GIÁO ÁN NGỮ VĂN 9
Trang 1- Nắm đợc đặc điểm của kiểu bài nghị luận xã hội qua 1 đoạn văn cụ thể.
2 Về kĩ năng : Hs hiểu sâu sắc hơn về đặc điểm của văn bản nhật dụng và
phơng thức thuyết minh trong văn bản nhật dụn, vận dụng các biện pháp nghệthuật trong việc viết văn bản về 1 vấn đề thuộc lĩnh vực văn hoá, lối sống
3 Về thái độ : HS có ý thức tu dỡng, rèn luyện, học tập theo gơng Bác.
+ Phần 2 : Còn lại (vẻ đẹp trong phong
Trang 2? Trong cuộc đời hoạt động HCM đã đi
qua nhiều nơi và đã có những hiểu biết
sâu rộng về văn hoá phơng Đông và
ph-ơng Tây Để có vốn từ văn hoá sâu rộng
ấy, BH đã làm gì?
? Hãy bổ sung t liệu để làm rõ thêm
những biểu hiện văn hoá đó ở B?
? Cho biết cách tiếp xúc văn hoá của B
có điều gì đặc biệt?
? Em có nhận xét gì về cách tiếp xúc
văn hoá của B?
? Cách tiếp xúc văn hoá nh thế cho
thấy vẻ đẹp nào trong phong cách
HCM?
? Tác giả đã bình luận ntn về những
biểu hiện văn hoá đó của B?
? Tại sao nói: Những ảnh hởng … cái
- Tiếp xúc văn hoá nhiều nớc
- Nói và viết thạo nhiều thứ tiếng : A, P,Nga…
- Làm nhiều nghề khác nhau
- Học hỏi, tìm hiểu đến mức sâu sắcvăn hoá, nghệ thuật các nớc…
- Bác làm thơ bằng chữ Hán, viết vănbằng tiếng Pháp…
- Đến đâu Ngời cũng học hỏi : học hỏingay trong cuộc đời đầy truân chuyên,trên những con tàu vợt trùng dơng,trong lúc làm nhiều nghề
- Tiếp thu cái đẹp, cái hay, phê phánnhững tiêu cực
- Ngời không chịu ảnh hởng một cáchthụ động mà tiếp thu có định hớng, cóchọn lọc tinh hoa văn hoá nớc ngoài
* KL : - Có nhu cầu cao về văn hoá
- Có năng lực văn hoá
- Ham học hỏi, nghiêm túc trongtiếp cận văn hoá
- Có q.điểm rõ ràng về văn hoá
- Những điều kì lạ ….rất hiện đại
- Ngời đã đứng vững trên nền tảng vănhoá VN để tiếp thu những nét đẹp vềvăn hoá của các dân tộc trên thế giớirồi chuyển hoá thành nét đẹp văn hoárất bình dị nhng cũng rất hiện đại
- Đó là sự kết hợp hài hoà bậc nhấttrong lịch sử dân tộc VN từ xa đến nay.Một mặt, tinh hoa Hồng Lạc hun đúcnên Ngời, nhng mặt khác tinh hoa nhân
Trang 3? Để làm rõ đặc điểm phong cách văn
hoá HCM tg đã sử dụng phơng pháp
thuyết minh nào?
? Theo em các phơng pháp thuyết minh
đó đã đem lại hiệu quả gì cho phần bài
viết này?
? Văn bản cho em hiểu thêm những gì
về B?
loại cũng góp phần làm nên phong cáchHCM
- Phơng pháp so sánh, liệt kê, kết hợpbình luận
- Đảm bảo tính khách quan cho nộidung đợc trình bày, đó là văn hoáHCM, khơi gợi ở ngời đọc cảm xúc tựhào, tin tởng
Trang 4? Tác giả đã thuyết minh phong cách
sinh hoạt của B trên những phơng diện
ph-ơng pháp thuyết minh của tg ?
? Từ đó vẻ đẹp nào trong phong cách
sinh hoạt của B đợc làm sáng tỏ ?
? Cách sống đó gợi tình cảm nào trong
chúng ta về B ?
? Với em, niềm cảm phục, thơng mến B
đợc gợi từ sự việc nào trong lối sống
của Ngời ?
? Em còn biết những thông tin nào về B
để thuyết minh thêm cho cách sống
bình dị, trong sáng của N ?
? ở phần cuối tg đã dùng phơng pháp
thuyết minh nào ?
? Chỉ ra biểu hiện của phơng pháp đó ?
? Phơng pháp so sánh đó mang lại hiệu
quả gì cho đoạn văn ?
của Bác :
- Nơi ở : chiếc nhà sàn nhỏ bằng gỗbên cạnh chiếc ao, vài phòng tiếpkhách, họp bộ chính trị, làm việc vàngủ…
- Trang phục : bộ quần áo bà ba nâu,chiếc áo chấn thủ, đôi dép lốp
- Bữa ăn : đạm bạc, cá kho, rau luộc, daghém, cà muối, cháo hoa
- T trang : ít ỏi, một chiếc va li con, vài
bộ quần áo, vài vật kỉ niệm của cuộc
đời dài
* Cha có vị quốc gia…thanh đạm, thanh cao.
