Sinh8 t17

Tieát 17 Baøi 17 TIM VAØ MAÏCH MAÙU Ngaøy daïy 18/10/2010 ((((( 1 Muïc tieâu a Kieán thöùc Hs chæ ra ñöôïc caùc ngaên cuûa tim vaø van tim Phaân bieät caùc loaïi maïch maùu Trình baøy roõ caùc pha tro[.]

Tiết 17 Bài 17 TIM VÀ MẠCH MÁU

Ngày dạy:18/10/2010



1.Mục tiêu:

a.Kiến thức:

-Hs chỉ ra được các ngăn của tim và van tim

-Phân biệt các loại mạch máu

-Trình bày rõ các pha trong chu kỳ co dãn của tim

b.Kỹ năng:

-Quan sát,suy đoán,vận dụng

c.Thái độ:

-Giáo dục hs ý thức bảo vệ tim mạch

2.Chuẩn bị:

Gv:Giáo án ,sgk,tranh hình 17.1,mô hình tim

Hs:xem bài,sgk

3.Phương pháp dạy học:

-Thảo luận nhóm,trực quan,đàm thoại,diễn giảng

4.Tiến trình:

4.1 Ổn định tổ chức lớp.(ktsshs).

4.2 Kiểm tra bài cũ:

1/Vai trị của hệ tuần hồn máu?(10đ)

Vai trị:

+Tim làm nhiệm vụ co bĩp tạo lực đầy máu

+Hệ mạch:dẫn máu từ tim đến tế bào và từ tế bào về tim

- Hệ tuần hồn máu gồm 2 vịng tuần hồn:

+Vịng tuần hồn lớn:Máu từ tâm thất trái theo động mạch chủ đến mao mạch phân trên

và phần dưới cơ thể thực hiện quá trình trao đổi chất theo tĩnh mạch chủ trên và dưới đổ

về tâm nhĩ phải

+Vịng tuần hồn nhỏ:Máu từ tâm thất phải qua động mạch phổi đến mao mạch phổi

thực hiện quá trình trao đổi khí theo tĩnh mạch phổi đổ về tâm nhĩ trái

Máu lưu thơng liên tục trong tồn bộ cơ thể là nhờ vào hệ tuần hồn máu

4.3.Giảng bài mới:

Tim cấu tạo như thế nào để có thể thực hiện tốt vai

trò “bơm”tạo lực đẩy máu đi trong hệ tuần hoàn của mình?

TIM VÀ MẠCH MÁU

Hoạt động của giáo viên và học

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo

của tim.

Mục tiêu: Chỉ ra được các ngăn

tim ở thành tim,van tim có cấu

tạo phù hợp với chức năng.

Hs:Quan sát H17.1 (gv treo tranh) (mô

hình)

I.Cấu tạo tim:

- Màng tim bao bọc bên ngoài

-Tim gồm 4 ngăn,có các van timMáu lưu thông theo một chiều nhất định

Gv:Tim có cấu tạo như thế nào?

Hs:Tim có 4 ngăn,Có màng bao bọc

bên ngoài

Hs: Dựa vào kiến thức bài 16 và

hoàn thành bài tập 17.1 và trả lời

câu hỏi (theo nhóm )

1.Em dự đoán xem ngăn tim nào có

thành cơ dày nhất và ngăn nào có

thành cơ mỏng nhất ?

2.Giữa các ngăn và trong mạch máu

có cấu tạo như thế nào để máu bơm

theo 1 chiều?

