Phân tích khổ 1 và 2 bài thơ tiểu đội xe không kính

Phân tích khổ 1 và 2 Bài thơ Tiểu Đội Xe Không Kính Bài làm Vẻ bất khuất, kiên cường của người lính có lẽ đã trở thành một đề tài sôi nổi cho các nhà thơ, nhà văn cảm thán Trong tác phẩm “Những Ngôi S.

Phân tích khổ 1 và 2 Bài thơ Tiểu Đội Xe Không

Kính

Bài làm

Vẻ bất khuất, kiên cường của người lính có lẽ đã trở thành một đề tài sôi nổi cho các nhà thơ, nhà văn cảm thán Trong tác phẩm “Những Ngôi Sao Xa Xôi” của Lê Minh Khuê, nhân vật Phương Định-cô gái mở đường, đã từng nói: "Tôi mê hát Thường cứ thuộc một điệu nhạc nào đó rồi bịa ra lời mà hát Lời tôi bịa lộn xộn và ngớ ngẩn đến tôi cũng ngạc nhiên, đôi khi bò ra mà cười một mình" Đấy là tâm hồn hồn nhiên, yêu đời của cô mặc cho cuộc chiến khóc liệt biết bao Phạm Tiến Duật, là một nhà thơ Việt Nam tiêu biểu trong thời

kỳ Chiến tranh Việt Nam, cũng đã viết về sự lạc quan, tâm hồn thơ mộng của các người chiến sĩ Trường Sơn qua tác phẩm “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” Và rõ nét hơn là được nêu ở khổ 1 và 2 của bài thơ

“Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái”

Khí thế hừng hực của người chiến sĩ đậm nét thế nào? Ta cùng nhau tìm hiểu!

Thi phẩm “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” được Phạm Tiến Duật đệm bút vào năm 1969, lúc miên Nam đang chống chội gay gắt với giặc Mĩ Với thể thơ tự do kết hợp bảy chữ và tám chữ, nhiều chất hiện thực, nhiều câu văn xuôi tạo sự phóng khoáng, ngang tàng, nhịp thơ sôi nổi, trẻ trung và tràn đầy sức sông Bài thơ đã khắc họa độc đáo hình ảnh chiếc xe không kính và nổi bật lên hình ảnh người chiến sĩ trên tuyến đường Trường Sơn lạc quan, yêu đời Đấy xứng đáng là một áng thơ hay trong làng thơ Việt Nam

Đầu tiên, hình ảnh chiếc xe không kính được tả thực hiện lên một cách rõ nét qua chiến trường khốc liệt miền Nam qua hai câu đầu của khổ thơ 1

“Không có kính không phải vì xe không có kính Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi”

Điệp từ “không có” kết hợp với chất văn xuôi qua lối nói khẩu ngữ nhấn mạnh sự tàn phá của chiến tranh Các từ phủ định “không, không phải, không có” được nối tiếp nhau liền kề trên một câu thơ nhưng hai cái “không” ở cuối là khẳng định rằng xe không có kính nhằm nhấn mạnh lại thêm một lần nữa sự thiếu thốn nhũng chiếc kính cho đoàn xe Và tại vì sao xe lại không có kính? Nguyên nhân đã được nêu rõ ở câu thơ tiếp theo

“Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi”

Nhịp thơ 2/2/4 gây ấn tượng mạnh mẽ và gợi lên hình ảnh máy bay Mĩ điên cuồn trút xuống nước ta bom đạn, chất độc hóa học Từ “bom giật, bom rung” được láy lại hai lần đã thể hiện

sự tàn khốc của chiến tranh-nơi mưa bom bão đạn tạo thành hai nốt nhấn hiện rõ nguyên nhân xe bị móp méo

“Xe ta quý ta yêu

Ôi chiếc xe đồng chí

Cùng ta lăn sớm chiều Cùng ta đi đánh Mỹ!”

