Tieát 41 BAØI 39 BAØI TIEÁT NÖÔÙC TIEÅU Ngaøy daïy 17/01/2011 ( ( ( 1 Muïc tieâu a Kieán thöùc Trình baøy ñöôïc + Quaù trình taïo thaønh nöôùc tieåu + Thöïc chaát cuûa quaù trình taïo thaønh nöôùc tie[.]
Trang 1Tiết 41 BÀI 39: BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU
Ngày dạy:17/01/2011
1 Mục tiêu :
a.Kiến thức:
- Trình bày được:
+ Quá trình tạo thành nước tiểu
+ Thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu
+ Quá trình thải nước tiểu
- Chỉ ra được sự khác biệt:
+ Nước tiểu đầu và huyết tương
+ Nước tiểu đầu và nước tiểu chính thức
b Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng quan sát, phân tích kênh hình và
hoạt động nhóm
c Thái độ:
- Giáo dục hs ý thức vệ sinh, giữ gìn cơ quan bài tiết nước tiểu
2 Chuẩn bị:
Gv: Tranh sơ đồ quá trình tạo thành nước tiểu ở một đơn
vị chức năng của thận, bảng phụ
Hs: Đọc bài, quan sát sơ đồ
3 Phương pháp dạy học:
- Trực quan, đàm thoại, diễn giảng
4 Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức lớp.(ktsshs).
4.2 Kiểm tra bài cũ:
1/ Cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu? Các sản phẩm thải chủ yếu của cơ thể là gì Và việc bài tiết do cơ quan nào đảm nhiệm? Kiểm tra VBT(10đ)
- Hệ bài tiết nước tiểu có cấu tạo gồm
+Thận: Hai quả có chức năng lọc máu hình thành nước tiểu
+ Oáng dẫn nước tiểu
+ Bóng đái và ống đái
- Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm: Cầu thận- nang cầu thận- ống thận
- Các sản phẩm thải chủ yếu là C02 mồ hôi và nước tiểu
- Hệ hô hấp loại thải CO2
- Da thải mồ hôi, hệ bài tiết thải nước tiểu
Trang 24.3 Giảng bài mới:
Mỗi quả thận chứa khoảng một triệu đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu, quá trình đó diễn ra như thế nào? Bài học hôm nay sẽ giúp ta tìm hiểu
BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU Hoạt động của giáo viên và
Hoạt động 1 Tìm hiểu sự tạo
thành nước tiểu
Mục tiêu.
- Trình bày được sự tạo thành
nước tiểu
- Chỉ ra được sự khác biệt giữa
nước tiểu đầu và huyết tương
cùng nước tiểu chính thức.
Gv treo tranh sơ đồ quá trình tạo
thành nước tiểu ở một đơn vị
chức năng của thận Yêu cầu hs
quan sát kết hợp đọc thông tin sgk
Trao đổi nhóm trả lời câu hỏi
- Sự tạo thành nước tiểu gồm
những quá trình nào? Chúng diễn
ra ở đâu?
Hs: quan sát sơ đồ và đọc thông tin
trả lời
Gv: Tổ chức cho các nhóm báo
cáo Nhóm khác nhận xét bổ
sung
Hs: Cần nêu được:
- Sự tạo thành nước tiểu gồm 3
quá trình
Quá trình lọc máu ở cầu thận tạo
ra nướctiểu đầu
Quá trình hấp thụ lại các chất
cần thiết
Quá trình bài tiết tiếp các chất
không cần thiết và chất có hại
Gv yêu cầu hs đọc kĩ phần chú
I Tạo thành nước tiểu:
- Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở các đơn vị chức năng của thận
- Bao gồm:
+ Quá trình lọc máu
ở cầu thận để tạo thành nước tiểu đầu + Quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết
+ Quá trình bài tiết tiếp:
*Hấp thụ lại các chất cần thiết
*Bài tiết các chất không cần thiết và các chất độc ở ống thận để tạo nên
nước tiểu chính thức
Trang 3thích trả lời câu hỏi
? Thành phần nước tiểu đầu khác
với máu ở chỗ nào?
? Nước tiểu chính thức khác nước
tiểu đầu ở chỗ nào?
Hs đọc thông tin trả lời
Cần nêu được:
- Nước tiểu đầu không có các tế
bào máu và prôtêin
Đặc
điểm Nước tiểu đầu Nước tiểu
chính thức
-Nồng độ
các chất
hòa tan
-Chất độc
chất cặn
bã
-Chất dinh
dưỡng
Loãng Có ít Có nhiều
Đậm đặc Có nhiều Gần như không
Hoạt động 2 Tìm hiểu bài tiết
nước tiểu.
Mục tiêu: Trình bày được quá
trình thải nước tiểu Nêu được
quá trình tạo thành nước tiểu
là gì?
Gv: yêu cầu hs nghiên cứu thông
tin sgk và trả lời câu hỏi
Gv: Sự bài tiết nước tiểu diễn ra
như thế nào?
Thực chất của quá trình tạo thành
nước tiểu là gì?
Hs tự phân tích qua thông tin để
trả lời
- Mô tả con đường đi của nước
tiểu chính thức
- Thực chất quá trình tạo thành
nước tiểu là lọc máu và thải
chất cặn bả, chất độc, chất thừa
II Thải nước tiểu:
- Nước tiểu chính thức đổ vào bể thận qua ống dẫn nước tiểu xuống tích trữ ở bóng đái rồi được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ
Trang 4ra khỏi cơ thể.
Gv yêu cầu hs nhắc lại sự bài tiết
nước tiểu
Gv yêu cầu hs trả lời câu hỏi 2
ở mục lệnh
Gv: Tại sao sự tạo thành nước tiểu
diễn ra liên tục mà sự bài tiết
nước tiểu lại gián đoạn?
Hs: Máu tuần hoàn liên tục nước
tiểu được tạo thành liên tục nhưng
được tích trữ ở bóng đái lên đến
200 ml đủ áp lực buồn tiểu thì
mới bài tiết ra ngoài
Gv: lưu ý cho hs ở chỗ bóng đái
có 2 cơ vòng , cơ nằm ngoài cơ
vân hoạt động theo ý muốn Khi
buồn đi tiểu thì nên đi tiểu ngay
Nếu nhịn lâu thì chất độc hay
muối khoáng sẽ đọng lại và tạo
nên sỏi…
Gv lồng ghép giáo dục hướng
nghiệp cho học sinh về ngành
ghép thận.
4.4 Củng cố luyện tập:
+ Sự tạo thành nước tiểu gồm mấy giai đoạn?
- Quá trình lọc máu
- Quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết
- Quá trình bài tiết tiếp
+ Thận có chức năng gì và vai trò gì đối với cơ thể?
-Chức năng : lọc máu, tạo thành nước tiểu Vai trò: giúp
cơ thể thải chất độc và cân bằng môi trường trong của
cơ thể
4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Học bài, trả lời câu hỏi sgk
- Đọc phần ghi nhớ
- Chuẩn bị bài mới:
+ Đọc bài Vệ sinh hệ bài tiết nước tiểu
+ Kẻ phiếu học tập
5 Rút kinh nghiệm:
Trang 5