12 viêm màng não vi trùng

Nhiễm trùng hệ thần kinh trung ương Viêm não Viêm màng não Viêm tủy Viêm màng não- tủy viêm não- màng não... TÁC NHÂN GÂY BỆNH Bệnh HC hình liềm, cắt lách: Phế cầu, HIb, Gr -  Thiếu b

Nhiễm trùng hệ thần kinh

trung ương

Viêm não

Viêm màng não

Viêm tủy

Viêm màng não- tủy

viêm não- màng não

Nhiễm trùng hệ TKTW

Vi trùng

Vi rus

Lao

Nấm

Ký sinh trùng

VMN: Màng nhện, khoang dưới nhện, màng

nuôi

VIÊM MÀNG NÃO DO VI TRÙNG

Màng

nuôi

Màng nhện

Khoang dưới

nhện

VIÊM MÀNG NÃO MỦ = VIÊM MÀNG NÃO DO VI TRÙNG

SINH MỦ

TÁC NHÂN GÂY BỆNH

 0 - 3 th: trực khuẩn Gr (-) đường ruột (E.coli), Streptococci nhóm B, Listeria monocytogenes

 3 th - 6 t: Haemophilus influenzae

type B, Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis

 6 – 15 t: Streptococcus pneumoniae, Neisseria meningitidis

TÁC NHÂN GÂY BỆNH

 Bệnh HC hình liềm, cắt lách: Phế cầu, HIb,

Gr (-)

 Thiếu bổ thể: Não mô cầu

 Thiếu LT , AIDS, K: L.monocytogenes

 Viêm xoang: Phế cầu, Staphylococcus

aureus, Streptococcus tan huyết nhóm A

 Viêm tai giữa: Phế cầu, HIb

 Phẫu thuật ngoại TK: Staphylococcus

aureus, Staphylococcus epidermidis, Gr (-)

DỊCH TỄ HỌC

 Trẻ nhỏ, nam, kinh tế khó khăn

 Có tiếp xúc gần với nguồn bệnh

 Đường lây: hô hấp

 Cơ địa: bệnh bẩm sinh, dò rỉ dịch não tủy bất thường, nang màng não tủy

SINH BỆNH HỌC

 VK từ đường hô hấp  máu  hàng

rào mạch máu não  phát triển trong DNT, tạo phản ứng viêm   tính thấm thành mạch

 Tổn thương mạch máu não và mô não xung quanh

 ICP: do độc tế bào, tính thấm thành mạch, phù mô kẽ (giảm hấp thu DNT)

Nhiễm trùng vùng

khuẩn huyết

Viê

m màn

g não

Sốt +/- ho sổ

Cơ chế bệnh sinh VMNM

 Tổn thương vỏ não do tắc mạch,

thiếu oxy, VK xâm nhập, độc tố của

VK, ICP, viêm não thất, tụ dịch dưới màng cứng

rối loạn tri giác, co giật

dấu hiệu TK khu trú

chậm phát triển tâm thần vận động

Nhiễm trùng vùng mũi

họng

Du khuẩn huyết

Viêm màn

g não

Sốt +/- ho sổ

mũi HC màng não HC não

Nhiễm trùng huyết

Tổn thươn

g não

VMNM không được / không đáp ứng

điều trị

Tổn thươn

g đa

cơ quan

Khám dấu cổ cứng

Ưỡn cong người do viêm màng

não và tăng áp lực nội sọ

Khám dấu Kernig

Khám dấu Brudzinski

– Dấu hiệu gợi ý nguyên nhân:

 Tử ban (não mô cầu)

 Chảy mủ tai, viêm phổi, thiếu máu

(HIb)

– Dấu hiệu bệnh nặng / biến chứng:

 Tăng áp lực sọ não: thay đổi tri

giác, trương lực cơ, mạch chậm,

HA tăng, RL nhịp thở, phù gai thị

 Trụy mạch, dấu thần kinh định vị

– CCĐ: Tăng áp nội sọ, rối

loạn đông máu nặng,

nhiễm trùng thắt lưng, co

giật kéo dài, suy HH-TH

 CTM: BC tăng hoặc giảm

CHẨN ĐOÁN XÁC ĐỊNH

 Dịch não tủy:

1,7 g/l), đường giảm (< 1/2

đường máu), lactate > 3 mmol/l,

BC tăng đa số là Neu (50%)

CHẨN ĐOÁN CÓ THỂ

 Sốt, dấu màng não + DNT: BC tăng Lym + CTM : BC tăng

Neu, CRP > 20 mg/l - Hoặc:

 Sốt, dấu màng não + DNT: BC tăng Lym + BN đã điều trị

kháng sinh ở tuyến trước

CHẨN ĐOÁN PHÂN BIỆT

Lym, CRP bt Cần td sát LS

BS kéo dài, DNT: BC Lym, đường giảm

XQ phổi gợi ý lao, IDR (+)

hồng ko đông, Ctscan giúp chẩn đoán xđ

nghi khối choán chỗ, Ctscan giúp chẩn

đoán xđ

Điều trị cấp cứu

 Kháng sinh:

– Khi có CCĐ chọc dò và không loại

VMN cần điều trị như VMN

– Theo tuổi: khi XN vi sinh (-) hoặc

lâm sàng không gợi ý

 <3th: Cephalosporine III+

Ampicilline + Gentamycin

 3th: CIII– Theo tác nhân

 Thời gian điều trị KS

36-48g ko cải thiện, hoặc do phế cầu, tụ cầu, trẻ <3th

 Cefotaxime 200mg/kg/N TMC chia 4

 Ceftriaxone 100 mg/kg/N TMC chia 2

1- Ampicillin 200mg/kg/N TMC chia 4

 Gentamycin 5-7mg/kg/N TB 1 lần

 Vancomycin 60mg/kg/N TTM chia 4

 Meropenem 120mg/kg/N TMC chia 3

 Dexamethasone

KS

dụng KS đường tiêm

 Dinh dưỡng:

nuôi ăn qua sonde dạ dày

nặng: nuôi ăn TM chú ý nước điện

giải

 Theo dõi:

TK định vị để phát hiện kịp thời dấu hiệu tăng áp lực sọ não và các BC khác.

kháng thuốc

TIÊN LƯỢNG

 Tử vong <10% (phế cầu)

 Di chứng: 10-20%

 TL xấu: tuổi<6 th, >106CFU/ml DNT

 TL Di chứng: co giật >4N, hôn mê, dấu

TK khu trú

 Di chứng: điếc, chậm phát triển TT, co giật, chậm nói, giảm thị lực, rối loạn

hành vi

PHÒNG NGỪA

 Não mô cầu:

– Chích ngừa (A, C, Y, W135) cho trẻ

Polysaccharide Vaccine cho trẻ >2 tuổi

?