UBND HUYỆN NINH GIANG UBND HUYỆN NINH GIANG ( ĐỀ CHÍNH THỨC )PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ II LỚP 9 NĂM HỌC 2019 2020 Môn Ngữ văn Thời gian làm bài 90 phút Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm) Đọ[.]
Trang 1UBND HUYỆN NINH GIANG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ II LỚP 9 NĂM HỌC 2019-2020
Môn: Ngữ văn
Thời gian làm bài: 90 phút
Phần I Đọc hiểu (3,0 điểm)
Đọc kỹ đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi cho bên dưới:
“Còn chúng tôi thì chạy trên cao điểm cả ban ngày Mà ban ngày chạy trên
cao điểm không phải chuyện chơi Thần chết là một tay không thích đùa Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom Tôi bây giờ còn một vết thương chưa lành miệng ở đùi Tất nhiên, tôi không vào viện quân y Việc nào cũng có cái thú của nó Có ở đâu
như thế này không: đất bốc khói, không khí bàng hoàng, máy bay đang ầm ì xa dần.
Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ Có thể nổ bây giờ, có thể nổ
chốc nữa Nhưng nhất định sẽ nổ…”
(Ngữ văn 9, tập Hai, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1 Đoạn trích trên trích từ tác phẩm nào? Do ai sáng tác? Nêu hoàn cảnh sáng tác
tác phẩm?
Câu 2 Chỉ rõ biện pháp tu từ có trong các câu văn in đậm.
Câu 3 Nhân vật xưng “tôi” trong đoạn trích là ai? Lời tâm sự của nhân vật trong
đoạn trích giúp em hiểu gì về cuộc sống, công việc cũng như tinh thần chiến đấu của họ?
Phần II Làm văn (7 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn nghị luận nêu suy nghĩ của em về ý nghĩa của tình
anh em trong cuộc sống
Câu 2 (5,0 điểm)
Ước nguyện của nhà thơ Thanh Hải và Viễn Phương qua các đoạn thơ sau:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến (Trích Mùa xuân nho nhỏ – Thanh Hải, Ngữ văn 9, tập Hai)
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
(Trích Viếng lăng Bác – Viễn Phương, Ngữ văn 9, tập Hai)
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2-Hết -UBND HUYỆN NINH GIANG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA HK II NĂM HỌC 2019-2020
MÔN: NGỮ VĂN 9
Phần I
(3 điểm)
Câu 1 (1 điểm)
- Đoạn trích trích từ tác phẩm Những ngôi sao xa xôi
- Tác giả Lê Minh Khuê
- Hoàn cảnh sáng tác tác: Truyện được viết năm 1971 trong lúc
cuộc kháng chiến chống Mĩ của dân tộc đang diễn ra ác liệt
0,25 0,25 0,5
Câu 2 (1 điểm)
- Biện pháp tu từ nhân hóa: Thần chết là một tay không thích
đùa Hắn ta lẩn trong ruột những quả bom.
- Biện pháp tu từ so sánh: Thần kinh căng như chão,
0,5 0,5
Câu 3 (1 điểm)
- Nhân vật xưng “tôi” trong đoạn trích là Phương Định
- Qua lời nhân vật ta thấy:
+ Cuộc sống và công việc của nhân vật đầy gian khổ, hi sinh,
rất mạo hiểm và luôn căng thẳng
+ Tinh thần chiến đấu quả cảm, bản lĩnh, tự tin, coi thường cái
chết, sẵn sàng hi sinh bản thân, quên mình vì nhiệm vụ
0,25 0,25 0,5
Câu 1 (2 điểm) Viết đoạn văn nghị luận nêu suy nghĩ về ý
nghĩa của tình anh em trong cuộc sống
* Yêu cầu về hình thức:
+ Trình bày đúng qui cách của một đoạn văn, viết lùi đầu
dòng một chữ và chữ cái đầu tiên viết hoa
* Yêu cầu về nội dung:
- Mở đoạn: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận Nêu cách hiểu về
tình anh em: Tình anh em là tình cảm gắn bó yêu thương giữa
những người cùng huyết thống, cùng sống chung một mái nhà,
cùng dòng họ hoặc là tình cảm của những người coi nhau như
anh em trong cuộc sống
- Khẳng định trong cuộc sống, tình anh em có một ý nghĩa vô
cùng quan trọng
0,25
0,25
Trang 3Phần II
(7
điểm)
- Nêu được các khía cạnh làm nên ý nghĩa của tình anh em:
+ Tình anh em xuất phát từ những yêu thương, gắn kết, chia sẻ,
tạo nên điểm tựa, sự tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau
+ Có tình anh em, mỗi người sẽ thấy ấm lòng, có được niềm
vui, thấy tự tin và có thêm sức mạnh
+ Tình anh em là một trong những nền tảng xây dựng gia đình
hạnh phúc, thuận hòa, là nguồn vui cho ông bà, cha mẹ
+ Trong cuộc sống, tình anh em tạo mối quan hệ đoàn kết,
tương thân tương ái, mở rộng mối quan hệ, mở rộng tầm hiểu
biết, học hỏi lần nhau để mỗi người hoàn thiện bản thân và tìm
thêm được nhiều nguồn vui, nguồn động lực
+ Nếu thiếu đi tình anh em mỗi người sẽ thấy cô đơn, thiếu đi
điểm tựa, thiếu đi nguồn vui, cuộc sống sẽ khó khăn hơn
(Học sinh lấy dẫn chứng phù hợp để làm rõ thêm ý nghĩa của
vấn đề)
- Khái quát: Mỗi người cần nhận thức đúng đắn ý nghĩa của
tình anh em, xây dựng và vun đắp tình cảm này, lên án, phê
phán những kẻ coi thường tình cảm anh em…
(Lưu ý: - Nếu bài viết không đúng yêu cầu một đoạn văn mà diễn đạt
đủ ý cho tối đa 0,5 điểm
- Với những bài viết không đi sâu được vấn đề chính (ý nghĩa của
tình anh em) mà làm dàn đều các ý như bài nghị luận thu nhỏ, cho
không quá 0,75 điểm.
- Khuyến khích bài viết có tính sáng tạo, có cách biện luận riêng
làm rõ được vấn đề.
0,25
0,25 0,25
0,25
0,25
0,25
Câu 2 (5 điểm)
* Yêu cầu về hình thức:
+ Trình bày đúng qui cách của một bài văn, có đủ bố cục ba
phần: mở bài, thân bài và kết bài
+ Trình bày sạch đẹp, khoa học, rõ ràng, văn viết mạch lạc,
trong sáng, không mắc lỗi chính tả, lỗi diễn đạt…
* Yêu cầu về nội dung:
a Mở bài:
- Giới thiệu tác giả Thanh Hải, Viễn Phương và 2 bài thơ “Mùa
xuân nho nhỏ”, “Viếng lăng Bác”
- Giới thiệu 2 đoạn thơ và ước nguyện của các nhà thơ trong
đoạn
b Thân bài:
- Khái quát hoàn cảnh sáng mỗi tác phẩm: Tuy sáng tác trong
hai hoàn cảnh khác nhau nhưng 2 đoạn thơ đều có điểm gặp gỡ
0,25
0,25
Trang 4là chứa đựng những ước nguyện được gửi gắm.
- Ước nguyện của nhà thơ Thanh Hải:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến
+ Ước nguyện được hòa nhập vào cuộc sống chung của đất
nước: (Hs phân tích sự chuyển đổi cách xưng hô, từ “tôi” ở
đoạn đầu sang “ta” ở đoạn sau, qua ước muốn làm một nốt
nhạc trầm trong bản hòa ca lớn…)
+ Ước nguyện được cống hiến sức mình, dâng hiến những gì
tốt đẹp của tâm hồn, trí tuệ và cả sự sống của bản thân cho cuộc
đời chung, cho đất nước (Hs phân tích các hình ảnh ẩn dụ: con
chim, cành hoa, nốt nhạc, điệp ngữ “ta làm, ta nhập”…)
+ Ước nguyện hòa nhập và dâng hiến ấy cao đẹp bởi sự giản dị,
chân thành, khiêm tốn và được bộc lộ trong những ngày tháng
cuối đời của Thanh Hải; trở thành quan niệm sống đúng đắn khi
nói về mối quan hệ giữa cá nhân và tập thể, giữa cái tôi riêng
và cái ta chung
- Ước nguyện của nhà thơ Viễn Phương:
Mai về miền Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.
+ Ước nguyện được bộ lộ trong cảm xúc thương trào nước mắt
vì nhà thơ sắp phải chia tay lăng Bác về lại miền Nam
+ Ước nguyện của nhà thơ là ước muốn được ở gần bên Bác
không muồn rời xa (Hs phân tích các hình ảnh “con chim,
cành hoa” thể hiện ước muốn hóa thân, hòa nhập vào cảnh vật
trong lăng, điệp ngữ “muốn làm” nhấn mạnh sự tha thiết mãnh
liệt của ước muốn.)
+ Ước nguyện trung thành với con đường cách mạng mà Đảng
và Bác Hồ đã chọn (Hs phân tích hình ảnh “cây tre trung
hiếu”…)
+ Ước nguyện của Viễn Phương thể hiện tấm lòng thành kính
trân trọng biết ơn Bác của nhà thơ cũng như là của mọi người
với Bác
- Điểm chung trong cách thể hiện ước nguyện ở hai đoạn thơ:
+ Đều lấy những hình ảnh bình dị để gửi gắm ước nguyện (hình
ảnh “con chim, cành hoa”…)
0,5
0,5
0,5
0,25
0,5
0,5
0,5
0,5
Trang 5+ Qua lời ước nguyện, mỗi nhà thơ đều thể hiện tình cảm, sự
gắn bó của mình với đất nước (Thanh Hải muốn cống hiến sức
mình vào cuộc đời chung, Viễn Phương muốn một lòng trung
hiếu với Đảng, với nhân dân…)
- Nét riêng:
+ Hoàn cảnh bộc lộ ước nguyện khác nhau
+ Thanh Hải ước nguyện hòa nhập và dâng hiến
+ Viễn Phương muốn gắn bó bên Bác không muốn rời xa
c Kết bài:
- Đánh giá, khái quát lại nghệ thuật, nội dung, nhấn mạnh ước
nguyện chân thành, tha thiết của các nhà thơ
- Bày tỏ tình cảm, cảm xúc bản thân
* Ghi chú:
- Với những bài làm không hiểu rõ vấn đề nghị luận, lạc đề
sang phân tích đoạn thơ một cách thông thường, chưa đối
chiếu, so sánh được 2 đoạn thơ…cho tối đa 1,0 điểm Những
bài chỉ chạm đến một phần của vấn đề nghị luận: cho không
quá 2,0 điểm
- Khuyến khích các bài làm có tính sáng tạo cao Tuy nhiên
điểm khuyến khích sẽ không vượt qua thang điểm của đề.
0,5
0,25