Sinh7 t41

Tieát ppct 41 Baøi 39 CAÁU TAÏO TRONG CUÛA THAÈN LAÈN Ngaøy daïy / / 20 ( ( ( 1 Muïc tieâu a Kieán thöùc Trình baøy ñaëc ñieåm caáu taïo trong cuûa thaèn laèn phuø hôïp vôùi ñôøi soáng hoaøn toaøn ôû[.]

Tiết ppct:41 Bài 39.CẤU TẠO TRONG CỦA THẰN LẰN

Ngày dạy: / / 20

  

1 Mục tiêu:

a Kiến thức:

- Trình bày đặc điểm cấu tạo trong của thằn lằn phù hợp với đời sống hoàn toàn ở cạn

- So sánh với lưỡng cư để thấy được sự hoàn thiện của các cơ quan

b Kỹ năng:

- Rèn kỹ năng quan sát , so sánh

c Thái độ:

- Giáo dục hs ý thức yêu thích bộ môn, có ý thức bảo vệ động vật

2 Chuẩn bị:

Gv: Giáo án, bảng phụ, tranh bộ xương của thằn lằn và cấu tạo trong của thằn lằn Hs: Sgk, chuẩn bị bài

3 Phương pháp dạy học:

- Hợp tác nhóm, trực quan, đàm thoại, diễn giảng

4 Tiến trình:

4.1 Ổn định tổ chức lớp.( ktsshs)

4.2 Kiểm tra bài cũ:

- Trình bày đặc điểm cấu tạo ngoài của thằn lằn bóng?(7đ)

Hs:(7đ)

+ Da khô có vảy sừng bao bọc

+ Có cổ dài

+ Mắt có mi cử động , có nước mắt

+ Màng nhĩ nằm trong một hốc nhỏ bên đầu

+ Thân dài

+ Đuôi rất dài

+ Bàn chân có 5 ngón, có vuốt

- Một số thằn lằn bị kẻ thù túm lấy đuôi, nhưng thằn lằn chạy thoát thân được là nhờ vào đâu?(3 đ)

Hs: Thằn lằn sẽ tự ngắt được đuôi(3đ)

4.3 Giảng bài mới:

* Giới thiệu bài mới: Thằn lằn thích nghi với đời sống ở cạn Thằn lằn có cấu tạo

trong khác với ếch nhái, thể hiện ở các hệ cơ quan như thế nào Bài học hôm nay giúp ta tìm hiểu về vấn đề đó

Tiết 41: CẤU TẠO TRONG CỦA THẰN LẰN

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

Hoạt động 1: Quan sát bộ xương của thằn lằn

Mục tiêu:

- Giải thích sự khác nhau cơ bản giữa bộ xương

thằn lằn và bộ xương ếch

Phương pháp: quan sát, đàm thoại, hợp tác

nhóm

Gv treo tranh bộ xương của thằn lằn bóng

Hs quan sát

Gv: Cho biết bộ xương của thằn lằn được chia

thành mấy phần? Kể tên các xương?

Hs: Xương đầu

Cột sống, xương sườn

Xương chi: Xương đai, xương chi.

Gv gọi hs lên bảng chỉ vào tranh các xương

Gv phân tích:Các đốt ngực –thắt lưng mang

xương sườn, xương sườn cùng với xương mỏ ác

tạo thành lồng ngực có tầm quan trọng lớn trong

sự hô hấp ở cạn, bảo vệ nội quan

Gv: yêu cầu hs đối chiếu bộ xương của thằn lằn

so với bộ xương ếch? Nêu rõ sai khác nổi bậc?

Hs:+ Thằn lằn xuất hiện xương sườn tham gia

vào quá trình hô hấp ( Ếch không có x.sườn)

+ Đốt sống cổ: 8 đốt cử động linh hoạt (1 đốt)

+ Cột sống dài (Ngắn)

+ Đai vai khớp với cột sống chi trước linh hoạt

T ất cả các đặc điểm trên thích nghi với đời

sống ở cạn

Hoạt động 2: Tìm hiểu các cơ quan dinh dưỡng

của thằn lằn

Mục tiêu:

- Xác định vị trí, nêu được cấu tạo một số hệ cơ

quan dinh dưỡng của thằn lằn

- So sánh các cơ quan dinh dưỡng của thằn lằn so

với ếch để thấy sự hoàn thiện

Phương pháp:quan sát,đàm thoại,diễn giảng.

I Bộ xương:

- Bộ xương của thằn lằn được chia làm:

+ Xương đầu + Cột sống có các xương sườn + Xương chi: xương đai và các xương chi

II Các cơ quan dinh dưỡng:

1 Hệ tiêu hóa:

- Oáng tiêu hóa phân hóa

- Ruột già chứa phân đặc, có khả năng hấp thụ lại nước

Hs quan sát hình 39.2 sgk, kết hợp đọc chú thích

từ đó xác định vị trí của hệ cơ quan

Hs xác định

Gv:Hệ tiêu hóa gồm những bộ phận nào?