- Ngôn ngữ giản dị, từ chỉ số lợng ít ỏi,cách nói dân dã (chiếc, vài, vẻn vẹn)
- Liệt kê các biểu hiện cụ thể, xác thựctrong đời sống sinh hoạt của Bác
-> Lối sống dản dị, trong sáng, thanhcao
- Gợi sự cảm phục, thơng mến trongmỗi chúng ta
Trang 5? Tg đã bình luận ntn khi thuyết minh
phong cách sinh hoạt của B ?
? Em hiểu ntn về cách sống không tự
thần thánh hoá, khác đời, hơn đời ?
? Theo tg cách sống giản dị của B là
một quan điểm thẩm mĩ về cs Em hiểu
thế nào về nhận xét này ?
? Tại sao tg có thể khẳng định : lối
sống của B có khả năgn đem lại hp
thanh cao cho tâm hồn và thể xác ?
ở đời
* Quan điểm thẩm mĩ : quan niệm vềcái đẹp Với B sống nh thế là đẹp, đồngthời mọi ngời đều nhận thấy đó là cáchsống đẹp
- Đây là cách sống có văn hoá đã trởthành mọi quan niệm thẩm mĩ : cái đẹp
là sự giản dị, tự nhiên
- Sự bình dị, thanh cao trong sạch Tâmhồn không phải chịu đựng những toantính vụ lợi -> tâm hồn đợc thanh caohạnh phúc
- Là vẻ đẹp vốn có tự nhiên, gần gũikhông xa lạ với mọi ngời, mọi ngời đều
Trang 6? Tìm bài thơ, bài hát thể hiện lối sống
thanh cao, giản dị của BH ?
4 Củng cố :
? Kể tên những biện pháp nt đợc sử dụng ?
5 H ớng dẫn về nhà :
- Học bài
- Tìm đọc 1 số mẩu chuyện về cuộc đời hoạt động của Bác
- Tìm hiểu nghĩa của 1 số yếu tố HV trong đoạn văn bản
- Soạn : Đấu tranh…
Ngày dạy : Thứ 6 ngày 27/ 8/ 10 Ngữ văn Tiết 3– :
Các phơng châm hội thoại
A Mục tiêu cần đạt:
1 Về kiến thức : - Nắm đợc nd phchâm về lợng và phchâm về chất.
2 Về kĩ năng : - Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp.
3 Về thái độ : - Có ý thức nói đúng, đủ thông tin khi tham gia hội thoại.
- Theo dõi bảng phụ
? Theo em “bơi” có nghĩa là gì ?
? Nh vậy câu trả lời của Ba có đáp ứng
nội dung An cần biết k ? Vì sao ?
Trang 7? Vậy theo em Ba cần trả lời ntn ?
? Từ đó em có thể rút ra bài học gì
trong giao tiếp ?
? Vì sao truyện lại gây cời ?
? Lẽ ra anh có lợn cới và anh có áo mới
phải hỏi và trả lời ntn để ngời nghe đủ
biết đợc điều cần hỏi và cần trả lời ?
? Nh vậy cần tuân thủ yêu cầu gì khi
giao tiếp ?
* TK : Khi giao tiếp cần nói có nội
dung, nói cho đúng, đủ, không thừa,
không thiếu -> phơng châm về lợng
- Hs theo dõi bảng phụ
? Truyện cời này phê phán điều gì ?
? Từ sự phê phán trên em rút ra bài học
gì khi giao tiếp ?
* Tình huống : Nếu không biết chắc vì
- Mình học bơi ở bể bơi Yết Kiêu
=> Khi nói câu nói phảo có nội dung
đúng với yêu cầu giao tiếp không nênnói ít hơn những gì mà giao tiếp đòihỏi
* VD2 :
- Vì những nhân vật nói nhiều hơnnhững gì cần nói
- Hỏi : Bác có thấy con lợn nào chạyqua đây k ?
- Trả lời : Nãy giờ tôi chẳng thấy conlợn nào chạy qua đây cả
=> Trong giao tiếp không nên nói nhiềuhơn những gì cần nói
3 Ghi nhớ : SGK.
III Luyện tập :
Bài tập 1 :
a Thừa cụm từ : nuôi ở nhà vì : gia súc
đã hàm chứa nghĩa thú nuôi trong nhà
b Thừa 2 cánh vì tất cả các loài chim
Trang 8Tập làm văn :
Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh.
A Mục tiêu cần đạt:
1 Về kiến thức : - Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nt trong vb thuyết
minh làm cho vb sinh động hấp dẫn
2 Về kĩ năng : - Biết cách sử dụng một số biện pháp nt vào vb TM.
3 Về thái độ : - Yêu văn chơng, yêu phong cảnh quê hơng đất nớc và có ý
thức giữ gìn cũng nh giới thiệu vẻ đẹp của quê hơng với bạn bè quốc tế
1 Ôn tập văn bản thuyết minh :
- Kiểu văn bản thông dụng trong mọi
Trang 9? Mđ của vb thuyết minh là gì ?
? Kể tên các ph2 thuyết minh thờng
? Nếu chỉ dùng ph2 liệt kê nh vậy đã
nêu đợc sự kì diệu của HL cha ?