Sử dụng các động từ mạnh “giật, rung, vỡ” cùng với danh từ “bom” tạo ra sự liên thanh khủng khiếp, toàn là hình ảnh mang tính chất khốc liệt, sống còn khiến người nghe cảm thấy rợn người khi đọc Song song ấy ta có thể thấy xe tuy là không còn kính giữa nơi nguy hiểm nhưng nó vẫn chạy như trong lời ca của ca sĩ Ánh Dương “Xe ta bon trên những dặm đường giữa làng quê, ta bon qua bao suối đèo, đồi nương, xe ta bon ra chiến trường” Vì sao biết rằng sẽ gặp rất nhiều trắc trở nhưng họ lại vẫn chạy? Đơn giản thôi vì họ đang vận tải chở hàng hóa, đạn dược ra mặt trận Và cũng như họ là những người con xứ Bắc nhưng vì “miền Nam ruột thịt” nên xe vẫn bon bon chạy Chỉ với vỏn vẹn hai câu thơ thôi tác giả đã giải thích được nguyên nhân xe không có kính và cũng gián tiếp nói lên sự tàn bạo của chiến tranh đã đưa con người Việt Nam vào thế khổ nghèo Nhưng dù nghèo cách mấy, khổ tâm đến đâu xe vẫn sẽ chạy vì một lẽ tự nhiên con cháu ruột thịt Phạm Tiến Duật đã sử dụng giọng điệu hóm hỉnh, tinh thần lạc quan đã hiện thực hình ảnh chiếc xe không kính một cách sinh động, trở thành hình tượng độc đáo của thời chiến tranh Hai câu thơ đã bộc lộ rõ tinh thần đoàn kết, trợ giúp nhau hai miền Bắc Nam vượt qua khó khăn, chiến tranh xâm lược, chỉ cần chúng ta có một trái tim Hình ảnh chiếc xe không kính được thể hiện rõ nét qua đó nhấn mạnh nét ngang tàng nhưng lại tinh nghịch, thích cái lạ của Phạm Tiến Duật

Tiếp theo từ hình tượng chiếc xe không kính độc đáo, nhà thơ đã khắc họa đậm nét phong thái ung dung, hiên ngang không có sự tàn bạo nào làm lay chuyển được được bộc lộ ở hai câu cuối của khổ 1 và cả khổ 2

“Ung dung buồng lái ta ngồi, Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim Thấy sao trời và đột ngột cánh chim Như sa, như ùa vào buồng lái”

Đảo ngữ đưa từ “ung dung” lên đầu thể hiện niềm kiêu hãnh của người lính Từ “ung dung”

là biểu hiện cho tư thế thoải mái, tâm trạng bình thản và thái độ bình tĩnh tự tin Nếu đặt vị trí của ta vào họ, cảnh chạy xe không có kính phải vượt qua mưa bom bão đạn khiến ta phải

sợ chết khiếp nhưng câu thơ lại thốt lên một cách bình tĩnh đã bộc bạch ra tinh thần dũng cảm của các anh hùng chiến sĩ Chi tiết ấy lại làm ta nhớ tới hình ảnh cô gái mở đường Phương Định dũng cảm đảm nhận công việc “khi có bom nổ chạy đến đo khối lượng đất lấp vào hố bom, đếm số lượng chưa nổ và nếu cần thì phá bom”, dũng cảm, kiên cường, mạnh

mẽ Điệp từ “nhìn” kết hợp với đảo ngữ đã khắc họa ra phong thái hiên ngang chẳng sợ trời, chẳng sợ đất như là thử thách mưa đạn của giặc Nhìn thẳng như là nhìn thẳng vào những khó khăn, gian khổ hay nhìn vào đích đến Cách nhìn như là muốn bay lên bầu trời, uốn lượn với mây, hòa mình với thiên nhiên ngắm những cảnh đẹp đã bộc ra tâm hòn thơ mộng của

“người cầm súng” Chẳng hay là nhờ chiếc xe không kính mà các anh chiến sĩ của ta bộc lộ

ra phẩm chất anh hùng và bộc phá tinh thần cao cả mà thực tế là anh Nguyễn Ngọc Mạnh đã bộc lộ ra khí chất anh hùng khi đỡ đứa bé rơi từ tầng 12 xuống chỉ bằng tay không Cách ngắt nhịp mạnh mẽ kết hợp với nghệ thuật điệp ngữ “nhìn thấy” đã khắc họa ra ra lòng dũng cảm, quyết tâm vượt qua khó khăn trước mắt Xe không còn kính chắn gió, người trong xe phải chịu hết các tác động bên ngoài như “gió”, “sao”, “trời”, “cánh chim” ùa vào buông lái Nhà thơ Phạm Tiến Duật đã miêu tả rất xuất sắc sự đột ngột và mạnh mẽ của luồng không khí phía trước mặt Cái nhìn của người lính vào thiên nhiên là cái nhìn đậm chất lãng mạn,

chỉ có những người can đảm mới có thể vượt qua khó khăn Lái xe không kính gặp không ít khó khăn “gió vào xoa mắt đắng”, mắt đắng bởi vì thức thâu đêm lái xe liên tục, vị đắng của núi rừng, vị đắng của mồ hôi nhòa trên môi anh, việc ấy cứ từ ngày này sang ngày khác trở thành một vong giao lặp không ngừng Hình ảnh liên tưởng xe lao nhanh về phía trước như

là “chạy thẳng vào tim” Trước con đường treo leo, dốc đá đột ngột nhận ra cánh chim “như

sa như ùa” vào mặt với tốc độ nhanh chóng mặt vì quán tính không thể né kịp Chi tiết ấy đã thể hiện cách nhìn tinh tế, hiện thực hóa lại những khó khăn của chiếc xe khi kính vỡ rồi