Hs:Thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già, lỗ

huyệt

Gan, mật, tụy

Gv: Khả năng hấp thụ lại nước có ý nghĩa gì với

thằn lằn sống trên cạn?

Hs trả lời

Hs rút ra kiến thức

Quan sát hình 39.3 Gv treo tranh

Gv hướng dẫn , phân tích

Hs theo dõi

Thảo luận nhóm các câu hỏi sau (3 phút)

1 Hệ tuần hoàn của thằn lằn có gì khác so với

ếch?

2 Hệ hô hấp của thằn lằn khác với ếch ở điểm

nào? Yù nghĩa?

Nhóm 1,2 thực hiện câu 1

Nhóm 3,4 thực hiện câu 2

Đại diện các nhóm thống nhất câu trả lời:

Các nhóm khác có ý kiến bổ sung

Yêu cầu các nhóm nêu được:

+ Hệ tuần hoàn:

- Tim 3 ngăn, xuất hiện vách ngăn

- Máu nuôi cơ thể ít bị pha hơn

+ Hệ hô hấp:

- Phổi có nhiều vách ngăn

- Thông khí nhờ sự xuất hiện của các cơ giữa

sườn

 Hệ tuần hoàn và hệ hô hấp phù hợp hơn với

đời sống ở trên cạn , nhưng chưa hoàn thiện nên

vẫn là động vật biến nhiệt

Gv giải thích khái niệm thận: Cơ quan bài tiết ở

thằn lằn và ở bò sát là thận sau(hậu thận)thay

thế cho thận giữa chỉ tồn tại trong giai đoạn phôi

2.Hệ tuần hoàn và hệ hô hấp:

*Hệ tuần hoàn:

-Tim 3 ngăn(2 tâm nhĩ và 1 tâm thất xuất hiện vách hụt) -Hai vòng tuần hòan ,máu đi nuôi cơ thể là máu pha(ít hơn ếch)

*Hệ hô hấp:

-Phổi có nhiều vách ngăn -Sự thông khí ở phổi nhờ xuất hiện của các cơ giữa sườn làm thay đổi thể tích lồng ngực

3.Hệ bài tiết:

-Xoang huyệt có khả năng hấp thụ lại nước,nước tiểu đặc chống mất nước

Gv chốt lại đặc điểm của hệ bài tiết.

Gv: Nước tiểu đặc của thằn lằn liên quan gì với

đời sống ở cạn?

Hs: Xoang huyệt có khả năng hấp thụ lại nước ,

nước tiểu đặc , chống mất nước

Hoạt động 3: Thần kinh và giác quan

Mục tiêu: Nắm được hệ thần kinh và giác quan

của thằn lằn

Phương pháp: Đàm thoại

Quan sát hình bộ não thằn lằn

Gv: Xác định bộ phận của não thằn lằn so với

não ếch như thế nào?

Hs: 5 phần( não trước- não trung gian- não

giữa-tiểu não và hành tủy): Não trước và giữa-tiểu não

phát triển

Gv: Giác quan của thằn lằn có đặc điểm gì?

Hs: Xuất hiện ống tai ngoài và mắt xuất hiện mí

thứ 3

Hs rút ra kiến thức

III Thần kinh và giác quan:

- Bộ não gồm 5 phần:

Trong đó não trước và tiểu não phát triển liên quan đến đời sống và hoạt động phức tạp

- Giác quan:

+ Tai xuất hiện ống tai ngoài + Mắt xuất hiện mí thứ 3

4.4 Củng cố luyện tập:

-Chọn câu trả lời đúng:

1 Bộ não của thằn lằn gồm 5 phần giống não ếch nhưng ở thằn lằn có phần phát triển hơn:

a Não trước

b Não trước và tiểu não

c Có trung tâm điều khiển hoạt động phản xạ

Đáp án: b

2 Máu đi nuôi cơ thể ở thằn lằn và ở ếch là:

a Sự pha trộn giữa máu đỏ tươi và máu đỏ thẫm

b Sự pha trộn giữa máu đỏ tươi và khí CO2

c Sự pha trộn giữa máu đỏ tươi và khí O2

Đáp án :a

- So sánh cấu tạo của tim , phổi và thận của thằn lằn và ếch?

Đáp án:

Hệ tuần hoàn Tim 3 ngăn,tâm thất có Tim 3 ngăn(2 tâm nhĩ và

vách hụt(máu ít bị pha trộn hơn) 1 tâm thất),máu pha trộn nhiều hơn Hệ hô hấp Phổi có nhiều ngăn.Cơ

liên sườn tham gia vào hô hấp

Phổi đơn giản,ít vách ngăn.Chủ yếu hô hấp bằng da

Xoang huyệt có khả năng hấp thụ lại nước(nước tiểu đặc)

Thận giữa Bóng đái lớn

4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

- Học bài, trả lời câu hỏi 1, 2, 3 sgk

- Chuẩn bị bài mới:

+ Đọc bài: Đa dạng và đặc điểm chung của lớp bò sát

+ Chú ý : Sơ đồ những đại diện của lớp bò sát

5 Rút kinh nghiệm: