BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING BÀI TIỂU LUẬN MÔN TIN HỌC ĐẠI CƯƠNG ĐỀ TÀI CHUYỂN ĐỔI SỐ TP HCM, tháng 03 năm 2023 BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING BÀI TIỂU LUẬN MÔN[.]
TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu đang phát triển nhanh chóng Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng nhạy bén nắm bắt cơ hội để phát triển Thời kỳ công nghệ hoá hiện nay đã giúp mọi hoạt động kinh tế trở nên thuận tiện hơn, từ sản xuất, vận hành thiết bị đến bán hàng, quản lý khách hàng và marketing hiệu quả.
Chuyển đổi số và thương mại điện tử đã trở thành xu hướng tất yếu cho các quốc gia phát triển như Mỹ và Trung Quốc Đối với Việt Nam, việc áp dụng chuyển đổi số là cần thiết để tiếp cận các đơn hàng quốc tế và phát triển kinh tế bền vững Các doanh nghiệp truyền thống có nguy cơ không theo kịp sự phát triển toàn cầu, dẫn đến hiệu quả kinh doanh kém hơn so với đối thủ Đặc biệt, trong ngành thủy sản, việc tìm kiếm đầu ra nhanh chóng là rất quan trọng để giảm chi phí nuôi trồng và duy trì chất lượng sản phẩm Doanh nghiệp thủy sản thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường quốc tế do thiếu thông tin và mối quan hệ Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang thiếu lương thực và nguồn thủy sản sau Covid-19, việc chuyển đổi sang mô hình kinh doanh hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp tận dụng cơ hội và nâng cao lợi nhuận.
Nhóm 1 nhận thức rõ tầm quan trọng của việc chuyển đổi số trong thời đại 4.0 và mong muốn đóng góp vào việc giúp Việt Nam nắm bắt cơ hội này Bài chuyên đề “CHUYỂN ĐỔI SỐ” sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về vai trò của chuyển đổi số đối với đời sống của người dân Việt Nam và nền kinh tế quốc gia.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Các vấn đề lý luận và thực tiễn trong phát triển chuyển đổi số đã được xem xét kỹ lưỡng, đồng thời xác định các định hướng và nhiệm vụ phát triển cho giai đoạn tới.
Phạm vi về không gian: Các doanh nghiệp, người dân trên địa bàn thành phố Hồ Chính Minh.
Phạm vi về thời gian: các số liệu dùng để phân tích và chứng minh được thu thập từ năm 2011 đến nay.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Chuyển đổi số tại Việt Nam hiện nay đang diễn ra mạnh mẽ, với nhiều tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp tại TP.HCM đóng góp ý kiến và đề xuất nhằm thúc đẩy quá trình này Đánh giá thực trạng và quá trình phát triển của chuyển đổi số là cần thiết để hiểu rõ hơn về những thách thức và cơ hội trong tương lai.
Xác định các vấn đề và khó khăn trong quá trình phát triển chuyển đổi số là rất quan trọng Để tăng cường chuyển đổi số, cần đề xuất một số biện pháp hiệu quả nhằm khắc phục những tồn tại này.
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Phương pháp nghiên cứu định tính, bao gồm phỏng vấn sâu, quan sát và thống kê tổng hợp, được sử dụng để khám phá, bổ sung và điều chỉnh các biến quan sát nhằm đo lường các khái niệm nghiên cứu Các công cụ phỏng vấn đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.
Phương pháp quan sát: Nhóm đã cẩn thận quan sát, điều tra đánh giá những đối tượng mục tiêu nhằm mục đích thu thập thông
Phương pháp thống kê mô tả kết hợp quan sát và thu thập số liệu để tóm tắt, trình bày và tính toán các đặc trưng khác nhau, nhằm phản ánh tổng quát quá trình chuyển đổi số.
Phương pháp phỏng vấn sâu được áp dụng để xác nhận thông tin đã quan sát và thu thập Nhóm đã tiến hành phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia liên quan bằng bảng câu hỏi, nhằm thu thập dữ liệu có độ tin cậy cao Qua đó, nhóm tận dụng các thời điểm thuận lợi để phỏng vấn, nhằm tìm ra những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình chuyển đổi số.
Phương pháp ma trận SWOT được áp dụng để phân tích thông tin cần thiết, giúp nhóm đưa ra các giải pháp phù hợp nhất với vấn đề đang đối mặt.