? Để làm nổi bật sự kì diệu của HL tg
còn sd các biện pháp nt gì ?
lĩnh vực đời sống nhằm cung cấp trithức khách quan về đặc điểm, tínhchất… của các hiện teợng, sự vật trong
tự nhiên và xh bằng phơng thức trìnhbày, giới thiệu, giải thích
- MĐ : Cung cấp tri thức khách quan về
sự vật hiện tợng…đợc chon làm đối ợng để thuyết minh
t Ph2 : nêu định nghĩa, liệt kê, dùng sốliệu, so sánh, nêu vd, phân loại phântích
2 Viết văn bản thuyết minh có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật :
- Ph2 liệt kê
- Cha
+ Mtả, so sánh : Chính nớc đã là cho đásống dậy…có tri giác, tâm hồn
+ Giải thích vai trò của nớc : nớc tạonên sự di chuyển và di chuyển theo mọicách
+ Phân tích những nghịch lí trong tựnhiên : Trên thế gian này chẳng có gì làvô tri cả, cho đến cả đá
+ Trí tởng tợng ph2.+ Nhân hoá
=> Vẻ đẹp kì diệu của HL không chỉ là
Trang 10? Việc sd các biện pháp nt ấy có td gì ?
- Tính chất ấy thể hiện ở chỗ giới thiệuloài ruồi có hệ thống :
+ T/c chung về họ, giống loài
+ Số liệu : số vi khuẩn, số lợng sinh sảnnmột cặp ruồi…
+ Liệt kê : mắt lới, chân tiết ra chấtdính…
b Bài văn thuyết minh này có nét đặcbiệt :
+ Về nội dung giống nh 1 câu chuyện.+ Về hình thức : giống nh 1 văn bản t-ờng thuật 1 phiên toà
- Các biện pháp nt : Nhân hoá, kểchuyện, miêu tả
c Các biện pháp nt có td gây hứng thúcho bạn đọc nhỏ tuổi, vừa là truyện vuivừa học thêm tri thức
4 Củng cố :
? Vai trò của yếu tố nt trong vb tm ?
5 H ớng dẫn về nhà :
Trang 11- Học bài.
- Tập viết 1 đạon văn thuyết minh khoản 7 câu (chủ đề tự chọn) trong đó có sd
các biệ pháp nghệ thuật: nhân hoá, so sánh…
+ Phân loại
+ Tác dụng
+ Cách sử dụng và bảo quản
Trang 12gv nhận xét, sửa sai.
- Gv cho hs nhận nxét, bổ sung và hoàn
thiện dàn ý
? Theo em khi viết bài văn tm có sd
biện pháp nt cần chú ý tới điều gì ?
- Kbài :
Dự kiến cách sử dụng biện pháp nt (sửdụng nt nhân hoá để bút máy tự kểchuyện về mình)
4 Củng cố :
Khi vận dụng bpháp nt trong vb tm cần chú ý điều gì ?
5 H ớng dẫn về nhà :
- Viết bài hoàn chỉnh
- Xác định và chỉ ra tác dụng của biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong vb
thuyết minh “Họ nhà kim”
- Soạn : Đấu tranh cho 1 thế giới hoà bình
Trang 13- Hs hiểu đợc vấn đề đặt ra trong văn bản: Nguy cơ chiến tranh hạt nhân
đang đe doạ sự sống trên TĐ; nhiệm vụ cấp bách của toàn thể nhân loại là ngănchặn nguy cơ đó, là đấu tránh cho tg hoà bình
- Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tg: chứng cứ cụ thể, xác thực, cách sosánh rõ ràng, giàu sức thuyết phục, lập luận chặt chẽ
Trang 14? Văn bản ra đời trong hoàn cảnh và
thời điểm nào?
? Về thể loại vb này thuộc kiểu bài gì?
+ Tiếp -> toàn tg: chạy đua vũ trang hạtnhân là cực kì tốn kém
+ Tiếp -> điểm xuất phát của nó: chiếntranh hạt nhân là cực kì phi lí
+ Còn lại: Đoàn kết để ngăn chặn chiếntranh hạt nhân vì một tg hoà bình lànhiệm vụ của mọi ngời
3 Phân tích:
a Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ sự sống trên TĐ:
- Chiến tranh hạt nhân là sự tàn pháhuỷ diệt : về lí thuyết nó có thể tiêu dệtcả hành tinh…phá huỷ thế thăng bằngcủa hệ mặt trời
- Phát minh hạt nhân quyết định sựsống còn của toàn thế giới
+ Chứng cớ:
- Ngày 8/8/1986 hơn 50 ngàn đầu đạnhạt nhân đợc bố trí khắp hành tinh
- 1 ng/ 1 thùng 4 tấn thuốc nổ
- Xoá hết 12 lần mọi dấu vết của sự
Trang 15? Trong các chứng cớ đa ra, chứng cớ
nào làm em ngạc nhiên nhất?
? Theo em cách nói, đa lí lẽ và dẫn
chứng trong đoạn văn trên có điều gì
- Đoạn văn tác động mạnh vào nhậnthức của ngời đọc về sức mạnh ghêgớm của vũ khí hạt nhân, khơi gợi ởngời đọc sự đồng tình với tg
Trang 16- Theo dõi đoạn 2.