Hs:Thảo luận nhóm (3phút)

Đại diện nhóm trình bày

Yêu cầu nêu được:

tới Tâm nhĩ trái

Tâm nhĩ phải

Tâm thất trái

Tâm thất phải

Tâm thất trái Tâm thất phải Vòng tuần hoàn lớn(ĐMC) Vòng tuần hoàn nhỏ (ĐMP) 1 +Thành cơ tâm thất trái có thành

cơ tim dày nhất.(vì TTT mao mạch cơ

quan là quảng đường máu từ tim đi xa

nhất)

+Thành cơ tâm nhĩ phải có thành cơ

tim mỏng nhất.(TNTT là quảng đường

máu từ tim đi ngắn nhất)

2.Giữa các ngăn tim và giữa tim đi ra

các động mạch đều có van để đảm

bảo cho máu chỉ vận chuyển theo

một chiều nhất định

Gv:Trình bày cấu tạo trong của tim? Qua

đó cho biết tim còn cấu tạo bởi

những mô nào?

Hs:Số ngăn tim;Thành tim;van tim(van

nhĩ thất và van động mạch)

Mô cơ tim và mô liên kết

Gv:Cấu tạo tim phù hợp với chức

năng được thể hiện như thế nào ?

Hs:Thành cơ tâm thất trái dày nhất

đẩy máu vào động mạch chủ đi khắp

-Được cấu tạo bởi Mô

cơ tim và Mô liên kết -Thành các ngăn tim dày không đều nhau do nhiệm vụ của chúng quy định, thành cơ tâm thất dày hơn tâm nhĩ và thành cơ tâm thất trái là dày nhất

II.Cấu tạo mạch máu:

Nội dung bảng

cơ thể.

Rút ra kết luận

Gv tóm tắt : Tim gồm 4 ngăn,có các

van tim

Được cấu tạo bởi Mô cơ tim và mô

liên kết

Thành các ngăn tim dày không đều

nhau do nhiệm vụ của chúng quy định

Hoạt động 2:Tìm hiểu cấu tạo của

mạch máu.

Mục tiêu:Học sinh chỉ ra đặc điểm

cấu tạo và chức năng của từng

loại mạch.

Gv:Qua nghiên cứu ở hệ tuần

hoàn ,cho biết có những loại mạch

máu náo?

Hs:Động mạch,tĩnh mạch và mao mạch

Gv:Treo tranh H17.2 và giới thiệu cho hs

sơ đồ cấu tao mạch máu

Gv:So sánh sự khác nhau giữa ba loại

mạch máu trên?Giải thích ý nghĩa

của sự khác nhau đó?

Hs:Thảo luận nhóm hoàn thành bài

tập bảng

Gv hướng dẫn hs quan sát:Lưu ý đến

các lớp tế bào tạo nên các mạch

máu,độ dày của các lớp tế bào

đó

Cấu

tạo Động mạch Tĩnh mạch mạch Mao

Thàn

h

mạch

Lòng

trong

đặc

điểm

khác

3 lớp (mô

liên kết

và lớp cơ

trơn dày

hơn

tĩnh mạch)

Hẹp hơn

tĩnh mạch

3lớp nhưng lớp mô liên kết và lớp cơ trơn mỏng hơn động mạch Rộng hơn động mạch có van 1 chiều ở những nơi máu phải chảy ngược chiều trọng lực.

1 lớp mỏng gồm một lớp biểu bì Hẹp Nhỏ ,ph ân nhánh nhiều Chức Dẫn máu Dẫn máu từ Tỏa

Các loại mạch máu

Sự khác biệt về cấu tạo Giải thích

Động mạch - Thành cĩ 3 lớp,lớp mơ liên kết

và lớp cơ trơn dày

- Lịng mạch hẹp

Thích hợp với việc vận chuyển máu đến các cơ quan với vận tốc cao, áp lực lớn

Tĩnh mạch - Thành 3 lớp, lớp mơ liên kết

và lớp cơ trơn mỏng hơn trong động mạch

- Lịng mạch rộng

- Các van 1 chiều

ở những nơi máu chảy ngược chiều trọng lực

Thích hợp với chức năng dẫn máu về tim với vận tốc

và áp lực nhỏ

Mao mạch - Thành mạch mỏng, 1 lớp TB

- Lịng mạch hẹp

- Nhỏ, phân nhánh

Thích hợp với chức năng TĐC với TB

III.Chu kỳ hoạt động của tim:

- Mỗi chu kỳ tim gồm 3

(giải

thích)

từ timcơ

quan v

cao,áp lực

lớn

tế bàotim vận tốc và áp lực nhỏ

rộng từng tế bào của các môthíc

h hợp với chức năng trao đổi chất với tế bào

Hs: Thảo luận,trình bày kết quả

Rút ra kết luận về cấu tạo mạch

máu

Gv:Hãy dự đoán xem điều gì sẽ xảy ra

nếu thành động mạch có cấu tạo

giống thành tĩnh mạch và mao mạch?