Phương pháp nghiên cứu định lượng tập trung vào việc phân tích thông tin dựa trên số liệu thu thập từ thị trường thực tế Qua đó, các nhà nghiên cứu có thể đưa ra kết luận bằng cách áp dụng các phương pháp thống kê để xử lý dữ liệu, đánh giá các yếu tố ảnh hưởng và kiểm tra, điều chỉnh các giải pháp đã được đề xuất.
KẾT CẤU CHUYÊN ĐỀ
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI
CƠ SỞ LÝ LUẬN
Tổng quan về chuyển đổi số
Để tận dụng lợi ích và giải quyết thách thức của thời đại kỹ thuật số, cần thu hẹp khoảng cách giữa phát triển công nghệ và chính sách công Nhiều chính sách hiện tại vẫn mang tính kế thừa từ thời kỳ tiền kỹ thuật số, dẫn đến khó khăn trong việc điều chỉnh chúng trước những thay đổi nhanh chóng Nhận thức về điều này là cần thiết, vì chuyển đổi số ảnh hưởng sâu rộng đến nền kinh tế và xã hội Việc phát triển các chính sách phù hợp với thời đại kỹ thuật số đòi hỏi sự hiểu biết về các yếu tố chính trong hệ sinh thái công nghệ số và những cơ hội cũng như thách thức từ việc áp dụng chúng.
Cuộc cách mạng dữ liệu hiện nay đang có tác động sâu rộng đến cá nhân, nền kinh tế và xã hội Hiểu rõ cách dữ liệu và luồng dữ liệu ảnh hưởng đến các khía cạnh này là điều cần thiết.
Chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và phát triển các mô hình kinh doanh mới, đồng thời ảnh hưởng đến chính sách công.
Hình 1.1 Hệ sinh thái các công nghệ kỹ thuật số phụ thuộc lẫn nhau
Sự gia tăng sức mạnh tính toán và giảm chi phí trong 60 năm qua đã thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của công nghệ kỹ thuật số Hệ sinh thái công nghệ kỹ thuật số hiện nay phụ thuộc lẫn nhau, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số và sẽ tiếp tục phát triển, thúc đẩy những thay đổi kinh tế và xã hội trong tương lai Hệ sinh thái này mạnh mẽ hơn và có chức năng lớn hơn nhờ sự tương tác và bổ sung giữa các thành phần, mở ra những khả năng mới Một số công nghệ đã trở thành một phần của cuộc sống hàng ngày, trong khi những công nghệ khác vẫn đang ở giai đoạn phát triển, tất cả đều mang lại lợi ích tiềm năng cho sự phát triển và thịnh vượng.
Internet vạn vật (IoT) mở ra nhiều mô hình kinh doanh và dịch vụ mới dựa trên dữ liệu từ các thiết bị và vật thể Các thiết bị IoT bao gồm cả kết nối gần và xa, cho phép giao tiếp máy với máy (M2M) qua các cảm biến Những ứng dụng như thành phố thông minh, nông nghiệp thông minh và sản xuất thông minh là những ví dụ tiêu biểu trong hệ sinh thái IoT.
2.1.2 Mạng không dây thế hệ tiếp theo: “5G” và hơn thế nữa
Mặc dù tiêu chuẩn quốc tế cho 5G vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, nhưng đây sẽ là thế hệ mạng không dây đầu tiên kết nối hàng chục tỷ thiết bị và cảm biến với Internet 5G mang lại những cải tiến vượt trội so với 4G, bao gồm tốc độ nhanh hơn gấp 200 lần và khả năng truyền dữ liệu nhanh hơn gấp 10 lần Mạng 5G cũng hỗ trợ tốt hơn cho nhiều ứng dụng khác nhau thông qua việc ảo hóa các lớp vật lý, hay còn gọi là "mạng chia nhỏ" Hiện tại, nhiều thử nghiệm đang được thực hiện tại các quốc gia, với sự hợp tác giữa các nhà khai thác mạng và các ngành công nghiệp như ô tô.
2.1.3 Điện toán đám mây Điện toán đám mây là một mô hình dịch vụ cung cấp cho khách hàng quyền truy cập linh hoạt; quyền truy cập theo yêu cầu vào nhiều loại tài nguyên máy tính Khách hàng truy cập những tài nguyên đó (ví dụ: ứng dụng phần mềm, khả năng lưu trữ, mạng và năng lực tính toán) trực tuyến Các nguồn lực có thể được sử dụng (và định giá) theo cách có thể mở rộng và thích ứng, cho phép khách hàng chuyển đổi chi phí cố định đáng kể cho thông tin và công nghệ truyền thông (CNTT-TT) thành chi phí cận biên thấp hơn và dễ dàng kết hợp nguồn cung cấp CNTT-TT với nhu cầu kinh doanh đang phát triển của họ Nói cách khác, điện toán đám mây cho phép người dùng thuê CNTT-TT mà họ cần tại bất kỳ thời điểm nào thay vì phải mua hoàn toàn Điện toán đám mây làm tăng khả năng chi trả, tính sẵn có, dung lượng, sự đa dạng và phổ biến của tài nguyên máy tính theo cách tạo điều kiện cho các công nghệ kỹ thuật số khác, chẳng hạn như trí tuệ nhân tạo (AI), máy móc tự trị, dữ liệu lớn và in 3D, cũng như chuyển đổi số rộng rãi hơn.
2.1.4 Phân tích dữ liệu lớn
Dữ liệu lớn được định nghĩa bởi khối lượng, tốc độ và sự đa dạng, và nó được hỗ trợ bởi công nghệ IoT và điện toán đám mây Mặc dù dữ liệu lớn có giá trị, nhưng giá trị thực sự phụ thuộc vào khả năng trích xuất thông tin từ chúng Các kỹ thuật phân tích và công cụ phần mềm như khai thác dữ liệu, lập hồ sơ và máy học đóng vai trò quan trọng trong việc này Việc áp dụng phân tích dữ liệu lớn không chỉ thúc đẩy sự đổi mới mà còn cải thiện quy trình, sản phẩm và năng suất, góp phần nâng cao hạnh phúc cho người dùng.
Trí tuệ nhân tạo (AI) là khả năng của máy móc trong việc thu nhận và áp dụng kiến thức thông qua các nhiệm vụ nhận thức như cảm nhận, xử lý ngôn ngữ, và học tập Sự phát triển gần đây của AI được thúc đẩy bởi máy học, phân tích dữ liệu lớn, và sức mạnh xử lý tăng cường, cho phép AI xử lý dữ liệu quy mô lớn và khám phá các mẫu trong dữ liệu AI đang tạo ra nhiều phần mềm và robot mới, bao gồm các hệ thống tự động hoặc bán tự động, có khả năng đưa ra quyết định với ít sự can thiệp của con người, và có khả năng học hỏi, phát triển và cải thiện chức năng dựa trên dữ liệu từ môi trường.
Blockchain là công nghệ cho phép xác thực quyền sở hữu và thực hiện giao dịch an toàn cho nhiều loại tài sản Nó hoạt động như một sổ cái được duy trì trên mạng máy tính, với cơ sở dữ liệu được cập nhật liên tục để đảm bảo mọi bản sao giống hệt nhau Điều này cho phép mọi người trong mạng xác minh các bản ghi mà không cần trung gian Các giao dịch mới được lưu trữ trong các "khối" và liên kết theo thứ tự thời gian bằng mật mã, tạo ra bản ghi kỹ thuật số Nếu có ai đó cố gắng thay đổi thông tin trong khối, chuỗi sẽ bị hỏng và tất cả các nút trong mạng sẽ nhận biết điều đó, làm cho công nghệ này có khả năng chống giả mạo.
2.1.7 Khả năng tính toán Điện toán hiệu năng cao (HPC) là sự tổng hợp của sức mạnh xử lý tính toán để mang lại hiệu suất cao hơn nhiều so với khả năng có thể của máy tính thông thường HPC thường được sử dụng để giải quyết các vấn đề lớn về khoa học, kỹ thuật hoặc kinh doanh.
HPC ngày càng trở nên quan trọng trong nhiều ngành công nghiệp, từ xây dựng đến dược phẩm, ô tô và hàng không vũ trụ Một ví dụ nổi bật là Deep Mind‟s Alpha Zero, phần mềm tự đào tạo đã chỉ mất 9 giờ để đánh bại nhà vô địch thế giới về cờ vây và cờ vua Sự phát triển của HPC trong sản xuất không chỉ dừng lại ở thiết kế và mô phỏng, mà còn mở rộng sang kiểm soát thời gian thực cho các quy trình sản xuất phức tạp.
2.1.8 Sự kết hợp của các công nghệ trong hệ sinh thái kỹ thuật số nhân lên tiềm năng của chúng
Sự kết hợp của các công nghệ trong hệ sinh thái công nghệ số mang lại tiềm năng lớn nhất, với điện toán đám mây yêu cầu kết nối Internet tốc độ cao để hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn Việc sử dụng hàng tỷ thiết bị và cảm biến trong IoT tạo ra dữ liệu lớn, là nguồn lực quan trọng cho các thuật toán phức tạp và máy học, từ đó cho phép AI phát triển và trở thành tài nguyên quý giá trong nhiều lĩnh vực.
Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng chuyển đổi số của doanh nghiệp
Lanzolla và Anderson (2008) nhấn mạnh rằng công nghệ kỹ thuật số, bao gồm dữ liệu lớn, di động, điện toán đám mây và các ứng dụng tìm kiếm, là yếu tố quan trọng thúc đẩy khả năng chuyển đổi số Chatterjee và cộng sự (2002) cho rằng sự thành công trong chuyển đổi số phụ thuộc vào niềm tin của các nhà lãnh đạo vào giá trị và lợi ích của công nghệ mới, cũng như sự hỗ trợ trong việc triển khai chúng Hess và cộng sự (2016) cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của yếu tố con người, đặc biệt là các nhà quản lý, trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.
Cần đảm bảo sự phù hợp giữa năng lực nhân sự và các ứng dụng công nghệ số để tối ưu hóa việc khai thác các công nghệ này.
Nghiên cứu của Swen Nadkarni và Reinhard Prug (2020) chỉ ra rằng khả năng chuyển đổi số của doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi ba nhóm yếu tố: 33% công nghệ, 34% tổ chức và 33% cả hai Trong số các yếu tố tổ chức, bốn yếu tố chính ảnh hưởng đến kết quả chuyển đổi số bao gồm: (1) lãnh đạo, (2) chiến lược kinh doanh kỹ thuật số, (3) năng lực nhân viên và (4) văn hóa doanh nghiệp Về mặt công nghệ, việc sử dụng nền tảng công nghệ cho các hoạt động như lưu trữ dữ liệu, tương tác với khách hàng và giao tiếp nội bộ cũng đóng vai trò quan trọng, được gọi là (5) nền tảng công nghệ Các yếu tố này được thống kê trong Bảng 1.1.
Bảng 1.1 Thống kê các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng chuyển đổi số của doanh nghiệp
(2) Chiến lược kinh doanh kỹ thuật số
Loo hoe và cộng sự
(Nguồn:Tác giả thống kê các nghiên cứu trước, 2011)
Lợi ích của chuyển đổi số
2.3.1 Lợi ích của chuyển đổi số với tổ chức Chính phủ, cơ quan Nhà nước
Chuyển đổi số mang lại nhiều lợi ích cho tổ chức, giúp chính phủ hoạt động hiệu quả, minh bạch và hạn chế tham nhũng, từ đó thúc đẩy sự phát triển xã hội Việc chuyển hoạt động của chính phủ lên môi trường số, bao gồm thanh tra và kiểm tra trực tuyến, cho phép cơ quan chức năng thực hiện kiểm tra từ xa thông qua các hệ thống thông tin kết nối Mục tiêu đến năm 2025 là 50% hoạt động kiểm tra của cơ quan nhà nước sẽ được thực hiện trên môi trường số, và con số này sẽ tăng lên 70% vào năm 2030 Doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng có thể tận dụng nền tảng số để chuyển đổi mô hình kinh doanh, nâng cao hiệu quả hoạt động.
Chuyển đổi số không chỉ là thay đổi công nghệ mà còn là thay đổi tư duy và nhận thức Các doanh nghiệp, như xưởng gỗ, cần tự đặt câu hỏi về cách thức hoạt động của mình: liệu họ có nên tiếp tục sản xuất và bán đồ gỗ truyền thống hay chuyển sang cung cấp thiết kế nội thất theo nhu cầu khách hàng? Việc cho phép khách hàng tham gia ý kiến và trải nghiệm phiên bản 3D trước khi quyết định sẽ tạo ra giá trị gia tăng Doanh nghiệp nhỏ và vừa chỉ cần đổi mới nhận thức và xác định vấn đề, công nghệ số sẽ là giải pháp hiệu quả Chuyển đổi số có thể giúp các doanh nghiệp này thực hiện nhanh chóng, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả thông qua việc sử dụng các nền tảng số.
Hình 2.1 Lợi ích của chuyển đổi số với tổ chức Chính phủ và cơ quan nhà nước 2.3.2 Lợi ích của chuyển đổi số với với người dân
Chuyển đổi số tạo ra sự bình đẳng trong việc tiếp cận dịch vụ, đào tạo và tri thức cho người dân, từ đó thu hẹp khoảng cách số Điều này được thực hiện thông qua việc phát triển chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.
2.3.3 Chính phủ số đem lại lợi ích gì cho người dân?
Chính phủ số, nhờ vào dữ liệu và công nghệ số, có khả năng thấu hiểu người dân sâu sắc hơn, từ đó cung cấp dịch vụ số và chăm sóc người dân một cách hiệu quả hơn.
Mỗi đứa trẻ khi sinh ra đều được cấp một mã định danh duy nhất, giúp chính quyền thông báo tiêm phòng cho gia đình đúng thời điểm Khi đến tuổi đi học, chính quyền sử dụng số liệu dân cư để phân bổ cơ sở vật chất cho các cơ sở giáo dục, đảm bảo không có nơi thừa thãi hay thiếu thốn Đến tuổi trưởng thành, trẻ tự động nhận được căn cước công dân Trong trường hợp dịch bệnh bùng phát, hệ thống cũng kịp thời cung cấp cảnh báo và chăm sóc y tế cần thiết.
2.3.4 Kinh tế số đem lại lợi ích gì cho người dân?
Kinh tế số mang đến cơ hội cho mọi người dân tiếp cận thị trường toàn cầu một cách nhanh chóng và hiệu quả Trước đây, việc bán hàng chỉ giới hạn trong khu vực địa lý nhỏ, nhưng giờ đây, thương mại điện tử cho phép người dân tiếp cận hàng triệu khách hàng trên toàn thế giới Với một chiếc điện thoại thông minh và kết nối internet, mỗi cá nhân và hộ gia đình có thể trở thành doanh nghiệp và mở rộng tầm ảnh hưởng của mình ra toàn cầu.
2.3.5 Xã hội số đem lại lợi ích gì cho người dân?
Chuyển đổi số xóa nhòa khoảng cách địa lý, tạo cơ hội bình đẳng cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ Điều này mang lại những tiến bộ lớn về chất lượng cuộc sống, giúp người dân sống khỏe mạnh hơn nhờ chăm sóc y tế kịp thời, tận hưởng giải trí đa dạng và an toàn hơn.
Chuyển đổi số mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho doanh nghiệp và các cơ quan, giúp họ phát triển và thích ứng với sự thay đổi Nó không chỉ thúc đẩy sự đổi mới trong doanh nghiệp mà còn góp phần vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Do đó, chuyển đổi số trở thành một vấn đề cấp bách cho nhiều lĩnh vực và ngành nghề Vậy, đâu là hướng đi mới cho quá trình chuyển đổi số?
Hình 2.2 Lợi ích của công nghệ số
THỰC TRẠNG VÀ XU HƯỚNG CỦA CHUYỂN ĐỔI SỐ HIỆN NAY
Thực trạng tác động của chuyển đổi số hiện nay
Chuyển đổi số đang làm thay đổi cách nhìn nhận của các nhà lãnh đạo, những người có quyền quyết định về hướng đi và khả năng thành công trong quá trình chuyển đổi của tổ chức.
Nhiều quốc gia đã nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và bảo đảm an ninh quốc gia, dẫn đến việc họ nhanh chóng tham gia vào cuộc đua áp dụng chuyển đổi số.
Trước đây, chỉ các công ty lớn với tiềm lực kinh tế mạnh mới có thể tiếp cận công nghệ tiên tiến, giúp họ dẫn đầu thị trường Tuy nhiên, hiện nay, cả những công ty nhỏ và startup mới đều có cơ hội tiếp cận công nghệ hiện đại, không thua kém gì các tập đoàn lớn.
Theo nghiên cứu của Microsoft năm 2017 tại khu vực Châu Á Thái Bình Dương, tác động của chuyển đổi số đối với giáo dục đã tăng từ 6% vào năm 2017 lên 25% vào năm 2019, và đạt 60% vào năm 2021.
Nghiên cứu của McKinsey dự đoán rằng đến năm 2025, chuyển đổi số sẽ ảnh hưởng đến giáo dục tại Mỹ với mức độ khoảng 25%, trong khi Brazil đạt 35% và các nước Châu Âu khoảng 36% Điều này cho thấy tác động của chuyển đổi số đối với sự phát triển giáo dục là rất đáng kể.
Tốc độ chuyển đổi số giữa các khu vực và quốc gia khác nhau, phụ thuộc vào sự phát triển công nghệ và tốc độ thay đổi mô hình doanh nghiệp Châu Âu hiện đang dẫn đầu về tốc độ chuyển đổi số, theo sau là Mỹ và các quốc gia châu Á.
Các doanh nghiệp tại Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức trong cuộc đua chuyển đổi số.
1 Microsoft IDC Báo cáo về nền tảng cho phục hồi kinh doanh và kinh tế ở khu vực Châu Á – Thái Bình Dương
2 McKinsey&copmany https://www.mckinsey.com/industries/public-and-social-sector/our-insights/defining- the-skills-citizens-will-need-in-the-future-world-of-work
Tại Việt Nam, mô hình chuyển đổi số đang mang lại dịch vụ hữu ích cho người dân và tối ưu hóa nguồn lực xã hội Tuy nhiên, sự chuyển đổi này cũng gây ra mâu thuẫn và thay đổi cơ bản trong mô hình kinh doanh truyền thống Công nghệ mới giúp các doanh nghiệp khởi nghiệp có lợi thế trong các lĩnh vực công nghiệp truyền thống, dẫn đến những thay đổi quan trọng trong chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng toàn cầu Trong bối cảnh nền kinh tế số hiện nay, các tổ chức và doanh nghiệp cần có sự thay đổi mạnh mẽ để tồn tại và phát triển.
Với dân số 96 triệu người và nền kinh tế tăng trưởng nhanh, Việt Nam sở hữu một lực lượng lao động trẻ và năng động, có khả năng tiếp cận công nghệ cao Điều này tạo ra tiềm năng lớn cho chuyển đổi số, mở ra cơ hội mạnh mẽ cho các doanh nghiệp Việt Nam để tạo ra sự đột phá trên thị trường.
Chuyển đổi số ở Việt Nam đang được Chính Phủ và nhà nước đặc biệt quan tâm, với sự chỉ đạo thực hiện đồng bộ trên toàn quốc Mặc dù quá trình này gặp nhiều khó khăn, nhưng nó vẫn được ưu tiên hàng đầu nhờ vào những lợi ích to lớn mà nó mang lại Dù cần nhiều thời gian, công sức và tài chính, kết quả thu được sẽ vô cùng lớn lao, vượt xa mong đợi Chuyển đổi số không chỉ giúp tiết kiệm chi phí và tăng năng suất, mà còn mở ra không gian phát triển mới, tạo ra giá trị mới mà các giá trị truyền thống không thể mang lại.
3.1.2.1 Giáo dục Đơn giản hóa việc học: Một điều chắc chắn rằng công nghệ có những ảnh hưởng rất lớn đến Giáo dục Từ sự sẵn có của các khóa học trực tuyến, khả năng tiếp cận các hội thảo trên web và các nguồn tài nguyên trực tuyến không giới hạn phục vụ cho việc nghiên cứu Trước khi có công nghệ, bạn thường phải trực tiếp đến lớp, tham gia cuộc họp hay đến thư viện tìm sách để nghiên cứu.
Công nghệ số đang cải thiện quy trình giảng dạy, giúp giáo viên và học sinh tạo ra những trải nghiệm học tập tốt hơn Nhờ vào công nghệ, giáo viên có thể thiết kế các bài giảng sinh động và phong phú, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận kiến thức Hơn nữa, việc chia sẻ tài liệu qua Internet giúp giảm thiểu những hạn chế của các phương pháp giảng dạy truyền thống.
Tăng cường khả năng học tập hiện nay rất dễ dàng nhờ vào nhiều phương tiện trực tuyến như phần mềm học tập, ứng dụng di động, video và trò chơi giáo dục Các ứng dụng phổ biến cho việc học online bao gồm Teams, Zoom và Google Meet Đặc biệt, nếu bạn muốn học tiếng Anh, có thể sử dụng các ứng dụng như Duolingo và Mochi-Mochi.
Tiết kiệm thời gian và chi phí là lợi ích lớn khi học trực tuyến từ nhà, giúp người đi làm tiếp thu kiến thức từ các trường đại học Các trường Việt Nam, như đại học Mở thành phố Hồ Chí Minh, đang ngày càng chú trọng vào hình thức đào tạo này để đáp ứng nhu cầu học tập tiện lợi và hiệu quả.
Bộ Y tế đang nỗ lực hoàn thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật để lưu trữ và quản lý dữ liệu tập trung, nhằm đảm bảo hệ thống dịch vụ công trực tuyến và thống kê y tế điện tử Hiện tại, 100% thủ tục hành chính của Bộ Y tế đã được cung cấp trực tuyến ở mức độ 4 Đồng thời, Bộ cũng đã công khai ngân hàng dữ liệu ngành dược và thúc đẩy số hóa ngành dược để nâng cao hiệu quả quản lý.
Tiết kiệm chi phí nhờ vào phát triển hình thức khám bệnh từ xa, bao gồm y tế từ xa (telemedicine) với khám chữa bệnh trực tuyến và chăm sóc sức khỏe tại nhà Y tế cá nhân hóa đang ngày càng được chú trọng, nhờ vào thiết bị đeo kết nối Internet, thiết bị giám sát bệnh nhân từ xa, trí tuệ nhân tạo (AI) và ứng dụng dữ liệu lớn (big data) trong chẩn đoán và điều trị Thực tế ảo và các mô phỏng trong điều trị cũng đang tạo ra những bước đột phá lớn trong lĩnh vực y tế.
3 https://phunuvietnam.vn/bo-y-te-hoan-thanh-100-cung-cap-dich-vu-cong-truc-tuyen-muc-do-4-
GIẢI PHÁP
Giáo dục
Chuyển đổi số trong giáo dục tại Việt Nam đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của các hình thức học trực tuyến, mở rộng đến nhiều đối tượng người dạy và học Sự phát triển của công nghệ cáp quang và 4G đã giúp "phẳng hoá" các khác biệt về vùng miền và quốc gia, tạo điều kiện cho mọi công dân Việt Nam tiếp cận giáo dục dễ dàng hơn Điều này cho phép họ học tập mọi lúc, mọi nơi, phù hợp với điều kiện, sở thích và mong muốn cá nhân, theo phương châm học suốt đời của UNESCO.
Trong những năm gần đây, Bộ GD&ĐT và các cơ quan liên quan đã tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo trong và ngoài nước về ứng dụng CNTT trong đổi mới giáo dục và quản lý giáo dục tại Việt Nam Đồng thời, Bộ cũng chú trọng nâng cao nhận thức cho những người làm và quản lý giáo dục, xây dựng khung pháp lý và chuẩn bị cho các kịch bản chuyển đổi số, nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển giáo dục tại Việt Nam.
Dưới sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, nhiều dự án ứng dụng CNTT đã được triển khai nhằm nâng cao chất lượng quản lý giáo dục, đạt được nhiều kết quả tích cực Ngành Giáo dục đã xây dựng cơ sở dữ liệu lưu trữ thông tin chi tiết của gần 52 nghìn trường mầm non và phổ thông, với hơn 1,5 triệu giáo viên và 24 triệu học sinh Đây là một kho dữ liệu lớn phục vụ cho công tác quy hoạch và quản lý ngành Hơn nữa, khoảng 80% trường học đã áp dụng phần mềm quản lý nhà trường trực tuyến.
Ngành Giáo dục đang tích cực tham gia vào việc xây dựng Hệ tri thức Việt số hóa của Chính phủ, với hơn 5 nghìn bài giảng trong chương trình Giáo dục phổ thông được số hóa dưới dạng e-learning và cung cấp trực tuyến Các dự án như ngân hàng trắc nghiệm trực tuyến, hệ thống luận văn, luận án số hóa, và kho học liệu số phục vụ dạy học đã được hình thành từ những đóng góp của giáo viên trên toàn quốc.
Trong khuôn khổ thỏa thuận hợp tác giữa Bộ GD&ĐT và Tập đoàn Viettel, 23 nghìn trong tổng số 43 nghìn trường học đã ứng dụng hệ thống SMAS vào quản lý Hiện có 30 Sở GD&ĐT và 200 Phòng GD&ĐT của 50 tỉnh đang sử dụng cổng thông tin điều hành của Viettel, kết nối đồng bộ từ các cấp quản lý đến trường học Đồng thời, 20 Sở GD&ĐT đang xây dựng cơ sở dữ liệu để kết nối với hệ thống của Bộ GD&ĐT Hai bên cũng hợp tác triển khai ứng dụng CNTT cho kỳ thi THPT quốc gia và tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2018, phục vụ hơn 900 nghìn thí sinh và 2 triệu nguyện vọng đăng ký xét tuyển một cách an toàn và hiệu quả.
Y tế
Chuyển đổi số y tế là một hành trình đầy thách thức, đòi hỏi đầu tư lớn về vật chất và tinh thần Để thành công, các tổ chức y tế cần đánh giá tổng quan chính xác và đưa ra quyết định nguồn nhân lực hợp lý Việc đồng nhất hóa hệ thống thông tin và số hóa dữ liệu y tế là rất quan trọng, cùng với việc nghiên cứu và phát triển các ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ khám-chữa bệnh Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho người dùng và cải thiện bảo mật thông tin y tế cá nhân Cuối cùng, xây dựng và đảm bảo tính vững chắc của hành lang pháp lý là cần thiết trong quá trình thực hiện chuyển đổi số.
FPT Digital cam kết khai thác sáng kiến số và khám phá giá trị mới để định hình tương lai, với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân Việt Nam Hoạt động chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế không chỉ cải thiện sức khỏe cộng đồng mà còn nâng cao vị thế của đất nước trong bối cảnh phát triển công nghệ toàn cầu.
Tất cả quy trình khám chữa bệnh, từ lên lịch ca mổ, đặt lịch hẹn khám, đến chẩn đoán và cấp thuốc cho bệnh nhân, đều có thể được số hóa hoàn toàn trên hệ thống Các biểu mẫu thông tin cũng được chuyển đổi linh hoạt và đồng bộ trên phần mềm, giúp tối ưu hóa quy trình khám chữa bệnh, cấp thuốc và quản lý bệnh viện, cơ sở y tế.
Nghiên cứu chuyển đổi số trong phổ biến giáo dục pháp luật đã được hoàn thành nhanh chóng, giúp hạn chế tối đa những chậm trễ trong công tác khám chữa bệnh Việc ứng dụng công nghệ thông tin và kỹ thuật số trong giáo dục pháp luật là cần thiết, nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền và phục vụ người dân tốt hơn.
Trong ngành y tế, các cơ sở và bệnh viện lưu trữ một lượng lớn hồ sơ bệnh nhân cùng với các tài liệu liên quan đến kiểm định chất lượng trang thiết bị, hóa đơn nhập thuốc và dược phẩm Việc lưu trữ theo phương thức truyền thống không chỉ tốn diện tích mà còn khó bảo quản và phát sinh nhiều chi phí.
Quản lý nhà nước
Để giải quyết các thách thức và rào cản hiện tại, Ths Ngô Thu Trang đề xuất cần xây dựng một chiến lược quốc gia về chuyển đổi số Điều này bao gồm việc hoàn thiện chính sách và pháp luật liên quan đến ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước, nhằm phát huy giá trị công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình Đồng thời, cần cân bằng các giá trị và lợi ích của cá nhân và xã hội, cũng như giảm thiểu rủi ro và tác động tiêu cực từ việc ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà nước.
Phát triển Chính phủ điện tử cần đảm bảo tính công bằng và dễ tiếp cận cho tất cả mọi người, đặc biệt là các cá nhân và nhóm yếu thế, dễ bị tổn thương Chính phủ có trách nhiệm hỗ trợ người dân, đặc biệt là những người ở vùng sâu, vùng xa, người nghèo và người già, trong việc tiếp cận công nghệ số và ứng dụng số.
Tăng cường ứng dụng thúc đẩy quyền tiếp cận thông tin thông qua phát triển hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu quản lý nhà nước, đảm bảo công bố thông tin công khai và cung cấp thông tin theo yêu cầu Cần xây dựng các hình thức chia sẻ thông tin dễ tiếp cận, thành lập cơ quan chuyên trách để điều phối thông tin trực tuyến Đồng thời, cần tăng cường quyền tham gia quản lý nhà nước qua các ứng dụng trực tuyến, thúc đẩy xây dựng Chính phủ mở dựa trên dữ liệu để người dân có thể tham gia quản lý Internet và mạng xã hội cần được củng cố như kênh quan trọng cho sự tham gia của người dân, đồng thời cần xác định rõ phạm vi quyền tự do internet để bảo đảm an ninh và trật tự xã hội.
Các giải pháp cần chú trọng bao gồm nâng cao chất lượng tuyển dụng và đào tạo đội ngũ hành chính có năng lực kỹ thuật, thích ứng với công nghệ số Cần khuyến khích sự tham gia của nhiều bên vào quản lý nhà nước và phát triển ứng dụng số hóa trong phòng, chống tham nhũng Đặc biệt, cần nghiên cứu khung chính sách quốc gia về AI và quản trị AI để đảm bảo tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình của các cơ quan công quyền.
Kinh tế
Để nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo sự hài lòng cho khách hàng, cần nắm bắt nhu cầu thực tiễn của người dân, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ số trong kinh doanh và cung cấp sản phẩm, dịch vụ ngân hàng Việc triển khai chuyển đổi số cần được thực hiện một cách tổng thể, bảo đảm hiệu quả và tránh lãng phí nguồn lực.
Đảm bảo an ninh và an toàn cho hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin là ưu tiên hàng đầu, bao gồm bảo mật thông tin khách hàng và cơ sở dữ liệu Việc kết nối phải tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn để bảo vệ dữ liệu một cách hiệu quả.