? Phần tiếp theo có mấy đoạn văn? Từ
nào đợc lặp lại ở mỗi đoạn văn? Vì
- 1 trăm tỉ USD để tạo máy bay chiến
l-ợc, tên lửa vợt đại châu, tàu bay, tên lửa
MX, tàu ngầm
- Chứng cớ cụ thể, xác thực: 100 tỉUSD, 100 máy bay ném bom chiến lợc
B1B, 7000 tên lửa, 10 chiếc tàu bay, 149tên lửa MX
- Dùng so sánh đối lập: một bên chi phínhằm tạo ra sức mạnh huỷ diệt tơng đ-
ơng với 1 bên dùng chi phí đó để cứuhàng trăm triệu trẻ em nghèo khổ, hàng
tỉ ngời đợc phòng bệnh, hàng trăm triệungời đợc bổ sung dinh dỡng
- Làm nổi bật sự tốn kém ghê gớm củacuộc chạy đua vũ trang hạt nhân, nêubật sự vô nhân đạo và gợi cảm xúc mỉamai châm biếm ở ng đọc
* Cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân làcực kì vô lí, tốn kém nhất, đắt đỏ nhất,vô nhân đạo nhất -> Cần loại bỏ chiếntranh hạt nhân vì hoà bình trên tg
- Hs (Hiệp ớc cấm thử vũ khí hạt nhân,hạn chế số lợng đầu đạn vũ khí hạtnhân )
c Chiến tranh hạt nhân là cực kì phi lí:
Trang 17? Để chống lại chiến tranh hạt nhân, tg
kêu gọi mọi ng ntn?
d Nhiệm vụ đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân cho tg hoà bình:
- “Đem tiếng nói của chúng ta…hoàbình, công bằng”
- Là tiếng nói chống chiến tranh và yêuchuộng hoà bình của nhân dân tg
- Đề nghị mở 1 nhà băng lu tr trí nhớ…
- Nhân loại cần giữ gìn kí ức của mình,
ls sẽ lên án những thế lực hiếu chiến
đẩy nhân loại vào thảm hoạ hạt nhân
- Là ngời quan tâm sâu sắc đến vấn đề
vũ khí hạt nhân với niềm lo lắng vàcông phẫn cao độ, là ng yêu hoà bình
Trang 18* Về kiến thức :
- Nắm đợc những hiểu biết cốt yếu về 3 rhơng châmhội thoại : phơngchâm quan hệ cách thức, lịch sự
* Về kĩ năng:
- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp
- Nhận biết và phân tích đợc cách sử dụng các phơng châm hội thoại trêntrong 1 tình huống giao tiếp cụ thể
? Theo em điều gì sẽ xảy ra nếu xuất
hiện tình huống hội thoại nh vậy ?
? Qua đó em rút ra bài học gì khi giao
- Ng nói, ng nghe không hiểu nhau,không giao tiếp đợc với nhau
- Khi gt phải nói đúng đề tài đang hộithoại
Trang 19? Nếu ông ấy bổ nghĩa cho nhận định
thì câu trong vd có thể hiểu ntn ?
? Nếu ông ấy bổ nghĩa cho truyện ngắn
thì có thể hiểu câu ấy ntn ?
? Nh vậy trong giao tiếp cần chú ý điều
gì ?
- đọc vd SGK
? Vì sao ông lão ăn xin và cậu bé trong
truyện đều cảm thấy nh mình đã nhận
đợc từ ngời kia môt cái gì đó ?
* VD 2 :
- 2 cách, tuỳ thuộc vào việc xđ cụm từcủa ông ấy bổ nghĩa cho nhận định haytruyện ngắn
- Tôi đồng ý với những nhận định của
ông ấy về truyện ngắn
- Tôi đồng ý với những nhận định củangời nào đó về truyện ngắn của ông ấy.(Truyện ngắn do ông ấy sáng tác)
* Trong giao tiếp k vì một lí do nào đó
đặc biệt thì không nên nói những câu
mà ng nghe có thể hiểu theo nhiềucách Vì những câu nói nh vậy khiến ngnói, ng nghe k hiểu nhau, gây trở ngạilớn cho quá trình giao tiếp
- Với 1 ng ở hoàn cảnh bần cùng, cậu k
hề khinh miệt, xa lánh mà vẫn tôntrọng, chân thành…
=> Trong giao tiếp cần tôn trọng ng đốithoại, k phân biệt sang hèn, giàu nghèo
3 Ghi nhớ : SGK.
Trang 20? Em rút ra bài học gì từ câu truyện
- Những câu tục ngữ, ca dao đó khẳng
định vai trò của ngôn ngữ trong đờisống và khuyên chúng ta trong giaotiếp nên dùng lời lẽ lịch sự…
sử dụng một số yếu tố miêu tả
trong văn bản thuyết minh.
A Mục tiêu cần đạt:
* Về kiến thức :
- Giúp hs củng cố kiến thức về văn thuyết minh và hiểu đợc vai trò của yếu
tố miêu tả trong bài văn thuyết minh
Trang 21? Nhan đề của văn bản có ý nghĩa gì?
? Tìm những câu trong vb thuyết minh
về đ2 têu biểu của cây chuối?
? Hãy chỉ ra những câu văn có yếu tố
mtả về cây chuối?
? Vai trò của yếu tố mtả trong vb tm?