Hs:Thành mạch bị rách do áp lực lớn

Hoạt động 3:Tìm hiểu hoạt động co

dãn của tim

Mục tiêu:Hs nắm và trình bày

được đặc điểm các pha trong thời

kì co dãn của tim.

Hs:Quan sát H17.3 sgk.Gv hướng dẫn hs

quan sát:

+Khi một phần của tim co ,máu dồn

xuống và xem như không còn máu ở

phần đó

+Khi tâm nhĩ làm việc thì tâm thất

nghỉ và ngược lại

Gv mô phỏng chu kỳ chuyển máu ở

tim bằng hình vẽ:

Nhĩ co Dãn chung

Thất co

Gv: Chu kỳ tim gồm mấy pha?Sự hoạt

động co dãn của tim liên quan đến sự

vận chuyển máu như thế nào?

Hs:Một chu kì gồm 3 pha,thời gian hoạt

động bằng thời gian nghỉ

Gv:Tâm nhĩ làm việc bao nhiêu giây

và nghỉ là bao nhiêu?

pha:pha nhĩ co,pha thất

co và pha dãn chung -Các bộ phận của tim và hệ mạch phối hợp với nhau để máu bơm theo một chiều nhất định

Hs: Tâm nhĩ làm việc 0.1s và nghỉ là

0.7 s

Gv:Tâm thất làm việc bao nhiêu giây

và nghỉ là bao nhiêu?

Hs: Tâm thất làm việc 0.3 s nghỉ là

0.5 s

Gv:Tim nghỉ ngơi hoàn toàn là bao

nhiêu giây?

Hs:Tâm thất và tâm nhĩ cùng nghĩ

là 0.4s

Gv:Thử tính xem trung bình mỗi phút

diễn ra bao nhiêu chu kì co dãn của

tim(nhịp tim)?

Hs:60s/0.8=75 nhịp/1 phút

Gv:Lưu ý:Hs nhận biết:Khi tâm nhĩ hay

tâm thất comũi tên chỉ đường vận

chuyển máu

Gv:Tại sao tim hoạt động suốt đời mà

không mệt?

Hs:Vận dụng kiến thức trả lời

Gv chốt lại kiến thức:

Mỗi chu kỳ tim gồm 3 pha:pha nhĩ

co,pha thất co và pha dãn chung

Các bộ phận của tim và hệ mạch

phối hợp với nhau để máu bơm theo

một chiều nhất định

4.4 Củng cố luyện tập:

*Trình bày cấu tạo của tim?

-Màng tim bao bọc bên ngoài

-Tim gồm 4 ngăn,có các van timMáu lưu thông theo một chiều nhất định

-Được cấu tạo bởi Mô cơ tim và mô liên kết

-Thành các ngăn tim dày không đều nhau do nhiệm vụ của chúng quy định

*Chu kỳ co dãn của tim?

-Mỗi chu kỳ tim gồm 3 pha:pha nhĩ co,pha thất co và pha dãn chung

-Các bộ phận của tim và hệ mạch phối hợp với nhau để máu bơm theo một chiều nhất định

4.5 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:

-Học bài ,trả lời câu hỏi 1,2,3,4 sgk

-Đọc mục ‘Em có biết’’

-Chuẩn bị tiết 18 : ‘Vận chuyển máu qua hệ mạch – vệ sinh hệ tuần hoàn”

5 Rút kinh nghiệm: