Phân tích khổ 5 và 6 Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính Bài làm Sự thiên liêng của tình đồng chí đã được rất nhiều nhà văn, nhà thơ cho vào tác phẩm của mình Nó đã trở thành một đề tài sôi nổi như tron.
Trang 1Phân tích khổ 5 và 6 Bài thơ về Tiểu Đội Xe
Không Kính
Bài làm
Sự thiên liêng của tình đồng chí đã được rất nhiều nhà văn, nhà thơ cho vào tác phẩm của mình Nó đã trở thành một đề tài sôi nổi như trong bài thơ “Đồng Chí” của Chính Hữu
“Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo”
Tình keo sơn, gắn bó ấy cũng được Phạm Tiến Duật miêu tả trong thơ của mình Ông là một nhà thơ Việt Nam tiêu biểu trong thời kỳ Chiến tranh Việt Nam Tiêu biểu trong sự nghiệp thơ ca của ông chính là “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” và tình đồng chí hiện rõ nét qua khổ thơ 5 và 6
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Ðã về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi
Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xanh thêm.”
Đoạn thơ vang lên âm vẻ như thế nào? Ta cùng nhau tìm hiểu nhé!
Thi phẩm “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” được Phạm Tiến Duật đệm bút vào năm 1969, lúc miên Nam đang chống chội gay gắt với giặc Mĩ Với thể thơ tự do kết hợp bảy chữ và tám chữ, nhiều chất hiện thực, nhiều câu văn xuôi tạo sự phóng khoáng, ngang tàng, nhịp thơ sôi nổi, trẻ trung và tràn đầy sức sông Bài thơ đã khắc họa độc đáo hình ảnh chiếc
xe không kính và nổi bật lên hình ảnh người chiến sĩ trên tuyến đường Trường Sơn lạc quan, yêu đời, tình keo sơn, tri kỉ Đấy xứng đáng là một áng thơ hay trong làng thơ Việt Nam Nếu như những khổ thơ trước nói đến khó khăn, thử thách và lòng dũng cảm, yêu đời của người lính trên đường xe “bon bon” thì song với việc đó, khổ thơ thứ năm hiện lên hình ảnh đoàn xe chạy đoàn kết lớp lớp
“Những chiếc xe từ trong bom rơi
Ðã về đây họp thành tiểu đội”
Không phải là một hay hai chiếc xe không kính đi hành quân trên tuyến đường Trường Sơn
mà là cả một tiểu đội xe không kính Trong hoàn cảnh chiến đấu khắc nghiệt, hiểm nguy, những người chiến sĩ đã đồng cam cộng khổ vượt qua khó khăn, yêu thương gắn bó Cụm từ
“từ trong bom rơi” đã phác họa ra bức tranh những chiếc xe mang những trái tim quả cảm đang đứng trên cửa sinh tử, phải chịu những trận thả bom của máy bay không quân Mĩ như
là họ mới từ cửa tử trở về
“Nghe bom ầm ầm nổ
Cỏ cây cũng chẳng yên Tiếng bom như tiếng thú”
Trải qua những giây phút căng thẳng, họ đã về họp thành tiểu đội, ngôn ngữ thơ giản dị như một lời nói và biện pháp nghệ thuật hoán dụ đã góp phần khẳng định vẻ đẹp tâm hồn và tinh thần đoàn kết của những người lính trong cuộc kháng chiến chống Mĩ
Trang 2“Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi.”
Trong cuộc chạy đua với tử thần, họ không cô đơn mà họ luôn gặp bạn bè-những người tri
kỉ, suốt chặng đường đã giúp họ vơi bớt nổi lo, một cái lo rằng bạn bè, đồng đội mình sẽ có mệnh hệ gì trong quá trình hành quân Điều đó khẳng định rằng câu thơ hiện ra là để làm yên chiến sĩ hay là hiện thực hóa lại cảnh xe chạy “bon bon”, xe này nối tiếp xe khác tạo ra một vòng liên kết bất khả xâm phạm Hình ảnh “bắt tay nhau qua cửa kính vỡ rồi” hết sức chân thật, giàu tình cảm, hé lộ ra trong con người người lính một tinh thần lạc quan và mang đầy ý nghĩa Tay vòng lấy tay là cử chi để trao nhau hơi ấm, niềm tin cho cuộc cách mạng này, nói đến đây ta lại nhớ chi tiết trong bài “Đông Chí” của Chính Hữu
“Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”
Đút kết lại khổ thơ, những hình ảnh chông gai, “bom”, khó khăn cũng chỉ là để làm nền cho tập thể tiểu đội xe không kính, một khối đoàn kết vững chắc Họ thương nhau còn hơn ruột thịt, sống chết có nhau, cùng chung lí tưởng và tình cảm cao đẹp: tất cả vì sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Thật đáng ngưỡng mộ!