? Theo em bài này có thể bổ sung
- ý nghĩa nhan đề của tác phẩm:
+ Vai trò của cây chuối với đời sống vậtchất và tinh thần của ngời dân VN từ xa
+ Cây chuối thân mềm…núi rừng
+ Chuối trứng quốc…gốc cây
+ Chuối xanh có vị chát….món gỏi.-> Làm cho hình ảnh cây chuối đợc nổibật, gây ấn tợng đối với ng đọc
Trang 22? Bæ sung yÕu tè mt vµo trong c¸c chi
- L¸ chuèi kh« lãt æ…kÎ tha h¬ng
- Nân chuèi mµu xanh non… më ra
- B¾p chuèi mµu ph¬n phít…thiªnnhiªn k× diÖu
- Qu¶ chuèi chÝn vµng…quyÕn rò
- Lµm bµi tËp 3, chuÈn bÞ phÇn luyÖn tËp
- ViÕt 1 ®o¹n v¨n thuyÕt minh vÒ 1 sù vËt tù chän cã sd yÕu tè mt¶
Ngµy d¹y: Thø 7 ngµy 4/ 9/ 10 Ng÷ v¨n – TiÕt 10:
TËp lµm v¨n:
LuyÖn tËp sö dông mét sè yÕu tè miªu t¶
trong v¨n b¶n thuyÕt minh.
Trang 23? Đề bài yêu cầu cần trình bày vđ gì?
? Theo em với đề bài này cần trình bày
- Con trâu trong nghề làm ruộng
- Con trâu trong lễ hội, đình đám
- Con trâu là tài sản lớn
- Con trâu với trẻ thơ
- Con trâu trong tình cảm ng nông dân
3 Viết đv tm kết hợp với yếu tố miêu tả:
a Đoạn MB:
- Viết phần MB vào vở
b Đoạn: Con trâu trong việc làm
Trang 24- Gv gợi ý:
+ Gthiệu từng loại việc
+ Miêu tả con trâu trong từng việc đó
- Chỉ dừng lại việc tái hiện h/a đ.t ở 1chừng mực nhất định giúp cho ng.tiếpnhận hiểu rõ thêm về đ.t mà thôi
- Câu văn có ý nghĩa miêu tả nên sdụng
đan xen với những câu văn có ý nghĩa lígiải, minh hoạ
4 Củng cố:
? Khi sd yếu tố miêu tả trong vb tm cần chú ý điều gì?
5 H ớng dẫn về nhà:
- Hoàn thành đoạn văn 2, 3, 4,5, viết phần KB
- Chuẩn bị bài viết số 1
Trang 25quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em.
- HS tìm hiểu và thấy đợc sự quan tâm của thế giới nói chung cũng nh
Đảng và Nhà nớc ta nói riêng đối với trẻ em từ đó có thái độ học tập và tu dỡngtốt để phục vụ đất nớc
- Gv giới thiệu xuất xứ vb
? Vb thuộc kiểu vb nào? Dùng phơng
I Giới thiệu chung:
- Vb đợc trích từ hội nghị cấp cao thếgiới về trẻ em họp tại trụ sở liên hợpquốc ở Niu- oóc ngày 30/ 9/ 1990
Trang 26? Mở đầu bản tuyên bố đã thể hiện
? Trong thực tế trẻ em phải chịu bao
nhiêu nỗi bất hạnh?
? Theo em nỗi bất hạnh nào là lớn nhất
đối với trẻ em?
? Những nỗi bất hạnh đó có thể giải
thích bằng cách nào?
? Tại sao lại cho rằng những nỗi bất
hạnh của trẻ em là những thách thức
mà những nhà lãnh đạo chính trị phải
cực của trẻ em trên tg hiện nay
- Cơ hội: Những điều kiện thuận lợi đểchăm sóc trẻ em
- Nhiệm vụ: Những nhiệm vụ cụ thểcủa cộng đồng quốc tế về quyền trẻ em
3 Phân tích:
a Nhận thức của cộng dồng quốc tế về trẻ em:
- Trẻ em hiểu biết, ham hoạt động và
đầy ớc vọng nhng dễ bị tổn thơng vàcòn phụ thuộc
- Phải đợc sống trong vui tơi, thanhbình, đợc chơi, đợc học và phát triển.-> Đó là cách nhìn đầy tin yêu và tráchnhiệm đối với trẻ em
- Quyền sống của trẻ em là vđ cấp thiết
và quan trọng trong tg hiện đại
b Thực trạng bất hạnh trong cs của trẻ
em trên tg:
- Nạn nhân của chiến tranh và bạo lực,nạn phân biệt chủng tộc, chế độ a-pác-thai, của sự xâm lợc chiếm đóng vàthôn tính của nớc ngoài
- Chịu đựng những thảm hoạ của đóinghèo…môi trờng xuống cấp
- Mỗi ngày có 40.000 trẻ em…bệnh tật
-> Loại bỏ chiến tranh, bạo lực, đóinghèo
- Các nhà lãnh đạo của các nớc tại liênhiệp quốc đặt quyết tâm vợt qua những
kh2 trong sự nghiệp vì trẻ em
Trang 27? Dựa vào cơ sở nào bản tuyên bố cho
I Giới thiệu chung:
b Thực trạng bất hạnh trong cs của trẻ
em trên tg:
c Những điều kiện thuận lợi để chăm sóc và bảo vệ trẻ em:
- Các nớc có đủ các phơng tiện…
Trang 28rằng cộng đồng quốc tế có cơ hội thực
hiện đợc cam kết vì trẻ em?
