phình động mạch chủ

SƠ LƯỢC VỀ VỊ TRÍ GIẢI PHẨU CỦA ĐMCB: • - Thuộc ĐMC, cung cấp máu cho các cơ quan trong ổ bụng và 2 chi dưới... Siêu âm:  Vị trí túi phình: liên quan với gốc động mạch thận  Hình dạng

Chuyên Đề Phình Động

Mạch Chủ Bụng

• Nhóm Sinh viên thực hiện:

• Nguyễn Thị Bảo Ngọc

• Tiền Cẩm Mai Trâm

ĐẶT VẤN ĐỀ

Phình ĐMCB:

Khá phổ biến.

Tỉ lệ mới mắc hàng năm: 21/100,000 bệnh nhân

Tỉ lệ tử vong cao do biến chứng:1.8 – 6.6%

Từ 1970, TLTV tăng hơn 3 lần.

Chẩn đoán: quan trọng

Chẩn đoán hình ảnh: tiên quyết

A SƠ LƯỢC VỀ VỊ TRÍ GIẢI

PHẨU CỦA ĐMCB:

• - Thuộc ĐMC, cung cấp máu cho các cơ quan trong ổ bụng và 2 chi dưới.

• - ĐMC – ĐMC lên – Cung ĐMC - ĐMC xuống – ĐMC ngực – ĐMC bụng (L1,

13.5cm) – ĐM chậu chung (L4).

• - Liên quan: TM thận trái.

• TM chủ dưới

Hình ảnh giải phẫu của ĐMCB

Hình ảnh giải phẩu của ĐMCB

SƠ LƯỢC VỀ ĐMCB

• - Đường kính: ngang L1: 2 - 2.5cm

• nhỏ dần đến ngang L4: 1.5 – 2cm.

• - Thành: 3 lớp: + áo trong

• + áo giữa (bền nhất)

• + áo ngoài

• II Nguyên nhân:

• - Nhiều yếu tố kết hợp.

• - Xơ vữa thành mạch: phổ biến nhất (90%)

• -NN khác: chấn thương, nhiễm trùng, viêm…

• III Yếu tố nguy cơ:

• 1 Thuốc lá: quan trọng nhất (>100 điếu: x8)

• 2 Tuổi và giới: lớn tuổi, nam> nư.õ

• VN: đa số 75tuổi, nam/nữ = 1.5 -4.5 : 1

• IV Triệu chứng lâm sàng:

• 1 Không có triệu chứng:

– Mạch nảy ở vùng bụng giữa và dưới qua khám định kỳ – SA tình cờ.

hầu hết không triệu chứng, 80% phát hiện tình cờ.

2 Có triệu chứng:

+ Khối u bụng.

+ Đau.

+ Tắc mạch chi dưới.

+ Dò PĐMCB – tá tràng.

+ Dò PĐMCB – TM chủ dưới.

+ Vỡ túi phình.

• 3 Khám lâm sàng:

– Sờ bụng (40%)

– Bắt mạch: đùi, kheo, mu chân

• Tắc mạch chi dưới

• Phình ĐM phối hợp

– Đo HA 2 tay (chênh lệch >30mmHg: Hẹp

ĐM dưới đòn)

– Nghe vùng cổ: âm thổi Hẹp ĐM cảnh

– Soi đại tràng: thiếu máu ĐT trái

Chẩn Đoán Hình Ảnh

• 1 Siêu Âm:

Chẩn Đoán Hình Ảnh

• 1 Siêu âm:

 Vị trí túi phình: liên quan với gốc động mạch thận

 Hình dạng túi phình

 Kích thước túi phình

 Thành túi phình :mảng xơ vữa, huyết khối.

 Biến chứng :xơ hóa, nứt, vỡ

 Đánh giá dòng máu chảy

 Phát hiện cục máu đông

 Tính chất của thành mạch

Mô tả tính chất của động mạch chậu đùi, và các

 Ưu điểm:

 Độ nhạy gần 100%

 Không xâm lấn

 Rẻ tiền

 Phát hiện bất thường khác

 Tầm soát bệnh, theo dõi tiến triển, đánh giá kết quả sau điều trị phẫu thuật

 Tầm sóat, quản lý trong cộng đồng

 Chuyên gia có kinh nghiệm

 Béo phì, bụng chướng, có nhiều hạch dọc

ĐMC

Hình ảnh siêu âm của túi phình.

Hình ảnh siêu âm của túi phình

Hình ảnh siêu âm của túi phình

 Đánh giá tốt phần cổ túi phình, các vị trí gập góc.