“Con đường chạy thẳng vào tim” là hình ảnh rất thực nhưng lại khái quát, đó là hình ảnh tượng trưng cho cách mạng, con đường chiến trường miền Nam tuyến Trường Sơn chính là đích đến của người lính Hiện thực hóa lại sự khốc liệt của chiến tranh nhưng tác giả vẫn không quên bốc trần vẻ đẹp của người lính Nhận thức rõ con đường mình đi, việc mình làm, đích phải đến đã tạo ra trong họ một tinh thần lạc quan, yêu đời đến lạ thường, họ chấp nhận rời xa quê hương để vào miền Nam chinh chiến như cách họ được miêu tả trong bài thơ

“Trường Sơn Đông, Trường Sơn Tây”

“Anh lên xe, trời đổ cơn mưa Cái gạt nước xua tan nỗi nhớ

Em xuống núi nắng về rực rỡ Cái nhành cây gạt nỗi riêng tư.”

Không chỉ có Phạm Tiến Duật nói đến thế hệ trẻ trên tuyến đường Trường Sơn mà còn

có Lê Minh Khuê qua tác phẩm “Những Ngôi Sao Xa Xôi” Truyện kể về nhân vật Phương Định-nữ thanh niên xung phong cùng với đồng đội là Thao và Nho Họ thực hiện công việc

vô cùng nguy hiểm đấy chính là “khi có bom nổ chạy lên đo khối lượng đất lấp vào hố bom,

đếm số lượng bom chưa nổ và nếu cần thì phá bom” Khi đến gần quả bom, cô cảm thấy “có ánh mắt dõi theo của các anh chiến sĩ theo chân mình tôi không sợ nữa, tôi sẽ không đi khom” thể hiện trong co một lòng tự trọng vô cùng lớn Phương Định rất thích hát “những bài hành khúc bộ đội, những điệu dân ca quan họ mềm mại dịu dàng, thích ca chiu sa của Hồng quân Liên Xô, thích dân ca Ý trữ tình giàu có” Chị luôn trìu mến, yêu thương bạn bè,

chẳng thế mà chị đã nhận xét về người đồng đội trẻ tuổi Nho, chị phát hiện ra vẻ dễ thương

của Nho “nhẹ, mát mẻ như một que kem trắng” Lê Minh Khuê đã xuất sắc khi lựa ngôi kể

thứ I khiến lời miêu tả tâm lí càng cụ thể, tinh tế hơn Thật ngưỡng mộ!

Cả hai bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” và “Những Ngôi Sao Xa Xôi” đều

đã vẻ vang nói lên tâm hồn thơ mộng, dũng cảm và tình đồng đội của họ Tuy nhiên ở hai tác phẩm cũng còn một vài điểm khác biệt Bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” là thơ ra đời năm 1969 và nói lên cách anh lính lái xe không ngại khó khăn mà cứ bon bon về phía trước Còn bài “Những Ngôi Sao Xa Xôi” là truyện ra đời năm 1971 và nói về nữ thanh niên xung phong Như vậy, bài “Bài thơ về Tiểu Đội Xe Không Kính” đã hoàn thành việc vẽ

ra bức tranh sôi nổi của các anh chiến sĩ lái xe khiến độc giả phải hòa theo cảm xúc ấy Thật ngưỡng mộ!

Khép lại thi ca, Phạm Tiến Duật đã mở ra một bức họa về chiến tranh nhưng trong đó lại ánh lên một vẻ lạc quan, yêu đời và tình đồng chí keo sơn của các anh lính lái xe qua chất liệu hiện thực sinh động, ngôn ngữu thơ giản dị, giàu tính khẩu ngữ, hình ảnh độc đáo, giọng điệu tự nhiên, khỏe khoắn Chúng ta còn là con cò trắng nối tiếp đôi cánh tương lai của

Tổ Quốc nên hãy ra sức học tập và tôn trọng, yêu quý những anh chiến sĩ đang canh chừng giấc ngủ của ta Song song đó, phải biết ghi nhớ những vị anh hùng đã vì đổi lại cái hòa bình

mà từ khi sinh ra ta đã có mà phải bỏ mạng ngoài mặt trận