Tiểu luận môn logic học đại cương quy luật logic là gì

Các quy luật này được gọi là cơ bản vì: thứ nhất, chúng phản ánh những tính chất cơ bản nhất của các quá trình tư duy; thứ hai, vì bất cứ quá trình tư duy nào cũng phải tuân theo chúng;

1

VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỐI CAO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIỂM SÁT HÀ NỘI

ooo000ooo

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC KỲ

MÔN: Logic học đại cương

Đề 2

Họ và tên: VƯƠNG TIỂU VI Lớp: K8L

MSSV: 203801010241 SBD: TKS000301

Hà Nội - Tháng 7, năm 2021

2

MỤC LỤC

A MỞ ĐẦU 3

B NỘI DUNG 4

I Khái quát chung 4

1 Quy luật logic là gì? 4

2 Đặc điểm của quy luật 4

II Quy luật lí do đầy đủ 4

1 Cơ sở khách quan 4

2 Nội dung của quy luật 5

3 Yêu cầu của quy luật 6

4 Ý nghĩa của quy luật này trong pháp luật 9

C KẾT LUẬN 11

PHẦN BÀI TẬP ỨNG DỤNG 13

3

A MỞ ĐẦU

Như đã biết, quy luật của tư duy là những mối liên hệ bên trong, bản chất, lặp

đi lặp lại trong các quá trình tư duy Con người phát hiện ra các quy luật của tư duy thông qua hoạt động nhận thức trải nhiều thế kỷ chứ không phải bẩm sinh

đã biết đến chúng Con người biết cách vận dụng các quy luật đó, biết suy luận tuân theo các quy luật đó là nhờ quá trình học tập và rèn luyện chứ không phải

có tính chất bản năng Trong số các quy luật của tư duy, có bốn quy luật cơ bản Các quy luật này được gọi là cơ bản vì: thứ nhất, chúng phản ánh những tính chất cơ bản nhất của các quá trình tư duy; thứ hai, vì bất cứ quá trình tư duy nào cũng phải tuân theo chúng; thứ ba, vì các quy luật khác có thể rút ra được từ chúng, nhưng không thể rút ra chúng từ các quy luật khác Các quy luật cơ bản

đó là: quy luật đồng nhất, quy luật cấm mâu thuẫn, quy luật bài trùng, quy luật

lý do đầy đủ Và ta thấy một điều rất hay ở quy luật lý do đầy đủ là dựa trên một quy luật rất cơ bản của tự nhiên là quy luật nhân - quả: Mọi sự vật và hiện tượng đều có nguyên nhân của nó Trong cùng một điều kiện, cùng một nguyên nhân

sẽ đưa đến cùng một kết quả Nếu như tư tưởng phản ánh hiện tượng thì cơ sở của nó là cái phản ánh nguyên nhân của hiện tượng đó Trong tự nhiên, nguyên nhân bao giờ cũng có trước kết quả Nhưng trong tư duy ta lại có thể biết hiện tượng trước rồi mới đi tìm nguyên nhân sau, nên thứ tự ở đây không giống trong

tự nhiên Để hiểu thêm về quy luật này, chúng ta cùng phân tích “Cơ sở khách quan, nội dung và các yêu cầu của quy luật lý do đầy đủ Bằng các ví dụ, hãy chỉ

ra những lỗi logic khi tư duy vi phạm vào các yêu cầu của quy luật lý do đầy đủ

Ý nghĩa của quy luật này trong pháp luật?”