 Viêm hay xơ hóa quanh túi phình

Hình ảnh CTscan của Phình ĐMCB

Hình ảnh CTscan của Phình

ĐMCB

3 X-Quang động mạch xóa nền:

(DSA- digital subtraction

angiography)

 Bơm chất cản quang vào trong lòng mạch máu (Động mạch hoặc tĩnh mạch).

 Xóa bỏ hình ảnh của các cấu trúc cản

quang khác ngoài thuốc cản quang trong lòng mạch.

 Cung cấp thông tin về lòng của túi phình và của các động mạch nhánh

 Các dấu hiệu có thể thấy được trên DSA:

Dấu hiệu trực tiếp:

Hình dạng túi phình, thường là phình hình thoi.

Lan tỏa của túi phình:

Cổ túi phình.

Phát triển của tuí phình xuống dưới.

Phình lan tỏa tổn thương xuống động mạch chậu hai bên

 Tổn thương phối hợp:

• - Tổn thương ở động mạch chủ ngực

• - Chèn ép động mạch mạc treo, tĩnh mạch chủ dưới chỉ thấy được bằng đường tĩnh mạch.

 Có thể chỉ định DSA:

- Trong trường hợp phình động mạch có

biến chứng vỡ và tình trạng bệnh nhân ổn định.

- Trên DSA, phình vỡ (khu trú):

Cho hình ảnh thuốc cản quang hiện diện (khu trú ở ngoài lòng mạch)

Để phát hiện thuốc cản quang ngoài lòng mạch, tốt nhất chụp ở tư thế

nghiêng hay chéo

• Hình 1: Chụp động chủ bụng pha sớm cho thấy hình ảnh túi phình đôi nằm ngay dưới ĐM thận

DSA là chỉ định bắt buộc khi BN có chỉ định phẫu thuật, nhằm:

 Đánh giá tình trạng của cây động mạch

 Giúp phẫu thuật viên chọn lưa phương pháp phẫu thuật thích hợp

 Giúp xác định vị trí trong việc đặt Stent trong lòng động mạch

Hình ảnh chụp ĐM xóa nền sau đặt

stent nôi mạch.

4 Cộng Hưởng Từ:

(MRI-Magnetic resonance imaging)

 Cộng hưởng từ (MRI) thực hiện lát cắt

giải phẩu học ngang, dọc, thẳng… mỗi lát cắt dày 1-10mm

MRI có thể phát hiện những thay đổi nhỏ

ở mô mềm, có độ tương phản cao hơn quang và CT scan.

X- MRI sử dụng từ trường và sóng radio, áp dụng kỹ thuật số và máy vi tính sẽ chuyển thành hình đen, xám, trắng.

Máy MRI có dạng hình ống và BN có thể

nằm sấp, ngữa, nghiêng.

• Khuyết điểm:

Các vôi hóa không được phát hiện do

không có tín hiệu

Hình ảnh MRI của phình ĐMCB

• Hình 2: Chuïp MRI caét ngang qua ÑMCB,

Bảng so sánh ưu và khuyết điểm của các

chẩn đoán hình ảnh:

Loại chẩn đoán

hình ảnh

 Sử dụng rộng rãi

 Không xâm lấn

 Không đạt được kết quả tốt trên bệnh nhân tiểu đường, hay ruột bệnh nhân có nhiếu hơi.

 Mang tính chủ quang của người quan sát.

 Nhận ra được những bất thường của mạch máu.

 Giúp xác định được vị trí trong việc đặt stent nội mạch

 Xâm lấn.

 Chi phí cao.

 Tăng tình trạng bệnh của bệnh nhân.

 Kích thước của túi phình thường được đánh giá thấp hơn thực tế.

 Có nguy cơ bị

 Đánh giá chính xác

kích thước và chiều

dài túi phình.

 Chi phí cao.

 CCĐ với: có thai, mạch lưu não có clip từ, đặt máy nhịp tim…

 BN có chứng sợ bị nhốt trong phòng kín.

C

T

 Không xâm lấn.

 Đánh giá được kích

thước thực tế và

chiều dài túi phình.

 Đánh giá mối liên

quan của túi phình

với các tạng khác

trong ổ bụng.

 Sử dụng bức xạ ion hóa.

 Chi phí cao so với siêu âm.

 Hạn chế cung cấp thông tin về động mạch liên quang.

• XIN CẢM ƠN SỰ CHÚ Ý

CỦA THẦY VÀ CÁC BẠN!