Vai trò sáng tạo của biên tập viên trong công tác kếhoạch đề tài trong xuất bản sách văn học Tiểu luận môn tổ chức bản thảo... Điều đầu tiên của mộtngười mua hàng là chú ý đến hình thức
Trang 1Vai trò sáng tạo của biên tập viên trong công tác kế
hoạch đề tài trong xuất bản sách văn học
Tiểu luận môn tổ chức bản thảo
Trang 2I, Mở đầu
1, Lý do chọn đề tài
- Đối với một tác phẩm văn học, nội dung mà nó chứa đựng bên trong là vô cùngquan trọng Nội dung của tác phẩm mang đến cho con người tri thức , cuộc sống,
sự trải nghiệm Đọc, lắng nghe và chiêm nghiệm về cuộc sống giúp mỗi con người
có một cái nhìn xa hơn, bao quát hơn về cuộc sống ,những gì đang tồn tại xungquanh.Nhưng ngoài nội dung của cuốn sách thì hình thức thể hiện của cuốn sáchcũng góp phần tạo lên giá trị thực của một cuốn sách Một ví dụ so sánh đơn giản :Nếu đặt địa vị là một người mua và lựa chọn một cuốn sách Điều đầu tiên của mộtngười mua hàng là chú ý đến hình thức của cuốn sách, nếu bìa cuốn sách được đầu
tư tỉ mỉ , minh họa bắt mắt chắc chắn sẽ hấp dẫn người mua mặc dù người muachưa biết đến giá trị tri thức bên trong mà cuốn sách chứa đựng Ở đây phải chắcchắn rằng nếu đem nôi dung của cuốn sách rồi trình bày ở một bìa sách bắt mắt ,họa tiết và đường nét hấp dẫn người mua, chắc chắn cuốn sách đó sẽ bán chạy Đểmột cuốn sách có không những sâu rộng về nội dung mà còn đẹp về hình thức làmột yêu cầu không thể thiếu trong công việc làm ra một cuốn sách.Vậy làm sao đểcho một cuốn sách vừa sâu rộng về nội dung vừa đẹp về hình thức, đó là câu hỏilớn đặt ra cho biên tập viên và cho nhà xuất bản.Biên tập viên vừa có vai trò xâydựng kế hoạch đề tài vừa có vai trò sáng tạo giúp đề tài được triển khai một cáchnhanh chóng, đạt được mục tiêu của nhà xuất bản vừa đáp ứng nhu cầu của ngườitiêu dùng.Như vậy vai trò sáng tạo của biên tập viên trong công tác lập kế hoạch đềtài trong xuất bản sách là một thành phần không thể thiếu.Kế hoạch đề tài là khâu
mở đường cho công tác xuất bản sách.Vậy chúng ta cần hiểu và nhận định đúnghướng đi cho người biên tập viên trong việc sáng tạo trong khâu lập kế hoạch đềtài
Trang 3- Khi quyết định bước chân vào con đường làm biên tập , em tự nhủ rằng mình sẽ
cố gắng mang những gì mình học được khi còn ngồi trên ghế nhà trường và nhữngtrải nghiệm về thực tế của cuộc sống để góp phần tạo lên những sản phẩm vănhóa ,góp phần làm phong phú hơn vốn tri thức của nhân loại Vai trò sáng tạo củangười biên tậptrong công tác kế hoạch đề tài trong công tác xuất bản sách văn học
là đề tài em lựa chọn.Muốn làm được nghề trước hết phải có năng lực, giỏi chuyênmôn , có lòng yêu nghề và quý trọng nghề.Vì vậy chủ đề này khi nghiên cứu vàđánh giá sẽ giúp mỗi con người trong chúng ta hiểu được vai trò, cũng như hiểuđược những gì cần phải làm khi bước chân vào con đường làm biên tập
- Sách văn học là một mảng đề tài lớn mà các tác giả và nhà xuất bản thường lựachọn.Việc chọn lựa vừa là thế mạnh nhưng nó cũng đặt ra cho nhà xuất bản và tácgiả những thách thức lớn.Giữa tác giả và nhà xuất bản lại có một bộ phận trunggian không thể thiếu đó là người biên tập viên.Biên tập viên mạng nhiệm vụ củanhà xuất bản giao phó và cũng như sự tin tưởng của tác giả khi gửi gắm đứa continh thần.Để có được sự cộng tác giữa tác giả và nhà xuất bản phải có công tác lập
kế hoạch đề tài Biên tập viên mang vai trò quyết định, ý kiến và vai trò sáng tạocủa biên tập viên sẽ giúp nhà xuất bản thu được lợi nhuận, và tạo ra một sản phẩmvăn hóa tinh thần cho nhân loại Vậy chúng ta cùng tìm hiểu vai trò sáng tạo củabiên tập viên trong khâu lập kế hoạch đề tài trong xuất bản sách văn học
Trang 4II, Nội dung
1,Khái niệm
a, Đề tài
- Trong lý luận nghiệp vụ biên tập xuất bản, đề tài là ý tưởng tổng thể ,là bản thiết
kế cho một xuất bản phẩm sắp xuất bản Đó là ý tưởng thiết kế về “ngôi nhà đanghình thành trong óc nhà kiến trúc” Đề tài chính là thiết kế tổng thể về chủ đề , nộidung , tên gọi của xuất bản phẩm tương lai.Đề tài là kết quả tư duy sáng tạo củabiên tập viên, kết quả tập hợp, phân loại xử lý thông tin nhằm phục vụ nhu cầu củađọc giả và thực hiện một mục đích truyền thông xác định
- Đề tài được đề xuất trong khâu biên tập không đồng nhất với khái niệm đề tàitrong tác phẩm văn học.Đề tài trong tác phẩm văn học là phạm vi , là khía cạnh củahiện thực được phản ánh trong tác phẩm Nó là lĩnh vực hiện thực mà nhà văn nhậnthức và phản ánh Nó là kết quả phản ánh sáng tạo của nhà văn, nhà khoa học khi
họ thu thập thông tin trực tiếp từ cuộc sống.Nhưng vài trò của biên tập viên cũngrất quan trọng để tạo nên một tác phẩm hoàn chỉnh và có chất lượng.Người biêntập có trách nhiệm phát hiện, đề xuất đề tài để làm ra các xuất bản phẩm.Đó là các
đề tài cần phải được truyền bá phổ biến theo một yêu cầu xác định của công tác tưtưởng , có thể đáp ứng được các tiêu chí để truyền bá.Đó là đề tài đã được các nhàkhoa học nghiên cứu, được các nghệ sĩ phản ánh, hoặc đang tạo ra các tác phẩm cụthể.Đề tài trong biên tập hình thành nhờ quá trình sáng tạo của biên tập viên để thuthập, xử lý các thông tin gián tiếp , thông tin từ cuộc sống
- Đề tài trong hoạt động biên tập không phải chỉ là ý muốn chủ quan của ngườibiên tập, mà đó là kết quả nghiên cứu, xử lý thông tin nhiều chiều từ hiện thực
Trang 5cuộc sống, từ độc giả , tác giả và cơ quan truyền thông đại chúng trên tinh thần chủđộng , sáng tạo của người truyền bá văn hóa.
b , Kế hoạch đề tài
- Là một bản dự kiến khoa học về nhiệm vụ, biên pháp xuất bản các đề tài xuấtbản phẩm với các chỉ tiêu về số lượng, chất lượng, thời gian cụ thể mà nhà xuấtbản cần phải tiến hành trong thời gian nhất định.Kế hoạch đề tài là sự kết hợp hữu
cơ của một loại đề tài có quan hệ với nhau, ảnh hưởng lẫn nhau
c , Công tác kế hoạch đề tài
- Là chỉ hoạt động đề tài của biên tập viên , quá trình xây dựng, quyết định và điềuchỉnh kế hoạch đề tài của nhà xuất bản, nhằm đảm bảo hoạt động của đơn vị xuấtbản có chất lượng hiệu quả.Nếu như mỗi đề tài được xây dựng nhờ trí tuệ tập thểcủa nhiều bộ phận trong xuất bản.Trong công tác kế hoạch đề tài biên tập viên vớinhiệm vụ sáng tạo văn hóa, là khâu đầu tiên của hoạt động sản xuất xuất bảnphẩm.Cũng như mọi hoạt động sản xuất trong xã hội, xây dựng kế hoạch, kế hoạchhóa hoạt động xuất bản là yêu cầu tự nhiên, khách quan do sự đòi hỏi tất yếu của
sự phân công, hợp tác lao động Quá trình xác lập kế hoạc đề tài chính là quán triệtđịnh hướng công tác xuất bản của đảng, quá trình thực hiện đường lối quan điểmxuất bản của nhà nước.Kế hoạch đề tài thể hiện tính tự giác, chủ động của nhà xuấtbản trong việc nắm vững yêu cầu này.Kế hoạch đề tài là biểu hiện trình độ khoahọc trong việc tổ chức sản xuất, kinh doanh của nhà xuất bản, bảo đảm hiệu quảcao về văn hóa xã hội và kinh tế của hoạt động xuất bản
- Kế hoạch đề tài là khâu mở đường cho hoạt động biên tập.Mọi hoạt động của nhàxuất bản liên quan đến nội dung biên tập, xuất bản phải căn cứ vào kế hoạch đề tài,
vì đó là căn cứ để tổ chức phân công lưc lượng biên tập, tổ chức mạng lưới cộng
Trang 6tác viên.Khâu mở đường có chất lượng thì toàn bộ các khâu tiếp theo của hoạtđộng biên tập và xuất bản sẽ có được hiệu quả mong muốn.Nếu kế hoạch đề tàikhông khoa học, có sai sót sẽ làm cho xuất bản bị động, kém hiệu quả, thậm chí sẽ
có những sai lầm khôn lường về hiệu quả xã hội
d, Yêu cầu của công tác đề tài và kế hoạch đề tài
- Tính mục tiêu của đề tài: Đề tài được đề xuất phải có sự định vị độc giả rõ ràng.Yêu cầu này rất quan trọng, bởi lẽ độc giả là đối tượng phục vụ trực tiếp của côngtác biên tập xuất bản mà việc định vị độc giả ngay khi xác định đề tài không phải làviệc đơn giản, dễ dàng Cơ cấu đọc giả trong xã hội hiện đại rất đa dạng, các nhómđộc giả luôn đan xen vào nhau và luôn có sự thay đổi.Mặt khác, nhu cầu tiêu dùngcủa độc giả cũng đa dạng, họ không chỉ có nhu cầu đọc đó cũng biến đổi trongkhông gian và thời gian Do vậy, để xác định được độc giả cho mỗi đề tài , biên tậpviên phải đi sâu nghiên cứu độc giả, điều tra cặn kẽ để tìm hiểu yêu cầu của xuấtbản phẩm , phân tích nhu cầu của họ Trên cơ sở tìm hiểu độc giả một cách toàndiện, biên tập viên phân biệt được nhu cầu cục bộ và nhu cầu toàn thể, nhu cầutrước mắt và nhu cầu lâu dài Trên cơ sở đó , biên tập viên định vị mục tiêu cụ thểcủa một đề tài,bất cứ đề tài nào ngay từ lúc thiết kế đều phải xác định được đốitượng và tính mục đích rõ ràng
- Đề tài có tính dự báo: Hiện nay , điều kiện khoa học công nghệ hiện đại đã chophép rút ngắn rất nhiều quy trình hoạt động xuất bản.Song nói chung đề tài xuấtbản từ khâu thiết kế đến khi trở thành xuất bản phẩm vẫn đòi hỏi thông tin trongxuất bản phải cập nhật mới đáp ứng yêu cầu phát triển Do vậy, khi xậy dựng kếhoạch đề tài, phải tăng cường tính dự báo , làm cho các đề tài được lựa chọn đềumang tính vượt trước, lập kế hoạch đề tài phải đi trước thời gian
Trang 7- Đề tài phải có sáng tạo: Sáng tạo liên tục không phải chỉ là yêu cầu của sản xuấtvật chất mà còn đòi hỏi tính đặc thù của sản xuất tinh thần Biên tập là lao độngsản xuất tinh thần Tính sáng tạo được thể hiện ngay trong việc thiết kế đề tài.Đềtài phải là ý mới, phải nhằm tạo ra những giá trị tinh thần mới.Mỗi xuất bản phẩmđều có tính sáng tạo , tính mới mẻ.Mỗi khi hình thành một đề tài đều phải có ýthức sáng tạo, dù đôi khi chỉ là ở một góc độ tiếp cận mới , một cách thể hiệnmới.Hình thức biểu hiện của sáng tạo trong công tác đề tài là đa dạng hóa toàn bộcác hướng tiếp cận, đề xuất ý nghĩa mới, đề tài mới , phương thức mới, tổng hợpxuất bản cùng loại đã có, đi sâu phân tích tìm ra điểm đột phá có ý nghĩ nhất Vậndụng góc nhìn mới , hệ thống mới, phương pháp nghiên cứu mới để khai thác đềtài một cách sáng tạo.
2, Thực trạng và nguyên nhân của thực trạng
a , Khó khăn chồng chất
- Có lẽ chưa bao giờ, ngành xuất bản lại gặp nhiều khó khăn như ở thời điểmhiện nay Khi Nhà nước chủ trương xóa bỏ bao cấp, các nhà xuất bản (NXB) phảiđương đầu với cơ chế thị trường, vừa là một cơ quan văn hóa - tư tưởng phục vụcông tác tuyên truyền, vừa phải kinh doanh bằng sách
- Theo con số thống kê về hoạt động kinh doanh của các NXB do Cục Xuất bảncông bố hồi tháng 4/2009 vừa qua, thì trong số 55 NXB chỉ có 5 NXB có lãi trên 1
tỉ đồng, còn lại là lãi ít, không có lãi, thậm chí là lỗ Thưa ông Trần Việt Anh, làPhó giám đốc phụ trách kinh doanh của NXB Phụ Nữ, ông có cho rằng sự suythoái kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng lớn đến khu vực xuất bản của Việt Nam?
- Tất nhiên, sự suy thoái kinh tế toàn cầu khiến ngành xuất bản Việt Nam khôngthể đứng ngoài quy luật Song theo tôi, sự ảnh hưởng ấy cũng "nhẹ" thôi Nó
Trang 8khiến sức mua giảm sút, khiến độc giả cân nhắc cuốn nào cần thiết, cuốn nào chưathực cần thiết, nhất là với sách đắt tiền vì họ còn phải quan tâm đến nhiều vấn đềthiết thực hơn Tuy nhiên, vẫn có những người yêu sách thực sự và họ sẵn sàng cắtgiảm những chi phí khác để mua sách Tôi cho rằng, vấn đề cốt lõi của việc nhiềuNXB trong năm qua làm ăn thua lỗ, không lãi hoặc lãi ít, đó là vì những năm trước,nhiều NXB có hoạt động xuất bản lịch Blog và hoạt động là nguồn thu đáng kể Từkhi hoạt động xuất bản lịch Blog được Nhà nước cho xã hội hóa (bắt đầu từ năm2006) thì một loạt NXB lâm vào khủng hoảng, nguồn thu giảm sút nghiêm trọng
mà nguyên nhân chính là vì NXB đó không cạnh tranh được, không có một nềntảng tốt và không kịp thời có những điều chỉnh cho phù hợp khi Nhà nước cónhững thay đổi về chính sách
- Tuy mô hình tự hạch toán được Nhà nước triển khai sâu rộng nhưng các hoạtđộng xuất bản cũng đã gặp phải những vướng mắc từ trong nội tại của cơ chế cũ
Sự chuyển đổi sang mô hình tổ chức mới đã dẫn đến những bất cập cho ngành xuấtbản Thị trường mở cửa, kéo theo nạn in sách lậu tràn lan Khủng hoảng kinh tếtoàn cầu khiến giá giấy, mực, công in tăng vọt
- Bên cạnh đó, văn hóa đọc ngày càng "mất thê" trước văn hóa nghe nhìn và đangmất dần chỗ đứng trong lòng bạn đọc Các Nhà sách tư nhân mọc lên ồ ạt, chiếmlĩnh và "bao sân" thị trường sách Những bản thảo "hot" đã được họ "săn lùng" ráoriết để xác lập thương hiệu trên thị trường Hơn nữa, thời đại hội nhập toàn cầu,các nhà văn đã tự biết quảng bá tác phẩm của mình tới đông đảo bạn đọc bằngnhững loại hình hiện đại như Internet, Blog…
Trang 9Chỉ cần ngồi một chỗ click chuột vào "google", bạn đọc đã có thể tìm thấy hàngnghìn kết quả về cuốn sách mình cần tìm… Cán bộ xuất bản phải rất chật vật trongviệc đi tìm nguồn sách để đủ cho định mức tối thiểu được giao khoán.
- Trước tình trạng đó, đã có giám đốc nhà xuất bản xin từ chức vì không khamnổi vai trò của một "đầu tàu", có vị phó giám đốc thì từ chối nhậm chức giám đốc
vì tin rằng thay đổi lãnh đạo không phải là cách tốt nhất để vực dậy những vấn đềnan giải của ngành xuất bản trong cơ chế mới
- Trước tình hình này, ngày 3/6 vừa qua, tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ươngphối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông tổ chức Hội nghị xây dựng mô hìnhnhà xuất bản trước yêu cầu mới để mong tìm ra một hướng đi, một mô hình nhàxuất bản khả dĩ có thể phù hợp với thời đại mới, yêu cầu mới
- Hội nghị đã tập trung thảo luận 3 vấn đề: Vấn đề xây dựng loại hình (mô hìnhchức năng) của NXB, cơ cấu tổ chức của các NXB và cung cách chuyển đổi từdoanh nghiệp Nhà nước sang công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên vốn nhànước Tuy nhiên, những trao đổi, thảo luận xung quanh vấn đề tìm mô hình choxuất bản và những vấn đề cấp bách đặt ra cho nó vẫn chưa thể giải quyết trong mộtsớm một chiều
- Có chăng Hội nghị chỉ là cách giúp những người làm xuất bản có cái nhìn đầy
đủ hơn về thực trạng khó khăn của ngành để dần tìm ra những giải pháp trong thờigian tới
b, Khốn đốn vì sách lậu
- Liên tục trong 10 năm nay, nạn in lậu và làm giả sách giáo khoa và các sáchkhác đã hoành hành trên khắp Việt Nam, đặc biệt là ở Thủ đô Hà Nội Tất cả
Trang 10những sách bán chạy của NXB Giáo dục, NXB Trẻ, Công ty Trí Việt First News,Nhã Nam, Alphabooks đều bị in lậu với số lượng lớn, phát hành rộng rãi khắpcác tỉnh thành, bày bán công khai.
- Sách lậu cũng làm nhiều NXB lâm vào tình trạng khốn đốn Vì thế, để "cứu"những đơn vị làm xuất bản chân chính, Nhà nước cần áp dụng những biện phápmạnh tay hơn đối với những kẻ in lậu Ngoài xử phạt hành chính cần phải xử lýhình sự đối với những kẻ làm sách lậu như tội làm "hàng giả" và có chế độ khenthưởng cho những cá nhân và các chiến sĩ công an phát hiện được nhiều vụ in lậu
- Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế như hiện nay, nhiều đơn vị xuất bản lựachọn cách “án binh bất động”, “nằm im thở khẽ”, nhưng Trí Việt First News thìkhông Chúng tôi lựa chọn cách tập trung xuất bản những bộ sách có tính ứng dụngcao, chăm chút đến kiến thức, tinh thần, tâm hồn con người để tiếp tục nâng cao uytín, thương hiệu
Tuy nhiên, để đảm bảo mức lương, thưởng bình thường như mọi năm trong điềukiện chi phí đầu tư, sản xuất cao hơn nhiều so với trước, chúng tôi cũng phải rất nỗlực, vất vả chèo chống và phải có hẳn chiến lược nhân sự lâu dài Tôi tin rằng cơnkhủng hoảng qua đi, ngành xuất bản vốn là khu vực khó khăn, nhưng rồi sẽ dần ổnđịnh và lấy lại được phong độ của mình
c , Bạo hành tiếng việt để câu khách
- Thực trạng của nhà xuất bản không chỉ là những khó khăn chồng chất, khốnđốn vì sách lậu mà còn đứng trước nguy cơ mất đi một phần giá trị tinh thần màvăn học mang lại.Việc sử dụng thiếu hoặc sai về ngôn từ trong giới trẻ hiện nay là
vô cùng nhiều.Một ví dụ cụ thể để cho chúng ta thấy rằng việc bảo vệ, giữ gìn sựtrong sáng của t iếng việt là việc làm bức thiết Trong khi các nhà ngôn ngữ đang
Trang 11đau đầu vì Tiếng Việt trong giới trẻ đang bị "bạo hành" một cách không thươngtiếc mà chưa có cách gì khả dĩ để cứu vãn, thì một món ăn tinh thần dịp Tết - dịphướng về các giá trị văn hóa dân tộc, lại vô tư dùng cái tựa có ngôn ngữ quái dị, xarời ngôn ngữ truyền thống như vậy Dù bộ phim có hài hước, trẻ trung đến đâu thì
nó cũng là sản phẩm văn hóa, không vì thế mà đặt tựa a dua theo ngôn ngữ chat,bóp méo chữ nghĩa cha ông
- Trước bộ phim có cái tựa nhảm nhí và gây sốc này, tháng 10/2011, khán giả đãphải một phen té ngửa trước tựa phim hài hết sức tào lao, tối nghĩa: "Siêu sĩ, camẫu, nhà con học và khoa chó" (đạo diễn Nhất Trung, Vinacinema sản xuất) Tuynhiên, chỉ sau ít ngày công bố trên các phương tiện truyền thông, bị dư luận chỉtrích gay gắt nên nhà sản xuất phải nhanh chóng đổi tựa thành "Hoán đổi thânxác" Đọc đi đọc lại hàng chục lần, nhiều người vẫn không hiểu tựa phim muốn nói
gì Ngay cả khi đảo lại trật tự ngôn ngữ cho câu văn đúng nghĩa: "Ca sĩ, siêu mẫu,nhà khoa học và con chó", cũng không thể hiểu nổi tại sao những người làm nghệthuật lại có thể đặt một cái tựa dài ngoằng, rối rắm, thô thiển như thế? Phải chăngđặt tựa khiến người khác "đoán già, đoán non" mới là sáng tạo, kiểu như giới trẻcắt nghĩa về ngôn ngữ teen của mình?
- Mới đây, Công ty Truyện tranh Art Sign kết hợp với NXB Giáo dục, Công tyĐầu tư và Phát triển Giáo dục Phương Nam đã phải thu hồi bộ truyện tranh cổ tíchcải biên (phần 1 gồm 20 tập truyện) Sẽ không có gì đáng ngại nếu những cuốntruyện tranh như "Tấm Cám", "Thạch Sanh", "Sự tích dưa hấu", "Cây tre trămđốt" không cải biên quá lố Chưa bàn đến yếu tố bạo lực, sex, chỉ riêng lời thoạirất "hiện đại" nhưng vô nghĩa đã khiến độc giả choáng váng Kiểu như mẹ ghẻmắng Tấm: "Tấm! Tao cấm mày xào nấm với giấm rồi cơ mà? Đầu mày có bị ấmkhông? Cẩn thận tao cho vài đấm" hoặc "Tấm! Mày hâm à? Mày câm à? Sao màyđâm thủng cái mâm?" Hầu hết lời thoại của nhân vật cổ tích đều cải biên theo lối
Trang 12nói của một bộ phận giới trẻ hiện nay, kiểu như: "ồ yeah", "Gì thì gì, ăn uống free,không đi cũng phí"; "Bụt mới cười mà rằng: "Xời, tưởng gì, chuyện nhỏ" Đôi khirất chợ búa kiểu: "Vua liền ngóc đầu lên chửi với theo "Mẹ đứa nào ném giầy vàođầu ông" Tấm sợ rằng sẽ đến muộn giờ trẩy hội nên Tấm mặc kệ và không quênvứt lại câu chửi thề về phía vị Vua trẻ đó: "Sư cha đứa nào chửi bà""
- Những lời thoại này không chỉ làm nhân vật cổ tích vốn rất đẹp, trở nên xấu xí,biến dạng một cách thê thảm, mà còn làm sai lệch nội dung tác phẩm và các giá trịtruyền thống dân gian, hoen ố sự trong sáng của Tiếng Việt Đáng chú ý là nhà sảnxuất cho biết, bộ truyện tiêu thụ rất nhanh ngay khi vừa phát hành Bộ truyện đãthu hồi nhưng tốc độ sao chép, lan truyền trên mạng vẫn diễn ra với một tốc độchóng mặt Ngôn ngữ teen được xem như sản phẩm trong quá trình biến chuyểnliên tục của ngôn ngữ Tuy nhiên, sẽ chẳng có gì khiến xã hội lo ngại nếu nó chỉdừng lại ở giao tiếp trên không gian ảo như một dạng giải trí, được sử dụng đúngnơi đúng lúc chứ không ăn sâu vào lời ăn tiếng nói, cách ứng xử, hành văn của giớitrẻ Vấn nạn nhức nhối đến nỗi các trường phổ thông của tỉnh Phú Yên và Tp HCphải mở nguyên một chiến dịch chống ngôn ngữ chat xâm nhập vào môi trườnghọc đường
- Trong khi ngành Giáo dục, phụ huynh và các nhà ngôn ngữ tìm mọi biện pháp
để giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt, định hướng cho thế hệ mai sau thì không
ít người làm văn hóa, nghệ thuật dường như lại đang làm điều ngược lại Họ quênmất vai trò quan trọng của mình trong vấn đề này Tác phẩm văn học, truyện tranh,điện ảnh là sản phẩm văn hóa được quảng bá rộng rãi, có ảnh hưởng sâu sắc đếncông chúng, tác động mạnh mẽ đến đời sống xã hội Bộ truyện tranh "Sát thủ đầumưng mủ" mặc dù đã bị thu hồi nhưng nó đã nhanh chóng bám rễ, ăn sâu vào lời
ăn tiếng nói của giới trẻ hiện nay Hàng loạt "thành ngữ" được giới trẻ sáng tạothêm, tiếp tục nối gót "Sát thủ đầu mưng mủ" với mức độ nghiêm trọng, nhảm nhí
Trang 13hơn Một bài văn kể chuyện Tấm Cám của học sinh phổ thông đã khiến thầy cô táhỏa khi người viết vô tư sử dụng ngôn ngữ hiện đại, chợ búa không khác là mấy sovới bộ truyện cổ tích cải biên nói trên.
- Điều quan trọng trước tiên của một sản phẩm văn hóa là phải có tính địnhhướng thẩm mỹ, phải chuyển tải cái hay cái đẹp, những thông điệp có ý nghĩa nhânvăn sâu sắc đến với công chúng Đáng buồn khi một số sản phẩm văn hóa hiện naykhông những không góp phần bảo vệ cái hay, cái đẹp của Tiếng Việt mà lại đi cổsúy cho ngôn ngữ teen cộc lốc, làm méo mó, dị dạng Tiếng Việt Có thể nhữngngười sáng tạo cho rằng cần làm mới ngôn ngữ, lời thoại để tác phẩm của mìnhgần gũi hơn với đời sống đương đại Thế nhưng, giữa gần gũi với đời sống đươngđại và chạy theo nhu cầu thị trường, thị hiếu thấp hèn của một bộ phận công chúng
là ranh giới rất mong manh Việc sử dụng ngôn ngữ teen vô tội vạ trong các sảnphẩm văn hóa rất dễ khiến nhận thức của giới trẻ lệch lạc Điều này cho thấy sựhời hợt, phông văn hóa kém cỏi và vô trách nhiệm của một bộ phận không nhỏnhững người làm văn hóa, nghệ thuật
d ,Kế hoạch đề tài nhiều mà hiệu quả mà nó mang lại rất ít
Mục tiêu của các nhà xuất bản là phục vụ, đáp ứng ngày càng tốt hơn đờisống tinh thần của xã hội Tuy vậy, bất cứ một hoạt động sản xuất nào cũng đềucần phải có chi phí bỏ ra Điều đáng nói ở đây là hiện nay nhà nước chủ trương xóa
bỏ bao cấp, không hoặc không hỗ trợ nhiều cho các nhà xuất bản, vì vậy các nhàxuất bản phải tính đến việc kinh doanh để thu lợi nhuận, bù lại những chi phí phải
bỏ ra để sản xuất Tuy nhiên, kinh tế không phải là mục tiêu hoạt động của các nhàxuất bản, nó chỉ là điều kiện cần và đủ để thực hiện mục tiêu đó Vấn đề mà cácnhà xuất bản đang phải đối mặt hiện nay là: giải quyết tình trạng kinh doanh thua
lỗ và làm tốt nhiệm vụ, vai trò, chức năng của nhà xuất bản