4

B NỘI DUNG

I Khái quát chung

Để hiểu rõ hơn về quy luật lí do đầy đủ thì chúng ta cần phải biết một số khái niệm liên quan để giúp cho chúng ta hiểu sâu sắc hơn về quy luật này

1 Quy luật logic là gì?

Quy luật logic hình thức cơ bản của tư duy là những quy luật thể hiện mối liên hệ cơ bản, bản chất, tất yếu của tư tưởng trong quá trịnh nhận thức, phản ánh sự vật ở trạng thái đứng im tương đối

2 Đặc điểm của quy luật [1]

Tính khách quan: Các quy luật logic của tư duy mang tính khách quan bởi nó

tồn tại không phụ thuộc vào ý thức con người

Tính phổ biến: Các quy luật tư duy hình thức và các quy luật tư duy biện chứng phản ánh những thuộc tính, những mối liên hệ căn bản, sâu sắc và chung nhất của thế giới khách quan; chúng quyết định sự tác động của các quy luật khác không căn bản

II Quy luật lí do đầy đủ

Quy luật này chúng ta sẽ đi tìm hiểu về cơ sở khách quan, nội dung và các yêu cầu của quy luật này Kèm với những ví dụ, lỗi logic khi tư duy vi phạm vào các yêu cầu đó

1 Cơ sở khách quan [2]

Các đối tượng xác định về chất có quan hệ nhất định với nhau, chúng phát sinh từ các đối tượng khác và khi đến lượt mình,chúng lại sản sinh ra đối tượng thứ ba, biến đổi là phát triển trong quá trình tương ứng với nhau Tất cả trong thế giới tồn tại đều phải có cơ sở Vì vậy, cơ sở khác quan của quy luật lí

do đầy đủ là giữa các sự vật, hiện tượng thế giới khách quan bao giờ cũng có tồn tại trong mối quan hệ nhân quả

Trong thực tế, khi có nguyên nhân nào đó xuất hiện thì bao giờ cũng dẫn đến một kết quả xác định Không có một nguyên nhân nào mà lại không đưa tới một kết quả tương ứng Ngược lại, không có một kết quả nào nảy sinh mà lại không

5

chịu sự chi phối, tác động của các nguyên nhân tương ứng Cho nên, “ nhân nào quả ấy” là tất yếu khách quan

Mối quan hệ nhân quả đó của thực hiện được phản ánh vào trong tư duy dưới dạng quy luật luật lí do đầy đủ Ở đó, mỗi một tư tưởng, luận điểm chân thực xuất hiện Đều bắt nguồn từ những tư tưởng, luận điểm chân thực khác

Sự phụ thuộc lẫn nhau trong sự tồn tại khách quan của các đối tượng là cơ sở quan trọng cho sự xuất hiện và tác động trong tư duy con người quy luật lý do đầy đủ Bất cứ tư tưởng nào cũng có thể chứng minh được, vì “ không một lập luận nào có thể được công nhận là chân thực nếu thiếu những cơ sở đầy đủ cần thiết”

2 Nội dung của quy luật [1,2]

Nội dung của quy luật: “mọi tư tưởng đã định hình được coi là chân thực nếu như đã rõ toàn bộ lý do (các cơ sở, căn cứ) cho phép xác minh hay chứng minh tính chân thực ấy”

- Công thức ( có thể) là : a chân thực vì có b là cơ sở đầy đủ

a→b

- Hai cở sở của quy luật lí do đầy đủ:

+ Cơ sở khách quan: là nguyên nhân, kết quả tác động của nó là hệ quả

+ Cơ sở Logic: là việc dẫn nguyên nhân hoặc hệ quả để suy ra một kết luận khác

- Căn cứ của quy luật phản ánh tính ổn định, xác định của tư duy:

+ Trong quá trình hình thành, một tư tưởng ( khái niệm, phán đoán, lý thuyết, giả thuyết…) có thể thay đổi, nhưng khi đã hình thành xong thì không được thay đổi nữa

+ Nếu tiếp tục thay đổi thì logic hình thức coi nó là tư tưởng khác

6

+ Tính ổn định là điều kiện cần cho mọi quá trình tư duy

+ Tuyệt đối hóa mặt biến đổi của tư tưởng thì không thể tư duy

+ Một ý kiến phải có nội dung không đổi ít nhất là trong cùng một quá trình tranh luận, trình bày ý kiến, chứng minh quan điểm…( một quá trình tư duy), thì mới có thể căn cứ vào nó để xét đoán đúng sai, hợp lý hay bất hợp lý…

