Phân tích khổ 3 và 6 bài Đoàn Thuyền Đánh Cá Bài làm Trong sự nghiệp sáng tác của mình, thi nhân Tố Hữu đã từng nói rằng “Yêu biết mấy những con người đi tới Hai cánh tay như hai cánh bay lên Ngực dám.
Trang 1Phân tích khổ 3 và 6 bài Đoàn Thuyền Đánh Cá
Bài làm
Trong sự nghiệp sáng tác của mình, thi nhân Tố Hữu đã từng nói rằng:
“Yêu biết mấy những con người đi tới Hai cánh tay như hai cánh bay lên Ngực dám đón những phong ba bão táp Chân lội bùn không sợ những bài sên Đẹp thay! Tự hào thay những con người lao động mới đang làm chủ cuộc đời mình Có thể nói khung cảnh miền Bắc đang cuộn chảy trong dòng xây dựng chủ nghĩa xa hội mới và hình ảnh con người lao động mới đã trở thành nguồn cảm hứng cho các nhà văn, nhà thơ đệm bút
Và trong đó có anh chàng thơ mộng Huy Cận, ông làmột chính khách, từng giữ nhiều chức
vụ lãnh đạo cao cấp trong chính phủ Việt Nam Có lẽ điểm sáng trong sự nghiệp sáng tác của ông chính là bài thơ “Đoàn Thuyền Đánh Cá” Bài thơ đã ngợi ca sự giàu đẹp của thiên nhiên và hình ảnh người ngư dân cuộn trào giữa sóng biển và được đậm nét qua khổ thơ 3 và 6
“Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lưới vây giăng
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.”
Thi phẩm “Đoàn Thuyền Đánh Cá” được Huy Cận sáng tác vào năm 1958, lúc miền Bắc đang xây dựng chủ nghĩa xa hội mới và miền Nam còn chống Mĩ Được in trong tập thơ
“Trời mỗi ngày lại sáng” và tác phẩm chính là tất cả những kinh nghiệm Huy Cận đút kết lại được sau chuyến đi thực tế ra vùng mỏ Quảng Ninh Với thể thơ tự do 7 chữ, bài thơ vang lên như một khúc ca lao động tập thể, khúc ca của vẻ đẹp thiên thiên, là niềm vui, niềm ngưỡng mộ của tác giả Bài thơ xứng đáng là một trong những áng thơ hay nhất làng thơ Việt Nam
Đầu tiên , đó chính là cảnh đoàn thuyền đánh cá lướt sóng chinh phục biển khơi qua khổ thơ thứ 3
“Thuyền ta lái gió với buồm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng
Ra đậu dặm xa dò bụng biển Dàn đan thế trận lưới vây giăng”
Trang 2Đoàn thuyền đánh cá được tái hiện trên nền thiên nhiên bao la, rộng mở: chiều cao của gió của trăng, chiều rộng của mặt biển và còn cả chiều sâu của lòng biển Với cảm hứng nhân sinh vũ trụ, Huy Cận đã xây dựng hình ảnh đoàn thuyền đánh cá rất tương xứng với không gian Liệt kê “gió”, “mây”, buồm”, “trăng”, “biển” đã phác họa ra một bức tranh thiên nhiên sôi động, có chiều sâu cũng như là đang cảm hóa cùng với khí chất ra biển đầy hừng hực, háo hứng của con người Như vậy, có người từng nói rằng “Thiên nhiên, liều thuốc cứu rỗi cuộc sống”, thiên nhiên chính là thứ cho ta mọi thứ kể cả tâm hồn nhưng nhìn lại câu thơ, ta thấy được rằng thiên nhiên sẽ càng đẹp hơn, hùng vĩ hơn khi có bàn tay con người chạm vào Cách nói khoa trương phóng đại qua hình ảnh “lái gió với buồm trăng”, “lướt giữa mây cao với biển bằng” cho thấy con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trước biển cả bao la đã trở thành một con thuyền kỳ vĩ, khổng lồ, hòa nhập với không gian bao la, rộng lớn của thiên nhiên, vũ trụ
“Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân tráng bao la thâu góp gió”
Và vũ trụ cũng trở nên hiền dịu dõi theo bước chân của con người như là một người cha, người mẹ đang dõi theo những bước chân chập chững của con mình Khi con thuyền buông lưới thì như dò thấu đáy đại dương Rõ ràng, con thuyền cũng như con người đang làm chủ không gian này Hệ thống động từ: được rải đều trong mỗi câu thơ: “lái”, “lướt”, “dò”,
“dàn”, cho thấy hoạt động của đoàn thuyền và con thuyền đang làm chủ biển trời Khổ thơ gợi lên một bức tranh lao động thật đặc sắc và tráng lệ của người ngư dân Bức tranh ấy như thâu tóm được cả không gian vũ trụ vào trong một hình ảnh thơ, đồng thời nâng con người
và con thuyền lên tầm vóc vũ trụ Thật cao cả!
Tiếp theo, sau những hành động ra khơi cùng với thiên nhiên, tác giả lại mở ra khung cảnh đoàn thuyền đánh cá hăng say trên biển qua khổ thơ 6
“Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.”
Hệ thống từ ngữ tượng hình: “kéo xoăn tay”, “lưới xếp”, “buồm lên” đã đặc tả để làm hiện lên một cách cụ thể, sinh động công việc kéo lưới của những ngư dân Hình ảnh ấn dụ “ta kéo xoăn tay chùm cá nặng”: Những nét tạo hình gân guốc, chắc khỏe, cơ bắp cuồn cuộn gợi
vẻ đẹp khỏe khoắn của người dân chài lưới trong lao động cũng như trong bài “Quê Hương” của Tế Hanh từng bộc bạch
“Dân chài lưới, làm da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm”
Đồng thời gợi lên một mẻ lưới bội thu Hình ảnh “vẩy bạc”, “đuôi vàng” đầy ắp những khoang thuyền cho thấy sự giàu có của biển cả quê hương và niềm vui phơi phới của người lao động Những nụ cười đẹp đẽ của lao động nở rộ trên môi họ chứng minh rằng sự chiến thắng thiên nhiên cũng như niềm biết ơn biển nuôi sống họ tự buổi nào
“Nhờ ơn trời, biển lặng, cá đầy ghe”
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng.”
Trang 3Màu bạc của vảy cá, màu vàng của đuôi cá dưới ánh mặt trời như lóe cả rạng đông làm cho
ta cảm thấy hôm nay chắc là một ngày tuyệt vời nhỉ “Lóe rạng đông” cũng như là hình ảnh mặt trời đang lấp ló ngôi lên và hòa cùng sự vận hành ấy chính là lúc con người xếp lưới, căng buồm đón nắng hồng cho thấy sự nhịp nhàng của con người và vũ trụ Điều đó cho thấy bút pháp sử dụng màu sắc đại tài của Huy Cận Tác giả đã diễn tả được một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ với sự giàu có hào phóng của thiên nhiên Đồng thời khắc họa thành công hình tượng người lao động lớn lao, phi thường Thật đáng ngưỡng mộ!
Không chỉ có Huy Cận là ánh lên vẻ đẹp của con người lao động mà còn có Nguyễn Thành Long qua bài “Lặng Lẽ Sa Pa” Truyện kể về anh thanh niên sống một mình trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m Anh đã từng tâm sự: “Khi ta làm việc, ta với công việc là đôi thì sao
có thể gọi là một mình được” Nghe thôi cũng thấy thương, anh chưa bao giời xem đó là công việc mà xem nó nhưng là bạn, một người bạn đã gắn bó cùng với anh lâu rồi “Công việc của cháu gian khổ thế đấy nhưng cất nó đi cháu buồn chết mất”, anh yêu công việc của mình dẫu nó có khó khăn đến đâu nhưng chỉ cần cất nó đi thì anh sẽ buồn đến chết mất Anh rất vui mừng khi “phát hiện ra đám mây đen đã giúp cho không ta bắn hạ được mây bay Mĩ trên cầu Hàm Rồng” Chàng anh niên ấy sống hết mình vì quê hương, vì dắt nước Thật đáng quý! Làm sao có thể kìm nén được dòng cảm xúc khi nghe thấy được suy nghĩ của thanh niên ấy: “Mình sinh ra làm gì? Mình đẻ ở đâu? Mình vì ai mà làm việc?” Anh xem việc mình làm đó là một trách nhiệm của mình phải hoàn thành khi là đưa con của vùng đất Sa
Pa Như vậy, anh đã từ bỏ quyền tự do lao động của mình mà sống và làm việc vì Tổ Quốc,
vì quê hương đã thể hiện trong anh là một con người có lí tưởng sống đẹp, sống biết cống hiến Điều ấy chính là một phần của con người lao động mới, biết vì người khác mà quên mình Với tình huống rất tự nhiên và thú vị, kếp hợp giữa sự hài hòa miêu tả và nghị luận, Nguyễn Thành Long đã khắc họa anh thanh niên, một con người biết hi sinh vì người khác Thật cảm động!
Cả bài “Đoàn Thuyền Đánh Cá” và “Lặng Lẽ Sa Pa” đều đã hiện lên vẻ đẹp của con người lao động mới Tuy nhiên, ở hai tác phẩm cũng còn một số điểm khác biệt Bài thơ
“Đoàn Thuyền Đánh Cá” ra đời năm 1958 và hiện lên vẻ đẹp con người lao động mới vì cái được gọi là mưu sinh Còn truyện ngắn “Lặng Lẽ Sa Pa” ra đời năm 1970 và hiện lên vẻ đẹp con người qua cái được gọi là hi sinh Như vậy, bài “Đoàn Thuyền Dánh Cá” đã miêu tả rõ nét hình ảnh con người lao động mới làm cho độc giả kuyến lưu Thật tài tình!
Khép lại thi ca, Huy Cận đã thành công trong việc diễn tả cảnh con người lao động khỏe khoắn đang chinh phục biển khơi, phóng to hình ảnh con người hài hòa với thiên nhiên qua ngôn ngữ giàu thơ điệu, gợi tả, gợi cảm, bút pháp lãng mạn được phát huy tối đa giá trị Chúng ta-thế hệ chạm tới hào quang của Tổ Quốc phải ra sức học tập, tham gia các hoạt động thiện nguyện cũng như là cố gắng vượt qua kì thi tuyển sinh đầy áp ực sắp tới đây Hãy sống biết cống hiến và tự ngẫm lại câu nói: “Đừng hỏi Tổ Quốc đã làm gì cho ta mà hãy hỏi
ta đã làm được gì cho Tổ Quốc”