? Những cơ hội ấy xuất hiện ở VN nh
thế nào để nớc ta có thể tham gia tích
cực vào việc thực hiện tuyênbố về
quyền trẻ em?
? Trong thực tế trẻ em phải chịu bao
nhiêu nỗi bất hạnh?
? Bản tuyên bố đã xác định nhiệm vụ
cụ thể của cộng đồng quốc tế và từng
quốc gia đối với trẻ em ntn?
- Trẻ em đợc chăm sóc và tôn trọng(phổ cập tiểu học, bv, nhà vănhoá thiếunhi, trại hè)
- Các em gái…nh con trai
đối với trẻ em
- Cần có những nỗ lực liên tục và phốihợp trong hành động vì trẻ em
* Ghi nhớ: SGK.
4 Củng cố:
? Qua bản tuyên bố em nhận thức ntn về tầm quan trọng của vđ bảo vệ, chăm sóc
trẻ em, sự quan tâm của cộng đồng quốc với vđ này?
5 H ớng dẫn về nhà:
- Học bài
- Tìm hiểu thực tế công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em ở địa phơng
- Su tầm 1 số tranh ảnh, bài viết về cs của trẻ em …
- Soạn bài : Chuyện ngời con gái NX
Trang 29Ngày dạy : Thứ 6 ngày 10/ 9/ 10 Ngữ văn – Tiết 13 :
* Về kĩ năng :
- Hs biết lựa chọn đúng phơng châm hội thoại trong quá trình giao tiếp vàhiểu đúng nguyên nhân của việc không tuân thủ các phơng châm hội thoại
* Về thái độ :
- Trên cơ sở nắm vững quan hệ giữa phơng châm hội thoại tình huống gt,
hs có ý thức vận dụng đúng phơng châm hội thoại sao cho phù hợp với mục đích
và hoàn cảnh giao tiếp
1 VD: SGK.
2 Nhận xét:
- Câu hỏi của chàng rể trong tình huốngkhác có thể đợc coi là lịch sự, là quantâm đến ngời khác còn trong tìnhhuống này rõ ràng chàng rể đã làm mộtviệc phiền hà cho ng khác
- Không vì: ngời đợc hỏi bị chàng rểngốc gọi xuống từ trên cây cao trong
Trang 30? Hãy nêu một tình huống gt mà lời hỏi
thăm đợc dùng thích hợp, đảm bảo
ph-ơng châm ls?
- Gv: pt những yếu tố về ngữ cảnh, tình
huống gt ảnh hởng đến gtrị gt nói
chung và việc tuân thủ các phơng châm
hthoại nói riêng
? Từ đó em rút ra bài học gì khi gt?
? Qua những vd ở những bài đã học em
hãy cho biết những tình huống nào
không tuân thủ pchâm hội thoại?
? Câu trả lời của Ba có đáp ứng nhu cầu
thông tin An mong muốn k?
? Trong tình huống này pchâm hội
- Khi nói phải xác định: câu nói đó đợcnói với ai, khi nào, nói ở đâu và nhằmmục đích gì
* Vận dụng phơng châm hội thoại phảiphù hợp với tình huống giao tiếp
3 Ghi nhớ: SGK.
II Những ph ơng châm không tuân thủ ph ơng châm hội thoại.
- Tất cả các tình huống đều không tuânthủ các phơng châm hội thoại (trừ phânhọc về phơng châm lịch sự)
* VD: sgk – t37.
- Không
- Phơng châm về lợng (không cung cấplợng thông tin nh An mong muốn)
- Vì Ba không biết chính xác chiếc máybay đầu tiên trên tg đợc chế tạo vàonăm nào nhng do phải tuân thủ phơngchâm về chất (k nói điều mình k cóbằng chứng xác thực) nên Ba mới trảlời một cách chung2 nh vậy
- Ng nói k tuân thủ phơng châm về chấtvì đã nói điều mình k tin là đúng
- Đó là việc làm nhân đạo và cần thiết
để đv bệnh nhân
* VD: Một chiến sĩ bị rơi vào tay địch
k thể tuân thủ phơng châm về chất màkhai ra những điều mình biết…
- Nghĩa hiển ngôn: k tuân thủ…
- Hàm ẩn: tuân thủ-> tiền bạc chỉ là phơng tiện sống chứ k
Trang 31? Khi nói tiền bạc chỉ là tiền bạc, có
phải ng nói k tuân thủ pchâm về lợng
k?
? ý nghĩa?
- Đọc ghi nhớ
? Câu trả lời của ông bố đã k tuân thủ
pchâm hội thoại nào? Hãy phân tích rõ
sự vi phạm ấy?
? Thái độ và lời nói của: Chân, Tay…đã
vi phạm pchâm nào trong gt? Việc k
tuân thủ pchâm ấy có lí do chính đáng
k? Vì sao?
phải là mục đích cuối cùng của con ng-> k nên chạy theo tiền bạc mà quên đinhiều thứ khác
* Ghi nhớ: SGK.