3 Yêu cầu của quy luật [1,2]

Để có được tư tưởng đúng đắn thì phải thỏa mãn các yêu cầu cơ bản sau:

Yêu cầu 1: Chỉ được sử dụng các sự kiện có thật và có quan hệ nhân quả với

sự kiện đang được xem xét làm căn cứ cho việc lí giải vấn đề Trong pháp luật chúng phải được thu nhập theo trình tự, thủ tục nhất định

+ Sự kiện có thật: tức là đã xảy ra, đã tồn tại khách quan trong thực tế không

có tính ngụy biện, giả tạo hay được giàn dựng

Ví dụ 1 : Vụ án Hồ Duy Hải

Vụ án này là một vụ án Hình sự ở Việt nam xảy ra vào tối ngày 13 tháng 1 năm 2008 tại bưu cục Cầu Voi, ấp 5, xã Nhị Thành, huyện Phủ Thừa, tỉnh Long

An Trong đó, 2 nạn nhân là nhân viên bưu điện tên Nguyễn Thị Ánh Hồng (1985) và Nguyễn Thị Thu Vân (1987), bị giết bằng cách cắt cổ Ngày 21 tháng

3 năm 2008, nghi phạm Hồ Duy Hải bị bắt

Vụ án này xét xử 2 lần là sơ thẩm tại tòa án nhân dân tỉnh Long An và phúc thẩm tại tòa án nhân dân tối cao tại thành phố Hồ Chí Minh và được xét xử giám đốc thẩm

+ Quan hệ nhân quả: là một mối liên hệ trong đó một hiện tượng với những điều kiện nhất định đã làm phát sinh ra một hiện tượng khác (kết quả)

Ví dụ 2: A bị chết trong tư thế bị treo cổ Tuy nhiên, qua khám nghiệm pháp y không thấy phát hiện các dấu vết đặc trưng của chết treo cổ Ngoài ra, trên người của A còn xuất hiện nhiều dấu vết bầm tím và kết luận nguyên nhân do bị đánh Nhận xét: Việc chết trong tư thế bị treo cổ của A không phải là chết do treo

cổ Vì vậy,ví dụ này thể hiện tính có thực nhưng nó không có qua hệ nhân quả

7

Kết luận: Việc xác định tính có thực và quan hệ nhân quả sẽ giúp chúng ta có

cơ sở để nghiên cứu và tìm hiểu rằng trường hợp nào là kết luận đúng, trường hợp nào là kết luận sai

Yêu cầu 2: Chỉ được sử dụng các tư tưởng mà tính đúng đã được khoa học

chứng minh hay thực tế kiểm nghiệm là đúng hoặc pháp luật quy định dung làm luận cứ cho việc chứng minh

Ví dụ: Tình hình dịch Covid hiện nay, các công ty lớn đã chế tạo ra vắc xin

để điều trị bệnh Nhưng việc này cần phải thông qua việc thử nghiệm và giám định của nghành y tế để chứng minh loại thuốc này an toàn và được đưa vào chữa bệnh

Lỗi logic khi tư duy vi phạm vào các yêu cầu:

+ Tư tưởng sai: Chưa hoặc không được khoa học chứng minh hay trái với

thực tiễn khách quan

Ví dụ 1: Bởi vì khoa học chưa chứng mình được sự tồn tại tâm linh từ thế giới bên kia nên chắc chắn thế giới bên kia là không có thật

Ví dụ 2: Tại sao nói tôi đã vi phạm làn đường bên phải? Rõ ràng là một số quốc gia phát triển như Anh, Nhật Bản lái xe bên lề trái mới là đúng

+ Tư tưởng theo số đông: tuyệt đối hóa tính đúng của tư tưởng với số lượng

lớn người thừa nhận tính đúng của tư tưởng

Ví dụ: Nhìn chung, số đông luôn đóng vai trò quan trọng và đã được quy định trong điều luật Ví dụ:

