin
28
Trang 29Cơ Chế Bệnh Sinh Về Tác Dụng Bảo Vệ Tim Mạch Của Statin
29
Trang 30Ảnh Hưởng Của Statin Đối Với Phản Ứng ROS Và Tín Hiệu Apoptosis
30
Journal of Lifestyle Medicine 4(2):71-79
Trang 31MacRae F Linton, MD, Patricia G Yancey, PhD, Sean S Davies, PhD, W Gray Jerome, PhD, Edward F Linton, MD, Wenliang
L Song, MD, Amanda C Doran, PhD, MD, and Kasey C Vickers, PhD.The Role of Lipids and Lipoproteins in Atherosclerosis
January 3, 2019.
Trang 32Tác Dụng Ổn Định Mảng Xơ Vữa Của Statin
32
Update on statin-mediated anti-inflammatory activities
in atherosclerosis
DOI:10.1007/s00281-009-0150-y
Trang 33Tác Dụng Ổn Định Mảng Xơ Vữa Của Statin
33
(18) HMG-CoA reductase inhibition aborts functional differentiation and triggers apoptosis in cultured primary human monocytes: a potential mechanism of statin-mediated vasculoprotection
Trang 34Ức chế dòng calci đi vào tế bào cơ trơn mạch máu
↑ Tái hấp thu Natri
↓ Trương lực giao cảm
Trang 35TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TRÊN CÁC MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM
Đi kèm với sự thay đổi chức năng thận:
Độ dốc của mối quan hệ giữa HA động mạch và sự bài tiết natri lớn hơn gấp
ba lần so với ở chuột đối chứng, liên quan đến sự gia tăng đáng kể lưu lượng máu tuỷ thận và áp lực thuỷ tĩnh mô kẽ thận.
Mức lọc cầu thận cao hơn 17%.
Giảm tỷ lệ diện tích lòng của tiểu động mạch thận
thành-35
• Jiang và cộng sự đã đánh
giá tác động của lovastatin
trên chức năng thận và sự
phát triển của tăng huyết áp
ở chuột tăng huyết áp tự
Trang 36TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TRÊN CÁC MÔ HÌNH THỰC NGHIỆM
• Trong một mô hình thử nghiệm liên quan đến chuột nhạy cảm với
muối Dahl, pravastatin làm giảm mức độ nghiêm trọng của tăng huyết
áp và tổn thương thận (protein niệu và tổn thương cầu thận)
• Trong nghiên cứu khác, Susic và cộng sự đã cho thấy Rosuvastatin làm giảm HA động mạch ở chuột SHR và làm giảm tổng kháng trở
ngoại biên Huyết động khu vực được cải thiện với rosuvastatin ở cả hai mô hình tăng huyết áp (một tăng huyết áp do di truyền, một tăng huyết áp do ức chế tổng hợp NO), bằng chứng là tăng lưu lượng máu
và giảm kháng trở mạch máu Những tác động này độc lập với sự
thay đổi lipid huyết tương
36 Wilson TW, Alonso-Galicia M, Roman RJ Effects of lipid-lowering agents in the Dahl salt-sensitive rat Hypertension 1998; 31: 225–231.
Susic D, Varagic J, Ahn J, Slama M, Frohlich ED Beneficial pleiotropic vascular effects of rosuvastatin in two hypertensive models J Am Coll Cardiol 2003; 42: 1091–1097.
Trang 37TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ
CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
• Nghiên cứu trên bệnh nhân tăng
cholesterole máu- Khả năng hạ HA
của statin đã được báo cáo là vượt trội
hơn so với các thuốc hạ lipid khác
• Trong Nghiên cứu về tim Brisighella:
mối liên quan giữa các chiến lược điều
trị hạ lipid khác nhau và kiểm soát
huyết áp đã cho thấy sự giảm HA đáng
kể được quan sát thấy ở hai phần tư
trên của HA tâm thu và nhiều hơn ở
những người được điều trị bằng thuốc
hạ cholesterol Đặc biệt, ở những bệnh
nhân được điều trị bằng statin
37
Borghi C, Dormi A, Veronesi M, et al., for the Brisighella Heart Study Working Party: Association between different lipid-lowering treatment strategies
and blood pressure control in the Brisighella Heart Study Am Heart J 2004, 148:285–292.
