1. Trang chủ
  2. » Thể loại khác

Phân tích khổ 3 và 4 bài thơ về tiểu đội xe không

4 163 0

Đang tải... (xem toàn văn)

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Phân tích khổ 3 và 4 bài thơ về Tiểu đội xe không
Tác giả Phạm Tiến Duật
Trường học Trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Chuyên ngành Văn học Việt Nam
Thể loại Bài luận phân tích
Năm xuất bản 2023
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 4
Dung lượng 19,38 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Phân tích khổ 3 và 4 Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính Bài làm Vẻ bất khuất, kiên cường của người lính có lẽ đã trở thành một đề tài sôi nổi cho các nhà thơ, nhà văn cảm thán Trong tác phẩm “Những Ngô.

Trang 1

Phân tích khổ 3 và 4 Bài thơ về Tiểu Đội Xe

Không Kính

Bài làm

Vẻ bất khuất, kiên cường của người lính có lẽ đã trở thành một đề tài sôi nổi cho các nhà thơ, nhà văn cảm thán Trong tác phẩm “Những Ngôi Sao Xa Xôi” của Lê Minh Khuê, nhân vật Phương Định-cô gái mở đường, đã từng nói: "Tôi mê hát Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát Lời tôi bịa lộn xộn và ngớ ngẩn đến tôi cũng ngạc nhiên, đôi khi bò ra mà cười một mình" Đấy là tâm hồn hồn nhiên, yêu đời của cô mặc cho cuộc chiến khóc liệt biết bao Phạm Tiến Duật, là một nhà thơ Việt Nam tiêu biểu trong thời

kỳ Chiến tranh Việt Nam, cũng đã viết về sự lạc quan, tâm hồn thơ mộng của các người chiến sĩ Trường Sơn qua tác phẩm “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” Và rõ nét hơn là được nêu ở khổ 3 và 4 của bài thơ

“Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha

Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời Chưa cần thay, lái trăm cây số nữa Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi.”

Niềm vui đi lính, vẻ tươi vui của họ được thể hiện ra sao? Ta cùng nhau tìm hiểu!

Thi phẩm “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” được Phạm Tiến Duật đệm bút vào năm 1969, lúc miên Nam đang chống chội gay gắt với giặc Mĩ Với thể thơ tự do kết hợp bảy chữ và tám chữ, nhiều chất hiện thực, nhiều câu văn xuôi tạo sự phóng khoáng, ngang tàng, nhịp thơ sôi nổi, trẻ trung và tràn đầy sức sông Bài thơ đã khắc họa độc đáo hình ảnh chiếc xe không kính và nổi bật lên hình ảnh người chiến sĩ trên tuyến đường Trường Sơn lạc quan, yêu đời Đấy xứng đáng là một áng thơ hay trong làng thơ Việt Nam

Đầu tiên, tác giả đã khắc họa ra những khó khăn, gian khổ trên con đường hành quân với chiếc xe không còn kính ở các câu thơ

“Không có kính, ừ thì có bụi, Bụi phun tóc trắng như người già

Không có kính, ừ thì ướt áo Mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời”

Câu thoe hiện lên như là một câu nói hằng ngày với cấu trúc lặp lại “không có kính, ừ thì” vang lên như một lời thách thức, một sự chấp nhận rất chủ động của người chiến sĩ, đồng thời cũng rất rõ nét ra sự ngang tàng, tự tin của người lái xe trên tuyến đường Trường Sơn như trong câu hát của ca sĩ Ánh Dương: “Xe ta bon trên những dặm đường giữa làng quê, ta bon qua bao suối đèo, đồi nương, xe ta bon ra chiến trường” Họ dường như cứng cỏi, xem các thử thách, khó khăn trở thành điều thú vị trên con đương xe chạy Các từ “bụi”, “mưa tuôn”, “mưa xối” là hình ảnh tả thực cho các khắc nghiệt của Trường Sơn nhưng những chông gai, thiếu thốn ấy lại không mấy là làm nhục chí chiến sĩ được Không chỉ thế mà ngược lại nó còn giú các anh ra nhiều phẩm chất tốt đẹp: kiên cường, bất khuất và dũng mãnh Bốn câu thơ trên gắn kết lại với nhau tạo ra chùm gian khổ, vốn việc lái xe trên con

Trang 2

đường Trường Sơn- đường đồi núi cheo leo, trên vênh- đã là cái thử thách khó nhằng cho các anh rồi Nhưng lại thêm cảnh không kính, bụi phun, bụi bắn vào mặt làm mất khiển soát tay lái và gían đoạn đường xe đi Câu so sánh bụi phun “như người già” hay “mưa tuôn, mưa xối như ngoài trời” đã hiện thực ra cảnh ngộ éo le, chịu cảnh bụi phả vào mặt làm tóc bạc như người già hay mưa xối, mưa tuôn chẳng khác gì khi ở trong và ngoài xe Những khó khăn, thiếu thốn vật chất ấy cứ in sâu mãi trong người đọc làm họ luôn xuyến xa nhớ về các vị anh hùng vì miền Nam thân thương quên mình như hai nhân vật “anh” và “tôi” trong tác phẩm Đồng Chí

“Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh Sốt run người vừng chán ướt mồ hôi

Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Chân không giày”

Người quân nhân viện trợ miền Nam chịu bao gian khổ dường như đã trở thành chuyện vặt qua cấu trúc điệp ngữ “ừ thì”, hai từ đơn giản nhưng lại cho ta thấy được sự bình thản của người lái xe, chăng có gì là bất ngờ cả mà cứ bình tĩnh mà đón nhận Điều ấy đã bộc phát ra phẩm chất cao thượng cao thượng của người “cầm súng”, bất khuất, kiến cường và quả cảm vượt qua bom đạn vì miền Nam, vì trái tim nước nhà như trong bài “Dáng Đứng Việt Nam”

“Anh ngã xuống đường băng Tân Sơn Nhứt Nhưng Anh gượng đứng lên tì súng trên xác trực thăng

Và Anh chết trong khi đang đứng bắn Máu Anh phun theo lửa đạn cầu vồng

Chợt thấy anh, giặc hốt hoảng xin hàng

Có thằng sụp xuống chân Anh tránh đạn Bởi Anh chết rồi nhưng lòng dũng cảm”

Mang trên mình trọng trách to lớn khiến họ càng lại càng dũng cảm hơn dù có ngã ngục cũng

là ngã ngục ngay chiến trường Thật cao thượng và vĩ đại biết nhường nào!

Tiếp theo, đối mặt với khó khăn, chông gai họ đã bộc lộ ra tinh thần dũng cảm thôi thì chưa đủ mà họ còn bộc lộ ra tinh thần lạc quan, tích cực, coi thường hiểm nguy qua các câu thơ

“Chưa cần rửa phì phèo chăm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm tấm cười ha ha

Chưa cần thay chạy trăm cây số nữa

Mưa ngừng gió lùa khô mau thôi”

Cấu trúc thơ cân đôi nhịp nhàng theo nhịp rung cân đối của xe lăn bánh, sử dụng biện pháp điệp ngữ “chưa cần” thể hiện sự thản nhiên, không cần vội vã hay là cứ mặc cho nó đi chẳng cần để ý đến Họ đã bình thường cái vốn bất bình thường vì một lí tưởng cách mạng vĩ đại mặc cho bụi, mưa tấn công cũng “chưa cần” rửa và thay Thanh thản giữa trầm luân, họ “phì phèo chăm điếu thuốc”, họ muốn mượn thuốc lá để quên hết những gian nan này chăng? Cách hút “phì phèo” là hút một cách bình tĩnh, nhẹ nhàng, bỏ ngoài tai những lời la hét Và

từ đó hình ảnh những nụ cười nhiệt huyết, nụ cười tuổi 18 20 được nói lên qua vần thơ

“Nhìn nhau mặt lấm tấm cười ha ha”

Hút xong điếu thuốc, các anh lại quay sang các đồng chí nhìn “mặt lấm tấm cười ha ha” đã thể hiện sự hồn nhiên, yêu đời và lạc quan của chiến sĩ Hình ảnh “cười ha ha” như là một nguồn động lực, truyền sức mạnh cho nhau để vượt qua khó khăn cũng giống như chi tiết

“Miệng cười buốt giá” của Chính Hữu Ý thơ vội vã, sôi động như là sự sôi động của cả

Trang 3

đoàn xe trên đường đi tới, những vân thơ ít chất thơ nhưng lại mang đến cho độc giả một cảm giác gì đó rất thú vị, nghịch ngợm, lính tráng Ta nghe như thấy nụ cười rồn rã của họ của họ bên tai, sống động đến lạ thường Câu thơ 7 tiếng cuối của đoạn thơ có đến 6 thanh bằng

“Mưa ngừng gió lùa khô mau thôi”

gợi ra cảm giác nhẹ nhõm, bình thãn, chỉ là chuyện nhỏ không to tát gì, hai hình ảnh “mưa ngừng”, “gió lùa” thể hiện sự liên tiếp của thời tiết, sau cơn mưa trời lại nắng và gió đã làm khô đi chiếc áo quân sĩ xanh thẩm Nhưng dù là “bụi phun”, “mưa tuôn, xôi”, “gió lùa” thì cũng không thể làm lu mờ được những tiếng cười rộn ràng và tình thần lạc quan, yêu đời của

họ cũng như một nỗi niềm yêu nước, yêu miền Nam không bao giờ phai mờ Việt Nam muôn năm!

“Bởi vì Việt Nam hôm nay

Là Việt Nam chống Mỹ Chúng tôi gánh trên vai hành trang nặng nề của thế kỷ

Để bạn bình tâm bước vào ngưỡng cửa Tự do…”

Có lẽ những năm tháng sống trên tuyến đường Trường Sơn, là một người lính thực thụ đã giúp Phạm Tiến Duật đưa hiện thực đời sông vào thơ ca-một hiện thực khô ráp, một hiện thực bộn bề, trần trụi, không hề trau chuốt, gột rửa Đấy phải chăng là nét độc đáo trong thơ của Phạm Tiến Duật Và những câu thơ gần gũi như là lời nói hằng ngày ấy làm nổi bật lên tính cách ngang tàn của những người lính trẻ tuổi, hồn nhiên, yêu đời, lạc quan, dũng cảm, quên mình và đặc biệt là rất yêu nước Thật đáng ghi nhớ công ơn của họ!

Không chỉ có Phạm Tiến Duật nói đến thế hệ trẻ trên tuyến đường Trường Sơn mà còn có Lê Minh Khuê qua tác phẩm “Những Ngôi Sao Xa Xôi” Truyện kể về nhân vật Phương

Định-nữ thanh niên xung phong cùng với đồng đội là Thao và Nho Họ thực hiện công việc vô

cùng nguy hiểm đấy chính là “khi có bom nổ chạy lên đo khối lượng đất lấp vào hố bom,

đếm số lượng bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom” Khi đến gần quả bom, cô cảm thấy “có ánh mắt dõi theo của các anh chiến sĩ theo chân mình tôi không sợ nữa, tôi sẽ không đi khom” thể hiện trong co một lòng tự trọng vô cùng lớn Phương Định rất thích hát “những bài hành khúc bộ đội, những điệu dân ca quan họ mềm mại dịu dàng, thích ca chiu sa của Hồng quân Liên Xô, thích dân ca Ý trữ tình giàu có” Chị luôn trìu mến, yêu thương bạn bè,

chẳng thế mà chị đã nhận xét về người đồng đội trẻ tuổi Nho, chị phát hiện ra vẻ dễ thương

của Nho “nhẹ, mát mẻ như một que kem trắng” Lê Minh Khuê đã xuất sắc khi lựa ngôi kể

thứ I khiến lời miêu tả tâm lí càng cụ thể, tinh tế hơn Thật ngưỡng mộ!

Cả hai bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” và “Những Ngôi Sao Xa Xôi” đều

đã vẻ vang nói lên tâm hồn thơ mộng, dũng cảm và tình đồng đội của họ Tuy nhiên ở hai tác phẩm cũng còn một vài điểm khác biệt Bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” là thơ ra đời năm 1969 và nói lên cách anh lính lái xe không ngại khó khăn mà cứ bon bon về phía trước Còn bài “Những Ngôi Sao Xa Xôi” là truyện ra đời năm 1971 và nói về nữ thanh niên xung phong Như vậy, bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” đã hoàn thành việc vẽ

ra bức tranh sôi nổi của các anh chiến sĩ lái xe khiến độc giả phải hòa theo cảm xúc ấy Thật ngưỡng mộ!

Khép lại thi ca, Phạm Tiến Duật đã mở ra một bức họa về chiến tranh nhưng trong đó lại ánh lên một vẻ lạc quan, yêu đời và tình đồng chí keo sơn của các anh lính lái xe qua chất liệu hiện thực sinh động, ngôn ngữu thơ giản dị, giàu tính khẩu ngữ, hình ảnh độc đáo, giọng điệu tự nhiên, khỏe khoắn Chúng ta còn là con cò trắng nối tiếp đôi cánh tương lai của

Tổ Quốc nên hãy ra sức học tập và tôn trọng, yêu quý những anh chiến sĩ đang canh chừng

Trang 4

giấc ngủ của ta Song song đó, phải biết ghi nhớ những vị anh hùng đã vì đổi lại cái hòa bình

mà từ khi sinh ra ta đã có mà phải bỏ mạng ngoài mặt trận

Ngày đăng: 21/04/2023, 20:32

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w