Điều HP năm 2013: Luật, nghị quyết của QH phải được quá nửa tổng số đại biểu QH biểu quyết tán thành [5]

Điều 17 Luật TTHS (2003): Tòa án xét xử tập thể và quyết định theo đa số.[4] Luôn nhớ số đông thường đúng chứ không phải luôn luôn đúng Vì vậy tuyệt đối hóa số đông làm tính đúng sẽ rất dẫn đến sai lầm

Ví dụ: Chương trình “Ai là triệu phú” cùng với người chơi là chị Phạm Thị Thu Với câu hỏi số 7, chị đã sử dụng quyền trợ giúp từ khán giả và hầu hết 100% khán giả chọn đáp án A nhưng kết quả lại là đáp án D

8

+ Tư tưởng không có giá trị đúng ở hiện tại: nó chỉ thể hiện ở thời điểm

hiện tại Tương lai có thể chắc chắn sẽ đúng nhưng hiện tại chưa được công nhận thì không được coi nó là tư tưởng đúng

Ví dụ: Trong khoa học pháp lí: Các văn bản đã hết hiệu lực được quy định trong văn bản, đã sửa đổi và bổ sung, thay thế bằng văn bản mới hay bị hủy bỏ

và bãi bỏ Các văn bản đã hình thành ở hiện tại nhưng hiệu lực thi hành còn thì ở tương lai

+ Tính đúng của tư tưởng đang gây tranh cãi: Khoa học hoặc thực tiễn

đang còn những ý kiến trái chiều nhau mà chưa có kết luận khoa học nào

Ví dụ: GMO có an toàn không Có nên sản xuất và lưu hành chính thức không Trong trường hợp này sẽ có 2 ý kiến trái chiều nhau

+ Tư tưởng cá nhân: tuyệt đối hóa uy tín, bằng cấp, địa vị của cá nhân, lấy

đó làm cơ sở cho việc lí giải vấn đề- tức đồng nhất hóa tính đúng của tư tưởng làm căn cứ với đặc điểm cá nhân với người phát hiện biểu nó

Ví dụ: Danh hài Trấn Thành có hàng trăm bộ sưu tập về nước hoa Nhưng các

cơ sở kinh doanh nước hoa dựa vào tên của danh hài này để bán nước hoa và tự bịa đặt là danh hài Trấn Thành bán nước hoa Điều này tạo uy tín cho khách hàng Sau đó, Trấn Thành đã làm đơn kiện các cơ sở kinh doanh này

+ Tư tưởng không được quy định làm chứng minh trong pháp luật

Ví dụ: Trong một vụ án giết người Người ta nghi ngờ ông A là thủ phạm vì ông ấy có tư tưởng bảo thủ Nhưng khi điều tra được là do ông B làm Vì vậy, không thể dựa vào tư tưởng đề phán đoán người khác Việc này còn phụ thuộc vào ý thức và lối sống cá nhân của mỗi người

Yêu cầu 3: Các tư tưởng đúng dùng làm luận cứ cho việc chứng minh cần

phải liên hệ một cách logic với vấn đề cần chứng mình

Cụ thể: phải làm rõ tính nhân quả hay tính hợp lệ của các tư tưởng làm luận

cứ Không được sử dụng tư tưởng ngoài lĩnh vực xem xét làm luận cứ

Ví dụ 1: Trường Đại học Kiểm sát quy định khi vào trường Yêu cầu sơ tuyển:

Nam: cân nặng trên 55kg, cao trên 1m62

Nữ: cân nặng trên 45kg, cao trên 1m55

9

Ví dụ 2: Chất cay dễ làm cho con người say xỉn

Tương ớt là chất cay

Tương ớt dễ làm cho con người ta say xỉn

Nhận xét: Ta thấy xét về mặt ngoại diên thì các khái niệm này không

đồng nhất với nhau Chính vì thế dẫn đến kết luận không chính xác

4 Ý nghĩa của quy luật này trong pháp luật

Việc tuân thủ quy luật lý do đầy đủ đảm bảo cho tính có cơ sở của kết luận, tạo cho tư duy tính chính xác, tính có căn cứ trong quá trình phản ánh hiện thực khách quan

