Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CỘT SỐNG THẮT LƯNGTHS.. MỤC TIÊU1/ Hiểu được nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh của Thoát Vị Đĩa Đệm Cột sống Thắt Lưng TVĐĐ CSTL 2/ Chẩn đoán lâm sàng, cận lâm sàng TVĐĐ CS

THOÁT VỊ ĐĨA ĐỆM CỘT SỐNG THẮT LƯNG

THS BS PHÙNG QUỐC THÁI

MỤC TIÊU

1/ Hiểu được nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh của Thoát Vị Đĩa Đệm Cột sống Thắt Lưng (TVĐĐ CSTL)

2/ Chẩn đoán lâm sàng, cận lâm sàng

TVĐĐ CSTL

3/ Biết rõ các biện pháp điều trị

GIẢI PHẪU

 Đĩa đệm dày 8-10mm:L4-L5, L5-S1

CHỨC NĂNG SINH LÝ

 3 chức năng: giảm xóc, làm trụ và

tạo hình dáng cột sống

 Nhân nhầy: như túi cao su ( đàn

hồi + căng phồng); “lò xo sinh

học” # giảm xóc

 Tư thế đứng, mang vác → đè ép

→ chiều cao đĩa đệm giảm

 Đĩa đệm thoái hóa:

 Giảm chiều cao

 Chức năng “giảm xóc” giảm

NGUYÊN NHÂN

 Chấn thương cấp: tai nạn (lao động, giao thông, thể thao…)

CƠ CHẾ SINH BỆNH

THOÁI HÓA BỆNH LÝ:

 Nhân nhầy len vào khe yếu nứt vòng xơ → Dây chằng dọc sau => “Cụp”

 Người lớn tuổi: gai đốt sống, phì đại dây chằng vàng, trượt đốt sống, thoái hóa khớp.

LÂM SÀNG

1/ Đau:

Buổi sáng, khuân vác vật nặng, táo bón, ho kéo dài, hắt hơi

Giảm đau khi nằm nghỉ

Vị trí: đau thắt lưng → mông → lan theo rễ thần kinh tọa bị chèn ép: L5 ( ngoài đùi), tận cùng ngón cái

hoặc ngón út (S1)

 Rối loạn cảm giác:

Tê kiến bò, kim châm chích

ĐAU THEO RỂ THẦN KINH BỊ THOÁT

VỊ ĐĨA ĐỆM CHÈN ÉP

1/ Nhìn

2/ Sờ

3/ Gõ

 Vẹo cột sống (teo cơ)

 Nghiệm pháp Neri (+): cúi gập lưng tối đa => đo

khoảng cách từ ngón tay tới mặt đất (=> 50cm)

2/ Sờ

 Gù vẹo cột sống

 Dấu hiệu bấm chuông

 Dấu hiệu Vallis (+), Bonnet (+)

 Dấu hiệu Lasegue: tư thế nằm, 1 tay giữ thẳng gối, 1 tay nâng gót chân Đo góc tạo bởi cẳng chân và mặt giường ( dương tính:

2/ Sờ

 Vận động:

 Gấp bàn chân yếu (L5), xoay trong bàn chân

 Duỗi bàn chân yếu (S1), xoay ngoài bàn chân

 Hội chứng chùm đuôi ngựa:

 Giảm, mất cảm giác quanh hậu môn, bộ phận sinh dục

 Rối loạn đi tiểu

4/ Cộng hưởng từ

- Hình ảnh:

Đĩa đệm bị thoái hóa mất nước

Giảm chiều cao đĩa đệm

Giảm tín hiệu T2W

Thoát vị Schmorl = thoát vị nhân nhầy vào thân đốt sống

Nang Tarlov

MRI

ĐIỀU TRỊ

I/ Nội khoa

II/ Điều trị can thiệp

III/ PHẪU THUẬT

Nội khoa (tt)

♦ PHƯƠNG PHÁP VẬT LÝ TRỊ LIỆU CHÂM CỨU

NHIỆT trị liệu: đèn hồng ngoại

ĐIỆN trị liệu + châm cứu

Bấm huyệt, xoa bóp

 Siêu âm

II/ Điều trị can

thiệp:

1/ Phương pháp tiêu hóa nhân đệm

Thuốc chymopapain: chích men tiêu hủy nhân nhầy đĩa đệm

Giảm áp trong đĩa đệm bằng laser qua da

Đâm kim số 18

Luồn sợi dây dẫn quang

III/ ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT

1/ Phẫu thuật lấy bỏ thoát vị (mổ hở, vi phẫu hổ trợ)2/ Phẫu thuật nội soi (hệ thống ống banh, nông)

***CHỈ ĐỊNH MỔ CẤP CỨU TVĐĐ:

** Yếu liệt vận động cơ gấp duỗi bàn chân

** Hội chứng chùm đuôi ngựa: bí tiểu, giảm hoặc mất cảm giác vùng hội âm, phản xạ hành hang