Nếu như những khổ thơ trước là tả hình ảnh xe chạy thì đến khổ thơ thứ sáu lại hiện ra hình ảnh xe đã dừng chân, vùi đầy bên nhau sau một ngày khốc liệt mưa bom bão đạn
“Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy Võng mắc chông chênh đường xe chạy”
Hiện lên hình ảnh chiếc bếp Hoàng Cầm-bếp dã chiến, làm tan loãng khói, được “dựng giữa trời” Đêm đến, các chiến sĩ của chúng ta đã rất mệt mỏi và giây phút ấy là lúc để họ nghĩ ngơi, đặt dụng cụ nấu ăn ra “giữa trời” thể hiện sự hiên ngang, buông bỏ mọi phòng bị vì họ
đã quá đuối Nếu như vào buổi sáng, người chiến sĩ được đậm nét là chiến tranh khốc liệt thì vào buổi tối họ lại hiện rõ ra là một tập thể quay quần bên nhau ăn cơm, trò chuyện hay là bàn chiến sự Tác giả Phạm Tiến Duật nhấn mạnh mối quan hệ của họ không phải là người đồng đội không thôi mà còn là một gia đình Chỉ cần cùng một lí tưởng là hướng tới miền Nam tươi đẹp, cùng khoác trên vai trọng trách to lớn hay chỉ là cùng chung một mâm cơm cũng có thể là gia đình Gia đình, là cụm từ thiêng liêng nói về những người cùng chung một dòng máu và ở các anh chiến sĩ Trường Sơn cũng mang trong mình một dòng máu đấy Đó
là dòng máu sôi sục, khát vọng giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Khong chỉ vậy,
“võng mắc chông chênh đường xe chạy”, cho dù là những phút giây nghỉ ngơi tạm bợ chỉ là mắc võng ngủ
“Chiếc võng bạc trên đường hành quân Anh đã buộc nhiều cây xoan cây ổi”
và ngắn ngủi thì họ vẫn gần nhau trên những chiếc xe không kính, xe dã chiến, trên những chiến võng Từ láy “Chông chênh” biểu lộ ra sự lỏng lẽo, được mắc lên những cái cây chỉ để ngủ một hồi
“Lại đi, lại đi trời xanh thêm”
Câu thơ vang lên với điệp ngữ “lại đi” như là một khúc hành quân rộn ràng, hoành tráng, họ lại phải nối tiếp nhau đi hoàn thành sứ mệnh cao cả Cụm từ “trời xanh thêm” như là tâm hồn của họ, một tâm hồn dạt dào niềm vui phơi phới, niềm lạc quan yêu đời và nỗi niềm chiến thắng Họ mong ước một tương lai tốt đẹp, những con người miền Bắc yêu thương miền Nam ruột thịt
“Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc
Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc Hai tiếng thiêng liêng, hai tiếng “miền Nam”
Trang 3Kết phá câu cuối, thi sĩ Phạm Tiến Duật đã nói lên được cái nỗi niềm, cái khao khát của các anh chiến sĩ qua đó lại nhấn mạnh họ là một khối đoàn kết cùng chung lí tưởng, cùng vì miền Nam mà xe lăn bánh Câu thơ bay bay, phơi phới Thật lãng mạn! Thật thơ mộng!
Không chỉ có Phạm Tiến Duật nói đến thế hệ trẻ trên tuyến đường Trường Sơn mà còn
có Lê Minh Khuê qua tác phẩm “Những Ngôi Sao Xa Xôi” Truyện kể về nhân vật Phương Định-nữ thanh niên xung phong cùng với đồng đội là Thao và Nho Họ thực hiện công việc
vô cùng nguy hiểm đấy chính là “khi có bom nổ chạy lên đo khối lượng đất lấp vào hố bom,
đếm số lượng bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom” Khi đến gần quả bom, cô cảm thấy “có ánh mắt dõi theo của các anh chiến sĩ theo chân mình tôi không sợ nữa, tôi sẽ không đi khom” thể hiện trong co một lòng tự trọng vô cùng lớn Phương Định rất thích hát “những bài hành khúc bộ đội, những điệu dân ca quan họ mềm mại dịu dàng, thích ca chiu sa của Hồng quân Liên Xô, thích dân ca Ý trữ tình giàu có” Chị luôn trìu mến, yêu thương bạn bè,
chẳng thế mà chị đã nhận xét về người đồng đội trẻ tuổi Nho, chị phát hiện ra vẻ dễ thương
của Nho “nhẹ, mát mẻ như một que kem trắng” Lê Minh Khuê đã xuất sắc khi lựa ngôi kể
thứ I khiến lời miêu tả tâm lí càng cụ thể, tinh tế hơn Thật ngưỡng mộ!
Cả hai bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” và “Những Ngôi Sao Xa Xôi” đều
đã vẻ vang nói lên tâm hồn thơ mộng, dũng cảm và tình đồng đội của họ Tuy nhiên ở hai tác phẩm cũng còn một vài điểm khác biệt Bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” là thơ ra đời năm 1969 và nói lên cách anh lính lái xe không ngại khó khăn mà cứ bon bon về phía trước Còn bài “Những Ngôi Sao Xa Xôi” là truyện ra đời năm 1971 và nói về nữ thanh niên xung phong Như vậy, bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” đã hoàn thành việc vẽ
ra bức tranh sôi nổi của các anh chiến sĩ lái xe khiến độc giả phải hòa theo cảm xúc ấy Thật ngưỡng mộ!
Khép lại thi ca, Phạm Tiến Duật đã mở ra một bức họa về chiến tranh nhưng trong đó lại ánh lên một vẻ lạc quan, yêu đời và tình đồng chí keo sơn của các anh lính lái xe qua chất liệu hiện thực sinh động, ngôn ngữu thơ giản dị, giàu tính khẩu ngữ, hình ảnh độc đáo, giọng điệu tự nhiên, khỏe khoắn Chúng ta còn là con cò trắng nối tiếp đôi cánh tương lai của
Tổ Quốc nên hãy ra sức học tập và tôn trọng, yêu quý những anh chiến sĩ đang canh chừng giấc ngủ của ta Song song đó, phải biết ghi nhớ những vị anh hùng đã vì đổi lại cái hòa bình
mà từ khi sinh ra ta đã có mà phải bỏ mạng ngoài mặt trận