Nâng cao năng lực tư duy khoa học, tìm hiểu được căn nguyên vấn đề phát sinh và phát triển trong hiện thực khi áp dụng trong việc giải quyết những vụ án của cơ quan có thẩm quyền liên quan đến các vấn đề về pháp luật

Mọi hành động của con người nếu muốn đạt đến kết quả mong đợi thì cũng phải có cơ sở khả thi, không nên lấy điều mong muốn làm động lực cho hành động, nếu không sẽ mắc sai lầm chủ quan, duy ý chí

Việc nắm vững nội dung và vận dụng đúng đắn quy luật lí do đầy đủ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc xây dựng và thực thi pháp luật Nó nhằm đảm bảo tính khách quan trong cuộc sống Để xây dựng được một bộ luật có thể

áp dụng một cách hiệu quả hơn, triệt để trong cuộc sống thì các cơ quan có thẩm quyền soạn thảo và ban hành phải có thời gian nghiên cứu nhằm đưa ra những

cơ sở, căn cứ hợp pháp và phù hợp với tình hình thực tiễn nước ta hiện nay Vì vậy, để áp dụng pháp luật trong thực thi công việc cụ thể nào đó thì cần có cơ sở pháp lý là dẫn chứng để đưa vào đó mà thi hành để đạt hiệu quả cao hơn

Quy luật lý do đầy đủ góp phần cho pháp luật được hoàn thiện hơn, có cái nhìn khái quát và sâu rộng hơn Điều này nhằm đưa ra những biện pháp hợp lý , điều chỉnh quan hệ xã hội theo chiều hướng đi lên

10

Quy luật lý do đầy đủ tạo một cơ sở vững chắc cho pháp luật, đảm bảo pháp luật trong quá trình các chủ thể thực thi cũng như chấp hành luôn được nghiêm minh

Quy luật lý do đầy đủ đảm bảo cho pháp luật có tính căn cứ, được luận chứng, xác minh rõ ràng, tính thuyết phục cao và cũng là cơ sở để phát hiện những sai sót hay những khuyết điểm trong pháp luật để kịp thời sửa chữa hay hủy bỏ sao cho phù hợp với tình hình nước ta từng thời kì

Rèn luyện cho con người luôn luôn có ý thức về tính chân thực và tính đầy đủ các căn cứ trong quá trình đưa ra ý kiến, quan điểm để thuyết phục người khác Khắc phục được khuynh hướng “cả tin” thiếu cơ sở hoặc mù quáng trước những hiện tượng nảy sinh trong đời sống mà dẫn đến vi phạm pháp luật

11

C KẾT LUẬN

Trên thực tế, con người đã phát hiện ra các quy luật của tư duy trong hoạt động nhận thức của mình đã giúp ích rất nhiều Việc hoạt động thực tiễn của con người phải làm cho ý thức của con người lặp đi lặp lại hàng nghìn triệu lần những logic khác nhau, để cho những hình tượng này có thể được ý nghĩa Những quy luật cơ bản đó là những tiêu chuẩn bắt buộc của tư duy chính xác và

có ý nghĩa cơ bản trong hoạt động của tư duy Việc tuân thủ quy luật lý do đầy

đủ đảm bảo cho tính có cơ sở của kết luận, tạo cho tư duy tính chính xác, tính có căn cứ trong quá trình phản ánh hiện thực khách quan Sự vận dụng đúng đắn quy luật lí do đầy đủ có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động nhận thức và thực tiễn của chúng ta Hy vọng rằng tuy còn nhiều thiếu sót nhưng bài làm của

em đã làm sáng tỏ được vấn đề mà câu hỏi đặt ra Em xin chân thành cảm ơn!