III Luyện tập:
Bài tập 1:
- Ông bố k tuân thủ phơng châm cáchthức: 1 đứa bé 5 tuổi k thể nhận biết đ-
ợc “tuyển tập …NC” để nhờ đó mà tìm
đợc quả bóng -> cách nói k rõ ràng
- Tuy nhiên với ng đi học: đây là câutrả lời đúng
Trang 32- Hs khắc sâu những đặc điểm của văn thuyết minh và vai trò của yếu tốmiêu tả cũng nh cá biện pháp nghệ thuật trong vb thuyết minh.
Quê hơng em có nhiều phong cảnh đẹp, em hãy giới thiệu cho một ngời bạn mới
quen về một phong cảnh để mời bạn đó đến thăm khi có điều kiện
II yêu cầu đề bài:
* Kĩ năng:
- Phơng thức biểu đạt: thuyết minh là chủ yếu (nhận biết).
- Đối tợng thuyết minh: (nhận biết).
9B: cây lúa ở làng quê VN
1 MB: (biết mở bài và vận dụng đúng yêu cầu thể loại và đối t ợng)
- Gt cây lúa (đặc điểm môi trờng sống, vhình dáng và vai trò đối với cs củacon ngời nói chung và ngời VN nói riêng)
2 TB: hiểu và phân tích, đánh giá, biết vận dụng sáng tạo các yếu tố tả, biểu cảm khi thuyết minh :
Trang 33- Vai trò, td của cây lúa đối với ng VN: nuôi sống con ng, chăn nuôi, cógtrị xuất khẩu
- Phân loại lúa:
+ Lúa tẻ: có nhiều loại khác nhau, độ dẻo, mùi thơm…
+ Lúa nếp: có nhiều loại, đặc biệt là nếp hơng, nhiều dảnh, khóm to, láxanh đậm Khi hạt bắt đầu ngậm sữa là mùi hơng thoang thoáng bay lên Khi hạtchín đi qua thửa ruộng ngát hơng là biết ngay, hơng thơm lan man cả một khoảng
đồng Trên đờng làng gánh lúa nếp theo ng đến đâu là thơm đến đấy Hơng vơngdọc đờng tre làng Hơng ớp lên mái tóc các cô gái, hơng thấm đợm từng giọt mồhôi…
- Đặc điểm sinh trởng và phát triển của cây lúa, cách chăm sóc
- Bộc lộ niềm tự hào về cây lúa VN (sáng tạo).
3 KB: (biết, vận dụng, đánh giá–.)
- Khẳng định vai trò, td to lớn của lúa đối với con ng
- Bày tỏ niềm tự hào về phong cảnh ấy và lời mời bạn tới thăm
2 TB: hiểu và phân tích, đánh giá, biết vận dụng sáng tạo các yếu tố mtả, biểu cảm và tự sự trong khi thuyết minh:
- Quang cảnh chung của phong cảnh (S, vị trí, không khí, khuôn viên….)
- Lịch sử ra đời của quang cảnh (nếu là di tích thì ra đời vào khoảng thờigian nào? Nếu là quang cảnh thiên nhiên thì nó đợc hình thành nh thế nào? Docon ngời tạo lên hay thiên tạo?)
- Vai trò của quang cảnh thiên nhiên đó đối với cs của nhân dân địa phơng(sinh hoạt và tinh thần)
+ Hiện nay quang cảnh thiên nhiên có gì thay đổi? Ndân đã làm gì để gìngiữ nét đẹp đó?
+ Hàng năm có nhứng hoạt động lẽ hội gì diễn ra ở đó?
- Thái độ và tình cảm của em?
3 KB: biết viết đúng kết bài, có sự sáng tạo:
- Bày tỏ niềm tự hào về quang cảnh thiên nhiên của quê hơng và lời mờibạn về thăm khi có dịp
III Biểu điểm:
* Điểm 9 - 10: Bài đạt đợc các ý trên, diễn đạt lu loát, chữ viết sạch sẽ, rõ
ràng; có kết hợp các yếu tố nt và mtả
Trang 34* Điểm 7 - 8: Bài làm đạt các ý trên, chữ viết rõ ràng, còn mắc một số lỗi
nhỏ trong diễn đạt; biết kết hợp với mtả và 1 số bpnt
* Điểm 5 - 6: Bài làm còn thiếu 1 vài ý, chữ dễ đọc, còn mắc lỗi diễn đạt;
có yếu tố mtả và nt
* Điểm 3 - 4: Bài làm đạt 2/3 số ý yêu cầu, diễn đạt cha lu loát, còn mắc
lỗi ctả; yếu tố nt và mtả cha rõ ràng
* Điểm 1 - 2: Cha biết làm bài, sắp xếp các ý còn lộn xộn.
- Tìm đọc các bài văn thuyết minh về 1 phong cảnh thiên nhiên hoặc 1 loài vật
- Chọn 1 loài vật nuôi trong gia đình và thuyết minh về loài vật đó
Trang 35- Thấy rõ số phận oan trái của ng phụ nữ trong xh phong kiến.