Trang 38TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
• Nghiên cứu trên bệnh nhân tăng huyết áp với Lipid máu bình
thường
38
Ferrier KE, Muhlmann MH, Baguet JP, et al Intensive cholesterol reduction lowers blood pressure and
large artery stiffness in isolated systolic hypertension J Am Coll Cardiol 2002;39(6):1020-5
Trang 39TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
• Nghiên cứu trên bệnh nhân tăng huyết áp với Lipid máu bình thường
39
Kuklinska AM, Mroczko B, Musial WJ, et al Influence of atorvastatin on blood pressure control in treated hypertensive, normolipemic patients: an
open, pilot study Blood Press
Trang 40TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
Nghiên cứu trên bệnh nhân tăng huyết áp cùng với tăng cholesterole máu:
• Sau 8 tuần điều trị atorvastatin 20 mg/ngày ở 32 bệnh nhân tăng huyết áp có tăng cholesterol máu, bằng phép đo huyết áp lưu động 24 giờ, HA đã giảm đáng kể (5,1/5,2 mmHg đối với HA tâm thu trung bình/tâm trương trung bình)
• Pravastatin 20 - 40 mg/ngày làm giảm đáng kể HATT/HATTr cũng như áp lực mạch (8/5 mmHg và 3 mmHg tương ứng) so với giả dược ở 30 bệnh nhân tăng cholesterol máu mức độ trung bình và tăng huyết áp không được điều trị sau 16 tuần điều trị Sự khác biệt này giữa pravastatin và giả dược đạt ý nghĩa thống kê khá sớm (trong vòng 4 tuần đầu) đối với HA tâm trương, nhưng muộn hơn (trong vòng 12 tuần đầu) đối với HA tâm thu
• Trong một nghiên cứu điều trị statin trong 24 tuần có liên quan đến việc giảm đáng kể cả HA tâm thu và HA tâm trương (lần lượt là 7,6 và 5,2 mmHg; p <0,05) ở 254 bệnh nhân tăng huyết áp và tăng cholesterol máu Lợi ích này nổi bật hơn ở những bệnh nhân <65 tuổi, những người có mức HA tâm thu ban đầu cao hơn cũng như cholesterol toàn phần cao hơn lúc ban đầu.
40
Kanbay M, Yildirir A, Bozbas H, et al Statin therapy helps to control blood pressure levels in hypertensive dyslipidemic patients Ren Fail 2005;27(3):297-303
Glorioso N, Troffa C, Filigheddu F, et al Effect of the HMG-CoA reductase inhibitors on blood pressure in patients with essential hypertension and primary hypercholesterolemia
Hypertension 1999;34(6):1281-6
Prandin MG, Cicero AF, Dormi A, et al Prospective evaluation of the effect of statins on blood pressure control in hypertensive patients in clinical practise Nutr Metab Cardiovasc Dis
2009
Trang 41TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
• Bệnh nhân tăng huyết áp động mạch kháng trị có thể có lợi khi điều trị bằng
statin: atorvastatin 20 mg/ngày làm giảm đáng kể số đo HA tâm thu và huyết áp tâm trương trong 24 giờ (giảm trung bình lần lượt là 13,7 và 7,8 mmHg) sau 8 tuần điều trị
41
Magen E, Viskoper R, Mishal J, et al Resistant arterial hypertension and hyperlipidemia: atorvastatin, not vitamin C, for blood pressure
control Isr Med Assoc J 2004;6(12):742-6
Trang 42TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ
CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
• Một phân tích tổng hợp của tất cả
các nghiên cứu báo cáo dữ liệu
về HA trong khi điều trị với statin
đã được công bố gần đây
42
Trang 43TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
43
https://doi.org/10.1007/s00228-020-02965-2
Trang 44• Đối với HA tâm thu, 51 nhóm so sánh được đưa vào phân tích
tổng hợp, bao gồm 24.535 đối
tượng trong nhóm statin và
24.448 đối tượng ở nhóm giả
dược.
• Phân tích tổng hợp cho thấy
statin làm giảm HA tâm thu - 1,6 mmHg (KTC 95%: - 2,50 đến -
0,60)
44
https://doi.org/10.1007/s00228-020-02965-2
Trang 45• Đối với HA tâm trương, 51 nghiên cứu được đưa vào phân tích tổng hợp, bao gồm 18.223 đối tượng trong nhóm
statin và 18.154 đối tượng trong nhóm giả dược
• HA tâm trương giảm - 0,96 mmHg
(KTC 95%: - 1,36 đến - 0,56)
• Hơn nữa, tác dụng làm hạ HA của
statin không phụ thuộc vào liều lượng
hoặc loại statin
45
https://doi.org/10.1007/s00228-020-02965-2
Trang 46TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
• Kết quả của phân tích tổng hợp này xác nhận hai phân tích tổng hợp trước đó Strazzullo và cộng sự (2007): một phân tích tổng hợp bao gồm 20 thử nghiệm không thay đổi thuốc điều trị huyết áp trong suốt thời gian thử nghiệm.
46
(Hypertension 2007;49:792-798.)
Trang 47TÁC DỤNG HẠ HUYẾT ÁP CỦA STATIN TỪ CÁC BẰNG CHỨNG LÂM SÀNG
• Briasoulis và cộng sự (2013) đã thực hiện một nghiên cứu tổng hợp lớn hơn với 40 nghiên cứu
và đã báo cáo kết quả tương tự
• Phân tích kết quả cho thấy, ở những bệnh nhân sử dụng liệu pháp statin, HATT trung bình giảm 2,62 mm Hg (khoảng tin cậy 95% [CI], −3,41 đến −1,84; P <0,001) và HATTr trung bình giảm 0,94
47
DOI: 10.1111/jch.12081
Trang 48BÀN LUẬN
• Các nghiên cứu đã được báo cáo đều cho thấy các kết quả
tương tự nhau về liệu pháp statin đối với huyết áp, nhấn mạnh tác dụng có lợi của statin đối với HA Hiệu quả HA của statin
được phát hiện trong các phân tích thấp hơn hẳn so với tác dụng trung bình của thuốc hạ áp thông thường; tuy nhiên, nó có ý
nghĩa về mặt lâm sàng.
48
Trang 49Statin Giúp Huyết Áp Được
Kiểm Soát Tốn Hơn
Statin Làm Giảm Đáng Kể Các
Biến Cố Tim Mạch
Trang 50Liệu Pháp Statin Có Liên Quan Đến Việc Kiểm Soát Huyết Áp Lưu Động Tốt Hơn
DOI:10.1097/HJH.0000000000002276
Trang 51Tác Dụng Của Phối Hợp Statin Và Thuốc Hạ Huyết Áp Điều Trị Ở
Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp
51
2016) Blood-pressure and cholesterol lowering in persons without cardiovascular disease N Engl J Med 374:2032–2043 https://doi org/10.1056/NEJMoa1600177
The Heart Outcomes Prevention Evaluation Trial (HOPE)-3
Trang 52Tác Dụng Của Phối Hợp Statin Và Thuốc Hạ Huyết Áp Điều Trị Ở
Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp
52
2016) Blood-pressure and cholesterol lowering in persons without cardiovascular disease N Engl J Med 374:2032–2043 https://doi org/10.1056/NEJMoa1600177
The Heart Outcomes Prevention Evaluation Trial (HOPE)-3
Trang 53(2016) Blood-pressure and cholesterol lowering in persons without
cardiovascular disease N Engl J Med 374:2032–2043
https://doi.org/10.1056/NEJMoa1600177
The Heart Outcomes Prevention Evaluation Trial (HOPE)-3
Trang 54Tác Dụng Của Phối Hợp Statin Và Thuốc Hạ Huyết Áp Điều Trị Ở
Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp
54
Cumulative incidence for total cardiovascular events and procedures in the two blood pressure treatment groups.
Potential synergy between lipid-lowering and blood-pressure-lowering in the AngloScandinavian cardiac outcomes trial Eur Heart J
27:2982–2988.https://doi.org/10.1093/eurheartj/ehl403
The Anglo-Scandinavian Cardiac Outcomes Trial (ASCOT)
Trang 55Tác Dụng Của Phối Hợp Statin Và Thuốc Hạ Huyết Áp Điều Trị Ở
Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp
55
Cardiology 2020;145:802–812 DOI: 10.1159/000508280
Phân tích tổng hợp: tác động của liệu pháp statin kết hợp với thuốc hạ huyết áp so với liệu pháp điều trị tăng huyết áp đơn độc trên kết cục tim mạch
chính ở bệnh nhân tăng huyết
Trang 56Tác Dụng Của Phối Hợp Statin Và Thuốc Hạ Huyết Áp Điều Trị Ở
Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp
56
Cardiology 2020;145:802–812 DOI: 10.1159/000508280
Ying Wang và cộng sự vào năm 2020
Phân tích tổng hợp: tác động của liệu pháp statin kết hợp với thuốc hạ huyết áp so với liệu pháp điều trị tăng huyết
áp đơn độc trên kết cục tim mạch chính ở bệnh nhân tăng huyết
Trang 57Tác Dụng Của Phối Hợp Statin Và Thuốc Hạ Huyết Áp Điều Trị Ở
Bệnh Nhân Tăng Huyết Áp
57
Cardiology 2020;145:802–812 DOI: 10.1159/000508280
Phân tích tổng hợp: tác động của liệu pháp statin kết hợp với thuốc hạ huyết áp so với liệu pháp điều trị tăng huyết áp đơn độc trên kết cục tim mạch chính ở bệnh nhân tăng huyết
Ying Wang và cộng sự vào năm 2020
Trang 58Tác dụng hạ áp tuy nhỏ nhưng làm giảm đáng kể
các biến cố
Trang 59Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to Prevent Heart Attack Trial
• Mối liên quan của HA cao với nguy cơ biến cố tim mạch tổng thể được báo cáo một cách nhất quán.
• Trong thử nghiệm : Antihypertensive and Lipid-Lowering Treatment to
Prevent Heart Attack Trial
59
Trang 60The Hypertension Optimal Treatment Study
60
∆ 4/4 mmHg
↓ 50% tỷ lệ biến
cố tim mạch/bệnh nhân
ĐTĐ
Hypertension Optimal Treatment (HOT) randomised trial HOT Study
Group Lancet 1998;351:1755–1762
Trang 61• Việc bổ sung statin cho bệnh nhân tăng
huyết áp có thể có lợi vì tác động tiềm
tàng của nó lên HA và các biến cố tim
mạch nói chung
Trang 62Xu Hướng Polypill
62