- Tìm hiểu những thành công về nghệ thuật của tp: NT dựng truyện, xdnhân vật, sự sáng tạo trong việc kết hợp yếu tố kì ảo với những tình tiết có thựctạo nên vẻ đẹp riêng của thể loại truyền kì
* Về kĩ năng :
- Phân tích tác phẩm truyền kì và kể lại đợc truyện
* Về thái độ :
- Cảm thông với nỗi bất hạnh của ngời phụ nữ trong XH cũ đồng thời lên
án XH nam quyền bất công đã trà đạp lên quyền sống của họ
? Theo dõi phần chú thích sgk hãy trình
bày tiểu sử của ND?
? Giải thích nhan đề của tp?
I Giới thiệu chung:
1 Tác giả:
- ND cha rõ năm sinh năm mất, ôngsống ở thế kỉ VI, quê ở h Trờng Tân,nay là Thanh Miện - HD
- Là học trò của NBK, học giỏi, thi đỗHơng Cống, đợc bổ dụng làm quan, nh-
ng chỉ làm quan 1 năm rồcáo quan về ở
ẩn tại vùng núi Thanh Hoá do xhpkkhủng hoảng
2 Tác phẩm:
- “TKML” viết bằng chữ Hán, theo thểvăn xuôi tự sự, có nguồn gốc từ VHTQ
Trang 36? Nêu xuất xứ của truyện?
trong vb này? Cho vd?
? Truyện kể đợc xoay quanh nhân vật
VD: Những lời nói của VN thấm đẫmcảm xúc
- NV: VN
- Có: vì đây là nhân vật trung tâm củatp
- ND: Nàng VN đẹp ng đẹp nết đợcchàng TS cới làm vợ Gđ đang ấm êm
hp thì chàng TS phải xa nhà đi lính.Khi trở về nghe lời con nghi ngờ vợphản bội VN k tự minh oan đợc bèntựtrẫm mình tự vẫn… Chàng TS hối hậnlập đàn giải oan VN tha thứ nhng k trở
Trang 37qua chi tiết nào?
? Vì sao TS phải ghi tên trong sổ lính
vào loại đi đầu?
? Cách giới thiệu về 2 vc VN nh vậy có
- Biết giữ gìn khuôn phép , vợ chồngkhông để xảy ra thất hoà, gđ trong ấmngoài êm
- Chồng: đa nghi, thất học, đối với vợphòng ngừa quá sức
- Hé lộ mâu thuẫn giữa 2 tính cách =>
đó là mầm mống cho bi kịch về sau
- “Chàng đi chuyến này thiếp chẳngmong đợc đeo ấn phong hầu…chỉ mongngày về mang theo đợc hai chữ bìnhyên thế là đủ rồi”
- H/a ớc lệ
=> Lời tiễn đa thể hiện t/c chân thành
đằm thắm và đầy loa lắng của VN
=> Niềm mong ớc lớn nhất của đờinàng là thú vui nghi gia nghi thất, vợchồng con cái sum họp bên nhau
=> Ước mong bình dị
=> Nàng coi trọng hp gia đình hơn mọicông danh phù phiếm trên đời
- Khi xa chồng: mỗi khi thấy bớm lợn
đầy vờn, mây che kín núi -> nỗi buồnkhong thể ngăn đợc
+ Bớm lợn đầy vờn: cảnh vui mùaxuân
+ Mây che kín núi: cảnh buồn mùa
đông
- H/a thiên nhiên tợng trng cho tgian
=> Nàng nhớ thơng chồng, nỗi nhớ dadiết đó đựoc biểu đạt qua chiều dài của
Trang 38? Vậy h/ a ấy tợng trng cho điều gì?
? Qua h/a thiên nhiên tg diễn tả tâm
trạng gì của VN?
? Em hiểu VN là một ng vợ ntn?
? Khi xa chồng những sự kiện nào
trong cs gia đình xảy ra mà VN phải
Trang 39? Em hãy cho biết ng gây ra oan trái
cho VN là đứa bé, cái bóng hay TS?
? Cách TS gây đau khổ cho VN là gì?
? Em có nxét gì về cách dẫn dắt truyện
ng vợ bị chồng nghi oan của tg?
? Kẻ gây oan trái cho VN lại chính là
I Giới thiệu chung:
- Sv4: K bày tỏ đợc nỗi oan nàng đành
Trang 40ng mà nàng tôn thờ và yêu thơng, em
nghĩ gì về điều này?
? Trớc sự nghi ngờ của TS, VN đã có
những cách nào để cởi bỏ oan trái?
? Em hãy đọc những đoạn văn mà VN
giãi bày lòng mình?
? Trong những lời nói của VN, lời nói
nào bày tỏ sự gắn bó t/c vc, lời nào đau
xót nhất gợi thơng cảm với ng đọc? Vì
sao?
? Qua lời nói đó em cảm nhận đợc điều
đáng quý nào trong tâm hồn ng phụ nữ
đang chịu nh oan trái này?
? Không cởi bỏ đợc nỗi oan tình nàng
? Hãy tóm tắt phần truyện tg kể về việc
VN sống dới thuỷ cung và đợc giải
c VN sống d ới thuỷ cung và đ ợc giải oan:
- Hs
- Sd yếu tố kì ảo
- Tạo màu sắc truyền kì cho câuchuyện, thiêng liêng hoá sự trở về củaVN
- Hs
=> Là ngời phụ nữ độ lợng, thuỷchung, ân nghĩa, thiết tha với cs gđ
